Dưới ánh nắng của buổi sáng tháng Năm tươi đẹp ấy, Francesco cùng binh lính vui vẻ bắt tay vào việc chiếm lấy doanh trại của công tước, và công việc đầu tiên trong ngày là trang bị vũ khí cho những người lính đã ra trận mà không có khí giới. Vũ khí chẳng hề thiếu thốn, và họ tha hồ lựa chọn những món vừa ý, trong khi thỉnh thoảng có người dừng lại để mặc áo giáp lưới hoặc đội chiếc mũ sắt lên đầu.
Chỉ còn lại ba tên lính canh được để lại để trông coi các lều trại, và Fortemani cùng vài thuộc hạ của ông đã tóm gọn bọn chúng trong lúc những người khác đang tháo dỡ cây cầu mà qua đó kẻ xâm lược từng tiến vào. Và giờ đây, ngay dưới ô cửa tò vò trống trải bên cạnh nhịp cầu treo là một dòng nước xoáy xiết cuồn cuộn mà chẳng kẻ nào đủ gan dạ dám bén mảng định bơi qua.
Ngay lúc đó, xuất hiện ở ô cửa ấy là Gian Maria với khuôn mặt đỏ bừng hiếm thấy, phía sau hắn là đám đông quân sĩ đang lớn tiếng kêu la, cùng chia sẻ cơn thịnh nộ với chủ nhân về cách mà họ đã sập bẫy.
Ở phía sau các lều trại, Valentina và các nữ tỳ đang chờ đợi kết quả của cuộc đàm phán dường như sắp diễn ra. Phần lớn binh lính đang bận rộn bên những cỗ đại bác của Gian Maria, và dưới sự giám sát của Francesco, họ đang chĩa thẳng nòng súng về phía cầu treo.
Từ trong lâu đài vang lên một tiếng hò reo vang dội. Bọn họ biến mất khỏi ô cửa tò vò rồi chớp mắt sau lại xuất hiện trên các chiến lũy, và Francesco cười thầm trong cổ họng khi nhận ra ý đồ này. Họ đã nhớ ra những khẩu pháo được đặt trên đó, và định dùng chúng để tấn công đội quân nhỏ bé của Valentina. Từng khẩu pháo được thử nghiệm, và một tiếng thét phẫn nộ dữ dội bùng lên khi họ nhận ra trong suốt tuần qua mình đã bị qua mặt bởi những khẩu pháo giả mỏm. Tiếp theo đó là khoảng lặng kéo dài vài phút, cuối cùng bị phá vỡ bởi tiếng kèn tò te.
Đáp lại lời hiệu triệu đàm phán ấy, kèm theo lời dặn dò cuối cùng dành cho Fortemani – người được giao chỉ huy đám lính ở các ụ pháo, Francesco phi ngựa tiến lên trên một trong những con ngựa của Gian Maria, hộ tống bên cạnh là Lanciotto và Zaccaria cũng cưỡi ngựa và mỗi người mang theo một khẩu súng hỏa mai đã lên đạn.
Dưới chân thành Roccaleone, hắn dừng ngựa lại, tự cười thầm trước sự đổi ngôi kỳ lạ này. Khi hắn vừa dừng lại – đầu đội mũ trụ nhưng vành mũ mở rộng – một vật thể lao vút qua những chiến lũy rồi rơi tõm xuống dòng nước đang sủi bọt bên dưới. Đó chính là thi thể của Aventano, kẻ mà Gian Maria đã ra lệnh dứt khoát phải đem đi khuất mắt hắn.
“Ta muốn nói chuyện với Monna Valentina della Rovere,” vị Công tước đang nổi giận lôi đình hét lớn.
“Ngài có thể nói chuyện với ta, Gian Maria,” giọng Francesco vang lên, trong trẻo và lạnh băng như kim loại. “Ta là đại diện của nàng, từng là Tổng trấn của Roccaleone.”
“Ngươi là ai?” vị Công tước hỏi, sững sờ trước âm điệu quen thuộc trong giọng nói đầy chế giễu ấy.
“Francesco del Falco, Bá tước xứ Aquila.”
“Lạy Chúa! Là ngươi!”
“Thật là một thời đại đầy những phép màu, phải không?” Francesco cười nhạt.
“Ngươi muốn mất cái gì, hỡi người anh em họ của ta – một người vợ hay một công quốc?”
Cơn giận dữ khiến Gian Maria nghẹn lời trong giây lát. Sau đó, hắn quay sang Guidobaldo và thì thầm điều gì đó; nhưng Guidobaldo, người lúc này có vẻ vô cùng hứng thú với vị hiệp sĩ bên dưới, chỉ nhún vai thờ ơ.
“Ta sẽ không mất thứ nào hết, Messer Francesco,” vị Công tước gầm lên. “Không mất gì cả, có Chúa chứng giám!” hắn thét lên. “Không mất gì hết, ngươi nghe rõ chưa?”
“Nếu không thì ta đã điếc mất rồi,” câu trả lời vang lên đầy điềm tĩnh. “Nhưng ngài đã lầm to. Ngài buộc phải từ bỏ một trong hai, và quyền lựa chọn là ở ngài. Trò chơi đã xoay chiều chống lại ngài rồi, Gian Maria, và ngài phải trả giá.”
“Nhưng chẳng lẽ ta không có chút quyền quyết định nào trong việc gả cháu gái mình sao?” Guidobaldo hỏi với vẻ đường hoàng lạnh lùng. “Lại đến lượt ngươi, thưa Lãnh chúa Bá tước, quyết định xem em họ ngươi có được cưới con bé hay không chắc?”
“Ầy, không hẳn. Hắn có thể cưới nàng nếu hắn muốn, nhưng hắn sẽ không còn là công quốc nữa. Thậm chí, hắn sẽ trở thành kẻ tha hương không tấc đất cắm dùi, nếu như đám người Babbiano thực sự vẫn để cho hắn cái đầu trên cổ; trong khi ta, ít nhất, dù không phải là một công quốc với ngai vàng lung lay, lại là một vị bá tước có đất đai, tuy nhỏ nhưng nằm chắc trong tay, và ta sẽ trở thành công tước nếu Gian Maria từ chối nhường lại cháu gái ngài cho ta. Thế nên, nếu hắn sẵn sàng cưới nàng, ngài có sẵn lòng để nàng kết hôn với một kẻ lang thang không nhà hay một cái xác không đầu không?”
Khuôn mặt Guidobaldo dường như biến đổi, và ánh mắt ông ta đầy vẻ tò mò nhìn vị Công tước mặt cắt không còn giọt máu đang đứng bên cạnh.
“Vậy ra ngài là kẻ ngấp nghé chiếc tay của cháu gái ta, thưa Lãnh chúa Bá tước?” ông ta hỏi bằng giọng lạnh lùng nhất.
“Đúng vậy, thưa Điện hạ,” Francesco điềm tĩnh đáp. “Sự tình là thế này: Trừ khi Gian Maria có mặt ở Babbiano trước khi trời sáng, hắn sẽ mất vương quyền, và nó sẽ thuộc về ta theo tiếng gọi của nhân dân; nhưng nếu hắn chịu từ bỏ yêu sách đối với Monna Valentina để nhường lại cho ta, thì ta sẽ đi thẳng tới Aquila và sẽ không làm phiền Babbiano nữa. Nếu hắn từ chối, và khăng khăng đòi tổ chức đám cưới này – thứ mà Monna Valentina vô cùng ghê tởm, thì khi ấy, quân của ta sẽ giam cầm hắn đằng sau những bức tường kia cho đến khi quá muộn để hắn kịp về công cứu lấy ngai vàng. Trong lúc đó, ta sẽ phi ngựa đến Babbiano thay thế hắn, và – dù chẳng mấy thiết tha làm công tước – ta sẽ tiếp nhận ngai vàng và dập tắt những lời van nài của dân chúng. Khi đó hắn có thể tự mình cố gắng thuyết phục sự đồng thuận của Điện hạ cho cuộc hôn nhân này.”
Có lẽ là lần đầu tiên trong đời, Guidobaldo phạm phải một hành động thiếu lịch sự rõ mười mươi. Ông ta bật cười – một tiếng cười sảng khoái, thích thú cứa vào tim Gian Maria đau nhói như dao đâm.
“Chà, thưa Lãnh chúa Bá tước,” ông ta nói, “ta phải thú nhận rằng ngài đang nắm thóp chúng ta hoàn toàn và muốn nhào nặn thế nào cũng được. Mà này, ngài đúng là một dũng tướng và một nhà chiến lược tài ba mà ta rất muốn giữ lại bên mình ở Urbino đấy. Điện hạ nghĩ sao?” ông ta tiếp tục, quay sang vị Gian Maria lúc này gần như đang câm lặng. “Ta vẫn còn một cô cháu gái khác để chúng ta có thể thắt chặt liên minh giữa hai công quốc; và biết đâu con bé sẽ dễ vâng lời hơn. Phụ nữ ấy mà, xem ra cứ thích làm mình làm mẩy. Ngài có nghĩ rằng Monna Valentina và vị anh em họ dũng cảm này của ngài——”
“Đừng có nghe lời hắn!” Gian Maria hét lên, cơn thịnh nộ đã lên tới đỉnh điểm. “Hắn chỉ là một tên khốn dẻo miệng có thể tranh biện lôi cả quỷ dữ ra khỏi địa ngục. Đừng thỏa thuận gì với tên hạ tiện này hết! Ta còn cả trăm quân, và——” Hắn đột ngột quay phắt lại. “Hạ cái cầu treo đó xuống, lũ hèn nhát!” hắn quát lớn vào mặt bọn chúng, “và quét sạch những con thú đó khỏi lều trại của ta cho tao.”
“Gian Maria, ta cảnh cáo ngươi,” Francesco lớn tiếng và kiên quyết gọi vọng lên. “Ta đã chĩa chính những khẩu đại bác của ngươi vào cây cầu đó, và ngay từ ý định hạ cầu đầu tiên, ta sẽ cho nó nát thành mảnh vụn. Ngươi đừng mong bước ra khỏi Roccaleone trừ khi có sự cho phép của ta và theo các điều kiện của ta, nếu ngươi vì sự bướng bỉnh mà mất đi công quốc của mình, thì đó là do ngươi tự chuốc lấy; nhưng hãy trả lời ta ngay lúc này, để ta còn tính đường đi nước bước.”
Guidobaldo cũng ngăn Gian Maria lại, đồng thời thu hồi mệnh lệnh hạ cầu treo. Ngay lúc đó, bên phía bên kia, Gonzaga lén lút tiến lại gần và thì thầm vào tai ông ta mưu kế nên chờ cho đến khi màn đêm buông xuống.
“Chờ đến tối ư, đồ ngốc!” vị Công tước quát lên, quay phắt lại với niềm vui sướng tột độ vì tìm được kẻ để trút giận. “Nếu ta đợi đến lúc đó, ngai vàng của ta mất toi rồi. Đây là cái tội đi giao du với lũ phản phúc đấy. Tất cả là tại ngươi, đồ Giu-đa bội bạc!” hắn càng thét lớn hơn nữa, khuôn mặt méo mó vì căm phẫn; “nhưng ít ra mày phải trả giá cho những gì mày đã làm.”
Gonzaga thoáng thấy một tia chớp kim loại lóe lên trước mắt, và một tiếng thét sắc lẹm bật ra từ miệng hắn khi lưỡi dao găm của Gian Maria ngập sâu vào ngực. Đã quá muộn, Guidobaldo đưa tay ra định cản vị Công tước lại.
Và thế là, theo một công lý báo thù kỳ lạ, tên Gonzaga kiêu ngạo đã gục ngã cõi đời ngay tại chính nơi hắn từng hèn nhát và đê tiện đâm lén Aventano.
“Vứt cái thây ma đó xuống hào cho ta,” Gian Maria gầm gừ, cơ thể vẫn đang run lên vì cơn giận dữ vừa xúi giục hành động tàn bạo của hắn.
Mệnh lệnh được tuân thủ, và cứ thế, kẻ sát nhân cùng nạn nhân của hắn đã được hợp nhất trong cùng một nấm mồ chung.
Sau nỗ lực ngăn cản Gian Maria ban đầu, Guidobaldo đứng dửng dưng quan sát, cho rằng đó là một hình phạt vô cùng thích đáng dành cho kẻ mà lòng phản trơ trẽn của hắn chưa bao giờ nhận được sự đồng tình từ ông.
Khi nhìn thấy cái xác biến mất vào dòng nước xoáy bên dưới, Gian Maria dường như mới nhận ra những gì mình vừa gây ra. Cơn giận vụt tắt, cúi gầm đầu, hắn thành kính làm dấu thánh. Rồi quay sang tên hầu cận đang đứng hầu bên khuỷu tay:
“Hãy lo liệu để một buổi Lễ cầu hồn cho hắn được cử hành vào ngày mai,” hắn trang nghiêm ra lệnh.
Như thể hành động đó đã xoa dịu và đưa hắn trở lại với lý trí, Gian Maria lúc này bước lên phía trước, dùng giọng điệu bình tĩnh hơn trước rất nhiều để yêu cầu người anh em họ làm rõ những điều kiện mà hắn sẽ được phép trở về Babbiano trong thời hạn mà dân chúng đã ấn định cho hắn.
“Chẳng có gì hơn ngoài việc ngài từ bỏ yêu sách đối với Monna Valentina, và ngài tìm kiếm sự an ủi – như chính Điện hạ xứ Urbino vừa gợi ý – ở người cháu gái út của Lãnh chúa Guidobaldo.”
Trước khi hắn kịp đáp lời, Guidobaldo đã dùng giọng trầm thúc giục hắn chấp nhận các điều kiện.
“Ngài còn lựa chọn nào khác đâu?” Montefeltro kết lại đầy ngụ ý.
“Còn cô cháu gái kia của ngài thì sao——?” Gian Maria hỏi với vẻ yếu ớt.
“Ta đã hứa danh dự rồi,” Guidobaldo đáp.
“Còn Monna Valentina?” người kia gần như rên rỉ.
“Có thể cưới tên chỉ huy cứng đầu này của nó. Ta sẽ không ngăn cản chúng. Thôi nào; ta đứng về phía ngài trong chuyện này đấy. Thậm chí ta đang hy sinh cả Valentina vì lợi ích của ngài. Bởi vì nếu ngài cứ cố chấp, hắn sẽ hủy hoại ngài mất. Ván bài thuộc về hắn rồi, thưa vương gia. Hãy thừa nhận thất bại của mình, cũng như ta đang thừa nhận thất bại của ta, và trả giá đi.”
“Nhưng thất bại của ngài làm sao so được với thất bại của ta?” Gian Maria kêu lên, khi nhìn thấu sự thật rằng Guidobaldo rất đánh giá cao việc có một người cháu rể như Francesco del Falco là điều vô cùng tuyệt vời trong thời buổi loạn lạc đang chực chờ này.
“Ít ra nó cũng tuyệt đối như nhau,” Guidobaldo đáp lại với một cái nhún vai. Và cứ thế, vị Công tước xứ Urbino tiếp tục thuyết lý thêm một lúc lâu, cho đến cuối cùng, Gian Maria nhận ra mình không chỉ bị đồng minh bỏ rơi mà kẻ đồng minh ấy giờ đây còn quay sang chiến đấu bên chiến tuyến của kẻ thù, giục giã hắn chấp nhận các điều kiện dù chúng có khó nuốt đến đâu đi nữa. Bị dồn ép như vậy, Gian Maria đành muối mặt thừa nhận thất bại và sự sẵn lòng chịu phạt của mình. Ngay sau đó, hắn hỏi khi nào thì mình được phép rời khỏi lâu đài.
“Chà, đi ngay bây giờ, khi ta đã có lời hứa danh dự của ngài,” Francesco sẵn sàng đáp lại, khiến sự gian xảo thoáng lóe lên trong ánh mắt Gian Maria, nhưng rồi bị dập tắt ngay lập tức bởi câu nói tiếp theo của Francesco. “Nhưng để quân của ngài và quân của ta không xảy ra xích mích, ngài sẽ ra lệnh cho thuộc hạ bước ra không mang theo vũ khí hay áo giáp, và bản thân ngài cũng phải giao nộp binh khí. Điện hạ Guidobaldo là người duy nhất mà ta có thể châm chước ngoại lệ cho điều kiện này. Nếu quy tắc này bị phá vỡ, ta hứa với ngài rằng ngài sẽ phải hối hận cay đắng. Ngay khoảnh khắc thấy tên lính vũ trang đầu tiên bước ra từ cánh cổng đó, ta sẽ hạ lệnh khai hỏa, và chính những cỗ đại bác của ngài sẽ giáng đòn hủy diệt lên đầu ngài.”
Cuộc vây hãm thứ hai của Roccaleone cứ thế khép lại gần như ngay khi nó vừa bắt đầu, và Gian Maria đã đầu hàng kẻ chiến thắng theo cách như vậy. Vị Công tước xứ Babbiano cùng đám quân lính lầm lũi, lặng lẽ bước ra ngoài, rồi lên đường trở về Babbiano, chẳng một lời nói – thậm chí chẳng một cái liếc mắt – nào được trao đổi giữa Gian Maria và người phụ nữ từng là nguyên nhân dẫn đến thất bại ê chề của hắn, người đang vui vẻ đứng nhìn hắn rời đi.
Guidobaldo và vài kẻ tùy tùng nán lại sau khi cựu đồng minh đã rời đi. Sau đó, ông ta bảo Francesco dẫn đường đến gặp cháu gái mình, và Francesco vui vẻ tuân lệnh.
Vị Công tước ôm lấy nàng một cách lạnh lùng – nhưng dẫu sao việc ông chịu ôm lấy nàng sau tất cả những chuyện đã qua cũng là một điềm lành.
“Ngài sẽ cùng ta về Urbino chứ, Lãnh chúa Bá tước?” ông ta đột ngột hỏi Francesco. “Tốt nhất là nên tổ chức lễ cưới ở đó. Mọi thứ đã chuẩn bị sẵn sàng cả rồi – bởi tất cả vốn dĩ được chuẩn bị sẵn cho Gian Maria mà.”
Một niềm vui lớn dâng ngập trong đôi mắt Valentina; đôi gò má nàngửng đỏ và ánh mắt hạ xuống; nhưng Francesco lại săm soi khuôn mặt vị Công tước bằng cái nhìn sắc sảo của một kẻ hoài nghi trước một vận may quá lớn.
“Ý Điện hạ là ngài thực lòng muốn tốt cho ta chứ?” hắn cả gan hỏi lại. Guidobaldo khựng người, một nếp nhăn hiện lên phá vỡ sự tĩnh lặng trên vầng trán cao của ông ta.
“Ngươi đã có lời hứa danh dự của một bậc vương giả,” ông ta trang nghiêm đáp, nghe vậy, Francesco quỳ một chân xuống, cúi đầu đặt lên bàn tay quyền quý của ông một nụ hôn.
Và thế là họ lên đường trên những con ngựa giữ lại được từ chiến lợi phẩm. Trông họ thật uy nghi hoành tráng, Guidobaldo cưỡi ngựa đi đầu, tiếp theo là Francesco và Valentina, trong khi đi đoạn hậu là Peppe và Fra Domenico – những kẻ vốn bị cảm nhiễm bởi làn sóng thiện chí này nên cuối cùng cũng đã làm hòa với nhau.
Và trong lúc đang cưỡi ngựa, tình cờ Guidobaldo chậm lại phía sau một chút, khiến cho trong chốc lát Francesco và Valentina thấy mình chỉ đi có hai người vượt lên trước những người khác một quãng ngắn. Nàng quay sang nhìn hắn, ánh mắt nâu thoáng vẻ thẹn thùng, khóe môi đỏ mọng run rẩy:
“Chàng vẫn chưa nói lời tha lỗi cho em, hỡi Francesco,” nàng rụt rè thì thầm trách móc. “Chẳng phải sẽ rất phải phép nếu chàng làm thế sao, khi mà chúng ta sắp sửa kết hôn rồi?”
