Năm Bảo Ưng nguyên niên nhà Đường, huyện Đang Đồ.
Đêm khuya, mưa thu rả rích, cửa ngõ đóng kín.
Một vị lão giả ủ rũ nằm trên giường bệnh, nhắm mắt không động đậy, vạt áo nồng nặc mùi rượu. Sinh lực từng tỏa sáng rực rỡ nay sắp tản mác hầu hết, giờ đây ông chỉ còn trơ lại một cỗ thể xác già nua giữa cõi đời, tựa ngọn đèn tàn trước gió.
Người sống là khách qua đường, người chết là kẻ về chốn cũ. Trời đất là quán trọ ngược xuôi, cùng thương xót muôn đời bụi bặm... Lão giả khó nhọc mím môi ngâm khe khẽ, giọng tuy khàn khàn nhưng lại phảng phất vẻ khoáng đạt, dường như chẳng để chuyện này vào tâm. Ngâm đến lúc hứng khởi, bàn tay phải vô ích với lấy bầu rượu bên gối, nhưng lại phát hiện bên trong đã cạn sạch một giọt cũng không còn.
Xưa nay các bậc thánh hiền đều cô độc, không rượu thì cô độc, cô độc mà không có rượu chà...
Lão giả ngước nhìn trần nhà lầm bầm tự nói. Chợt trong phòng hình như có động tĩnh, ông gắng sức vặn cổ, nghiêng đầu nhìn sang, nhưng chỉ thấy túi thơ và bút lông của mình trên chiếc bàn bên cửa sổ. Căn phòng vẫn chìm đalam lặng lẽ.
Có lẽ đại hạn sắp đến, nên hoa mắt ù tai đấy thôi. Lão giả thầm nghĩ, trong lòng không khỏi thổn thức. Chiếc túi thơ và bút lông này đã đồng hành cùng ông nhiều năm, chẳng biết bản thân còn cơ hội cạn chén rượu ngon, nâng bút làm thơ nữa hay không. May thay những bản thảo thơ tích lũy qua nhiều năm của ông đã phó thác cho người chú Lý Dương Băng, tính ra cũng không có gì tiếc nuối.
Lão giả khẽ vỗ bầu rượu trống không, trong lòng chỉ dâng lên nỗi cảm hoài chứ không hề bi thương.
Một tiếng sấm lăn qua, lão giả nhìn lại, phát hiện bên bàn từ lúc nào đã xuất hiện thêm một người. Người này vóc dáng cao ngầy ngợ, mặc một bộ trường bào màu đen, đầu đội mão cao, nhìn cách ăn mặc giống như một người đọc sách, nhưng sắc mặt khô khốc, lại mang một vẻ quỷ dị khó tả.
Thanh Liên cư sĩ phải chăng?
Giọng nói trầm đục, mang theo âm khí lạnh lẽo. Dựa vào ánh chớp ngoài cửa sổ, lão giả nhìn thấy sau lưng người tới có đeo một ống gỗ kỳ lạ, ống gỗ này hai bên hẹp, nhưng không dài lắm, kiểu dáng cổ phác, nhìn vân gỗ và màu sắc thì hẳn là làm bằng gỗ tử đàn.
Tôn giá là...?
Người tới chắp hai tay, vái chào một cái: Tại hạ chính là Bút Trủng chủ nhân, đặc biệt đến tìm tiên sinh để luyện bút.
Bút Trủng chủ nhân... Luyện bút... Lão giả lẩm bẩm, nghiền ngẫm đi nghiền ngẫm lại sáu chữ này, vẫn chưa hiểu ý nghĩa.
Người có nguyên thần, thơ có tinh phách. Thơ tài của tiên sinh dồi dào, ký gửi giữa chốn hồn phách, nay nếu cứ thế mang theo mà chết đi, há chẳng đáng tiếc lắm sao? Tại hạ muốn luyện nguyên thần của tiên sinh thành bút, thu vào Bút Trủng lưu giữ đời đời kiếp kiếp. Bút Trủng chủ nhân thản nhiên nói, giọng không hề gợn sóng, tựa như đang nói một chuyện rất bình thường.
Lão giả nghe xong liền thở dài: Người chết như đèn tắt, nếu có thể lưu lại chút ít tinh hoa, thì cũng là chuyện đẹp đẽ. Chỉ tiếc là tại hạ dầu cạn đèn khô, lòng muốn mà sức không theo kịp.
Bút Trủng chủ nhân nói: Tài xuất phát từ tâm, thơ theo thần mà giãi bày, tâm chưa chết, thì thơ tài không diệt. Lão giả nghe vậy, không kìm được ngửa cổ cười lớn, tung người một cái liền ngồi dậy từ trên giường, lớn tiếng nói: Nói hay lắm, nói hay lắm, mang rượu đến đây!
Bút Trủng chủ nhân xòe phẳng bàn tay phải, chẳng biết lấy từ phương nào ra một bầu rượu, dâng đến bên miệng lão giả. Lão giả thèm rượu như khát nước, lập tức giật lấy bầu rượu, ngửa cổ uống cạn, trong chốc lát đã uống sạch một bầu rượu không còn một giọt.
Hay, hay, hay! Ba chén thông đại đạo, một đấu hợp tự nhiên. Lão giả quẹt miệng, lớn tiếng tán thán. Lúc này hơi rượu cuồn cuộn dâng trào, hào khí bừng bừng, tinh thần vốn chán nản nay bỗng chốc dâng cao đột ngột, như thuồng luồng cưỡi mây, đôi mắt ánh lên thần thái vô hạn. Ông lảo đảo chạy đến trước bàn, mượn cơn say trải giấy nâng bút, vừa viết vừa ngâm, bút đi rồng bay, tiếng ngâm nga vang vọng khắp căn phòng vuông vức:
Đại bàng bay lượn vỗ tám cõi, giữa trời gãy cánh sức chẳng còn. Gió sót vút qua muôn đời nhớ, dạo chơi Phù Tang vướng áo đá. Người sau được việc truyền tụng này, Khổng Tử mất rồi ai vì rơi lệ...
Giọng của lão giả dần trở nên cao vút, khí thế ngâm tụng càng thêm bi tráng hào hùng. Đến chỗ cao trào, muôn vàn tia sáng khói mờ tuôn ra từ cơ thể ông, xoay tròn cuồn cuộn trong phòng, dần dần tụ lại thành hình dáng một cây bút. Xung quanh cây bút này thoang thoảng mây mù, ảo ảnh như mơ, một đóa hoa sen thanh tao rực rỡ nở rộ trên đỉnh bút, tỏa ra hương thơm thanh nhã thoang thoảng.
Đúng là một cây Thanh Liên bút tuyệt vời! Bút Trủng chủ nhân khen ngợi, lập tức tháo ống bút tử đàn sau lưng xuống, miệng hướng lên trên, tay phải khẽ vẫy, muốn thu nó vào trong túi. Nào ngờ cây Thanh Liên bút này lại không nghe theo sự triệu hồi của hắn, tự ý lượn một vòng giữa không trung, bay thẳng về hướng đông nam.
Sắc mặt Bút Trủng chủ nhân biến đổi, vội vàng ném ống bút tử đàn lên không trung, lớn tiếng hô: Mở! Chỉ thấy miệng ống bút bỗng chợp mở rộng ra, tựa như cái miệng lớn nuốt thuyền, lao thẳng về phía bút linh. Thân hình Thanh Liên bút linh hoạt vô cùng, trái tránh phải né, trước sau không bị ống bút kia khống chế.
Ống bút tử đàn này từng nuốt chửng vô số bút linh, nhưng chưa từng gặp qua cây nào bướng bỉnh khó thu phục như Thanh Liên bút, không khỏi cảm thấy nôn nóng bất an. Bút Trủng chủ nhân thấy ống bút tử đàn nhất thời không thể thành công, liền lấy từ trong ngực ra một chiếc móc treo bút hình rồng uốn lượn (Bàn Cù bút quải), thầm niệm chú phóng ra. Chiếc móc treo bút này vốn là rễ uốn lượn của một cổ thụ trăm năm, cành nhánh đan xen xoắn xuýt, chỗ nào cũng là móc bút tự nhiên, vừa triển khai giữa không trung, liền tựa như trăm tay nghìn ngón, trùm về phía bút linh.
Thanh Liên bút vừa mới sinh ra mang theo tinh phách Thái Bạch, vốn dĩ linh động đến cực điểm, chỉ là không gian trong phòng dẫu sao cũng chật hẹp, dưới sự kẹp công trái phải của ống bút tử đàn và móc treo bút hình rồng, dần dần lộ ra thế yếu. Bút Trủng chủ nhân chụm hai ngón tay, ánh mắt không rời dù chỉ một thoáng cuộc chiến giữa ba vật linh, miệng lẩm bẩm niệm chú.
Khoảng chừng qua nửa nén hương, Thanh Liên bút cuối cùng cũng bị móc treo bút hình rồng ép vào góc tường, thấy sắp thụt lùi vào trong miệng ống đen ngòm của ống bút tử đàn, sắc mặt căng cứng của Bút Trủng chủ nhân lúc này mới hơi giãn ra.
Đúng lúc này, lão giả đang ngồi lặng lẽ một bên bỗng lớn tiếng cười vang: Bút hay! Bút hay! Ngươi đi đi!
Ngoài cửa sổ bỗng nhiên cuồng phong đại tác, một tiếng pẹc thổi bật tung hai cánh cửa sổ. Nghe thấy tiếng hô này của chủ nhân, Thanh Liên bút gầm lên một tiếng, bỗng nhiên phát lực, đâm ngã nhấp nhô móc treo bút hình rồng xuống đất, liền đó bay vút ra ngoài cửa sổ, hòa mình vào trong gió mưa.
Bút Trủng chủ nhân cả kinh, vội vã chạy đến bên cửa sổ, trước mắt chỉ còn lại mưa thu xối xả, duy chỉ có tiếng gầm vang vảng truyền đến. Chẳng bao lâu sau, đến cả tiếng gầm cũng không nghe thấy nữa. Thấy bút linh đã không thể đuổi theo, hắn đành bất đắc dĩ thu lại hai món bút khí, quay người đi xem lão giả: Thi tiên một đời ngồi ngay ngắn dưới đất, đã tạ thế từ lúc nào, trong tay vẫn còn nắm chặt một quản bút lông, vết mực trên trang giấy thơ tuyệt mệnh vẫn chưa khô. Bút Trủng chủ nhân cầm lấy bức di bút của ông, cung kính trải lên bàn, dùng nghiên mực chặn lại, ngửa mặt thở dài:
Tiên sinh tiêu sái phóng khoáng, đến cả bút linh luyện ra cũng bất kham nhường ấy, tại hạ thực sự khâm phục.
Nói đoạn Bút Trủng chủ nhân chỉnh đốn lại y quan, hướng về di thể của lão giả vái lạy ba lạy, rồi lại nhìn ra ngoài cửa sổ, lắc đầu nói: Ý bút Thái Bạch tung hoành khó lường, không biết đến khi nào mới lại được gặp lại bút linh đây. Đoạn hắn quay người rời đi, cũng biến mất trong màn mưa gió mịt mùng...
