Những năm về sau, Lãnh chúa vùng Aquila vẫn thường trang trọng quả quyết rằng chính vẻ đẹp tuyệt mỹ của nàng đã gây nên sự chấn động mãnh liệt trong tâm hồn, làm ông mê muội rồi gục ngất ngay dưới chân nàng. Bản thân ông tin chắc là như thế, chúng ta chẳng việc gì phải nghi ngờ; dù rằng ta dễ đồng tình hơn với nhận định sau đó của Fanfulla cùng vị tu sĩ — điều khiến Bá tước hết sức phật ý — rằng do vội vã chồm dậy quá nhanh, vết thương của ông đã bục ra, cơn đau xé thịt cộng với cơ thể suy kiệt vì mất máu mới là nguyên nhân khiến ông đột ngột bất tỉnh.
“Người này là ai thế, Peppe?” nàng hỏi gã hề. Nhớ lại lời thề, gã trơ tráo đáp rằng mình không biết, rồi nói thêm rằng đó chỉ là — như tiểu thư thấy đấy — một gã tội nghiệp nào đó bị thương.
“Bị thương ư?” nàng nhắc lại, đôi mắt tuyệt đẹp đong đầy niềm xót thương. “Lại chỉ có một mình sao?”
“Mới rồi có một vị quý tộc ở đây chăm sóc gã, thưa Nữ xá; nhưng ngài ấy đã đi cùng Fra Domenico đến Tu viện Acquasparta để lấy vài thứ cần thiết chữa trị vết thương trên vai cho gã rồi.”
“Tội nghiệp vị quý tộc này quá,” nàng thì thầm, tiến lại gần người đang nằm gục. “Cơ sự sao ra nông nỗi này?”
“Thưa Nữ xá, chuyện đó thì hạ thần chịu, không rõ được.”
“Chẳng lẽ chúng ta lại không thể làm gì cho ngài ấy trong lúc chờ bạn ngài ấy quay lại sao?” nàng hỏi tiếp, vừa nói vừa cúi xuống bên Bá tước. “Nào, Peppino,” nàng gọi, “giúp ta một tay. Đến dòng suối đằng kia lấy ít nước lại đây.”
Gã hề dáo dác nhìn quanh tìm đồ đựng nước, rồi mắt gã dừng lại ở chiếc mũ rộng vành của Bá tước. Gã vội chộp lấy rồi đi làm việc được giao. Khi gã quay lại, tiểu thư đã quỳ xuống, kê đầu người đàn ông bất tỉnh lên đùi mình. Nàng nhúng chiếc khăn tay vào mũ nước Peppe mang về, rồi nhẹ nhàng lau trán cho ngài, nơi mái tóc đen dài đang bết lại lộn xộn.
“Xem ngài ấy mất nhiều máu chưa này, Peppe,” nàng nói. “Áo chẽn đẫm máu, mà vết thương vẫn đang chảy! Vergine Santa!” nàng thốt lên khi nhìn thấy vết thương sâu hoắm đáng sợ trên vai ngài, mặt tái đi vì kinh hãi. “Chắc chắn ngài ấy sẽ chết mất — mà ngài ấy còn trẻ thế này, Peppino ơi, lại tuấn tú biết bao!”
Francesco cựa quậy, một tiếng thở dài nhè nhẹ thoát ra từ làn môi nhợt nhạt. Rồi ngài mở đôi mi nặng trĩu, ánh mắt hai người gặp nhau và đắm đuối nhìn nhau. Thế là, đôi mắt nâu dịu dàng nhìn xuống đôi mắt đen đờ đẫn vì lên cơn sốt, trong khi bàn tay êm ái của nàng vẫn đắp chiếc khăn ướt lên vầng trán đang đau nhức của ngài.
“Thiên thần tuyệt sắc!” ngài thốt lên như trong mơ, bởi vẫn chưa hoàn toàn tỉnh táo để nhận ra tình cảnh hiện tại. Rồi khi nhận ra sự chăm sóc dịu dàng của nàng, ngài bồi thêm với sự tha thiết sâu sắc hơn: “Thiên thần nhân từ!”
Nàng chẳng biết trả lời sao, ngoại trừ đôi gò má ửng hồng — một câu trả lời bản thân nó đã quá đủ sức nói lên tất cả. Bởi nàng mới bước ra từ tu viện, hoàn toàn ngây thơ trước những thói đời và lời lẽ tán tụng ngọt ngào của chốn phong lưu.
“Ngài có đau lắm không?” rốt cuộc nàng cất tiếng hỏi.
“Đau ư?” ngài đáp, lúc này đã tỉnh táo hơn hẳn, giọng nói pha chút ngạo nghễ bướng bỉnh. “Đau sao được? Khi đầu tôi được gối thế này, và một vị thánh từ Thiên đường đang xoa dịu nỗi đau cho tôi? Không, tôi không hề đau đớn, thưa Nữ xá, mà đang chìm đắm trong niềm hạnh phúc ngọt ngào nhất đời.”
“Gesù! Khéo mồm khéo miệng làm sao!” gã hề đứng phía sau mỉa mai.
“Mày cũng ở đó đấy à, gã Hề?” Francesco nói. “Còn Fanfulla? Cậu ta không có đây sao? À, ta nhớ ra rồi; cậu ta đã đến Acquasparta cùng vị tu sĩ.” Ngài chống khuỷu tay xuống đất để lấy đà gượng dậy.
“Ngài đừng cựa quậy,” nàng vội nói vì nghĩ ngài định ngồi dậy.
“Tiểu thư, dù có phải cử động tôi cũng chẳng dám dời đi,” ngài trang trọng đáp. Rồi mắt nhìn chăm chú vào gương mặt nàng, ngài táo bạo hỏi danh tính.
“Tên tôi,” nàng tự nhiên trả lời, “là Valentina della Rovere, tôi là cháu gái của Guidobaldo vùng Urbino.”
Lông mày ngài nhướng cao.
“Liệu tôi đang sống thật,” ngài hỏi, “hay chỉ đang mơ về một câu chuyện truyền kỳ cổ xưa, nơi hiệp sĩ lang bạt được một công chúa chăm sóc thế này?”
“Ngài là một hiệp sĩ sao?” nàng hỏi, ánh mắt ánh lên sự ngạc nhiên kỳ thú, bởi ngay cả chốn tu viện thanh tịnh cũng từng manh nha những giai thoại kỳ lạ về những dũng sĩ oai phong ấy.
“Ít nhất cũng là hiệp sĩ của riêng nàng, tiểu thư kiều diễm,” ngài đáp, “và mãi mãi là kẻ bảo vệ khiêm nhường của nàng nếu nàng ban cho tôi vinh hạnh ấy.”
Một vệt hồng thắm ửng lên trên gò má nàng trước những lời lẽ và ánh mắt táo bạo của ngài, khiến nàng phải cúi đầu né tránh. Thế nhưng, trong sự bối rối ấy lại chẳng hề có chút giận dỗi nào. Nàng không thấy lời lẽ của ngài là mạn thượng, cũng chẳng có gì vượt quá giới hạn mà một hiệp sĩ quả cảm không thể nói với người phụ nữ đã cứu giúp mình lúc hoạn nạn. Peppe đứng bên lắng nghe, quan sát thái độ của Bá tước; vốn biết rõ thân phận của ngài, gã hết kinh ngạc lại đến mỉa mai, song tuyệt nhiên không xen vào.
“Ngài tên là gì, thưa hiệp sĩ?” Nàng hỏi sau một hồi ngập ngừng.
Ánh mắt ngài thoáng bối rối, và khi nhìn lướt qua nàng về phía gã hề, ngài bắt gặp nụ cười khẩy đầy châm biếm trên gương mặt Peppe.
“Tên tôi,” rốt cuộc ngài lên tiếng, “là Francesco.” Rồi để ngăn nàng hỏi thêm, ngài hỏi ngược lại: “Nhưng xin cho biết, thưa Nữ xá, làm sao một tiểu thư cao quý như nàng lại ở đây, chỉ cùng với kẻ thừa thãi này?” Ngài hếch gõ chỉ vào Peppe đang nhe răng cười.
“Người của tôi đang ở trong rừng đằng kia, nơi chúng tôi dừng chân nghỉ ngơi một chút. Tôi đang trên đường từ Tu viện Santa Sofia tới triều đình của chú tôi, đi cùng bảo vệ tôi có Messer Romeo Gonzaga cùng hai mươi tay giáo. Thế nên, như ngài thấy đấy, tôi được bảo vệ rất an toàn, đó là còn chưa kể Ser Peppe ở đây và vị tu sĩ Fra Domenico khả kính, cha giải tội của tôi.”
Không gian chìm vào im lặng một lúc, cuối cùng Francesco lên tiếng ngắt lời.
“Nàng hẳn là người cháu gái nhỏ của Đức Ngài Urbino?” ngài nói.
“Không phải đâu, Messer Francesco,” nàng hồn nhiên đáp. “Tôi là cháu gái lớn.”
Nghe vậy, nét mặt ngài sầm xuống dữ dội.
“Chẳng lẽ nàng chính là người mà họ định gả cho Gian Maria?” Ngài thốt lên. Gã hề vểnh tai nghe ngóng, trong khi tiểu thư nhìn Bá tước bằng ánh mắt ngơ ngác, hoàn toàn không hiểu ngài đang nói gì.
“Ngài vừa nói sao cơ?” nàng hỏi.
“Dạ, không có gì,” ngài thở dài đáp, và đúng lúc ấy, tiếng một người đàn ông vang lên âm vang khắp khu rừng.
“Nữ xá! Nữ xá Valentina!”
Francesco cùng tiểu thư ngoảnh nhìn về hướng phát ra tiếng gọi, và họ nhìn thấy một nhân vật lộng lẫy rực rỡ bước vào khoảng rừng thưa. Về nhan sắc lẫn sự xa hoa của trang phục, gã hoàn toàn xứng tầm sánh bước bên Valentina. Áo chẽn bằng nhung xám điểm xuyết những vảy vàng dát mỏng, để lộ chiếc áo gile thêu chỉ vàng bên trong; chiếc mũ nhỏ tông xuyệt tông với áo, đính lông chim lấp lánh đá quý đắt tiền; thanh kiếm chuôi vàng nằm gọn trong bao kiếm cũng bằng nhung xám nạm ngọc. Gương mặt gã tuấn tú như thiếu nữ, đôi mắt xanh và mái tóc vàng óng.
“Hãy chiêm ngưỡng,” Peppino trang trọng tuyên bố, “bản dịch mới nhất của tác phẩm 'Con lừa vàng' của Apuleius tại Ý.”
Thấy người cháu gái cao quý của Guidobaldo đang quỳ đó, đầu Francesco vẫn còn gối trên đùi nàng, kẻ mới đến đưa tay lên trời trong một cử chỉ bàng hoàng.
“Thánh thần thiên đàng ơi!” gã thốt lên, vội vã tiến lại gần họ. “Nàng đang làm cái trò gì thế này? Gã xấu xí này là ai?”
“Xấu xí ư?” nàng chỉ đáp lại đúng một từ, giọng điệu ngạc nhiên tột cùng.
“Hắn là ai?” gã thanh niên gặng hỏi, giọng bắt đầu gay gắt. “Và hắn làm gì ở đây với nàng trong tình cảnh này? Gesù! Đức Ngài mà thấy thì sẽ nói sao? Ngài sẽ xử lý tôi thế nào nếu biết chuyện này? Hắn là ai hả Nữ xá?”
“Thì như ngài thấy đấy, Messer Gonzaga,” nàng đáp, giọng cũng có phần gắt gỏng, “một hiệp sĩ bị thương.”
“Hắn mà là hiệp sĩ sao?” Gonzaga mỉa mai. “Giống một tên trộm hơn, một tên masnadiero lảng vảng rình mò thì có. Ngươi tên gì?” gã lỗ mãng hỏi Bá tước.
Francesco hơi xịch người ra xa Valentina một chút, tựa hẳn vào khuỷu tay, ngài phẩy tay ra hiệu bảo gã không được tiến lại gần hơn.
“Thưa tiểu thư, xin nàng bảo chú tiểu đồng xinh xắn kia đứng lùi ra một chút. Tôi vẫn còn thấy choáng váng, mà mùi hương phấn của chú ta xộc lên làm tôi ngạt thở quá.”
Ẩn sau lớp vỏ của lời thỉnh cầu lịch thiệp, Gonzaga nhận ra giọng điệu mỉa mai, khinh khỉnh, và điều đó càng làm gã bùng bùng nổi giận.
“Ta không phải tiểu đồng, đồ ngu!” gã đáp, rồi vỗ mạnh hai tay vào nhau, cất giọng quát lớn: “Olá, Beltrame! Lại đây!”
“Ngài định làm gì thế?” tiểu thư đứng dậy đối mặt với gã, kêu lên.
“Trói gỉa côn đồ này lại và giải về Urbino, đó là trách nhiệm của tôi.”
“Tôn huynh à, bắt tôi có khi lại làm xước đôi bàn tay xinh xắn của ngài đấy,” Bá tước lạnh lùng dửng dưng đáp.
“À! Ngươi dám đe dọa dùng vũ lực với ta sao, tên hạ dân kia?” gã kia vừa kêu lên vừa lùi lại vài bước. “Beltrame!” gã lại gọi. “Mày có định lại đây không hả?” Một tiếng đáp lại từ bụi rậm, và cùng với tiếng binh khí va nhau loảng xoảng, nửa tá người xông vào khoảng rừng thưa.
“Xin ngài hạ lệnh, thưa ngài?” kẻ dẫn đầu hỏi, mắt đảo qua phía Bá tước vẫn đang nằm ngửa dưới đất.
“Trói gã chó chết này lại cho ta,” Gonzaga ra lệnh. Nhưng trước khi tên gác kịp nhúc nhích chân thực hiện mệnh lệnh, Valentina đã bước ra chắn đường.
“Không được trói!” nàng ra lệnh. Sự thay đổi hoàn toàn khác hẳn với cô gái ngây thơ mới trò chuyện với ngài vừa rồi khiến Francesco há hốc miệng vì quá đỗi ngạc nhiên. “Nhân danh chú ta, ta lệnh cho các người để yên cho vị quý tộc này. Ngài ấy là một hiệp sĩ bị thương mà ta tự nguyện chăm sóc — một điều dường như đã chọc giận Messer Gonzaga.”
Beltrame khựng lại, nhìn qua nhìn lại giữa Valentina và Gonzaga, phân vân không biết tính sao.
“Nữ xá,” Gonzaga nói với vẻ khiêm nhường giả tạo, “lời nàng là thánh lệnh đối với chúng tôi. Nhưng xin nàng hãy nghĩ lại, việc tôi bảo Beltrame làm là vì lợi ích của Đức Ngài, khi mà lãnh địa của ngài đang bị bọn cướp bóc lang bạt này quấy nhiễu. Đó là thực tế có thể chưa đến tai nàng nơi tu viện thanh tĩnh, cũng như sự ngây thơ vô bờ bến của nàng chưa đủ để phân biệt đâu là kẻ gian, đâu là người lương thiện. Beltrame, làm theo lệnh ta!”
Valentina dậm chân xuống đất đầy sốt ruột, mắt nàng bùng lên nét giận dữ khiến nàng trông càng giống người chú thượng võ của mình. Nhưng Peppe mới là người lên tiếng.
“Tuy rằng có vẻ đã có quá đủ kẻ ngu xen vào chuyện này rồi,” gã nói bằng giọng than van giễu cợt, “nhưng cho phép hạ thần tham gia cùng bọn họ, Ser Romeo, và xin ngài hãy lắng nghe lời khuyên của hạ thần.”
“Cút đi, đồ hề!” Gonzaga quát, quất chiếc roi ngựa về phía gã, “chúng ta không cần trò hề của ngươi.”
“Không, nhưng ngài cần trí khôn của tôi đấy,” Ser Peppe đốp lại khi nhảy lùi ra khỏi tầm roi của Gonzaga. “Nghe ta đây, Beltrame! Dù chúng ta chẳng hề nghi ngờ khả năng nhìn người tinh tường của Messer Gonzaga trong việc phân biệt kẻ gian người tốt, ta hứa với ngươi, chắc chắn như chính Mệnh trời vậy, rằng nếu bây giờ ngươi nghe lời hắn mà trói vị quý tộc kia lại, về sau chính ngươi sẽ bị trói lại theo một cách còn thảm hại hơn nhiều.”
Beltrame vẻ mặt lo ngại, Gonzaga thì không tin. Valentina nhìn Peppe bằng ánh mắt biết ơn, tưởng rằng gã chỉ đang bịa ra một cái cớ để giúp mình, trong khi Francesco — lúc này đã đứng dậy — thản nhiên nhìn màn kịch với nụ cười thích thú như thể chuyện chẳng liên quan gì đến mình. Và rồi, đúng vào thời điểm căng thẳng nhất, Fanfulla và Fra Domenico xuất hiện.
“Cậu về đúng lúc lắm, Fanfulla!” Bá tước gọi lớn. “Mới có công tử đẹp đẽ này đòi trói ta lại kìa.”
“Trói ngài ư?” Fanfulla nhắc lại, vừa giận dữ vừa bàng hoàng. “Dựa vào cớ gì chứ, xin hỏi?” Cậu quay sang Gonzaga, gắt gỏng hỏi.
Bị khuất phục trước uy phong lẫm liệt của Fanfulla, Romeo Gonzaga bỗng trở nên nhún nhường đến kinh ngạc so với kẻ mới vừa hống hách vài phút trước.
“Thưa ngài, có vẻ như tôi đã phán đoán sai về thân phận của ngài ấy,” gã chống chế.
“Phán đoán của ngươi?” Fanfulla nóng tính bóp chát. “Ai mượn ngươi phán đoán? Về mọc cho xong răng sữa đi, nhóc con, đừng có xía vào chuyện của người lớn nếu muốn có ngày sống sót thành người.”
Valentina mỉm cười, Peppe bật cười thành tiếng, ngay cả Beltrame và đám thuộc hạ cũng nhe răng cười, tất cả những điều đó càng làm cơn giận của Gonzaga bùng cháy. Tuy nhiên, dù trí khôn có hạn, gã vẫn đủ khôn ngoan để biết đường kiềm chế.
“Sự có mặt của Nữ xá ở đây kìm hãm tôi,” gã đáp lại với vẻ đạo mạo gượng gạo. “Nhưng nếu chúng ta gặp lại, tôi sẽ mạn phép cho ngài thấy thế nào là một người đàn ông thực thụ.”
“Họa may là thế — nếu đến lúc đó ngươi lớn nổi.” Và với một cái nhún vai, Fanfulla quay sang chăm sóc Bá tước, người lúc này đã được Fra Domenico bắt đầu chữa trị.
Để giải tỏa không khí gượng gạo, Valentina đề nghị Gonzaga bảo đoàn hộ tống lên ngựa và chuẩn bị kiệu sẵn sàng, để họ có thể tiếp tục cuộc hành trình ngay khi Fra Domenico chữa trị xong.
Gonzaga cúi đầu, rồi ném một ánh mắt hằn học về phía những người lạ mặt và quát hống hách “Đi theo ta!” với Beltrame cùng đám thuộc hạ, gã bỏ đi cùng đám lính theo sau.
Valentina ở lại cùng Fanfulla và Peppe trong khi Fra Domenico băng bó vết thương cho Francesco, rồi chẳng mấy chốc, khi công việc hoàn thành, họ rời đi, để Fanfulla và Bá tước ở lại một mình. Nhưng trước khi đi, nàng đã lắng nghe lời cảm ơn của Francesco, và để ngài chạm làn môi lên những ngón tay ngà ngọc của nàng.
Có biết bao điều ngài muốn nói nhưng sự có mặt của ba người kia đã giữ ngài lại. Tuy nhiên, một chút trong vô vàn lời ấy có lẽ nàng đã nhìn thấy phản chiếu trong mắt ngài, bởi suốt ngày hôm đó nàng cưỡi ngựa trong tư trầm tư, khoé môi đọng lại nụ cười dịu dàng tha thiết. Và dù không tỏ ra giận dữ với Gonzaga, nàng vẫn trêu chọc gã về sai lầm ấy. Bị tổn thương lòng tự trọng, gã chẳng thích thú gì trò trêu đùa của nàng, mà lại càng ghét những từ ngữ nàng dùng để diễn đạt điều đó.
“Chuyện sao ra nông nỗi mà ngài lại phạm sai lầm nghiêm trọng đến thế, Ser Romeo?” Nàng hỏi gã không chỉ một lần. “Làm sao ngài có thể coi ngài ấy là kẻ gian — một người với phong thái cao quý và gương mặt tuấn tú đến thế?” Rồi chẳng buồn bận tâm đến những lời đáp hờn dỗi của gã, nàng lại thở dài chìm vào dòng suy tưởng — một điều có lẽ còn làm Gonzaga nhức nhối hơn cả những lời giễu cợt của nàng.
