(Một)

1

Tính toán lại, chắc hẳn đó là ngày tuyết rơi cuối cùng của thập niên bảy mươi. Chuyến tàu chở tân binh đi từ đông sang tây, qua Trịnh Châu rồi ngược lên phía bắc, vượt Hoàng Hà, liền thấy ngoài cửa sổ có vài vệt tuyết lất phất như sợi chỉ quay rơi xuống, thoạt đầu từng cụm từng cụm xoay tròn trong gió, dần dà bốc lên thành thế che trời lấp đất, rất nhanh sau đã đóng thành một lớp vỏ tuyết bán trong suốt trên cánh đồng hoang. Đến khi tới trạm cuối, cả thế giới đã là một màu trắng bạc xóa.

Địa điểm dỡ quân là trấn Dương An thuộc vùng Trung Nguyên. Gọi là trạm chuyển quân, thực chất cũng chỉ là mấy dãy nhà cất trên bình nguyên cộng thêm hai bệ xi măng. Xung quanh mấy dặm đường hầu như chẳng thấy bóng người. Nửa giờ sau, từ bắc xuống nam lại có thêm một chuyến tàu tới. Hai tốp tân binh chừng vài trăm con người, nhốn nháo tản ra hai bên đường sắt, như đám củ cải vỏ xanh héo quắt trên ruộng cằn. Tuyết lớn như lông ngỗng bay lượn thỏa thích đầy phóng khoáng, gió lại rít lên sàn sạt vô cùng chói tai.

Từ trên chuyến tàu đến sau nhảy xuống một tân binh to con mặt mày trắng trẻo, rụt cổ lại đưa mắt nhìn quanh bốn phía, rồi không kìm được ré tướng lên: "Ối mẹ ơi, Tống liên trưởng bảo là quân khu Vũ Hán, con còn tưởng là thành phố lớn Vũ Hán cơ, sao lại là cái chốn khốn nạn này?"

Trên bình nguyên mênh mông vô tận, chỉ thấy tuyết bay, không thấy ngọn cỏ lay động. Ngặt nỗi Tống liên trưởng phụ trách đón quân lại ở ngay gần đó, nghe thấy tên tân binh cao kều la lối, liền đứng dậy, mặt mày sầm sì, gầm lên một tiếng: "Ai ở đằng kia gào mồm thế? ... Vương Bắc Phong, mày thân dài vai rộng thế kia mà còn õng ẹo đấy phỏng? Mày gào cái rắm!"

Tên tân binh tên Vương Bắc Phong lập tức im bặt, nhe răng, đảo tròn hai con mắt nhìn khắp đám bạn đồng ngũ, thấy ai nấy đều lộ vẻ đồng tình, bèn đặt ba lô xuống nền tuyết rồi ngồi bệt xuống.

Tống liên trưởng lại quát về phía đám tân binh: "Đứng dậy hết, đứng dậy hết, vận động đi, đừng có ủ rũ dở sống dở chết thế kia, cẩn thận cóng sinh bệnh tật đấy."

Các tân binh lục tục đứng dậy, bắt đầu vận động. Người chạy, kẻ nhảy, người vặn mình, đủ mọi động tác kỳ quặc quái chiêu.

Tống liên trưởng nhìn bãi vận động lộn xộn, nở nụ cười hài lòng, bất chợt cúi người xuống, chống một cánh tay, gọi to: "Lý Lão Nhất, lại đây vật tay!"

Lý Lão Nhất cũng là người đi đón tân binh, cấp bậc ban trưởng, tên thật là Lý Tứ Hổ, vì là ban trưởng ban một, vả lại thâm niên rất kỳ cựu, nên được tôn xưng là "Lý Lão Nhất". Thấy liên trưởng thách thức, Lý Tứ Hổ bĩu môi làu bàu một câu: "Mẹ kiếp, có mấy ngón còi của đại ca, khéo em lại làm đại ca mất uy tín trước mặt đồng chí mới. Có vật thì em vật với thằng to xác Vương Bắc Phong kia kìa."

Tống liên trưởng cười: "Thằng ranh con mày bắt nạt tân binh thì tính là bản lĩnh gì."

Lý Tứ Hổ trái lại càng hăng máu, vỗ mông reo hò: "Vương Bắc Phong, chú mày đừng nghe ổng nói bừa, đây là anh dạy cho chú bài học đầu tiên của tân binh đấy, chấp chú tay trái, dám chơi không?"

Tống liên trưởng cũng giục: "Vương Bắc Phong lại đây, đừng để cái thói hùng hổ dọa người của Lý Lão Nhất dọa sợ. Nó chỉ là hổ giấy thôi, cậu đại diện cho anh em tân binh trổ một ngón nghề đi."

Vương Bắc Phong lại liếc mắt nhìn vào hàng ngũ tân binh, mọi người đều không nói năng gì, chỉ đưa mắt truyền cho Vương Bắc Phong những cảm xúc vô cùng phức tạp. Đám tân binh cùng tàu đều sợ Lý Tứ Hổ, biết gã là một tay lính già lõi đời, dọc đường đã bị gã quát tháo không ít. Vương Bắc Phong cắn răng đánh liều, gom hết can đảm, thầm nghĩ, liều mạng thôi. Thằng ban trưởng rác rưởi ức hiếp người quá đáng. Thế là cùng Lý Tứ Hổ giao đấu.

Hai người cùng nằm rạp xuống nền tuyết, kéo căng thân người thành một đường thẳng. Hiệp đầu, Vương Bắc Phong nghĩ, anh là lính cũ, nể mặt anh một chút, nên tay chưa dùng hết sức.

Lý Tứ Hổ thắng một cách rất dễ dàng, vừa thắng xong đã đắc chí kêu to: "Thôi bỏ đi thôi bỏ đi, chấp mày tay trái mà còn yếu xìu thế này, mày còn non lắm, khéo gãy xương đấy." Vừa cười gã vừa lồm cồm bò dậy, phủi mông đòi đổi người khác.

Vương Bắc Phong bực mình, nằm lì trên mặt đất không nhúc nhích, bảo: "Lý ban trưởng, làm hiệp nữa đi."

Lý Tứ Hổ ngẩn ra: "Vẫn chưa phục à? Thế thì làm hiệp nữa."

Thế là làm lại. Vương Bắc Phong dùng hết cả sức bình sinh, cuối cùng vẫn thua. Đấu liền ba hiệp, đều kết thúc bằng thất bại thảm hại của Vương Bắc Phong. Đám tân binh đều tiu nghỉu cụp đầu xuống, trên mặt ai nấy đều lộ vẻ hoang mang lo sợ.

Lý Tứ Hổ đứng dậy lại phủi mông, hất đầu một cái, ưỡn người lên vẻ rất cao lớn, nhưng lời lẽ lại ra chiều khiêm tốn: "Phải nói là sức chú mày khỏe thật đấy, có điều yếu lĩnh thì hơi bị... sau này, các đồng chí cũ sẽ chỉ bảo cho."

Vương Bắc Phong nhìn Lý Tứ Hổ, lại nhìn đám tân binh, đặc biệt là khi thấy mấy nữ binh mới đến cũng lộ ánh mắt tiếc nuối và thương cảm, trong lòng uất ức đến nghẹn họng, hận không thể dẫm nát mặt đất chui tọt xuống lỗ nẻ.

Tống liên trưởng nói: "Xe chưa đến, tiếp tục hoạt động đi. Sau đây tôi cùng đồng chí Lý Tứ Hổ làm mẫu." Vừa toan nằm xuống, bỗng nghe một tiếng rụt rè hỏi: "Thủ trưởng, tôi có thể thử một chút không?" Mọi người quay đầu lại tìm kiếm, thấy từ trong đám tân binh nhô ra một cậu tân binh dáng người đậm đà tầm thước, đỏ mặt nhìn chằm chằm vào Tống liên trưởng. Các tân binh lập tức phấn chấn hẳn lên, nhưng chốc lát sau lại có phần nản lòng: Cái tướng ủ rũ lù đù này, liệu có làm nên trò trống gì không?

Tống liên trưởng cả mừng: "Được, bất kể thắng thua, riêng cái tinh thần này đã đáng khen rồi." Lại hỏi: "Đồng chí tên là gì?"

"Thạch Bình Dương, thưa thủ trưởng." Tân binh đáp. Khuôn mặt dẫu còn bẽn lẽn thẹn thùng, nhưng trong ánh mắt lại ánh lên vẻ hiếu chiến.

Tống liên trưởng bảo: "Tốt lắm, Thạch Bình Dương, cái tên nghe vang đấy. Lý Lão Nhất, lên!"

Lý Tứ Hổ nhăn răng nhếch miệng cười với Thạch Bình Dương: "Hè hè... nhóc con hòn đá, chấp chú tay trái nhé?"

Nhóc con hòn đá cũng cười theo, nụ cười toát lên vẻ chất phác: "Đừng, cứ chơi công bằng đi, ở nhà tôi từng giúp bố rèn sắt đấy."

Lý Tứ Hổ thoáng sững sờ, da mặt thoắt cái căng ra, không nói thêm lời nào, rạp người xuống, hung hăng quát một tiếng: "Đến đây!"

Tay phải đấu tay phải. Cả lính cũ lẫn tân binh đều xúm lại, tân binh hàng trước nắm chặt khớp ngón tay kêu răng rắc, tân binh hàng sau cố sức chen lấn lên phía trước. Đám nữ binh cũng chen chúc bên trong ríu rít bàn tán, những khuôn mặt xinh xắn đều nín thở căng hồng, biểu hiện rõ rệt cảm xúc nghiêng về phía Thạch Bình Dương. Tống liên trưởng hớn hở, vui sướng hệt như sắp được xem một trận bóng đá nảy lửa. Anh chủ động làm trọng tài, kiên nhẫn và nghiêm khắc chỉnh đốn tư thế của hai người thật ngay ngắn, vừa hô một tiếng bắt đầu, hai cẳng tay liền bất động, tựa như hai thanh ống thép, bắc chéo hình chữ "Nhân" trên mặt đất.

Sự ồn ào xung quanh lắng xuống, chỉ còn những bông tuyết rơi lả tả tanh tách, dường như đang đệm nhạc tình nguyện cho âm thanh của những mạch máu đang căng phồng. Gân xanh trên trán hai người trồi lên từng khúc từng khúc theo hơi thở mỗi lúc một nặng nề. Thân thể họ tựa như đã đông cứng, ngưng đọng bất động trên nền tuyết.

Đám tân binh miệng còn hôi sữa bắt đầu toát mồ hôi hột, âm thầm dồn hết sức lực cổ vũ cho Thạch Bình Dương. Mọi người từ khắp bốn phương trời tụ hội về đây, nhưng đều chung một mục tiêu: hạ gục Lý Tứ Hổ, phủ đầu đám lính già lõi đời.

Trong đám nữ binh có người biết Lý Tứ Hổ, bèn the thé giọng chọc ngoáy làm gã nhụt chí: "Lý ban trưởng ơi, chân run rẩy rồi kìa, sắp bại dưới tay tân binh rồi đấy nha."

Tống liên trưởng ngó nghiêng chung quanh, nghiến răng nghiến lợi hô một tiếng: "Cố lên!"

Chừng bốn năm phút trôi qua, mấy vị bài trưởng và ban trưởng đón quân rốt cuộc cũng không chịu nổi trong cái khoảnh khắc dài dằng dặc ấy, lần lượt hò hét trợ oai cho Lý Tứ Hổ. Đám tân binh ban đầu muốn hô mà không dám hô, đợi đến khi các bài trưởng, ban trưởng gào rát cả cổ, chẳng biết ai hắng giọng một tiếng xem như mở màn. Tân binh đông người, càng hô càng vang, nữ binh lại càng ra sức gào thét, tiếng thét the thé, tiếng gầm gừ, giọng trầm giọng đục nhất tề bộc phát —— "Đồng chí mới, cố lên——!" "Cố lên, Thạch Bình Dương——!" Tựa như một tràng đại bác non nớt, vang rền trên cánh đồng tuyết mịt mù bay lượn.

Bao nhiêu khí lực dồn nén bấy lâu của đám tân binh, thông qua tiếng hò reo thỏa thuê phóng túng ấy, đã truyền trọn vẹn cho Thạch Bình Dương. Thạch Bình Dương tinh thần phấn chấn tột độ. Tiếng hò hét như dòng hồng thủy làm mu bàn tay anh căng phồng dày cộm. Sắc mặt từ đỏ chuyển sang tím, rồi lại chuyển sang đỏ; ngũ quan xoắn chặt lại với nhau, tựa như mớ dây sắn quấn cuộn. Mười đầu ngón chân của hai người đã cắm phập vào nền tuyết, tiến hành một cuộc vật lộn vô thanh vô hình. Lý Tứ Hổ lại là một hình ảnh rạng rỡ khác: hai mắt nhắm nghiền, tóc tai dựng ngược, mũ bông lệch xẹo, xẹp dí đè lên một bên tai, những đường máu dưới da hiện rõ mồn một, dường như chực trào phun ra bất cứ lúc nào. Khoảng tuyết dưới cùi chỏ đã tan chảy thành một vũng nước lớn, bộ quân phục bông từ ngoài vào trong ướt đẫm gần hết. Lại giằng co thêm năm sáu phút nữa. Rốt cuộc, trước tiên là một tiếng động nghẹn lại, ngay sau đó, đầu Lý Tứ Hổ ngoẹo sang một bên, đổ rạp xuống.

Đúng vào lúc then chốt Lý Tứ Hổ đã tọt ra một cái rắm. Về sau mỗi khi nhắc lại chuyện này với đám lính cũ, Lý Tứ Hổ đều đổ hết mọi tội vạ của trận thảm bại này lên đầu cái rắm không đúng lúc đúng chỗ ấy.

Trận đấu kết thúc, Thạch Bình Dương nhỏm dậy, hai gò má đỏ bừng, cất tiếng: "Lý ban trưởng đã nương tay rồi." Sau đó nhìn Tống liên trưởng nở nụ cười khiêm tốn.

Trong đám tân binh rộ lên tiếng reo hò ầm ĩ, Vương Bắc Phong ngắm nghía Thạch Bình Dương, rất muốn gào lên hai câu cho đã đời, nhưng cậu ta không dám gào, sợ Lý Tứ Hổ và đám lính cũ phật ý, chỉ dùng ánh mắt phấn khích và đầy cảm kích để biểu thị sự ngầm hiểu với Thạch Bình Dương. Nhưng trong đám nữ binh lại có một cô nàng mặt trái xoan, rất tinh nghịch cười với bên này, giơ tay làm một động tác đầy phấn chấn, bất chấp tất cả mà hét tướng lên: "Thạch Bình Dương, cừ lắm nha——" Tiếp đó một nữ binh mặt tròn như quả táo cũng vung tay hô to: "Học tập Thạch Bình Dương, chào Thạch Bình Dương!" Đám nữ binh nhốn nháo cả lên, vừa cười vừa đùa, khiến đám lính nam từ cũ đến mới trố mắt nhìn nhau sững sờ.

Lý Tứ Hổ căm tức chửi một câu: "Mẹ kiếp mấy con ranh, cười cho toạc họng rồi ế mốc xì ra đấy!"

Chẳng bao lâu sau, đoàn xe của trung đoàn đã tới. Một cán bộ trông chừng lớn tuổi hơn Tống liên trưởng bước tới, lính cũ ghé tai nói cho tân binh hay, vị này chính là Trang Tất Xuyên, doanh trưởng doanh ba. Trang doanh trưởng nhiệt tình chào hỏi Tống liên trưởng cùng đám lính cũ một hồi, rồi lại nhìn nhìn đám tân binh, bảo: "Sắc mặt mọi người đều tốt cả nhỉ!"

Tống liên trưởng cười: "Doanh trưởng, một tiết mục đặc sắc thế mà anh lại không được xem rồi." Liền thuật lại đầu đuôi câu chuyện vật tay.

Doanh trưởng cười ha hả, vẻ mặt rất đỗi thích thú và coi trọng, hỏi: "Ai là Thạch Bình Dương thế?"

Thạch Bình Dương bèn dạ một tiếng: "Báo cáo thủ trưởng, là tôi ạ."

Doanh trưởng quan sát Thạch Bình Dương một lượt từ trên xuống dưới thật tỉ mỉ, rồi hừ một tiếng: "Ừm, đúng là chất liệu tốt cho quốc phòng." Đoạn quay sang nói với Tống liên trưởng: "Thằng lính này tôi lấy, cho về ban một các anh."

Thạch Bình Dương và Vương Bắc Phong được phân cùng một chiếc xe, trong buồng lái có Tống liên trưởng ngồi. Xe tải ban đầu chạy một đoạn đường nhựa, sau đó đi vào đường đất, ngoằn ngoèo rẽ ngang rẽ dọc tiến vào trong núi. Ngọn núi này thuộc một phần của vùng núi Tây Lĩnh, núi không cao, khe không sâu, nhưng vô cùng hoang vắng, dọc đường hiếm khi nhìn thấy nhà dân. Vượt qua con dốc cuối cùng, liền thấy dưới đáy khe và trên sườn dốc hiện ra mấy dãy nhà lớn gạch xanh ngói biếc, trước cửa của vài căn nhà còn rải rác mấy cỗ đại pháo. Rất nhiều năm sau Thạch Bình Dương và Vương Bắc Phong vẫn còn nhớ rõ, chiếc xe quân sự đầu tiên họ ngồi là một chiếc xe Giải Phóng giăng lưới ngụy trang, sau đuôi xe có in chữ xanh trên nền trắng: Mậu-33998.

Đêm đầu tiên, các tân binh trằn trọc mãi không sao chợp mắt. Ngoài cửa tuyết phủ rất dày, một màu trắng xóa. Chỗ nằm là phản đất trải nệm, phía chân kê ngay ngắn một hàng gạch đỏ làm thành giường. Sau cánh cửa đắp một cái bếp lò to chắc nịch, bên trên chụp một cái lồng dây thép gai, chất đầy lót giày và áo bông ướt, tỏa ra hơi nóng ẩm ướt. Đêm đã khuya, chốc chốc lại có cán bộ hoặc lính cũ đi kiểm tra phòng ngủ, rón rén bước vào, lật đi lật lại mấy món đồ trên lò than, ngó nghiêng cửa sổ thông gió, rồi xúc thêm nửa xẻng than. Lửa lò vẫn cháy bừng bừng, thỉnh thoảng lại thè ra những lưỡi lửa, liếm láp bức tường sau cửa thành một mảng đỏ thẫm. Cùng với vệt đỏ thẫm nhảy múa ấy, trong lòng đám tân binh cũng không ngừng bùng cháy những ý nghĩ hùng tâm tráng chí nuốt trọn non sông. Ai nấy đều hiểu rằng, bắt đầu từ ngày hôm nay, tại thung lũng hẻo lánh này, họ đã chính thức bước vào cuộc đời quân ngũ dài đằng đẵng.

Sau khi ăn trọn bốn ngày lương thảo quân đội, Tống liên trưởng gọi cả Thạch Bình Dương lẫn Vương Bắc Phong lên ban chỉ huy liên đội, mở đầu hỏi: "Có biết đây là đơn vị nào không?"

"Liên đội một doanh pháo nòng dài thuộc trung đoàn pháo binh của sư đoàn, cũng là liên đội chuẩn, phiên hiệu trong biên chế trung đoàn gọi là liên đội bảy trung đoàn pháo binh." Vương Bắc Phong trôi chảy trả lời.

"Còn gì nữa?"

"Liên đội Thần Pháo Binh." Vương Bắc Phong lại đáp, điều này cậu ta đã nghe ngóng được từ dọc đường.

Tống liên trưởng hài lòng, đầy vẻ hào sảng lôi ra một cuốn sổ tay nhỏ, lật một trang rồi bảo: "Tình hình là thế này... tháng bảy năm một chín bốn bảy đánh chiếm Thiên Tân, liên đội ta pháo kích cầu Thiên Chương..." Sau đó một năm một mười kể ra một tràng lịch sử vẻ vang, bảo liên đội này là một trong những đơn vị pháo binh sớm nhất toàn quân, ai ai ai là anh hùng đặc cấp, ai ai ai hiện tại ở Trung ương, ai ai ai từng chụp ảnh chung với Mao Chủ tịch, nói đến mức khiến Thạch Bình Dương và Vương Bắc Phong nhiệt huyết sôi trào. Cuối cùng Tống liên trưởng lại nói: "Chúng ta là pháo nòng dài, vừa bắn gián tiếp vừa bắn trực tiếp, có nhiều học vấn lắm. Sinh viên đại học thì ta không hầu nổi, học sinh cấp hai thì ta chướng mắt, đám học sinh cấp ba các cậu làm pháo thủ ngắm bắn là vừa vặn nhất."

Bước ra khỏi liên bộ, lòng hai người tân binh tràn ngập ánh nắng chan hòa. Lời liên trưởng nói rành rành ra đó, muốn chúng mình làm pháo thủ ngắm bắn cơ đấy. "Cậu có biết vì sao liên trưởng coi trọng chúng mình không?" Vương Bắc Phong hỏi Thạch Bình Dương.

"Chẳng biết nữa... có lẽ là vì trình độ văn hóa." Thạch Bình Dương ngẫm nghĩ một chốc, thành thật trả lời.

"Tôi thì nghĩ, còn là vì chúng mình dám vật tay với Lý Lão Nhất nữa." Vương Bắc Phong ngửa đầu, nhìn mây trắng lững lờ trôi trên bầu trời, vui vẻ nghêu ngao một khúc dân ca, đang hát bỗng nhiên cao giọng gào một câu: "Thạch Bình Dương, cừ lắm nha——!"

Thạch Bình Dương giật nảy mình. "Cậu làm cái trò gì thế, cứ quái đản dở hơi!"

Vương Bắc Phong cười hi hi, thần bí xích lại gần Thạch Bình Dương: "Nhớ con bé đó không? Được phân về đội quân y của mình đấy."

Thạch Bình Dương cau mày, ngập ngừng bảo: "Liên quan quái gì đến chúng mình?"

"Liên quan lớn đấy chứ lị," Vương Bắc Phong búng tay cái tách, trên mặt lộ ra một vẻ cợt nhả, "Biết cô nàng nhận xét về cậu thế nào không? Cái từ đó gọi là gì nhỉ... đĩnh đạc, chậc chậc, nghe cái từ này xem, đĩnh đạc. Thạch đầu, cái thằng cậu phúc tướng thật, mới vào bộ đội đã có cô em khen đĩnh đạc rồi... Cô nàng tên là Trương Nga Mi, nghe đâu mới mười bảy tuổi thôi."

Thạch Bình Dương thoắt cái biến sắc. "Vương Bắc Phong sao cậu lại thế hả, không nghiêm túc, tư tưởng đạo đức có vấn đề. Chúng ta đều là đồng chí cách mạng, lính mới tò te, tôi đâu dám nghĩ bậy nghĩ bạ? Để liên trưởng với chính trị viên mà biết được thì chúng mình xong đời đấy!" Dứt lời bèn gạt phắt Vương Bắc Phong ra, sầm sầm đi thẳng về ký túc xá trung đội tân binh.

Vương Bắc Phong cũng hoảng hồn, vội vã đuổi theo tóm lấy vai Thạch Bình Dương phân bua: "Này này này, nói đùa tí thôi mà, cho sướng cái mồm thôi, sao cậu lại tưởng thật thế? Tuyệt đối không được báo cáo với chính trị viên đâu đấy!"

Thạch Bình Dương bảo: "Cậu phải hứa từ nay về sau không được ăn nói hàm hồ nữa."

Vương Bắc Phong nói: "Tôi hứa không nói bậy nữa."

Thạch Bình Dương nghĩ ngợi rồi lại bồi thêm: "Cũng không được nghĩ bậy, chúng mình đều là tân binh, đừng có nghĩ quẩn mà hỏng cả tiền đồ."

Vương Bắc Phong nói: "Tôi hứa cũng không thèm nghĩ bậy nữa."

2

Ba tháng sau, tân binh được phân về các tiểu đội, chính thức chạm tay vào cỗ pháo nòng dài hằng mong ước bấy lâu. Cấp trên trực tiếp của Thạch Bình Dương chính là Lý Tứ Hổ. Bài trưởng là một gã quê mùa xứ Hà Nam, tên Khâu Hoa Sơn. Lý Tứ Hổ là tay lính già lõi đời nổi tiếng khắp cả doanh, bừa bãi lôi thôi, mồm mép bẩn thỉu, đặc biệt thích trêu chọc người khác, nhưng gã lại có ngón nghề, chuyên môn pháo binh thuộc hàng tay nghề lão luyện, những lúc then chốt luôn không thể thiếu gã giành cờ danh dự cho liên đội. Đến liên trưởng, chính trị viên gã còn chẳng coi ra gì, đối với quan chức bài trưởng Khâu Hoa Sơn, gã lại càng không thèm để vào mắt. Hai người bọn họ là lính cùng năm. Sở dĩ Khâu Hoa Sơn được thăng cán bộ còn Lý Tứ Hổ vẫn chỉ làm ban trưởng, lại còn làm liền tù tì mấy năm trời, nghe đồn bên trong có một câu chuyện vô cùng hoang đường.

Năm thứ hai đi lính, Khâu Hoa Sơn chịu không nổi cuộc sống kham khổ ở liên đội, bèn nhờ cậy quan hệ đồng hương, xin điều sang bộ phận hậu cần trung đoàn đốt nồi hơi. Dùng lời của Lý Tứ Hổ mà nói, thằng ranh này làm việc đứng đắn thì chẳng xong, nhưng giở trò ma mãnh thì tinh ranh như ma xó, chỉ mỗi cái việc đốt lò tí tẹo bằng cái rắm ấy mà nó cũng vẽ ra được tuyệt chiêu. "Mấy chú đoán xem nó làm thế nào?" Có bận cao hứng, Lý Tứ Hổ ba hoa chích chòe một trận với đám tân binh: "Sáng sớm tinh mơ sau khi nấu xong nước sôi, bất kể có họp hay không, nó đều rót đầy phích giữ nhiệt với bình ủ trong phòng họp. Đợi đến khi cán bộ cơ quan đến làm việc thì nồi hơi đã chẳng còn giọt nước nào. Nó nấp một góc dòm chừng, thấy người nào có ích mới chịu mò ra. 'Trưởng phòng ơi, anh cứ về trước đi, lát nữa em nấu riêng cho anh một nồi, sôi là em bưng sang tận nơi cho anh.' Lát sau có người khác đến, nó lại bảo: 'Trợ lý Lý à, em cố ý chừa lại cho anh hai phích đấy, nhưng đừng nói cho người khác biết kẻo lại bảo em đi cửa sau.' Thêm chốc nữa có người lại đến, nó lại thẽ thọt: 'Anh cán sự Vương, hai phích này anh cứ cầm lấy dùng trước, ai bảo hai đứa mình là đồng hương cơ chứ'... Các chú xem, chỉ mẹ nó mấy phích nước sôi mà dỗ ngọt được đám cán bộ cơ quan ai nấy đều mát lòng mát dạ. Chưa đầy nửa năm đã luồn lách leo lên làm ban trưởng, rồi sau đó được thăng cán bộ luôn —— mấy năm trước chuyện thăng cán bộ đâu có khó như bây giờ. Kỳ thực nó có biết cóc khô gì về pháo đâu. Chẳng phải anh coi thường nó, chứ cái thằng chó đẻ ấy ngay cả việc xác định hướng bắn còn đéo biết làm." Mỗi lần Lý Tứ Hổ nhắc đến chuyện này, mặt mày đều tràn ngập vẻ khinh bỉ, nhưng trong đáy mắt lại ánh lên những tia ghen tị chua chát.

Liên đội bảy là liên đội chuẩn của doanh pháo nòng dài, ban một là ban chuẩn của liên đội chuẩn, Lý Tứ Hổ là ban trưởng của khẩu đội chuẩn, hơn nữa, ở vị trí này, gã đã tạo dựng được thanh danh lẫy lừng. Lý Tứ Hổ tuy toàn thân đầy tật xấu, nhưng luận về thao tác pháo thì tuyệt đối là bậc thầy, đứng trong hàng ngũ gã chỉ là một thằng lính, nhưng hễ bước lên mâm pháo là gã hóa thành ông cố nội người ta. Không phục cũng phải phục.

Thạch Bình Dương vừa về ban không lâu, Lý Tứ Hổ đã từng tặng cho anh một cú đá nhớ đời. Sau đó trong buổi họp ban, Lý Tứ Hổ còn nhấn mạnh rằng cú đá ấy là vô cùng kịp thời, vô cùng cần thiết, là việc xu thế bắt buộc, không đá không được.

Hôm đó đang huấn luyện truyền đạt khẩu lệnh pháo binh, giữa lúc đang cuống cuồng thì một cơn gió khô lạnh buốt ùa tới, hất tung tờ giấy chép khẩu lệnh trong tay Thạch Bình Dương bay phần phật. Thạch Bình Dương vốn đã căng thẳng, vừa phải nghe, vừa phải tính, vừa phải chép rồi lại truyền đạt, bận đến mức chẳng kịp thở. Trong lúc cấp bách, anh tiện tay viết luôn một tổ khẩu lệnh vừa nhận được lên khung pháo, tất nhiên không hề lường trước hậu quả nghiêm trọng của hành vi này. Ngòi bút chì vừa mảnh vừa nhọn, vạch lên khung pháo những âm thanh vô cùng chói tai. Dẫu động tác này chỉ diễn ra trong chớp mắt, nhưng vẫn bị Lý Tứ Hổ đang chỉ huy huấn luyện liếc mắt nhìn thấy ngay. Lý Tứ Hổ lập tức hạ lệnh tạm dừng, cắm phắt lá cờ đỏ nhỏ sau lưng quần, hớt hải chạy vội tới, chấm chút nước bọt lên đầu ngón tay rồi miết miết chỗ bút chì vạch qua, kết quả phát hiện ra mấy vệt bút chì ngoằn ngoèo dù thế nào cũng không lau sạch được. Lý Tứ Hổ xót của hít vào một hơi khí lạnh, vẫn không cam lòng liên tục chùi xóa, miệng chửi thề lẩm bẩm không ngớt, vừa chùi vừa chửi, bỗng nhiên gã quay ngoắt người lại, hai tròng mắt trợn trừng như mắt sói lóe lên tia sáng xanh, trừng trừng nhìn Thạch Bình Dương, quai hàm bạnh ra, rồi cú đá chứa chan nhiệt huyết kia liền nhắm thẳng vào mông Thạch Bình Dương mà phang tới.

Sau đó là triệu tập cuộc họp ban.

Lý Tứ Hổ phát biểu trước, sau khi giảng một thôi một hồi đại đạo lý, lại đọc thêm một đoạn điều lệnh kỷ luật, gã mới bảo: "Con người ta, làm cái giống gì cũng phải có lòng thành. Bố chú là thợ rèn phải không, cạnh nhà anh cũng có ông thợ rèn. Mỗi sáng trước khi đỏ lửa, người ta đều phải thắp một nén nhang, rồi đi rửa tay, rửa sạch bong rồi mới dám cầm kìm. Bụi sắt bụi than đều là bụi, nhưng rơi vào bát cơm của ông chú hàng xóm nhà anh thì ổng vẫn cứ và ngon ơ, ổng bảo người rèn sắt là phải nuốt được sắt, càng nuốt thì chất thép tôi ra càng cứng..."

Phó ban trưởng Cảnh Kỳ Minh nhắc nhở: "Mấy lời này anh em nghe mấy lần rồi, Thạch Bình Dương cũng hiểu cái lý ấy mà. Đừng có lạc đề xa quá."

Lý Tứ Hổ nén giận, bất mãn liếc nhìn phó ban trưởng một cái, rồi nói tiếp: "Lũ chúng ta làm lính pháo thủ, sống nhờ pháo, làm người cũng nhờ pháo. Nhưng chú mày trước hết phải biết thương xót nó. Đừng tưởng nó không mọc đầu mà lầm, anh thấy nó có linh tính đấy, nó hiểu thấu sự đời tình người đấy chứ chẳng đùa. Biết ông ban trưởng đời đầu tiên của chúng ta không? Chính là cái ông treo bên trái cửa phòng truyền thống liên đội ấy. Trong trận Hoàng Phong Nham, cụ ấy đoạt được một khẩu pháo cối nhỏ, nhưng là pháo tịt. Liên trưởng hạ lệnh bảo vứt, cụ không vứt, cứ thế cõng từ Trường Trị tỉnh Sơn Tây đến tận Cẩm Châu vùng Đông Bắc, cõng ròng rã mấy tháng trời, đi hàng nghìn cây số, rảnh ra là lau chùi, là tháo ra mày mò. Về sau thì sao? Trong trận Mã Gia Bảo ở Cẩm Tây, nửa đại đội bộ binh bị hỏa điểm lô cốt địch đè bẹp dí dưới lòng chảo, ngóc đầu lên không nổi, khiến doanh trưởng sốt ruột cướp gói thuốc nổ định lao lên liều mạng. Đúng lúc đó lão ban trưởng của chúng ta mới dựng pháo lên. Lão ban trưởng bảo: Người anh em, chú mày dẫu có câm thì giờ cũng phải húng hắng một tiếng đi chứ, tao cõng mày đi xa thế này, lúc vượt đường sắt phải giảm tải tao vứt cả lương khô chứ quyết không nỡ bỏ mày lại, hôm nay mày phải trả cái ơn này cho tao. Kết quả thì sao, nó nổ thật, mà nổ liền sáu phát, san phẳng luôn hỏa điểm của địch. Sau khi lão ban trưởng hy sinh, cỗ pháo đó chẳng ai bắn nổ được nữa, thế là phế bỏ. Chú mày bảo có tà thuật không cơ chứ? Cho nên anh mới nói..."

Thạch Bình Dương không hé răng nửa lời. Lúc cú đá kia bay tới, anh có ngẩn người ra và âm thầm siết chặt nắm đấm, nhưng cuối cùng anh đã không vung ra... Cùng với diễn biến của buổi họp ban, anh càng lúc càng nhận thấy trên người gã lính già này có một thứ gì đó khiến anh cảm thấy vô cùng gần gũi. "Ban trưởng, tôi không có ý kiến gì với anh đâu!" Anh nhìn Lý Tứ Hổ bằng ánh mắt đầy sùng kính và chân thành, rồi bồi thêm một câu: "Thật đấy, tôi không biết nói dối, đây là lời từ đáy lòng. Tôi hiểu rồi."

Lý Tứ Hổ há hốc mồm nhìn anh vài giây, bỗng toét miệng cười: "Trống tốt không cần gõ dùi nặng, hiểu được là tốt rồi,... đương nhiên là không được có ý kiến rồi." Lý Tứ Hổ lại thu ánh mắt về, lướt qua mấy người còn lại trong ban rồi bảo: "Mọi người đều phải lấy việc này làm bài học. Phải nhớ kỹ, lính pháo thủ chúng ta, những thứ khác có thể bầy hầy cẩu thả, nhưng riêng đối với pháo thì cấm có được tùy tiện. Chú mày làm chủ được cỗ pháo cho thật mượt mà, thì có lỡ gác muộn ba năm phút người ta cũng chẳng thèm làm gì chú mày, phê bình nhắc nhở đấy nhưng trong bụng vẫn phục sát đất. Còn nếu ngay cả cái cần câu cơm mà chú mày cũng dùng không xong, thì chú có chém gió thủng trời hay vỗ ngực đét đét, người ta cũng vẫn coi chú như rác rưởi." Lý Tứ Hổ vừa nói vừa bất giác liếc nhìn vào gian buồng nhỏ bên trong, đó là chỉ huy sở bài bộ của Khâu Hoa Sơn. Một đôi giày da xếp ngay ngắn dưới gầm giường, bóng loáng soi gương được. Trong cổ họng Lý Tứ Hổ không kìm được phát ra tiếng ực một cái, trong mắt lại bốc lên một ngọn lửa ghen ghét: "Chỉ được cái mẽ ngoài mã tấu thì giải quyết cái rắm gì, bên trong rỗng tuếch, ra vẻ thùng rỗng kêu to!"

Mọi người đều hiểu cơn tức của ban trưởng từ đâu mà ra, nên chẳng ai dám lên tiếng. Lý Tứ Hổ nhận ra mình nói lan man, bèn kéo chủ đề lại: "Có thể nhìn ra, Thạch Bình Dương chú mày là một trang hảo hán có máu mặt, chỉ cần chú mày chịu khó xả thân lăn lộn cùng anh, anh bảo đảm chú mày sẽ trở thành pháo thủ cừ khôi của liên đội này!" Gã lại quay đầu sang Cảnh Kỳ Minh, "Lão Cảnh, chú bảo có đúng không?"

Cảnh Kỳ Minh vội đáp: "Đúng thế đúng thế. Xe lửa không phải dùng sức đẩy, tài cán không phải do chém gió mà ra. Thạch Bình Dương cậu mới đến, có nhiều chuyện chưa tỏ tường. Cậu cứ đi hỏi khắp nơi xem, thi đua huấn luyện, chấm điểm nội vụ, kế hoạch hóa gia đình kết hôn muộn... Ban chúng ta có bao giờ tụt lại phía sau đâu?"

Lính cũ Lý Mậu Toàn chen ngang một câu: "Vợ phó ban nhà ta thắt dây trước rồi mới cưới sau, trung đoàn còn biểu dương khen ngợi đấy thưa các bác."

Cả đám ồ lên cười nghiêng ngả, ôm bụng ngặt nghẽo.

Lý Tứ Hổ gõ gõ lên ghế đẩu: "Có cái gì mà cười? Nghiêm túc chút coi! Không phải thắt dây, mà là đặt vòng." Lý Tứ Hổ làm động tác tay, khoa chân múa tay miêu tả một cách sinh động. "Đây cũng là niềm vinh dự của ban chúng ta, bị mấy chú cười cợt làm bay biến hết cả tính nghiêm túc, vớ va vớ vẩn!"

Phó ban trưởng nói: "Đúng thế đúng thế, ai rồi cũng sẽ gặp phải vấn đề này thôi, có xử lý ổn thỏa được hay không còn khó nói lắm, thật sự phải trông cậy vào giác ngộ... Giờ nói chuyện chính sự. Đồng chí Thạch Bình Dương có khuyết điểm, đương nhiên tâm trạng của đồng chí ban trưởng là có thể thông cảm được, nhưng đá người là sai, phương pháp có vấn đề. Tôi với tư cách là tổ trưởng tổ Đảng, có trách nhiệm phê bình giúp đỡ..."

"Thôi dẹp đi lão Cảnh," Lý Tứ Hổ ngắt lời anh ta, ngáp dài một cái bảo: "Để lần sau họp tổ hẵng nói, hôm nay chủ yếu là giúp đỡ Thạch Bình Dương, đã đạt được mục đích đề ra rồi, giải tán."

Thạch Bình Dương làm pháo thủ số hai. Hỏi qua Vương Bắc Phong thì cậu ta cũng làm pháo thủ số hai. Vương Bắc Phong được xếp vào ban bốn, ban bốn là ban chuẩn của trung đội hai. Pháo thủ số hai là một vị trí trọng yếu, vừa có khẩu lệnh vào vị trí bắn, động tác đầu tiên là nhìn vào pháo thủ số hai, phải mở chốt hãm khung pháo trước tiên. Động tác của pháo thủ số hai chưa xong thì cả khẩu đội không thể nào triển khai tiếp được. Cả Vương Bắc Phong và Thạch Bình Dương đều xác định rất rõ ràng, đời lính trường kỳ này có làm nên cơm cháo gì không, mấu chốt là xem mấy ngón nghề ban đầu này. Nếu mấy bước đi chập chững đầu tiên mà chỉ biết xìu như bánh đa ngâm nước, thì sau này có cày mửa mật cũng chẳng xóa nổi cái ấn tượng tồi tệ.

Thạch Bình Dương sinh ra ở vùng Hoàn Tây, non nước quê nhà dẫu không thể nói là bốn mùa như xuân, nhưng phần lớn thời gian đều mưa thuận gió hòa, non xanh nước biếc thanh tú dễ chịu, hoa dại trúc biếc rất biết cách bồi bổ gân cốt con người. Đột ngột đặt chân đến vùng núi non phương Bắc hoang vu cằn cỗi này, lại trúng ngay cái mùa giá rét nhỏ nước thành băng, thân thể quả thực có phần chịu không thấu. Thoạt đầu là chảy máu cam, sau đó là nứt nẻ tay, cước ăn sâu toàn nhè các khớp ngón tay mà mọc, lạ lùng ở chỗ thịt nứt toác ra mà không thấy đau, chỉ khi chui vào chăn ấm ngủ say mới ngứa ngáy khôn cùng. Lại đụng phải một Lý Tứ Hổ nhận pháo chứ không nhận người, cứ bước ra bãi pháo là hung tợn, dữ dằn đến rung trời chuyển đất, tỉ mỉ đến mức hắt hơi một cái cũng bị xoi mói. Một khẩu lệnh chấp hành không chuẩn, gã có thể bắt làm lại mấy chục lượt. Cậu mệt đến chết đi sống lại, gã lại ngồi xổm một góc phì phèo thuốc lá, trừng trừng nhìn cậu, tính toán săm soi cậu, rồi nhận xét bình phẩm cậu, có thể chửi rủa cậu ròng rã mấy chục phút, có thể thao thao bất tuyệt kể cho cậu nghe ba mươi năm lịch sử pháo binh. Cậu càng chịu giày vò thì gã lại càng thấy khoái trá, gã nhất quyết muốn biến cái chức ban trưởng tép riu này thành cái vị của tướng Patton mới chịu. Đám tân binh khổ không sao kể xiết.

Tuyết tan rồi lại đóng băng, mặt đất trong núi đông cứng như khối sắt, vài nhát cuốc chim bổ xuống là da kẽ tay nứt toác, máu men theo cán cuốc chảy tong tỏng. Vết máu ấy, Lý Tứ Hổ đều thấy cả, nhưng gã chẳng mảy may tỏ vẻ thương xót, cứ tiếp tục gầm thét, tiếp tục rèn giũa, tiếp tục tăng tải, hễ phát hiện Thạch Bình Dương sai sót động tác là nhảy dựng lên chửi bới. Lời lẽ thô tục dơ dáy như vòi nước mở toang, phun ra làm bãi pháo bốc mùi nồng nặc. Lắm lúc bị chửi rát quá Thạch Bình Dương cũng sinh hận, thằng ban trưởng chết tiệt này cũng khinh người quá đáng, tài giỏi đến mấy thì anh cũng chỉ là ban thủ trưởng quèn thôi chứ gì, việc quái gì phải tác oai tác quái đến thế? Đương nhiên, những nỗi niềm này không thể để lộ ra mặt. Kể từ ngày khoác áo lính, trong lồng ngực anh đã ấp ủ một dã tâm màu hoàng kim rực rỡ, anh luôn trông thấy một niềm hy vọng xanh màu áo lính đang vẫy gọi mình. Mà những hành vi quá quắt này của Lý Tứ Hổ, chính là những nấc thang kiên cố đưa anh tiến về niềm hy vọng ấy, hơn nữa anh cũng dần dà thấu hiểu được, với tư cách là một người lính già vĩnh viễn chẳng bao giờ có cửa trở thành sĩ quan, Lý Tứ Hổ quả thực quá đỗi khao khát được nếm trải cái phong vị sai bảo, điều khiển người khác.

Sự nhẫn nhục chịu đựng và kiên trì bất khuất của Thạch Bình Dương rốt cuộc cũng làm lay động cả đất trời. Một lần trong giờ nghỉ giải lao, Lý Tứ Hổ kéo giật tay Thạch Bình Dương qua, chăm chú săm soi một hồi lâu, xem tướng như thầy bói mà đếm từng vết thương đã đóng vảy hay chưa đóng vảy trên đó, lại cạy cạy độ dày của lớp chai sần trong lòng bàn tay, đoạn cất lời: "Thạch Bình Dương này, có người bảo tao trả thù mày, để gỡ lại món nợ vụ vật tay lần trước nên cố tình giở trò xấu, hành hạ mày, mày có nghe phong phanh gì không?"

"Có nghe rồi, thưa ban trưởng." Thạch Bình Dương cúi đầu đáp.

"Mày có tin không?"

"Bố tôi rèn dao bầu, chỉ toàn lựa thép tốt, tôi trong lò lửa mấy lượt, lưỡi dao vừa dẻo vừa sắc, quanh vùng mấy chục dặm ai cũng dùng dao nhà tôi làm... Ban trưởng, tôi không phải kẻ hẹp hòi."

"Ồ?" Lý Tứ Hổ dường như có phần bất ngờ, "Thạch Bình Dương, tao quả nhiên không nhìn lầm mày mà!"

Lý Tứ Hổ móc từ túi quần ra một cuốn sổ tay cáu bẩn: "Thạch Bình Dương à, cái thằng tao đây chỉ trọng tình nghĩa, mày thật lòng thật dạ với tao thì tao sẽ chịu trách nhiệm với mày đến cùng. Cái cỗ pháo này, bảo dễ thì cũng dễ, kỹ thuật rành rành ra đó thì mày nắm được cả rồi. Nhưng bảo có học vấn thì cũng vô cùng thâm sâu đấy, đây đều là những mẹo vặt li ti do tao tự mình đúc kết ra. Giáo trình không có đâu. Nói theo từ ngữ thời thượng bây giờ, nó gọi là cảm giác. Có cái là về pháo, có cái là về quản lý ban. Cái này, tặng cho mày đấy!" Câu nói cuối cùng, giọng gã nhấn rất nặng, tựa như đang công bố một quyết định trọng đại.

Trong lòng Thạch Bình Dương trào dâng một niềm vui sướng kinh ngạc: Xong rồi, ban trưởng đã dốc cạn ruột gan với mình rồi, chân truyền trong môn phái đấy, đời lính phen này coi như đã nhìn thấy lối đi rồi. "Ban trưởng, cứ để tự tôi tự mày mò đi, tôi không thể đi đường tắt được đâu."

"Nói lăng nhăng gì thế?" Lý Tứ Hổ không bằng lòng. "Đây là đồ có sẵn, học theo cho nó dễ. Toàn lời ăn tiếng nói bình dân của tao, dễ hiểu thông suốt, chứ không như cái mớ giáo trình lý thuyết đọc chết đi sống lại. Mày tiết kiệm sức lực mà đi nghiền ngẫm những cái đạo lý lớn lao. Lính pháo thủ chúng ta phải toàn diện, gió này mưa này, độ chênh cao thấp của địa hình này, sự thay đổi màu sắc của địa mạo này, nhiệt độ không khí nhiệt độ thuốc phóng này, đều ảnh hưởng đến độ chuẩn xác cả, mày cứ đối chiếu mà nghiền ngẫm, ích lợi nhiều lắm đấy. Mày mà thấy... áy náy cái khoản đó, thì tối nay mua cho tao bao thuốc lá, thế là hai đứa mình huề nhau."

Thạch Bình Dương nghiêm cẩn gật đầu.

Mùa thu, Thạch Bình Dương và Vương Bắc Phong đều được cất nhắc lên làm phó ban trưởng. Cũng vào khoảng thời gian này, bài trưởng Khâu Hoa Sơn với một tốc độ kinh người đã bí mật chuyển công tác khỏi liên đội, để lại trong lòng đám lính cũ lính mới một bụng đầy nghi vấn. Uẩn khúc bên trong hiếm ai hay biết, nhưng Thạch Bình Dương lại vô tình nắm được tài liệu gốc quý giá.

Nguồn cơn câu chuyện bắt đầu từ Lý Tứ Hổ. Dạo ấy Lý Tứ Hổ bị tào tháo đuổi mấy ngày liền, tự mình chẩn đoán xong liền phi thẳng lên đội quân y tìm cô nữ binh năm xưa gã đón về để xin thuốc. Trước sau chưa đầy hai mươi phút, gã lại tình cờ phát hiện ra một bí mật tày đình của Khâu Hoa Sơn.

Khâu Hoa Sơn quản lý trung đội mình cực kỳ khắt khe, nhưng bản thân lại âm thầm tơ tưởng cô y tá cấp bài Điền Nga ở đội quân y. Tất nhiên, mọi chuyện vẫn chỉ dừng lại ở giai đoạn đơn phương tương tư.

Sự việc diễn ra có phần đầy kịch tính. Một đợt tấn công mới của Khâu Hoa Sơn vừa khéo bị Lý Tứ Hổ nấp trong bóng tối rình thấy, hơn nữa, Lý Tứ Hổ còn nhìn thấy, một món đồ mà Khâu Hoa Sơn dâng tặng cho Điền Nga đã bị người ta tiện tay hất luôn vào đống rác cùng mớ phế liệu trong tay. Vừa hả hê nhìn người khác gặp họa, vừa ngó nghiêng chung quanh thấy không có ai, Lý Tứ Hổ chẳng nề hà nhọc nhằn bới từ đống rác ra một mảnh giấy. Mở ra xem, gã không khỏi nổi trận lôi đình: Mẹ kiếp, thằng nhà quê Khâu Hoa Sơn mà cũng bày đặt chơi chữ Tây chữ U. Hóa ra cái thằng khốn nạn này ngày ngày nhét cái của nợ tròn trùng trục như hòn dái vào tai lẩm bẩm tiếng ngoại quốc, là để phục vụ cho cái mục đích này đây.

Đúng vào đầu những năm tám mươi, khắp cả nước dấy lên một làn sóng học tiếng Anh cuồng nhiệt, trên xe buýt, trong nhà xí, trên bờ ruộng, đâu đâu cũng xì xà xì xồ, đến cả đi xem mắt người ta cũng kẹp một cuốn sách tiếng Anh làm ám hiệu bắt liên lạc.

Lý Tứ Hổ cáu tiết một hồi, nhìn mớ chữ giun dế Tây phương chẳng hiểu mô tê gì, bèn đi tìm cô nữ binh gã đón về năm nọ, khiến cô nàng ngượng chín cả mặt —— trên mảnh giấy viết dòng chữ "I love you (Tôi yêu em)". Cô nữ binh bảo: "Không ngờ cái ông Lý ban trưởng trông quê một cục thế này mà trong bụng cũng có khúc ruột Tây cơ đấy! ... Đừng có giở trò này với tôi nha, tôi còn bé lắm, ông mà léng phéng là tôi méc liên trưởng các ông đấy!"

Lý Tứ Hổ gắt: "Vớ va vớ vẩn! Đây có phải tao viết đâu!" Liền một năm một mười kể lại cho cô nữ binh nghe, cô nàng cười lăn cười bò ré cả mẹ ơi. Cười chán chê rồi mới bảo: "Phía dưới còn một câu nữa, bảo là một bài văn ngắn, xin nhờ cô giáo phê duyệt sửa chữa giùm!"

Lý Tứ Hổ đang suy nghĩ thì bụng dạ bỗng nhiên sôi lên ùng ục, bèn ba chân bốn cẳng nhào thẳng vào nhà vệ sinh. Ngồi xổm trong nhà xí của đội quân y, tâm trạng Lý Tứ Hổ hồi lâu vẫn không sao bình tĩnh nổi. Mẹ nó chứ, báo cáo đề bạt ông đây lên bài trưởng đã nộp lên rồi, lại bị cái thằng lưu manh này hẫng tay trên. Cục tức này không xả lúc này thì còn đợi đến bao giờ? Gã ngồi lì trên hố xí suốt hơn hai mươi phút đồng hồ, rốt cuộc cũng ấp ủ ra một kế hoạch tuyệt hảo.

Năm ngày sau, Khâu Hoa Sơn nhận được một bức thư gửi từ bưu điện huyện, trên phong bì nét chữ nết na thanh tú. Xé ra xem, là một bức thư ngắn kết hợp song ngữ Anh - Hán, Khâu bài trưởng tra từ điển lật giáo trình mà run rẩy cả người vì kích động, hận không thể ngửa mặt lên trời cười vang ba tiếng. Đến cuối tuần, Khâu bài trưởng với một diện mạo hoàn toàn mới, hiên ngang ngẩng cao đầu sải bước rời khỏi bài bộ, bộ quân phục bốn túi phẳng phiu tươm tất, đôi giày da ba mảnh bóng loáng soi gương. Theo quy định trong thư, thời gian tập kết là tám giờ, nhưng để giành thế chủ động, Khâu bài trưởng đã đến sớm trước hai tiếng tại vị trí chỉ định —— dưới gốc cây lồng đèn đơn độc cách xa liên đội hai ngọn núi, chừng bốn dặm đường, đây chính là vật chuẩn số bảy của pháo binh. Tám giờ rưỡi đã qua, bóng hình người trong mộng vẫn bặt vô âm tín. Khâu bài trưởng kiên định bất khuất, đứng sừng sững kiêu hãnh trong gió đêm buốt giá tựa như nhành tùng xanh trên đỉnh Thái Sơn, đôi mắt mòn mỏi ngóng trông ngập tràn những ảo mộng hạnh phúc. Khoảng chín giờ, một bóng dáng thướt tha uyển chuyển xuất hiện dưới vầng trăng khuyết, Khâu bài trưởng mừng rỡ khôn xiết rảo bước chạy vội ra đón, chạy lại gần mới phát hiện tình hình có gì đó sai sai, một quái vật mặt đeo mõm lợn, uốn éo vòng eo con rắn đang lắc la lắc lư đứng sừng sững dưới bóng trăng, the thé giọng đầy ma quái rên lên một câu —— "I love you——" Âm cuối kéo dài lượn lờ uốn éo như điệu nhảy disco. "Ối mẹ ơi——" Khâu bài trưởng thét lên một tiếng thảm thiết, hồn xiêu phách lạc, suýt nữa thì quỵ ngã. Mãi cho đến khi con quái vật kia lặng lẽ biến mất vào bóng đêm, gã mới dám thở hắt ra một hơi dài, sợ đến mức đái ra quần, cắm đầu cắm cổ tháo chạy thục mạng về liên đội.

Tối hôm đó, Thạch Bình Dương tận mắt nhìn thấy Lý Tứ Hổ nhét mặt nạ phòng độc vào túi dã ngoại rồi lén lút lủi ra ngoài cửa. Khâu bài trưởng đương nhiên cũng biết tỏng là ai đã giở trò xỏ xiên mình, nhưng vì vướng bận vài yếu tố tế nhị nên không tiện công khai điều tra, đành ngậm bồ hòn làm ngọt, từ đó gương mặt trầm tư hơn hẳn, sau một phen vẫy vùng chạy vạy, chưa đầy hai tháng sau đã cuốn gói chuyển đi nơi khác.

3

Nhiều năm sau Thạch Bình Dương mới hiểu ra rằng, đêm mùa xuân vào năm thứ hai sau khi nhập ngũ ấy có ý nghĩa quan trọng đến nhường nào đối với cuộc đời anh.

Mọi chuyện diễn ra hết sức tình cờ, về cơ bản là do một lần đi vệ sinh. Doanh trưởng Trang Tất Xuyên có thói quen thức dậy đi dạo vào lúc hai giờ sáng. Nói là đi dạo, nhưng thực chất lại chẳng phải đi dạo đơn thuần, mà là tiện thể lượn một vòng quanh doanh trại, vừa khéo bắt gặp vọng gác của liên đội bảy không một bóng người. Đêm trước huấn luyện đêm, Thạch Bình Dương ăn mấy miếng thịt mỡ, lúc về lại tu ừng ực dưới vòi nước lạnh chừng một phút, chẳng ngờ bụng dạ lại dở chứng biểu tình, lúc này đang ngồi chồm hổm trong nhà xí xả hàng. Súng, đương nhiên là vẫn đeo chéo trên vai. Mãi đến khi doanh trưởng quát tháo đến lần thứ ba thứ tư, Thạch Bình Dương mới vội vã thắt chặt ruột gan, hoảng hốt như chó mất chủ, mang theo nỗi ân hận tột cùng nhào ra khỏi nhà vệ sinh, giơ tay chào doanh trưởng theo đúng điều lệnh, tự biết mình đuối lý nên chẳng dám phân trần nửa lời, chỉ biết nín thở dồn sức ưỡn người đứng thẳng như cây gỗ.

"Nghiêm túc gớm nhỉ," doanh trưởng nói, trong bóng tối chân mày ông nhíu chặt kêu răng rắc: "Làm sao có thể đi vệ sinh trong lúc đang đứng gác hả? Kẻ thù giai cấp lẻn vào thì tính sao? Có vấn đề gì để đổi gác xong rồi giải quyết thì không kịp nữa à? ... Thiếu mất một sợi dây thần kinh rồi!"

Thạch Bình Dương dẫu không quá cao lớn, nhưng xét về vóc dáng cũng có thể miễn cưỡng coi là một trang nam tử, giờ đây đứng trước vị doanh trưởng càng thêm to cao vạm vỡ, trông anh có phần nhỏ thó. Bị mắng cho một trận, xấu hổ không để đâu cho hết, dường như người lại lùn đi mất hai phân. Môi mấp máy đôi hồi, nhưng chẳng thốt nên nổi nửa lời. Nghĩ đi nghĩ lại cũng đúng thôi, nếu thật sự có kẻ địch đến phá hoại, đời nào có cái đạo lý vừa ỉa đùn vừa nổ súng bắn nhau. Những năm tháng ấy, sợi dây đấu tranh giai cấp trong quân đội vẫn còn được siết rất căng.

Chỉ bị mắng một trận thôi thì cũng xong chuyện. Đằng này đại đội giáo đạo pháo binh của quân khu tuyển chọn hạt giống nòng cốt, doanh pháo nòng dài mỗi liên đội được một chỉ tiêu, liên đội bảy báo cáo lên hai ứng viên dự bị, theo thứ tự biên chế thì phó ban một Thạch Bình Dương xếp trước, phó ban bốn Vương Bắc Phong xếp sau. Trang doanh trưởng đi dạo trở về, hãy còn chưa hết bực bội, lật ra một xấp tài liệu, ánh mắt sắc sảo dừng lại đầy nhạy cảm trên cái tên Thạch Bình Dương một hồi, rồi cầm lấy cây bút chì, vạch ra một đường cong tuyệt mỹ, một nét móc ngoằn ngoèo lượn xuống, thế là tên của Thạch Bình Dương và Vương Bắc Phong đã hoán đổi vị trí cho nhau.