Thám Tử Tom Sawyer

Lượt đọc: 251 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 11
Tom Sawyer Phát Hiện Ra Kẻ Sát Nhân

❊ ❊ ❊

Thực sự đó là một tháng vô cùng vất vả đối với tất cả chúng tôi. Tội nghiệp Benny, con bé đã cố gắng hết sức có thể, còn tôi và Tom thì tìm cách giữ cho bầu không khí trong nhà được vui vẻ, nhưng ngẫm lại thì cũng chẳng ích gì, nói đúng ra là công cốc. Trên nhà giam cũng y như vậy. Ngày nào chúng tôi cũng lên thăm hai bác, nhưng không khí thực sự ảm đạm đến não lòng, bởi vì cụ ông chẳng ngủ được bao nhiêu, lại hay mộng du khá nhiều, thành ra trông ông phờ phạc, tiều tụy, tinh thần thì hoảng loạn, khiến tất cả chúng tôi đều lo sợ rằng những muộn phiền ấy sẽ quật ngã và giết chết ông. Và mỗi khi chúng tôi cố gắng thuyết phục ông lấy lại tinh thần, ông chỉ lắc đầu bảo rằng nếu chúng tôi biết cảm giác phải mang gánh nặng của kẻ sát nhân trong lồng ngực là như thế nào thì chúng tôi sẽ không nói những lời đó nữa. Tom và tất cả chúng tôi cứ hết lần này đến lần khác bảo với ông rằng đó không phải là án mạng, mà chỉ là một tai nạn vô ý! nhưng điều đó chẳng thay đổi được gì – đối với ông, đó vẫn là án mạng, và ông quyết không nghĩ khác đi. Đến sát ngày xét xử, ông thực sự đã công khai đứng ra thừa nhận một cách rành mạch rằng ông đã cố ý ra tay sát hại người đàn ông đó. Quả thực, điều đó thật khủng khiếp, bạn biết đấy. Nó làm cho mọi chuyện trở nên tồi tệ gấp năm mươi lần, và dì Sally cùng Benny chẳng còn chút niềm an ủi nào nữa. Nhưng ngặt một nỗi, ông hứa là sẽ không hé răng nửa lời về tội ác của mình khi có người ngoài ở đó, và chúng tôi cảm thấy nhẹ nhõm vì điều đó.

Thao thức gần như suốt cả đêm.

Tom Sawyer đã vắt kiệt óc suốt cả tháng trời đó để tìm cách cứu lấy dượng Silas, và không biết bao nhiêu đêm cậu ấy đã bắt tôi thức trắng gần như suốt đêm để làm cái công việc mệt mỏi này, thế mà ngặt nỗi chẳng tài nào tìm ra nổi một lối thoát khả dĩ. Về phần tôi, tôi thầm nghĩ hay là cứ quách đi cho rồi, vì mọi chuyện trông quá ư đen tối và lòng dạ tôi thì nặng trĩu; nhưng Tom thì không chịu. Cậu ấy vẫn bám lấy công việc đó, tiếp tục lên kế hoạch, suy tính và vắt óc suy nghĩ.

Cuối cùng thì phiên tòa cũng diễn ra vào khoảng giữa tháng Mười, và tất cả chúng tôi đều có mặt tại phòng xử án. Đương nhiên là quang cảnh chật như nêm cối. Tội nghiệp dượng Silas già nua, trông ông chẳng khác gì một thây ma hơn là người sống, đôi mắt trũng sâu, vóc dáng thì gầy giơ xương và đầy vẻ tang thương. Benny ngồi ở một bên, dì Sally ngồi ở bên kia, cả hai đều trùm khăn tang và ngập chìm trong muộn phiền. Riêng Tom thì ngồi cạnh vị luật sư của chúng tôi, và dĩ nhiên là nhúng tay vào mọi chuyện. Vị luật sư để mặc cậu ấy làm, và quan tòa cũng cho phép. Thậm chí có lúc cậu ấy còn gần như tước đoạt luôn công việc của vị luật sư; mà như thế lại hay, bởi vì lão luật sư kia chỉ là một thứ rùa đen xóỉnh xỉnh chẳng biết gì về luật pháp vùng sâu vùng xa, ngu ngơ đến mức trời mưa không biết chạy vào nhà, như người ta vẫn thường nói.

Họ tuyên thệ bồi thẩm đoàn, rồi vị luật sư của bên nguyên bắt đầu đứng lên phát biểu. Lão ta có một bài diễn văn vô cùng cay độc chống lại cụ ông, khiến ông phải rên rỉ thở than, còn Benny và dì Sally thì bật khóc. Cách lão kể về vụ án mạng khiến tất cả chúng tôi ngẩn ngơ vì nó quá ư khác biệt so với câu chuyện của cụ ông. Lão ta tuyên bố sẽ chứng minh rằng dượng Silas đã bị hai nhân chứng đáng tin cậy nhìn thấy sát hại Jubiter Dunlap một cách có mưu tính hẳn hoi, và lão ta khẳng định dượng đã định giết nạn nhân ngay từ khoảnh khắc vung gậy đánh xuống; họ đã tận mắt thấy dượng giấu Jubiter vào lùm cây và xác định Jubiter đã chết cứng. Rồi lão bảo dượng Silas quay lại sau đó để khiêng Jubiter xuống cánh đồng thuốc lá, và có hai người đã chứng kiến cảnh đó. Lão còn nói dượng Silas đã lẻn ra ngoài vào giữa đêm để chôn cất Jubiter, và có người đã nhìn thấy tận mắt.

Tôi thầm nghĩ trong đầu, tội nghiệp dượng Silas già nua đã phải nói dối về chuyện này vì dượng tưởng không ai nhìn thấy mình và dượng không đành lòng làm tan nát trái tim dì Sally cùng Benny; và dượng đã nghĩ đúng: về phần mình, tôi cũng sẽ nói dối y như vậy, và bất kỳ ai có chút tình người cũng sẽ làm thế, để cứu họ khỏi nỗi đau đớn và sầu khổ mà họ hoàn toàn chẳng có chút trách nhiệm nào. Chà, điều đó làm cho vị luật sư của chúng tôi trông bơ phờ thấy rõ; và nó cũng làm cho Tom đờ đẫn trong chốc lát, nhưng rồi cậu ấy xốc lại tinh thần ngay và ra vẻ như chẳng có chuyện gì phải lo lắng – thế nhưng tôi thừa biết là cậu ấy đang lo số vó. Còn đám đông – chà, vụ việc đã tạo nên một làn sóng chấn động lớn trong số họ!

Vị luật sư của chúng tôi.

Và khi vị luật sư đó nói xong những điều mà ông ta định chứng minh trước bồi thẩm đoàn, ông ta bèn ngồi xuống và bắt đầu cho gọi các nhân chứng của mình lên.

Đầu tiên, lão gọi một loạt nhân chứng để chứng minh rằng giữa dượng Silas và kẻ xấu số đã có mối thâm thù từ trước; họ kể lại việc từng nghe dượng Silas đe dọa người xấu số hết lần này đến lần khác, tình hình ngày càng tồi tệ hơn khiến ai nấy đều bàn tán xôn xao, và kẻ xấu số đã hoảng sợ đến mức tính mạng bị đe dọa, thậm chí còn kể cho hai ba người nghe rằng hắn chắc chắn thể nào dượng Silas cũng sẽ ra tay sát hại hắn vào một lúc nào đó.

Tom và luật sư của chúng tôi đã đặt cho họ vài câu hỏi; nhưng chẳng ích gì, họ vẫn khăng khăng bám chặt vào lời khai của mình.

Tiếp theo, họ gọi Lem Beebe lên bồi thẩm đoàn. Lúc đó, trong đầu tôi bỗng nhớ lại khoảnh khắc Lem và Jim Lane từng đi ngang qua trò chuyện vào bữa đó, về việc mượn con chó hay thứ gì đại loại thế từ Jubiter Dunlap; và điều đó kéo theo chuyện những quả mâm xôi cùng chiếc đèn lồng; rồi lại kéo theo hai anh em Bill và Jack Withers đi ngang qua bàn tán về chuyện một tên da đen ăn cắp bắp của dượng Silas – và thế là gợi nhớ luôn cả con ma cũ của chúng tôi từng xuất hiện vào khoảng thời gian đó khiến chúng tôi được một phen hú vía – để rồi bây giờ hắn cũng có mặt ở đây, lại còn được đối xử như một nhân vật đặc biệt nhờ vào việc hắn bị câm điếc và là người lạ mặt, thế nên người ta đã sắp xếp cho hắn một chiếc ghế ngồi ngay bên trong hàng rào, nơi hắn có thể gác chân thoải mái, trong khi những người khác thì phải chen chúc chẹt cứng đến mức khó thở. Thế là mọi ký ức ùa về trong tâm trí tôi y nguyên như ngày hôm ấy; và điều đó khiến tôi vô cùng buồn bã khi nghĩ rằng mọi chuyện trước đó vốn dĩ êm đềm biết bao, để rồi từ dạo ấy đến nay lại khốn khổ thế này.

Lem Beebe, sau khi tuyên thệ, khai rằng: – “Hôm đó, vào ngày mùng 2 tháng 9, tôi đang đi trên đường cùng với Jim Lane, lúc trời gần sẩm tối, thì chúng tôi nghe thấy tiếng nói chuyện lớn tiếng giống như đang cãi nhau, và vị trí của chúng tôi lúc đó rất gần, chỉ cách một lùm bụi phỉ ở dọc hàng rào mà thôi; rồi chúng tôi nghe thấy một giọng nói vang lên: ‘Tao đã bảo mày hết lần này đến lần khác là tao sẽ giết mày,’ và nhận ra đó chính là giọng của bị cáo đây; tiếp theo, chúng tôi thấy một cây gậy giơ lên khỏi lùm cây rồi tụt xuống khuất tầm mắt, đồng thời nghe thấy một tiếng đập thình thình nặng nề cùng một hai tiếng rên rỉ: và rồi chúng tôi lén lút rướn người đến chỗ có thể quan sát được, thì thấy Jupiter Dunlap đã nằm chết ở đó, còn bị cáo thì đang đứng ngay trên người hắn tay cầm cây gậy; ngay sau đó, bị cáo kéo cái xác vào một lùm bụi rậm rồi giấu đi, và chúng tôi cúi rạp người xuống để tránh bị phát hiện rồi tẩu thoát.”

Chà, nghe thật khủng khiếp. Câu chuyện làm đông cứng cả máu trong huyết quản của mọi người, và căn phòng tĩnh lặng đến mức khi hắn đang kể, cứ như thể chẳng có một bóng người nào ở đó vậy. Và khi hắn dứt lời, người ta có thể nghe thấy tiếng thở dốc và tiếng thở dài vang lên khắp cả phòng, nhìn nhau như muốn thầm nói: “Chẳng phải là quá ư dã man, quá ư kinh hoàng hay sao!”

Lúc này, một chuyện đã xảy ra khiến tôi vô cùng kinh ngạc. Suốt thời gian những nhân chứng đầu tiên đang chứng minh về mối thâm thù, những lời đe dọa cùng mọi thứ khác, Tom Sawyer vẫn rất tỉnh táo và rình rập họ; và ngay khoảnh khắc họ vừa dứt lời, cậu ấy liền lao vào tấn công, dốc toàn lực để bắt bẻ từng sơ hở trong lời nói nhằm phá hoại lời khai của họ. Thế nhưng lần này lại khác hẳn. Khi Lem vừa bắt đầu cất lời, hoàn toàn không đả động gì đến chuyện nói chuyện với Jubiter hay tìm cách mượn con chó của hắn, thì Tom vẫn rất cảnh giác và sẵn sàng chầu chực Lem, và bạn có thể nhận thấy cậu ấy đang chuẩn bị chất vấn chéo để vặn vẹo đối phương đến nơi đến chốn, và lúc đó tôi thầm phỏng đoán thể nào tôi và cậu ấy cũng sẽ bước lên bồi thẩm đoàn để kể lại những gì chúng tôi từng nghe hắn và Jim Lane nói chuyện. Thế nhưng lần tiếp theo tôi nhìn sang Tom, tôi chợt thấy sống lưng lạnh toát. Chà, cậu ấy đang chìm đắm trong một dòng suy tư sâu kín nhất mà bạn từng thấy – trôi dạt tận đẩu tận đâu. Cậu ấy chẳng thèm lọt tai một từ nào mà Lem Beebe đang nói; và khi đối phương kết thúc, cậu ấy vẫn cứ chìm đắp trong cõi suy tưởng đó y như cũ. Vị luật sư của chúng tôi khều khều cậu ấy, và lúc đó cậu ấy mới giật mình ngẩng đầu lên, nói rằng: – “Cứ xét hỏi nhân chứng đó đi nếu ông muốn. Hãy để tôi yên – tôi muốn suy nghĩ.”

Chà, điều đó làm tôi chịu chết. Tôi chẳng tài nào hiểu nổi. Còn Benny và mẹ cô bé – ôi, trông họ phờ phạc vì quá ư lo lắng. Họ đẩy chiếc khăn voan sang một bên và cố gắng bắt lấy ánh mắt của Tom, nhưng chẳng ăn thua gì, và tôi cũng chẳng thể nào thu hút được ánh mắt của cậu ấy. Thế là lão rùa đen đành tự mình xông vào đối chất với nhân chứng, nhưng chẳng đi đến kết quả gì sất; lão làm rối tung mọi thứ lên.

Sau đó, họ gọi Jim Lane lên, và hắn ta y nguyên kể lại đúng từng câu chữ như câu chuyện trước. Tom hoàn toàn chẳng thèm lắng nghe lời khai này chút nào, mà cứ ngồi đó mải miết chìm đắm trong những suy tư xa xôi vạn dặm. Thế là lão rùa đen lại đơn thương độc mã xông vào rồi chuốc lấy kết quả thảm hại y như trước. Vị luật sư của bên nguyên tỏ ra vô cùng thảnh thơi, trong khi ngài quan tòa thì lộ rõ vẻ bất bình. Bạn thấy đấy, Tom gần như có tư cách hệt như một luật sư thực thụ, bởi vì theo luật pháp Arkansas, bị cáo có quyền chọn bất cứ ai mình muốn để trợ giúp cho luật sư của mình, và Tom đã được dượng Silas đưa vào vụ án này, thế nhưng giờ đây cậu lại đang làm hỏng bét mọi chuyện khiến ai nấy đều thấy quan tòa chẳng mấy hài lòng. Tất cả những gì lão rùa đen khai thác được từ Lem và Jim chỉ có thế này, khi lão hỏi họ:

– “Sao các người không đi báo cáo những gì mình đã chứng kiến?”

– “Chúng tôi sợ mình sẽ bị vướng vào rắc rối. Hơn nữa, chúng tôi vừa chuẩn bị đi xuôi dòng sông để săn bắn suốt cả tuần; nhưng ngay khi quay về, chúng tôi phát hiện ra họ đang tổ chức tìm kiếm cái xác, thế nên chúng tôi mới đi tìm Brace Dunlap để kể hết mọi chuyện.”

– “Vào lúc nào?”

– “Tối thứ Bảy, ngày 9 tháng 9.”

Ngài quan tòa liền cất tiếng bảo:

– “Này ông cảnh sát trưởng, hãy bắt giữ hai nhân chứng này vì tình nghi là đồng phạm che giấu tội phạm trong vụ án mạng.”

Vị luật sư của bên nguyên hốt hoảng nhảy dựng lên và kêu lên:

– “Thưa quan tòa! Tôi kịch liệt phản đối hành động phi thường…”

– “Ngồi xuống!” – quan tòa quát.

– “Ngồi xuống!” – quan tòa dõng dạc nói, đồng thời rút con dao găm bowie giắt ngang lưng rồi đặtịch xuống bục cao của mình. – “Tôi yêu cầu ông phải tôn trọng pháp đình.”

Thế là lão ta đành phải ngồi xuống. Ngay sau đó, ông ta gọi Bill Withers lên.

Bill Withers, sau khi tuyên thệ, khai rằng: “Vào khoảng chạng vạng tối ngày thứ Bảy, mùng 2 tháng 9, tôi đi ngang qua khu vườn của bị cáo cùng với người em trai Jack, thì chúng tôi thấy một người đang khênh một vật gì đó nặng trĩu trên lưng và cứ đinh ninh đó là một tên da đen trộm bắp; chúng tôi nhìn không rõ lắm; lát sau mới nhận ra đó là một người đang cõng người khác; với dáng vẻ buông thõng mềm oặt như vậy, chúng tôi phỏng đoán đó là một kẻ say rượu nào đó; và dựa vào dáng đi của người khiêng, chúng tôi bảo rằng đó chính là Mục sư Silas, và thầm nghĩ chắc ông ấy vừa phát hiện ra Sam Cooper say mèm ngoài đường – vì mục sư vẫn luôn tìm cách cảm hóa hắn – nên đang dìu hắn ra khỏi chốn nguy hiểm.”

Mọi người đều cảm thấy rùng mình khi nghĩ đến cảnh tội nghiệp dượng Silas già nua lại đi cõng kẻ xấu số xuống vạt đất nằm trong cánh đồng thuốc lá nơi con chó đã đào lên cái xác, thế nhưng trên nét mặt của đám đông chẳng có mấy sự đồng cảm, và tôi nghe thấy một gã thô tục lầm bầm: “Đúng là hành vi máu lạnh nhất mà tao từng thấy, tha lôi một xác chết đi khắp nơi như thế, rồi đem chôn như một con súc vật, trong khi lão ta lại là một mục sư chứ lỵ.”

Tom vẫn tiếp tục chìm đắm trong suy nghĩ, chẳng thèm để tâm đến điều gì; thế nên vị luật sư của chúng tôi đành tiếp quản nhân chứng và làm hết sức có thể, dù rằng kết quả vô cùng nghèo nàn.

Sau đó, Jack Withers bước lên bồi thẩm đoàn và kể lại đúng y chang câu chuyện hệt như những gì Bill đã nói.

Và tiếp theo hắn chính là Brace Dunlap, trông anh ta vô cùng tang thương và chực chờ khóc; xung quanh bỗng rộ lên những tiếng xì xào và náo động, mọi người đều chuẩn bị tinh thần lắng nghe, và rất nhiều phụ nữ cất tiếng thốt lên: “Tội nghiệp sinh khổ, tội nghiệp sinh khổ quá,” đồng thời bạn có thể thấy rất nhiều người đang đưa tay lau nước mắt.

Brace Dunlap, sau khi tuyên thệ, khai rằng: “Tôi đã phải chịu đựng vô vàn muộn phiền trong suốt một thời gian dài vì người em trai bất hạnh của mình, nhưng tôi cứ nghĩ mọi chuyện không đến nỗi tồi tệ như hắn vẫn hay kể lể, và tôi không tài nào ép mình tin được rằng lại có kẻ nhẫn tâm nỡ lòng ra tay tổn hại một sinh linh vô hại đến thế” – [chà chả, tôi đoan chắc là mình đã thoáng thấy Tom giật mình một cái nhẹ, rồi nét mặt lại lộ vẻ thất vọng tràn trề] – “và các bạn biết đấy, tôi không thể nào nghĩ rằng một vị mục sư lại có thể nhẫn tâm hãm hại nó – thật chẳng tự nhiên chút nào khi nghĩ đến một chuyện khó tin như vậy – thế nên tôi chẳng mảy may chú tâm, và giờ đây tôi sẽ chẳng bao giờ, chẳng bao giờ tha thứ cho chính bản thân mình; bởi vì nếu tôi hành xử khác đi, thì người em trai tội nghiệp của tôi giờ này đã được ở bên cạnh tôi, chứ không phải nằm bất động ở đằng kia với tấm thân bị sát hại tàn nhẫn, trong khi nó lại vô hại đến thế.” Đến đây, anh ta nghẹn ngào khựng lại, giọng nói tắc nghẹn và phải dừng lại để lấy lại hơi; mọi người xung quanh đều thốt lên những lời đầy thương cảm, phụ nữ thì khóc nức nở; không gian trong phòng bỗng trở nên vô cùng tĩnh lặng và trang nghiêm, còn dượng Silas già nua, tội nghiệp làm sao, ông thốt lên một tiếng rên rỉ bật ra từ lồng ngực khiến ai nấy đều nghe thấy rõ mồn một. Rồi Brace tiếp tục lời khai: “Vào ngày thứ Bảy, mùng 2 tháng 9, nó không về nhà ăn tối. Chẳng mấy chốc tôi đâm ra lo lắng, và một tên gia nhân của tôi đã sang khu đất của bị cáo để tìm, nhưng quay về báo rằng nó không có ở đó. Thế là tôi ngày càng lo lắng hơn nữa và không sao chợp mắt nổi. Tôi lên giường nằm, nhưng vẫn không tài nào ngủ được; rồi tận khuya khoắt đêm hôm đó, tôi vùng dậy, lang thang sang khu đất của bị cáo và quanh quẩn ở đó một hồi lâu, với hy vọng sẽ vô tình gặp lại người em trai bất hạnh của mình, mà chẳng hề hay biết rằng nó đã thoát khỏi bể khổ và ra đi về miền cực lạc...” Đến đây anh ta lại nghẹn ngào nấc nghẹn, và hầu hết phụ nữ lúc này đều đang khóc sướt mướt. Chẳng mấy chốc anh ta lấy lại được giọng và nói tiếp: “Nhưng chẳng ích gì; cuối cùng tôi đành quay về nhà và cố gắng chợp mắt một lát, nhưng vẫn không tài nào ngủ được. Chà, chỉ một hai ngày sau là mọi người đều xôn xao lo lắng, họ bắt đầu bàn tán về những lời đe dọa của bị cáo, và tin theo cái ý tưởng – mà từ đầu tôi chẳng hề mảy may tin tưởng – rằng em trai tôi đã bị sát hại, thế nên họ tỏa đi khắp nơi tìm kiếm xác nó nhưng không tìm thấy nên đành bỏ cuộc. Do đó tôi cứ tưởng nó đã trốn đi đâu đó để tìm chút yên bình, rồi sẽ quay lại với chúng tôi khi những giông bão qua đi. Thế nhưng vào tối muộn thứ Bảy ngày mùng 9, Lem Beebe và Jim Lane đã đến nhà tôi và kể hết mọi chuyện – kể lại toàn bộ vụ ám sát kinh hoàng ấy, và trái tim tôi như tan nát. Và rồi tôi sực nhớ ra một chuyện mà lúc đầu tôi chẳng hề để tâm, bởi vì các lời đồn đại cho rằng bị cáo đã mắc chứng mộng du và làm đủ mọi chuyện vô nghĩa chẳng biết mình đang làm gì. Tôi sẽ kể cho quý vị nghe câu chuyện đã ùa về trong ký ức của tôi lúc đó. Vào quãng đêm muộn của ngày thứ Bảy kinh hoàng ấy, khi tôi đang lang thang quanh khu đất của bị cáo trong nỗi đau buồn và lo lắng, tôi đi xuống góc cánh đồng thuốc lá và nghe thấy một âm thanh giống như tiếng đào bới trên nền đất sỏi lục cục; tôi bèn rón rén bước lại gần hơn, ghé mắt nhìn qua những đám dây leo rủ xuống trên hàng rào ván và tận mắt nhìn thấy bị cáo đang xúc đất – xúc bằng một chiếc xẻng cán dài – hất đất vào một cái hố lớn sắp được lấp đầy; lưng hắn quay về phía tôi, nhưng ánh trăng chiếu sáng rực rỡ và tôi nhận ra hắn chính là nhờ chiếc áo choàng làm việc bằng vải nỉ màu xanh lá cây cũ kỹ với một miếng vá màu trắng loang lổ ở giữa lưng trông giống như ai đó vừa ném một cục tuyết vào người. Hắn đang chôn cất kẻ mà hắn đã ra tay sát hại!”

Và anh ta ngã gục xuống ghế, khóc nức nở nghẹn ngào, rồi hầu như tất cả mọi người trong phòng xử án đều bật khóc oà lên, than khóc và thốt lên rằng: “Ôi, thật khủng khiếp – thật khủng khiếp – quá ư hãi hùng!” và một bầu không khí hỗn loạn cực độ bao trùm khiến bạn chẳng tài nào nghe rõ nổi suy nghĩ của chính mình; đúng vào khoảnh khắc hỗn độn ấy, dượng Silas già nua bỗng chồm phắt dậy, mặt cắt không còn một giọt máu, dõng dạc hô lên:

– “Đúng sự thật đấy, từng câu từng chữ đều đúng – chính tay tôi đã sát hại hắn trong máu lạnh!”

Trời đất quỷ thần ơi, câu nói ấy làm cho tất cả bọn họ chết sững! Mọi người nhổm dậy nhốn nháo khắp căn phòng, rướn cổ trân trân nhìn cho rõ mặt ông, trong khi vị quan tòa thì đập búa liên hồi còn cảnh sát trưởng thì hét lớn: “Trật tự – yêu cầu trật tự trong phòng xử án – trật tự!”

Và suốt thời gian đó, cụ ông vẫn đứng sững ở đó với thân hình run lẩy bẩy và đôi mắt đỏ rực, không thèm nhìn người vợ và cô con gái đang ôm chặt lấy ông và van xin ông hãy bình tĩnh, mà cứ dùng tay gạt họ ra và nói rằng ông phải gột rửa tâm hồn nhơ nhuốc của mình khỏi tội ác, ông phải trút bỏ cái gánh nặng vượt quá sức chịu đựng này, và ông sẽ không chịu đựng thêm một giờ nào nữa! Và rồi ông tiếp tục tuôn ra câu chuyện kinh hoàng của mình, mọi người đều trân trân nhìn và há hốc miệng – từ quan tòa, bồi thẩm đoàn, luật sư cho đến tất cả mọi người, còn Benny và dì Sally thì khóc đến đứt từng khúc ruột. Ấy thế mà, lạy Chúa tôi, Tom Sawyer chưa từng nhìn ông lấy một lần! Chưa một lần nào – cậu ấy cứ ngồi đó, dán chặt đôi mắt của mình vào một thứ gì đó khác, mà tôi chẳng tài nào đoán nổi. Và thế là cụ ông cứ tiếp tục gầm thét, tuôn trào lời lẽ như một dòng dung nham lửa đỏ:

Tôi ra tay là để tước đoạt mạng sống.

– “Tôi đã giết hắn! Tôi có tội! Nhưng trong đời tôi chưa từng có ý định tổn hại hay làm hại hắn dù chỉ một chút, bất chấp tất cả những lời dối trá về việc tôi đe dọa hắn, cho đến tận khoảnh khắc tôi vung cây gậy lên – lúc đó trái tim tôi bỗng lạnh băng! – rồi mọi sự thương xót đều biến mất, và tôi ra tay là để tước đoạt mạng sống! Chỉ trong khoảnh khắc duy nhất đó, mọi oan ức trút lên đầu tôi đều hiện về trong tâm trí; tất cả những lời lăng m hạ nhục mà gã đàn ông đó cùng với tên khốn đốn em trai hắn ở đằng kia đã giáng xuống đầu tôi, và cách chúng cấu kết với nhau để hủy hoại uy tín của tôi trước mặt mọi người, tước đoạt danh dự của tôi, đẩy tôi vào bước đường cùng để hủy hoại cả gia đình tôi – những người chưa từng làm hại chúng bất cứ điều gì, xin Chúa chứng giám! Và chúng đã làm điều đó vì một sự trả thù đê tiện – tại sao ư? Chỉ vì đứa con gái ngây thơ trong trắng của tôi ở ngay bên cạnh đây đã không chịu lấy tên hèn nhát giàu có, ngạo mãng và vô học Brace Dunlap – kẻ đang khóc lóc thảm thiết ở đằng kia vì một đứa em trai mà hắn chưa từng tiếc dù chỉ một xu rách!” – [tôi thấy Tom nhảy thót lên và lộ rõ vẻ vui mừng lần này, điều đó chắc chắn một trăm phần trăm] – “– và trong khoảnh khắc mà tôi vừa kể cho các bạn nghe, tôi đã quên mất Chúa trời và chỉ nhớ đến nỗi cay đắng trong lòng, xin Chúa hãy tha thứ cho tôi, và tôi đã ra tay để giết chết hắn. Chỉ một giây sau thôi tôi đã vô cùng ân hận – ôi, ngập tràn sự cắn rứt; nhưng khi nghĩ đến gia đình tội nghiệp của mình, tôi buộc phải che giấu những gì mình đã làm vì lợi ích của họ; và quả thực tôi đã giấu cái xác đó vào lùm cây; rồi chẳng lâu sau tôi khiêng nó ra cánh đồng thuốc lá; và vào lúc nửa đêm sâu thẳm, tôi đã mang theo chiếc xẻng của mình và chôn cất nó ở nơi mà...”

Tom chồm phắt dậy và hét lớn:

– “Bây giờ thì tôi đã nắm được tất cả rồi!” – rồi cậu ấy vung tay lên, ôi chao là tao nhã và kiêu kỳ làm sao, hướng về phía cụ ông và dõng dạc nói:

– “Ngồi xuống đi! Đã có một án mạng xảy ra, nhưng dượng chưa từng nhúng tay vào đó một chút nào cả!”

Một vụ án mạng đã xảy ra.

Chà, các bác ạ, lúc đó nếu có một cây kim rơi xuống đất cũng có thể nghe thấy tiếng. Còn cụ ông thì bàng hoàng lả người xuống ghế trong cơn ngẩn ngơ, và dì Sally cùng Benny hoàn toàn không hay biết gì, bởi vì họ quá đổi sững sờ, cứ há hốc miệng nhìn chằm chằm vào Tom mà chẳng biết mình đang làm gì. Toàn bộ phòng xử án cũng y chang như vậy. Tôi chưa từng thấy ai có vẻ mặt bất lực và rối bời đến thế, và tôi chưa bao giờ chứng kiến ánh mắt của ai lại trợn trừng và dán chặt không chớp lấy một cái như thế. Tom cất giọng vô cùng điềm tĩnh:

– “Thưa quan tòa, tôi xin phép được phát biểu chứ ạ?”

– “Vì Chúa, được chứ – cứ nói đi!” – quan tòa đáp, ngài quá bàng hoàng và rối trí đến mức hầu như chẳng còn biết mình đang làm gì nữa.

Lúc đó Tom đứng im lặng ở đó chờ đợi một hai giây – đó là để tạo ra cái gọi là “hiệu ứng” theo cách nói của cậu ấy – rồi cậu mới điềm đạm cất lời:

– “Khoảng hai tuần nay, có một tờ thông báo nhỏ dán ngay trước cửa tòa án này treo giải thưởng hai nghìn đô-la cho một cặp kim cương lớn bị đánh cắp ở St. Louis. Cặp kim cương đó trị giá mười hai nghìn đô-la. Nhưng hãy gác chuyện đó lại cho đến khi tôi nói đến. Giờ thì quay lại vụ án mạng này. Tôi sẽ tường thuật cho quý vị nghe toàn bộ sự việc – mọi chuyện diễn ra thế nào – ai là kẻ gây án – từng chi tiết một.”

Bạn có thể thấy mọi người lúc này đều nhấp nhổm dịch chuyển người, bắt đầu chú ý lắng nghe bằng tất cả sự tập trung.

– “Gã đàn ông ở đây, Brace Dunlap, kẻ vừa khóc lóc thảm thiết vì người em trai đã khuất mà ai cũng biết là hắn chẳng mải mai quan tâm đến, muốn cưới cô thiếu nữ đằng kia, nhưng cô ấy nhất quyết không chịu. Thế nên hắn dọa sẽ làm cho dượng Silas phải hối hận. Dượng Silas biết rõ gã quyền thế thế nào và bản thân mình chẳng có mấy cơ hội chống lại một kẻ như vậy, nên dượng vô cùng sợ hãi và lo lắng, đã làm mọi cách có thể nghĩ ra để xoa dịu hắn và mong hắn đối xử tử tế với mình: dượng thậm chí còn nhận đứa em trai vô tích sự của hắn là Jubiter vào làm việc trong nông trại, trả lương cho hắn và chấp nhận thắt lưng buộc bụng gia đình mình để trả tiền công; thế nhưng Jubiter lại làm mọi trò mà anh trai hắn nghĩ ra để lăng mạ dượng Silas, quấy rầy và gây phiền toái, tìm cách đẩy dượng Silas vào tình thế phải ra tay hành hung hắn nhằm bôi nhọ dượng trước mặt mọi người. Và chúng đã đạt được mục đích. Mọi người đều quay lưng lại với dượng và thốt ra những lời cay độc nhất, điều đó dần dần bóp nát trái tim dượng – vâng, và dượng vô cùng lo lắng quẫn trí đến mức thường xuyên không còn giữ được sự tỉnh táo minh mẫn nữa.

– “Chà, vào ngày thứ Bảy mà chúng ta gặp biết bao rắc rối ấy, hai nhân chứng ở đây là Lem Beebe và Jim Lane đã đi ngang qua khu vực dượng Silas và Jubiter Dunlap đang làm việc – và phần lớn những gì họ kể là sự thật, phần còn lại toàn là bị đặt. Họ không hề nghe thấy dượng Silas nói sẽ giết Jubiter; họ không nghe thấy tiếng đập gậy nào cả; họ không nhìn thấy xác chết nào, và họ cũng chẳng thấy dượng Silas giấu thứ gì vào lùm cây. Hãy nhìn họ lúc này kìa – họ đang ngồi đó, ước gì giá như mình đừng quá lanh mồm lanh miệng; dù sao đi nữa, họ sẽ còn phải ước thê thảm hơn trước khi tôi làm xong việc.

– “Cũng vào tối thứ Bảy đó, Bill và Jack Withers quả thực có nhìn thấy một người đang khiêng một người khác. Phần đó trong lời khai của họ là sự thật, phần còn lại là dối trá. Ban đầu họ tưởng đó là một tên da đen đang ăn cắp bắp của dượng Silas – các bạn để ý mà xem, giờ đây trông họ mới ngờ nghệch làm sao khi phát hiện ra có ai đó đã nghe lén họ nói câu đó. Đó là vì sau đó họ đã phát hiện ra kẻ đang khiêng vác xác chết thực sự là ai, và họ hiểu rõ lý do tại sao họ lại thề thốt trước tòa rằng họ nhận ra đó là dượng Silas qua dáng đi – sự thật hoàn toàn không phải vậy, và họ thừa biết điều đó khi buông lời thề thốt dối trá.

– “Một người ở ngoài bãi trăng sáng quả thực đã nhìn thấy một nạn nhân bị sát hại được chôn xuống đất ở cánh đồng thuốc lá – nhưng người tiến hành việc chôn cất đó không phải là dượng Silas. Lúc ấy dượng đang nằm ngủ trên giường của mình.

– “Bây giờ, trước khi tiếp tục, tôi muốn hỏi quý vị có bao giờ nhận ra điều này chưa: rằng con người ta, khi đang suy nghĩ sâu xa, hoặc khi đang lo lắng muộn phiền, hầu như lúc nào cũng vô thức làm một hành động gì đó bằng đôi tay của mình mà chính họ cũng không hề hay biết và không nhận ra đôi tay mình đang làm gì, có người xoa cằm; có người xoa mũi; có người vuốt ngược cằm; có người xoay xoay chiếc dây chuyền, có người mân mê chiếc cúc áo, rồi lại có người dùng ngón tay vẽ một hình vẽ hoặc một chữ cái lên má, dưới cằm hoặc lên môi dưới của mình. Đó chính là thói quen của tôi. Khi tôi bồn chồn, lo lắng hoặc đang suy nghĩ căng thẳng, tôi thường vẽ những chữ V in hoa lên má, lên môi dưới hoặc dưới cằm của mình, và không bao giờ vẽ gì khác ngoài những chữ V in hoa – và một nửa thời gian tôi thậm chí còn chẳng nhận ra hay biết rằng mình đang làm điều đó.”

Điều đó thật kỳ lạ. Đó cũng chính xác là những gì tôi thường làm; chỉ có điều tôi vẽ hình chữ O. Và tôi có thể thấy mọi người đang gật đầu nhìn nhau, giống như cách họ vẫn làm khi muốn công nhận “đúng là thế thật”.

– “Bây giờ tôi xin tiếp tục. Cũng vào ngày thứ Bảy đó – không, phải là đêm hôm trước – có một chiếc tàu thủy đang neo đậu tại bến Flagler, cách đây bốn mươi dặm, và trời đang mưa gió bão bùng như trút nước. Trên tàu có một tên trộm, hắn đang giữ hai viên kim cương lớn được quảng cáo công khai ngay trên cửa tòa án này; hắn lén lút lẻn lên bờ mang theo chiếc túi xách tay, lao vào bóng tối và màn mưa bão, với hy vọng có thể đến được thị trấn này an toàn. Nhưng hắn có hai tên đồng phạm ẩn nấp trên tàu, và hắn biết tụi chúng sẽ ra tay giết hắn ngay khi có cơ hội để cướp đi những viên kim cương; bởi vì cả ba tên đã cùng nhau trộm chúng, sau đó gã này đã chớp lấy thời cơ ôm lấy số kim cương rồi chuồn thẳng.

– “Chà, hắn vừa rời đi chưa đầy mười phút thì đồng bọn của hắn phát hiện ra, chúng liền nhảy lên bờ và bám theo vết tích của hắn. Có lẽ chúng đã đốt diêm để dò theo dấu chân hắn. Dù sao đi nữa, chúng đã bám gót theo hắn suốt cả ngày thứ Bảy mà vẫn giữ khoảng cách khuất tầm mắt; và đến chạng vạng tối, hắn đi đến cụm cây sung dâu nằm cạnh cánh đồng của dượng Silas, hắn bước vào đó để lấy bộ trang phục cải trang trong chiếc túi xách ra mặc lên người trước khi xuất hiện công khai ở thị trấn này – và xin lưu ý rằng hắn làm điều đó chỉ một chút ít thời gian sau khoảnh khắc dượng Silas dùng gậy đánh vào đầu Jubiter Dunlap – bởi vì quả thực dượng có đánh hắn.

– “Nhưng ngay khoảnh khắc đồng bọn nhìn thấy tên trộm lẻn vào cụm cây sung dâu, chúng liền nhảy bổ khỏi lùm cây và luồn theo hắn vào trong.

– “Chúng lao vào tấn công và dùng gậy đánh đập hắn đến chết.

– “Vâng, mặc cho hắn gào thét thảm thiết đến đâu, chúng vẫn không hề động lòng thương xót mà đánh hắn đến chết ngắc. Và hai người đàn ông đang chạy dọc con đường đã nghe thấy tiếng hắn gào thét như thế, họ liền lao vội vào cụm cây sung dâu – vốn là điểm đến của họ từ trước – và khi bọn đồng phạm nhìn thấy họ, chúng liền tháo chạy thục mạng cùng hai người mới đến bám đuổi theo sát nút hết sức có thể. Nhưng chỉ một hai phút sau – hai người mới này liền lặng lẽ quay trở lại khu rừng sung dâu.

– “Rồi họ đã làm gì? Tôi sẽ kể cho quý vị nghe họ đã làm gì. Họ phát hiện ra nơi tên trộm lấy bộ trang phục cải trang trong chiếc túi xách tay ra để mặc; thế là một trong số họ cởi trần ra và khoác lên mình bộ trang phục đó.”

Tom dừng lại một chút ở đây, để tạo thêm chút “hiệu ứng” – rồi cậu điềm tĩnh nói:

– “Kẻ đã mặc bộ trang phục của người chết đó chính là – Jubiter Dunlap!”

– “Lạy chúa vĩ đại!” – tất cả mọi người đồng thanh kêu lên khắp cả phòng, còn cụ ông dượng Silas thì ngạc nhiên đến mức há hốc miệng.

– “Vâng, chính là Jubiter Dunlap. Hắn ta chưa hề chết, các vị thấy đấy. Sau đó chúng lột đôi bốt của cái xác ra rồi xỏ đôi giày rách rưới cũ kỹ của Jubiter Dunlap vào chân tử thi, đồng thời đi đôi bốt của tử thi cho Jubiter Dunlap. Tiếp theo, Jubiter Dunlap ở lại đó, còn tên kia khiêng cái xác đi trong chạng vạng; và sau nửa đêm, hắn đến nhà dượng Silas, lấy chiếc áo choàng làm việc màu xanh lá cây cũ kỹ đang treo trên chiếc đinh ở lối đi giữa nhà chính và nhà bếp mặc vào, trộm chiếc xẻng cán dài rồi đi thẳng xuống cánh đồng thuốc lá để chôn cất nạn nhân bị sát hại.”

Cậu dừng lại, đứng im chừng nửa phút. Rồi cất giọng – “Và quý vị đoán xem nạn nhân bị sát hại đó là ai? Chính là – Jake Dunlap, tên trộm đêm mất tích lâu ngày!”

– “Lạy chúa vĩ đại!”

– “Và kẻ đã chôn cất hắn chính là – Brace Dunlap, anh trai của hắn!”

– “Lạy chúa vĩ đại!”

– “Và quý vị đoán xem tên ngốc nghếch đang giả vờ câm điếc suốt ngần ấy tuần qua là ai? Chính là – Jubiter Dunlap!”

Và thế là kẻ bị sát hại đã hiện hình bằng xương bằng thịt.

Trời đất ơi, tất cả bọn họ đồng loạt bật kêu lên một tiếng hú vang trời, và bạn chưa từng chứng kiến khung cảnh náo loạn nào như thế kể từ ngày chào đời. Thế là Tom tung người lao tới chỗ Jubiter, giật phăng cặp kính bảo hộ và bộ râu giả của hắn ra, và kìa, nạn nhân bị sát hại xuất hiện lù lù ngay trước mắt, sống nhăn ra chẳng thiếu thứ gì! Còn dì Sally và Benny thìo òa ôm chầm lấy dượng Silas, khóc lóc, hôn hít và vùi đầu vào ông đến mức cụ ông càng thêm bối rối, ngớ ngẩn và đầu óc rối mù hơn bao giờ hết, mà nói vậy là quá đủ hiểu rồi. Tiếp theo đó, mọi người bắt đầu đồng thanh hô vang:

– “Tom Sawyer! Tom Sawyer! Tất cả im lặng để cậu ấy tiếp tục đi nào! Tiếp tục đi, Tom Sawyer!”

Điều đó làm cho cậu cảm thấy vô cùng kiêu hãnh và sảng khoái.

Điều đó làm cho cậu cảm thấy vô cùng hưng phấn, bởi vì việc trở thành một nhân vật của công chúng theo kiểu đó và là một anh hùng – theo cách gọi của chính cậu – chính là món khoái khẩu của Tom Sawyer. Thế nên khi không gian đã trở lại yên lặng, cậu cất giọng:

– “Chẳng còn lại mấy thứ, chỉ có thế này thôi. Khi gã đàn ông đằng kia, Brace Dunlap, đã vắt kiệt sức lực và tâm trí của dượng Silas cho đến tận lúc cụ hoàn toàn quẫn trí và dùng gậy phang vào đầu gã khùng bợm kia – cũng là em trai hắn, tôi nghĩ hắn đã nhìn thấy cơ hội của mình. Jubiter liền tháo chạy vào rừng để ẩn nấp, và tôi đoán kế hoạch là hắn sẽ trốn đi vào ban đêm để rời khỏi vùng này. Sau đó Brace sẽ khiến mọi người tin rằng dượng Silas đã giết hắn và giấu xác ở đâu đó; và điều đó sẽ hủy hoại dượng Silas, ép dượng phải rời khỏi xứ này – thậm chí có khi treo cổ dượng nữa; tôi không rõ lắm. Nhưng khi chúng phát hiện ra người em trai nằm chết trong khu rừng sung dâu mà không nhận ra hắn vì mặt mũi đã bầm dập nát bét, chúng nhận ra mình đang có một cơ hội béo bở hơn: cải trang cả hai người, đem chôn Jake rồi đào lên sau đó trong bộ dạng được mặc sẵn quần áo của Jubiter, đồng thời thuê Jim Lane, Bill Withers cùng những kẻ khác thốt ra những lời dối trá tiện lợi – và họ đã làm thế. Để rồi giờ đây họ đang ngồi lù lù ở đó, và tôi đã bảo là họ sẽ sớm trông thấy mặt mày xanh lét trước khi tôi kết thúc công việc của mình, và thực tế là họ đang trông thảm hại như thế đấy.

– “Chà, tôi và Huck Finn đây đã đi chuyến thuyền xuống cùng với bọn trộm, và tên bị giết đã kể cho chúng tôi nghe toàn bộ sự việc về những viên kim cương, đồng thời bảo rằng những tên còn lại sẽ sát hại hắn nếu có cơ hội; và chúng tôi đã định giúp hắn hết sức có thể. Chúng tôi đang hướng về phía khu rừng sung dâu thì nghe thấy tiếng chúng hạ sát hắn ở trong đó; nhưng chúng tôi đã lẻn vào đó vào sáng sớm sau trận bão và đinh ninh rằng rốt cuộc chẳng có ai bị sát hại cả. Và khi chúng tôi nhìn thấy Jubiter Dunlap ở đây đi lại nghênh ngang trong chính bộ trang phục cải trang mà Jake đã kể là hắn sẽ mặc, chúng tôi tưởng đó chính là bản thân Jake – và hắn cứ ú ớ ra hiệu câm điếc, điều đó hoàn toàn phù hợp với thỏa thuận từ trước.

– “Chà, tôi và Huck tiếp tục đi tìm cái xác sau khi những người khác đã bỏ cuộc, và cuối cùng chúng tôi đã tìm thấy nó. Chúng tôi rất tự hào; nhưng dượng Silas lại giáng cho chúng tôi một cú sốc điếng người khi quả quyết rằng chính dượng đã giết gã đó. Thế nên chúng tôi vô cùng hối hận vì đã tìm ra cái xác, và quyết tâm bằng mọi giá phải cứu lấy cái cổ của dượng Silas; và đó sẽ là một công việc vô cùng gian nan, bởi vì dượng nhất quyết không chịu để chúng tôi giúp vượt ngục giống như cách chúng tôi từng làm với lão nô lệ da đen Jim.

– “Tôi đã làm mọi thứ có thể trong suốt cả tháng trời để vắt óc nghĩ ra cách cứu dượng Silas, nhưng chẳng tài nào lóe lên được ý tưởng nào. Thế nên khi bước vào phòng xử án hôm nay, tay tôi trắng tay và chẳng nhìn thấy một tia hy vọng nào cả. Nhưng rồi chẳng mấy chốc tôi thoáng thấy một manh mối nhỏ bé – chỉ là một thoáng chớp nhoáng vô cùng nhỏ – chỉ có thế thôi, chưa đủ để chắc chắn; nhưng nó đã khiến tôi phải suy nghĩ thật cẩn trọng – và quan sát, trong khi ngoài mặt tôi cứ ra vẻ dửng dưng suy tính; và chẳng mấy chốc, quả nhiên khi dượng Silas đang tuôn ra những lời nhận tội về cái chết của Jubiter Dunlap, tôi đã nắm bắt được manh mối đó một lần nữa, và lần này tôi liền chồm dậy cắt ngang tiến trình vụ án, bởi vì tôi biết chắc Jubiter Dunlap đang ngồi ngay trước mặt tôi đây. Tôi nhận ra hắn qua một hành động mà tôi từng thấy hắn làm – và tôi đã ghi nhớ nó. Tôi từng chứng kiến hắn làm điều đó khi tôi đến đây cách đây một năm rồi.”

Cậu dừng lại một lát, ngẫm nghĩ một thoáng – cố tình tạo ra một “hiệu ứng” – tôi biết tỏng điều đó. Rồi cậu quay người đi như thể chuẩn bị bước xuống bục, cất giọng uể oải và dửng dưng:

– “Chà, tôi nghĩ chỉ có vậy thôi.”

Chà, bạn chưa bao giờ nghe thấy một tiếng la ó tán thưởng lớn đến thế! – và nó cất lên từ toàn bộ căn phòng:

– “Cậu đã nhìn thấy hắn làm gì thế? Đứng yên đấy cho tao, đồ ranh con! Mày tưởng mày có thể trêu ngươi làm người ta thèm thuồng rồi dừng lại ở đó chắc? Hắn đã làm cái quái gì thế?”

Đấy, bạn thấy chưa – cậu ta làm thế chỉ để cốt đạt được “hiệu ứng”; có dùng một cặp bò mộng kéo thì cũng chẳng thể lôi cậu ta xuống khỏi cái bục đó nổi.

– “Ôi, chẳng có gì to tát đâu ạ,” – cậu đáp. – “Cháu thấy hắn có vẻ hơi kích động khi phát hiện ra dượng Silas thực sự đang định tự treo cổ vì một vụ án mạng chưa từng xảy ra; và hắn ngày càng trở nên bồn chồn lo lắng, còn cháu thì dán chặt mắt theo dõi hắn nhưng ra vẻ như không thèm nhìn – và đột nhiên đôi tay hắn bắt đầu cử động táy máy, chẳng mấy chốc bàn tay trái của hắn trượt lên trên và ngón tay vẽ một dấu chữ thập lên má, và thế là cháu đã tóm được hắn!”

Thế là họ hò hét, reo hò, dậm chân và vỗ tay rầm rộ cho đến mức Tom Sawyer cảm thấy vô cùng kiêu hãnh và hạnh phúc chẳng biết phải làm sao với bản thân nữa.

Và lúc đó vị quan tòa cúi người nhìn xuống từ bục cao và cất giọng:

– “Này cậu bé, có phải cậu đã tận mắt chứng kiến tất cả các chi tiết khác nhau của âm mưu và thảm kịch kỳ lạ mà cậu vừa tường thuật không?”

– “Thưa quan tòa, không ạ, cháu chẳng tận mắt chứng kiến chi tiết nào trong số đó cả.”

– “Không chứng kiến cái nào ư! Thế mà cháu đã kể lại toàn bộ câu chuyện một mạch từ đầu đến cuối, y như thể cháu đã tận mắt nhìn thấy bằng chính đôi mắt của mình vậy. Làm sao mà cháu xoay sở hay vậy?”

Tom điềm tĩnh và thong thả đáp:

– “Dạ, cháu chỉ quan sát các chứng cứ rồi chắp nối chi tiết này với chi tiết kia lại thôi thưa quan tòa; chỉ là một chút công việc thám tử bình thường thôi ạ; ai cũng có thể làm được.”

– “Làm gì có chuyện đó! Không có đến hai người trong một triệu có thể làm được đâu. Cháu là một cậu bé vô cùng phi thường.”

Thế là họ lại bùng nổ, dành cho Tom một tràng vỗ tay tán thưởng vang dội nữa, và cậu ta – chà, có đổi cả một mỏ bạc cậu ta cũng chẳng thèm bán. Sau đó quan tòa lên tiếng:

– “Nhưng cháu có chắc chắn là mình đã nắm rõ toàn bộ câu chuyện kỳ lạ này một cách chính xác không?”

– “Thưa quan tòa, hoàn toàn chính xác ạ. Đây này, Brace Dunlap đang ở đây – cứ để hắn phủ nhận phần trách nhiệm của mình nếu hắn muốn thử vận may; cháu dám cá là hắn sẽ phải ước gì mình đừng thốt ra lời nào...... Chà, quý vị thấy đấy, hắn đang rất im lặng. Và em trai hắn cũng rất im lặng, còn bốn nhân chứng đã nói dối trắng trợn và nhận tiền bồi dưỡng kia, họ cũng rất im lặng. Còn về phần dượng Silas, dượng chẳng cần thiết phải chen mồm vào đâu, cháu sẽ chẳng đời nào tin lời dượng kể cả khi có tuyên thệ!”

Chà, quả thực điều đó đã khiến họ hò reo phấn khích; và ngay cả vị quan tòa cũng phải buông thả bản thân bật cười sảng khoái. Tom lúc bấy giờ cảm thấy sướng rơn như đang cưỡi trên mây bảy sắc. Khi mọi người đã dứt tiếng cười, cậu ngẩng đầu lên nhìn quan tòa và nói:

– “Thưa quan tòa, trong phòng này có một tên trộm.”

– “Một tên trộm ư?”

– “Vâng, thưa ngài. Và hắn đang giấu số kim cương trị giá mười hai nghìn đô-la trên người.”

Lạy chúa nhân từ, thông tin đó đã tạo ra một làn sóng náo động thực sự! Mọi người đồng loạt la lớn:

– “Đứa nào thế? Hắn là đứa nào? Chỉ mặt hắn ra xem nào!”

Và quan tòa lên tiếng:

– “Hãy chỉ mặt hắn ra, cậu bé. Cảnh sát trưởng, hãy bắt giữ hắn ngay. Rốt cuộc là tên nào thế?”

Tom dõng dạc đáp:

– “Chính là cái thây ma mới chết nằm đây này – Jubiter Dunlap.”

Lúc đó lại một tràng pháo tay bàng hoàng và kinh ngạc tột độ vang lên; nhưng Jubiter, kẻ vốn đã vô cùng sửng sốt từ trước, lúc này lại càng trố mắt chết sững vì kinh hãi. Và hắn cất giọng mếu máo suýt khóc, phân trần rằng:

– “Thế thì oan cho tôi quá. Thưa quan tòa, như thế là không công bằng; bản thân tôi đã đủ tồi tệ lắm rồi chứ không cần thêm chuyện đó đâu. Tôi thực sự có tham gia những việc khác – chính Brace là kẻ đã xúi giục, thuyết phục tôi, và hứa hẹn sẽ làm cho tôi trở nên giàu có vào một ngày nào đó, thế nên tôi mới làm, và tôi rất hối hận vì đã làm điều đó, ước gì mình chưa từng nhúng tay vào; nhưng tôi tuyệt đối không hề ăn cắp kim cương, và tôi cũng chẳng giữ viên kim cương nào cả; xin thề có Chúa chứng giám nếu lời tôi nói là gian dối. Cảnh sát trưởng cứ việc khám xét người tôi xem có đúng không.”

Tom liền nói:

– “Thưa quan tòa, gọi hắn là tên trộm quả thực không đúng lắm, và cháu sẽ rút lại lời đó một chút. Hắn thực sự đã lấy cắp những viên kim cương, nhưng hắn không hề hay biết điều đó. Hắn đã chôm chúng từ người người anh trai Jake của mình khi Jake đang nằm bất động sau khi Jake đã nậu chúng từ những tên trộm khác; nhưng Jubiter không hề biết rằng mình đang ăn cắp; và hắn đã nghênh ngang đi lại ở đây suốt cả tháng trời cùng chúng; vâng, thưa ngài, mười hai nghìn đô-la kim cương ở ngay trên người hắn – một gia tài lớn nhường ấy, vậy mà hắn lại đi lại nhởn nhơ mỗi ngày hệt như một kẻ nghèo hèn. Vâng, thưa quan tòa, hiện hắn đang giấu chúng trên người đấy ạ.”

Quan tòa liền cất tiếng:

– “Hãy khám xét người hắn đi, cảnh sát trưởng.”

Khám xét từng đường chỉ may, từng chiếc túi và đôi tất của hắn.

Chà, cảnh sát trưởng đã lùng sục hắn từ đầu đến chân, khắp mọi ngóc ngách: lục soát mũ, tất, đường chỉ may, giày bốt, mọi thứ – còn Tom thì cứ đứng đó điềm tĩnh, chờ đợi một màn biểu diễn hiệu ứng quen thuộc của mình. Cuối cùng cảnh sát trưởng đành bó tay bỏ cuộc, mọi người đều lộ rõ vẻ thất vọng, và Jubiter lên tiếng:

– “Đấy, thấy chưa! Tôi đã bảo với các ông từ trước rồi cơ mà?”

Và quan tòa bảo:

– “Xem ra lần này cháu đã nhầm rồi đấy, cậu bé ạ.”

Lúc đó Tom liền tạo dáng ra vẻ đang đăm chiêu suy nghĩ bằng tất cả tâm trí và gãi đầu gãi tai. Rồi đột nhiên cậu ngẩng phắt đầu lên tươi cười rạng rỡ, nói:

– “Ồ, bây giờ thì cháu nhớ ra rồi! Cháu suýt quên mất.”

Đó hoàn toàn là một lời nói dối, và tôi thừa biết điều đó. Sau đó cậu cất giọng hỏi:

– “Có ai tốt bụng cho cháu mượn một chiếc tua-vít nhỏ được không ạ? Trong chiếc túi xách tay của người anh trai mà Jubiter đã chôm có một chiếc, nhưng chắc là anh chàng này không mang theo nó rồi.”

– “Không, tôi không mang theo. Tôi chẳng cần đến nó nên đã cho người khác rồi.”

– “Đó là vì anh chẳng biết nó dùng để làm gì.”

Jubiter lúc này đã xỏ lại giày bốt vào chân, và khi thứ mà Tom cần được chuyền qua đầu mọi người để đến tay cậu, cậu bảo Jubiter:

– “Gác chân của anh lên chiếc ghế này xem nào.” Và cậu quỳ một chân xuống bắt đầu vặn ốc tháo tấm lót gót giày ra, tất cả mọi người đều nín thở dõi theo; và khi cậu lấy được viên kim cương lớn đó ra từ gót giày rồi giơ cao lên để nó ánh lên những tia chớp lấp lánh rực rỡ hắt tung ánh sáng mặt trời về mọi hướng, điều đó thực sự khiến tất cả mọi người phải nín thở; còn Jubiter thì trông thảm hại và hối hận đến mức bạn chưa từng thấy ai như thế. Và khi Tom giơ viên kim cương thứ hai lên, trông hắn còn thảm hại hơn gấp bội. Trời ạ! Hắn đang thầm nghĩ giá như lúc trước mình đoán được chiếc tua-vít trong chiếc túi xách dùng để làm gì thì giờ đây hắn đã có thể chuồn êm đi định cư ở một vùng đất nước ngoài và trở thành một kẻ giàu có độc lập rồi.

Chà, tính ra đó là một khoảng thời gian vô cùng kịch tính, và Tom đã thu về vô số vinh quang tột đỉnh. Vị quan tòa đón lấy những viên kim cương, đứng sững trên bục cao, hắng giọng một tiếng, đẩy cặp kính lên trán rồi dõng dạc tuyên bố:

– “Tôi sẽ giữ chúng và thông báo cho những người chủ sở hữu; và khi họ cử người đến nhận, tôi sẽ vô cùng vinh hạnh được trao lại cho cậu hai nghìn đô-la tiền thưởng, bởi vì cậu hoàn toàn xứng đáng với số tiền đó – vâng, và hơn thế nữa, cậu còn xứng đáng nhận được lời cảm ơn sâu sắc và chân thành nhất từ toàn thể cộng đồng này vì đã cứu vớt một gia đình vô tội bị oan khuất khỏi bờ vực hủy hoại và ô nhục, cứu một người đàn ông lương thiện và đáng kính khỏi cái chết nhục nhã của kẻ tử tù, đồng thời đưa ra ánh sáng trước sự phỉ nhổ và trừng phạt của pháp luật một tên khốn đốn độc ác cùng lũ tay sai khốn khổ của hắn!”

Chà, các bác ạ, nếu lúc đó có một ban nhạc kèn đồng bất chợt tấu lên một khúc nhạc tráng lệ, thì đó sẽ là khung cảnh hoàn hảo nhất mà tôi từng được chứng kiến, và Tom Sawyer cũng nói y như vậy.

Ngay sau đó cảnh sát trưởng liền tóm gọn Brace Dunlap cùng đám đồng bọn của hắn, và chẳng mấy chốc vào tháng tới, vị quan tòa đã mở phiên tòa xét xử và tống giam toàn bộ bọn chúng vào tù. Và mọi người lại kéo nhau quay trở lại ngôi nhà thờ nhỏ cũ kỹ của dượng Silas, tỏ ra vô cùng yêu thương và tử tế với ông cùng gia đình, làm mọi điều tốt đẹp nhất có thể cho họ; còn dượng Silas thì giảng cho họ nghe những bài thuyết pháp ngớ ngẩn lủng củng nhất mà bạn từng được nghe trong đời, khiến bạn nghe xong bị rối trí đến mức giữa ban ngày ban mặt cũng không tìm được đường về nhà; thế nhưng mọi người vẫn cứ ra vẻ như thể họ nghĩ đó là những bài giảng minh triết, sáng sủa và tao nhã nhất từng tồn tại; và họ cứ ngồi đó sụt sùi khóc vì tình yêu thương và lòng trắc ẩn; nhưng lạy Chúa tôi, chúng làm cho tôi có cảm giác nổi da gà sởn tóc gáy, đóng băng cả chút trí tuệ ít ỏi còn sót lại trong đầu tôi thành một khối đặc cứng; thế nhưng dần dà tình cảm của mọi người đã tưới mát khơi gợi lại trí tuệ bên trong cụ ông, giúp đầu óc ông minh mẫn trở lại như xưa, tôi nghĩ đó hoàn toàn không phải là lời nịnh hót đâu. Và thế là cả gia đình lại vui vẻ hạnh phúc như những chú chim non, chẳng ai có thể biết ơn và dạt dào tình cảm hơn họ đối với Tom Sawyer; và đối với tôi cũng vậy, dẫu cho tôi chẳng đóng góp được chút công sức nào. Và khi khoản tiền thưởng hai nghìn đô-la được gửi đến, Tom đã chia cho tôi một nửa và giữ kín không nói với bất kỳ ai, điều đó chẳng khiến tôi ngạc nhiên chút nào, bởi vì tôi quá ư hiểu rõ bản tính của cậu ấy.

Tom đã chia cho tôi một nửa số tiền đó.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.