Hắn rửa mặt qua loa, đem tiền thuê xe của Xuân Nhị giao cho Lý Thuận, rồi đến Ngân hàng Thiên Thành tìm Mạc Đại Niên.
Mạc Đại Niên đã ra ngoài.
Hắn nhíu mày đi ngược về, đến khu chung cư tìm Võ Đoan. Võ Đoan chỉ lo bàn chuyện quan trường, chẳng nói chuyện gì khác.
Hắn trở về phòng mình, ngả lưng lên giường. Trước mắt cứ quanh quẩn một hình ảnh: Âu Dương Thiên Phong nghiến răng giấu con dao vào ngăn kéo!
Kể từ ngày có tuyết năm ngoái, sau khi Triệu Tử Viết suy nghĩ thấu đáo một lần, cho đến tận bây giờ, đầu óc hắn luôn không có cơ hội hoạt động.
Dao! Âu Dương Thiên Phong nghiến răng nghiến lợi! Đã trao cho Triệu Tử Viết cơ hội để suy ngẫm!
Nếu là một kẻ người Pháp thà bỏ mạng chứ không bỏ phụ nữ, chắc chắn hắn sẽ cầm dao tìm Lý Cảnh Thuần! Không, hắn là người Trung Quốc!
Nếu hắn là một kẻ hoàn toàn vô lương tâm, hắn nên giúp Âu Dương Thiên Phong hành hung! Không may thay, những hành động cực đoan của hắn đều bị người khác xúi giục, bản thân hắn không hề mang tâm địa làm điều ác. Trói hiệu trưởng, đánh giáo viên, chẳng qua chỉ để chuếm lấy nụ cười của người khác, để người ta giơ ngón cái khen ngợi, chứ hắn hoàn toàn không có dũng khí quyết đấu với ai! Hắn có lẽ thực sự vì làm việc tốt mà hy sinh tính mạng, nhưng hoàn cảnh chỉ cho phép hắn làm những việc đó vì chút hư vinh mà thôi.
Cho dù Lý Cảnh Thuần có thực sự cướp mất người tình của hắn, hắn cũng không dám tranh đấu với Lý Cảnh Thuần. Hắn từ đầu đến cuối vẫn sợ Lý Cảnh Thuần, hoặc có lẽ trong sự sợ hãi ấy lại ẩn chứa một chút ý "kính trọng". Cho dù hắn chẳng có chút kính sợ nào đối với Lý Cảnh Thuần đi nữa, thì rốt cuộc hắn vẫn cảm thấy Lý Cảnh Thuần có nhiều tư cách lấy Vương nữ sĩ hơn hắn. Hắn là một kẻ đã kết hôn, bản thân hắn thừa biết điều đó! Vợ hắn không thể sống thiếu hắn, gia đình hắn cũng không cho phép hắn ly hôn với cô ta, chính hắn cũng biết rõ điều này!
Hắn yêu Âu Dương Thiên Phong chẳng khác gì yêu những người khác, chẳng qua Âu Dương Thiên Phong biết dùng nhiều chiêu trò và nịnh nọt hắn hơn mà thôi.
Phàm là kẻ biết chơi trò mèo đều có thể sai khiến Triệu Tử Viết, điểm này bản thân hắn hoàn toàn không nhận ra!
Đến khi trò chơi mèo vờn chuột đẩy tới mức động dao động súng lấy mạng người, thì Triệu Tử Viết ngây người! Hắn không có ý định giết người, thế nhưng việc Âu Dương Thiên Phong rút dao lại có liên quan đến hắn! Hắn đành chịu bó tay!
Nếu hắn sinh ra trong thời buổi thái bình, thì những vở kịch tình ái này vốn dĩ cũng rất thú vị. Hắn có thể bất chấp tất cả, chỉ cốt đạt được mục đích vui vẻ là "có tình nhân cuối cùng sẽ thành vợ thành chồng". Thế nhưng xã hội của hắn lại là một vũng bùn nhơ nhớp, đất nước của hắn giống như chiếc trống lớn bị vạn người đập nát. Sự thật này chẳng cần suy nghĩ kỹ hắn cũng có thể nhận thức được. Hắn thừa biết: Nam nữ thấu hiểu chuyện yêu đương sẽ chẳng bị lính trát đánh đập ít hơn người khác, những người tự do kết hôn cũng chẳng nhận được sự ưu ái đặc biệt nào từ người nước ngoài! Hắn nên hy sinh chút hưởng thụ cá nhân để làm vài việc cho xã hội, hắn nên nhìn xa trông rộng hơn, nên đem việc tranh giành trái tim của một người phụ nữ để đòi lại quyền dân bị quân phiệt tước đoạt. Những lời này, Lý Cảnh Thuần từng nói với hắn, bây giờ hắn mới chợt nhớ ra!
Thế nhưng, nghĩ đến những lời hay ý đẹp và việc có làm theo hay không lại là hai chuyện khác nhau! Tâm trí hắn bị kẹp giữa các thế lực xã hội cũ và mới: Cháu dâu bó chân quả thực rất đáng thương, nhưng đồng thời Vương nữ sĩ lại vô cùng đáng yêu! Hạnh phúc cá nhân vốn dĩ nên hy sinh vì xã hội và đất nước, thế nhưng việc tự lo cho nhà mình lại là "thuyết thụ hưởng sinh mệnh" mang tính di truyền! Phương pháp mới thì tốt, quy tắc cũ cũng không tồi, rốt cuộc cái nào mới thực sự tốt, hắn nhìn không rõ! Mặc âu phục cũng run, mặc áo dài vải hoa tay rộng cũng run, cớ sao cứ phải "run"? Ai mà biết được chứ!
Khuyên Âu Dương Thiên Phong đừng hành hung, rốt cuộc hắn có quan hệ gì với Vương nữ sĩ? Tìm Lý Cảnh Thuần để cầu cứu cách giải quyết, thì Lý Cảnh Thuần lại có quan hệ gì với cô ta? Về nhà, không muốn nhìn người vợ bó chân, lại cảm thấy không còn mặt mũi nào gặp cha mẹ! Không về nhà, trước mắt chính là cảnh dao găm trắng đâm vào dao găm đỏ rút ra!
Bạn bè không thiếu, Lý Ngũ có thể dạy hắn cách hát khúc đảo bản trong vở "Hoàng Kim Đài", Võ Đoan có thể dạy hắn cách mời khách, đánh bài. Nhưng chẳng có ai dạy hắn bây giờ nên làm thế nào cho phải. Chỉ có Lý Cảnh Thuần mới có thể chỉ lối cho hắn, nhưng ngặt nỗi làm sao dám mặt dày đi tìm cậu ta!
Giáo dục là vô ích, bởi vì giáo dục là dạy người ta biết chữ, các nhà giáo dục là những kẻ đi dạy học để kiếm cơm ăn. Triệu Tử Viết từng thụ giáo, thế nhưng chưa từng nghe ai dạy cách đối nhân xử thế, cách đối phó với mọi tình huống. Tìm các bậc cao niên để thỉnh giáo, mấy vị đó vuốt râu bảo hắn: "Trung hiếu vẹn toàn mới là hảo hán." Tìm người mới để học hỏi, nhân vật tân thời lại bảo: "Mặc tây phục vào để làm người ngoại quốc!"
Trong thời kỳ xung đột cũ mới này, con đường sáng sủa vốn không phải là thứ mà những kẻ nhắm mắt đưa chân có thể tìm thấy, ngặt nỗi Triệu Tử Viết lại là kẻ không thích mở mắt nhìn đời.
Bây giờ hắn quả thực đã mở mắt, thế nhưng làm sao có thể vừa mở mắt ra đã nhìn rõ con đường trung đạo "đi giữa ba đại lộ" ngay được!
Càng nghĩ càng thấy rối bời, nghĩ đến tai họa sắp giáng xuống đầu, Triệu Tử Viết tức tưởi đến mức tuôn dòng lệ!
Hắn cứ ngỡ mình là một nhân vật quan trọng.
Thế mà lúc này, Âu Dương Thiên Phong đã dọn khỏi khu chung cư Thiên Đài, thậm chí còn chẳng thèm chào Triệu Tử Viết một tiếng! Võ Đoan với bộ mặt vàng ệch, ra điều huyện thái gia, nửa như tán gẫu, nửa như dạy đời mà nói đông nói tây với Triệu Tử Viết. Đến tìm Mạc Đại Niên, lại sợ người ta bận rộn không có thời gian tiếp chuyện. Tìm Lý Cảnh Thuần, lại sợ cậu ta không thèm đón tiếp. Mặc dù Lý Thuận vẫn phục vụ hắn chu đáo như xưa, thế nhưng tự đáy lòng hắn đã cảm nhận được sự mờ nhạt của bản thân!
Trong lòng đã không vui, thì dẫu trời có quang mây tạnh cũng hóa thành một màu u ám. Ngay cả tay kép phụ Lý Ngũ cũng chẳng đến nữa, thực ra Triệu Tử Viết chỉ mới bỏ bê không mời cơm hắn ta có hai ngày. Cố gượng đánh vài ván bài, lại càng khiến hắn phát bực, thua tiền chỉ là chuyện nhỏ, thế nhưng trong tay cầm đôi Bạch Bản mà mãi không sao phộc ra được! Mẹ kiếp... Quay về phòng nhìn bức áp phích tuồng dán lụa Tô Châu kia, hắn cũng thấy tiêu điều ảm đạm. Ba chữ vàng lớn "Triệu Tử Viết" không còn sáng chói như trước nữa!
Sau khi Âu Dương Thiên Phong dọn đi, đôi mắt Triệu Tử Viết trũng sâu vào hốc, cặp môi dày trề ra dài hơn bình thường rất nhiều. Hắn cũng chẳng thèm hát hò nữa, suốt ngày ôm chai "Huyết dịch tề" pha với "Soda" uống lấy uống để, càng uống càng thấy não nề chán ngán!
Hắn đành tìm đến Mạc Đại Niên một lần nữa.
– Lão Triệu! Cậu làm sao thế? – Mạc Đại Niên hỏi.
– Lão Mạc! Tôi có lỗi với anh! – Triệu Tử Viết suýt bật khóc: – Những lời anh dặn ở Bạch Vân Quan, đều là sự thật!
– Cậu xem, tôi có oan cho cậu đâu nào!
– Lão Mạc! Tôi hối hận rồi! – Triệu Tử Viết kể lại đại khái chuyện Âu Dương Thiên Phong nửa đêm cầm dao đi tìm Vương nữ sĩ: – Bây giờ tôi phải làm sao đây? Nếu cậu ta thực sự giết cô ấy, tôi nỡ lòng nào! Nếu cậu ta đánh nhau với Lý Cảnh Thuần, lão Lý sao lại là đối thủ của Âu Dương! Lão Mạc, anh phải hiến cho tôi một kế hay!
– Hừ! – Mạc Đại Niên nghĩ ngợi hồi lâu mới nói: – Chi bằng đi tìm lão Lý xin ý kiến, tôi chỉ phục một mình cậu ta thôi!
– Lỡ cậu ta căm hận tôi thì sao!
– Không đâu! Lão Lý không phải là loại người đó! Nếu cậu thấy ngại không dám tìm cậu ta, tôi sẽ gọi điện thoại bảo cậu ấy đến tìm cậu. Cậu ta nghe tin cậu đang khó xử, nhất định sẽ sẵn lòng giúp đỡ, cậu thấy thế nào?
– Cứ quyết định vậy đi! Lão Mạc!
(22)
Đang ngẩn ngơ trong phòng, ngoài cửa vang lên tiếng gọi: "Lão Triệu! Lão Triệu!" "À! Lão Lý phải không? Mời vào!"
Lý Cảnh Thuần chậm rãi đẩy cửa bước vào. Cậu lau mồ hôi trên trán, đoạn bắt tay Triệu Tử Viết. Cái bắt tay ấy khiến ngực Triệu Tử Viết nhói đau như bị dao đâm! – Lão Lý! – Triệu Tử Viết nhỏ giọng nói: – Vương nữ sĩ thế nào rồi? Đừng nghĩ tôi theo chiều hướng xấu nữa, tôi hối hận lắm rồi!
– Cô ấy hiện giờ rất bình an, không nguy hiểm gì! – Lý Cảnh Thuần cởi áo dài ra, chậm rãi ngồi xuống một chiếc ghế nhỏ. – Lão Triệu, cho tôi xin chút nước lạnh, trời nóng quá đi mất!
– Trà đá được không——
– Cũng được!
– Tôi hỏi cậu, Âu Dương có tìm đến cậu gây sự không?
Lý Cảnh Thuần uống cạn chén trà đá, mỉm cười: – Không! Cậu ta không dám! Người ta học theo người ngoại quốc cách yêu phụ nữ, nhưng lại không học được cách tôn trọng và bảo vệ phụ nữ! Âu Dương mà dám tìm đến tôi, tôi sẽ cho cậu ta biết thế nào là đàn ông bảo vệ phụ nữ! Lão Triệu! Cổ tay tôi tuy rất gầy, nhưng tôi dám liều mạng, còn Âu Dương thì không có gan đó!
Triệu Tử Viết cúi gằm mặt không nói năng gì.
– Lão Triệu! Tôi tìm cậu không phải vì chuyện của Vương nữ sĩ, tôi đến nhờ cậu giúp một việc, cậu có chịu làm không?
– Cứ nói đi! Lão Lý! Tôi sống hơn hai mươi tuổi đời mà chưa từng làm việc đàng hoàng nào cả đấy! – Được! – Mồ hôi trên người Lý Cảnh Thuần đã khô, cậu đứng phắt dậy mặc lại áo dài. – Lão Triệu, cậu nghe cho kỹ, đợi tôi nói xong rồi hãy lên tiếng. Tôi là người nóng tính, thích nói một lèo cho hết chuyện!
– Lão Lý cứ nói!
– Tôi hiện có hai việc phải giải quyết, nhưng bản thân không thể phân thân làm cả hai, thế nên mới tìm cậu đến để nhờ giúp đỡ. Việc tôi muốn nhờ cậu liên quan đến lão Võ: Tôi nghe được một tin hành lang, lão Võ cấu kết với người nước ngoài định san bằng Thiên Đàn, toàn bộ vật liệu sẽ được người nước ngoài vận chuyển ra nước ngoài, sau đó trên khu đất đó họ sẽ xây cho chúng ta một tòa lầu tây, đồng thời còn nộp cho Sở thị chính mấy vạn đồng bạc. Con người lão Võ thế này: Có kẻ bảo người béo trông đẹp mắt, hắn liền lập tức chạy về nhà tát cho bố mình sưng vưng mặt mũi; hắn hoàn toàn không có ý định bất hiếu với cha, mà chỉ vì muốn gương mặt cha mình trông thời thượng đẹp đẽ mà thôi. Hắn chỉ thích chơi trội chứ không màng đến nội dung sự việc. Lần này đòi san bằng Thiên Đàn cũng vậy, hắn tuyệt đối không vì tiền, mà là muốn thể hiện năng lực làm việc của mình trong chốn quan trường.
– Tôi nghĩ, đất nước chúng ta đã suy yếu đến nông nỗi này, chỉ còn dăm ba chiếc lông đuôi đẹp đẽ ấy — tức là các di tích cổ — chống đỡ mặt tiền, chúng ta không nghĩ cách bảo tồn tu sửa đã đủ hổ thẹn lắm rồi, hà cớ gì còn nhẫn tâm phá hủy nó! Tại sao người nước ngoài lại muốn mua những thứ đó, chẳng lẽ người ta hiểu thế nào là yêu di tích lịch sử, thế nào là "cái đẹp", còn chúng ta thì không hiểu sao? Lão Triệu, cậu và lão Võ khá thân thiết, tôi muốn cậu khuyên nhủ hắn, nếu hắn nghe thì càng tốt; bằng không, vì thể diện của quốc gia, dùng vũ lực với hắn cũng đáng lắm. Tôi không chủ trương dùng vũ lực, nhưng gặp phải kẻ đầu bò đầu bướu thì đành phải dùng cách này thôi! Tôi tuyệt đối không bảo cậu ra phố lớn hô hào ầm ĩ đâu, lão Triệu, cậu nghe cho kỹ nhé! Bởi vì nếu chúng ta giương cờ trắng ra đường biểu tình, lập tức sẽ có kẻ vu cáo rằng chúng ta nhận hối lộ của nước này, không muốn bán Thiên Đàn cho nước kia, đến lúc đó Thiên Đàn coi như bị tháo dỡ xong xuôi! Ý của tôi là: Trước tiên hãy khuyên can; nếu không nghe, thì giết! Giết một kẻ, những kẻ khác lập tức chùn bước ngay; kẻ xấu ở Trung Quốc chẳng sợ gì sất, chỉ sợ chết! Vì bảo tồn Thiên Đàn mà giết đi người bạn của chúng ta, nghe có vẻ không hợp tình lý, nhưng biết làm sao khi công tư không thể vẹn toàn!
– Cậu có lẽ sẽ nghi ngờ: Tại sao vì bảo tồn một di tích lịch sử mà lại phải đổ máu giết người? Lão Triệu! Chuyện này cực kỳ quan trọng: Một dân tộc luôn có một niềm tự hào lịch sử, niềm tự hào ấy chính là nguồn động lực cốt lõi để lòng dân đoàn kết; mà những di tích vĩ đại chính là thứ đánh thức tâm thức ấy. Nhân dân ta không có ý thức quốc gia, thế nên khi liên quân Anh Pháp đốt Phức Minh Viên của chúng ta, người Đức khiêng đi các thiết bị đài thiên văn của chúng ta, chúng ta hoàn toàn dửng dưng không màng! Đây là nỗi nhục nhã cỡ nào chứ! Xin hỏi những chuyện này nếu đặt ở nước ngoài, nhân dân họ có thể trơ mắt nhìn hay không? Xin hỏi giả sử người Trung Quốc đốt phá di tích lịch sử của nước Anh, nhân dân Anh có liều mạng với chúng ta không? Không cần phải nhắc đến nước Anh, có lẽ trên thế giới này ngoài người Trung Quốc ra chẳng có ai thứ hai chịu đựng nổi sự sỉ nhục nhường này! Cho nên, hiện tại vì chuyện này, dù có phải đổ máu, chúng ta cũng phải làm! Khơi dậy lòng yêu nước của người Trung Quốc, đánh thức lòng tự tôn của người Trung Quốc, chính là việc cấp bách nhất hiện nay! Một dân tộc không có ý thức quốc gia chẳng khác nào một bãi cỏ hoang, nhìn thì xanh mướt một màu, nhưng lại chẳng gặt hái được hạt thóc nào.
– Hiện tại chỉ có hai con đường để đi: Một là cúi đầu dùi minh kinh sử, học hành thành tài rồi đi về chốn dân gian làm chút việc, từ từ bồi dưỡng khí phách nhân dân; hai là liều mạng giết chết những kẻ ác. Tôi vốn chủ trương hòa bình, tôi cũng biết thanh niên khinh suất mất mạng là không đáng; thế nhưng gặp phải thời buổi thế này thì không thể không hành động như vậy! Hai việc này vốn nên tiến hành song song, nhưng một người không thể cáng đáng nổi cả hai, đây chính là điều khiến tôi khó xử nhất, và cũng là điều khiến tôi khó xử thay cho cậu ngày hôm nay: Tôi từng khuyên cậu về quê làm ruộng, nhân tiện làm chút việc ở địa phương, dạy dỗ đám đồng bào lương thiện dốt nát ngu muội của chúng ta. Thế nhưng, đi liều mạng với lão Võ, cũng không coi là không đáng, tôi thực sự không biết nên bảo cậu chọn con đường nào cho phải!
– Lão Lý! – Triệu Tử Viết nói: – Tôi nghe theo cậu! Bảo tôi về nhà, tôi lập tức lên đường! Bảo tôi liều mạng, đưa dao đây!
– Đây chính là điều khiến tôi khó xử đấy! – Lý Cảnh Thuần chậm rãi nói. – Tôi biết cậu không phải là kẻ nhẫn tâm hy sinh người khác.
Triệu Tử Viết ngẫm nghĩ hồi lâu mới đáp: – Chi bằng thế này: Tự tôi sẽ chọn một việc để làm, tạm thời chưa cần nói cho cậu biết. Có lẽ hôm nay tôi về quê, có lẽ ngày mai tôi bỏ mạng. Nếu tôi về quê, tôi sẽ làm theo những lời cậu dặn dò; còn nếu tôi bỏ mạng, thì trước phút lâm chung tôi tuyệt đối không oán trách cậu!
– Thôi được! Cậu tự suy nghĩ cho kỹ đi! Tất nhiên, tôi vẫn hy vọng cậu về nhà! – Lý Cảnh Thuần đứng dậy định bước ra ngoài.
– Đợi đã! Lão Lý! – Triệu Tử Viết kéo Lý Cảnh Thuần lại, hỏi: – Việc cậu muốn làm rốt cuộc là gì? Chẳng phải cậu nói có hai việc chúng ta chia nhau làm sao?
– Chuyện của tôi, tạm thời chưa thể nói cho cậu biết! Tạm biệt nhé! Lão Triệu!
Chờ đợi Võ Đoan đến tận sáng mà hắn vẫn chưa về, Triệu Tử Viết chịu đựng chợp mắt một lát trên giường, rồi vùng dậy rửa mặt sang Sở thị chính tìm Võ Đoan. Đến cổng Sở thị chính, từ xa hắn đã thấy Võ Đoan ngồi xe kéo đi tới. Phu xe thả xe xuống, Võ Đoan vẫn chúi đầu gà gật ngủ gù.
– Tiên sinh, tỉnh lại đi! Đến nơi rồi! – Phu xe nói.
– Hả? – Võ Đoan mở hai con mắt sưng húp như cái bánh bao, xiêu vẹo bước xuống xe.
Võ Đoan còn đang ngÁ ngẩm móc tiền xe, Triệu Tử Viết liền bảo kẻ phu xe kia: – Kéo thêm một xe nữa, ra khu chung cư Thiên Đài phía sau Lầu Chuông!
Nói xong, hắn đẩy Võ Đoan lên xe, Võ Đoan tay nắm chặt một vạn đồng xu rồi lại chìm vào giấc ngủ...…
Đến khu chung cư Thiên Đài, Triệu Tử Viết kéo Võ Đoan vào phòng số 3. Võ Đoan vừa ngả đầu xuống giường là ngáy khò khò chẳng nói câu nào, Triệu Tử Viết khóa chặt cửa phòng lại, rút con dao găm của Âu Dương Thiên Phong từ gầm giường ra.
– Dậy mau! Lão Võ!
– Hả? Lục Hồ ư? Tôi vừa phộc Bạch Bản mà! – Võ Đoan mắt chẳng thèm mở, lầm bầm nói.
– Cậu—— tỉnh—— lại—— mau! – Triệu Tử Viết hét lớn sát bên tai Võ Đoan.
Võ Đoan miễn cưỡng mở mắt, Triệu Tử Viết khua con dao găm trước mặt hắn, Võ Đoan dụi dụi mắt, nhìn thấy con dao lấp lánh ngay trước mặt liền giật mình tỉnh hẳn. Khuôn mặt vốn đã có sắc xanh của hắn lại càng thêm xanh ngắt, trông giống như một chiếc lá cây xanh bập bềnh giữa sóng nước xanh.
– Có chuyện gì thế? – Võ Đoan nói xong liền ngáp liền ba cái.
– Lão Võ! Bạn bè là bạn bè, công việc ra công việc, tôi dùng con dao này để hỏi cậu một câu: Cậu có định bán Thiên Đàn hay không?
– Phải! – Giọng Võ Đoan run lẩy bẩy: – Đây hoàn toàn không phải là ý kiến của một mình tôi!
– Tôi tìm cậu trước, những kẻ khác đừng hòng trốn thoát một mống! – Triệu Tử Viết đập mạnh con dao xuống bàn đánh bốp một tiếng. – Lý do phản đối chuyện này có rất nhiều, không cần phải nói tỉ mỉ, cậu chỉ cần nghĩ xem tại sao người nước ngoài lại muốn mua nó là đủ hiểu! Cậu và tôi là bạn tốt, tôi khuyên nhủ cậu trước, cậu đồng ý hủy bỏ đề nghị trước đó, chúng ta coi như vạn sự kết thúc, mây tan sương mù tạnh! Bằng không, lão Võ, cậu có thấy con dao này không? Cậu giết tôi cũng được, tôi giết cậu cũng thế, tự cậu tính toán lấy!
Võ Đoan thấy sắc mặt Triệu Tử Viết bất thường, không dám động đậy, cũng chẳng dám kêu la; hắn biết sức lực Triệu Tử Viết lớn hơn mình, lại thêm bản thân thức trắng một đêm, trong người chẳng còn chút sức lực nào. Hắn thừa biết: Nếu cất tiếng la làng, e rằng cứu binh chưa tới thì cổ và đầu mình đã chuyển nhà rồi!
– Lão Triệu! Cậu cho tôi nói hay không đây? – Võ Đoan nghĩ ngợi hồi lâu đành lấy hết can đảm lên tiếng hỏi.
– Cứ nói đi! – Triệu Tử Viết vừa nói vừa ném cho Võ Đoan chiếc khăn ướt: – Lau mặt cho tỉnh táo rồi hãy nói tiếp!
– Lão Triệu, tôi hỏi cậu ba câu! – Võ Đoan dùng khăn ướt lau mặt, tinh thần quả thực tỉnh táo hơn hẳn: – Đã là bạn tốt thì hãy trả lời câu hỏi của tôi! Còn nếu chỉ dựa vào vũ lực mà không nói lý lẽ, tôi xin dâng thẳng cái cổ này cho cậu! Cậu đóm xem——
– Nói đi! Tôi nghe đây! – Triệu Tử Viết cười nhạt.
– Thứ nhất, ai đã nói cho cậu biết chuyện này?
– Lão Lý!
– Hay lắm! Thứ hai, ngoài việc bảo tồn Thiên Đàn ra, còn có mục đích nào khác không? Có phải là muốn——
– Đồ hèn mượn chuyện buôn bán cổ vật để trục lợi, tôi chửi vào tổ tông nhà kẻ đó!
– Cũng được! Thứ ba, nếu tôi vì hủy bỏ đề nghị trước mà bị cách chức, cậu có bảo đảm tìm cho tôi công việc khác không?
– Tôi quản thế quái nào được!
– Thế thì quá phụ nghĩa tình rồi đấy nhé! – Võ Đoan lúc này mới hơi nén lại chút can đảm: – Tôi sẽ giải thích từng câu một trong ba câu hỏi này, cậu nghe cho rõ đây——
– Triệu tiên sinh! Có điện thoại! – Giọng Lý Thuận vang lên ngoài cửa.
– Ai thế?
– Mạc tiên sinh ạ!
– Bảo ông ấy đợi lát nữa gọi lại!
– Dạ!
– Nói tiếp đi! Lão Võ!
– Thứ nhất, tại sao lão Lý lại nói cho cậu biết mà không nói cho người khác? – Võ Đoan hỏi: – Tại sao cậu ta lại chọn thời điểm này để nói cho cậu, trong khi trước kia chưa từng nhờ vả cậu làm bất cứ việc gì? Phải chăng mối quan hệ giữa cậu ta và Vương nữ sĩ đã chín muồi, nên muốn châm chọc ly gián cậu và tôi để mượn dao giết người? Cậu giết tôi, cậu cũng chẳng sống nổi; tôi giết cậu, đương nhiên cậu cũng chẳng thể tồn tại; cậu chết đi, chẳng phải cậu ta sẽ được tự do tự tại cưới cô ta hay sao?
– Vương nữ sĩ không liên quan gì đến tôi, mấy phỏng đoán này của cậu là vô ích, tôi muốn nghe câu hỏi thứ hai của cậu!
– Được! Cậu có biết việc tháo dỡ Thiên Đàn để cải tạo thành cái gì không?
– Không biết!
– Xây nhà dưỡng lão! Biến một đống phế tích cổ thành một cơ quan từ thiện, chắc là không ai phản đối chứ? Cậu cứ mở miệng ra là nói bảo tồn cổ vật, tôi hỏi cậu, giả sử gặp lúc nội chiến, bị lính trát nát Thiên Đàn thành tro bụi, liệu lính trát có chịu trách nhiệm xây lại một cái khác không, hay là cải tạo thành một viện dưỡng lão? Nếu cậu không chặn được súng đạn của lính trát, thì tôi thấy cậu cũng chẳng có lý do gì để nhúng tay can thiệp vào việc của tôi cả; hơn nữa, điều tôi muốn làm là phá bỏ cổ vật để kiến thiết sự nghiệp từ thiện!
– Vẫn câu nói ấy, nếu cậu muốn kiếm chác chút lợi lộc từ đây, được thôi! Lão Triệu! Tôi họ Võ này thừa sức giúp cậu; ví như mưu một chân giám công xây dựng viện dưỡng lão, chỉ cần cậu mở lời, tôi nhất định có thể mưu tính cho cậu!
– Còn về phần bản thân tôi, đây là câu hỏi thứ ba, không vì tư lợi, chỉ vì danh tiếng, điều này chắc cậu thừa hiểu! Tôi làm tốt việc này, người nước ngoài sẽ cấp cho Sở thị chính hàng chục vạn đồng, sở phế tích có thể bù đắp chi trả tiền lương mấy tháng trời; điều đó có nghĩa là: Từ cục trưởng đến chân sai vật đều phải mang ơn chúng ta. Làm thế này, một mặt cứu vớt biết bao nhiêu vị quan nghèo túng, mặt khác bản thân tôi cũng tạo dựng được chút danh tiếng. Tôi thừa biết buôn bán tháo dỡ cổ vật là điều không vẻ vang gì, thế nhưng dưới cái triều đình này, nghĩ cho những cụ già nghèo đói không nơi nương tựa, nghĩ cho những viên quan nghèo, thì đây vẫn là một việc thiện đích thực. Cậu muốn trách mắng tôi, tốt nhất hãy trách mắng triều đình trước đã, nếu triều đình mà có tiền, chẳng lẽ mấy kẻ làm quan lại phải lén lút bán cổ vật hay sao? Cho nên suy xét từ mọi phía, việc này tôi buộc phải làm, không vì tiền, mà vì danh tiếng, vì có được địa vị cao hơn! Nếu có kẻ cản trở không cho tôi làm, được thôi, hãy tìm cho tôi một công việc tương đương với ủy viên khoa kiến trúc! Bằng không, tôi không thể tùy tiện chùn bước được đâu!
Lòng dạ Triệu Tử Viết đang nổi trống trận: Lời Lý Cảnh Thuần nói có lý, nhưng lời Võ Đoan nói cũng chẳng phải là vô lý. Hắn ngây người nhìn con dao trên bàn, không nói một lời nào. – Triệu tiên sinh, điện thoại, vẫn là Mạc tiên sinh! – Giọng Lý Thuận vang lên trong sân: – Mạc tiên sinh bảo có việc gấp lắm ạ!
Hắn liếc nhìn Võ Đoan, nhíu mày bước ra ngoài.
– Alo! Lão Mạc! Là... gì cơ?... Lão Lý?... Tôi sang ngay đây!
Cúp điện thoại xong, sắc mặt hắn tái mét không còn chút máu, lao vụt vào phòng, với lấy cái mũ rồi cắm cổ chạy ra ngoài.
– Có chuyện gì thế? Lão Triệu! – Võ Đoan hỏi với theo.
– Lão Lý bị ty chấp pháp bắt đi rồi! – Triệu Tử Viết chỉ buông lại mỗi câu đó, hoảng hốt chạy thẳng ra đại môn.
– Lão Mạc! Thế nào rồi? – Triệu Tử Viết sốt ruột đến mức dậm chân đành đạch.
– Tôi đã lo lót xong xuôi, chúng ta có thể vào gặp lão Lý một lần trước, cậu ấy hiện đang bị giam ở ty chấp pháp Nam Uyển! – Mạc Đại Niên mặt cắt không còn giọt máu, run lẩy bẩy nói: – Đi mau lên! Trên người cậu không mang thứ gì cấm kỵ đấy chứ? Đến đó phải khám xét người đấy nhé! Ngay cả một con dao dọc giấy nhỏ cũng không được mang theo!
– Trên người chẳng mang gì cả! Đi thôi! Lão Mạc!
Hai người chạy hộc tốc ra phố, thuê một chiếc xe mô tô phóng thẳng về hướng Nam Uyển. Ngồi trong xe, suốt dọc đường chẳng ai thốt nửa lời. Tới bộ tư lệnh Nam Uyển, Mạc Đại Niên đi gặp một tên sĩ quan. Tên sĩ quan đó chỉ cho phép họ gặp Lý Cảnh Thuần trong vỏn vẹn năm phút. Sau đó hắn gọi luôn Triệu Tử Viết vào, tiến hành khám xét người, rồi cắt cử hai tên lính gác dẫn họ xuống nhà lao của ty chấp pháp.
Hai tên lính gác, một tên mày rậm mắt to người Sơn Đông, một tên đầu bẹt môi mỏng người Phụng Thiên. Chiều cao của cả hai đều vượt quá sáu thước, mày liễu trợn ngược, mang theo sự hung ác của hổ báo, nhưng lại chẳng có chút uy nghiêm đường đường chính chính nào của loài mãnh thú. Ngắt bên hông giắt súng lục, sau lưng đeo hai dây đạn chéo hình hoa thị, đối với chúng thì làm giặc hay làm lính chẳng có gì khác biệt, chỉ cần có súng lục và đạn dược là chúng có cơm ăn áo mặc.
Nhà giam của doanh trại nằm ở phía nam bộ tư lệnh. Một dãy nhà thấp lè tè, xung quanh vây bức tường đất nện, ngoài tường cứ cách năm bước lại bố trí một tên lính vũ trang đầy mình canh gác. Những cây liễu non mới trồng, phần lớn đã chết, số ít còn sống đang lèo tèo vài nhược chi xanh thẫm phất phơ cả trong lẫn ngoài bức tường đất. Một cánh cổng sắt nhỏ, bên ngoài đứng một hàng lính: Những lưỡi lê sáng loáng dưới ánh nắng lóe lên từng hồi, khiến cho cảnh vật xung quanh trở nên lạnh lẽo thấu xương, dẫu trên đầu vẫn treo lơ lửng vầng thái dương giữa mùa hè oi bức!
Dãy nhà thấp lè tè ấy tổng cộng có hơn ba mươi phòng, mỗi phòng rộng chưa đầy ba thước, dài hai thước. Không giường chiếu, không bàn ghế, chẳng có gì sất, chỉ có chiếc xích sắt lớn khóa chặt một con người sống ngắc ngoải. Bức tường đất xung quanh cách dãy nhà này chừng một trượng về cả bốn phía; bên trái phơi phân ngựa, bên phải là nơi tù nhân mỗi ngày được ra ngoài phóng uế một lần. Trong sân ruồi nhặng và bọ hung vo ve bay lượn hỗn loạn, hòa quyện với tiếng xích sắt lanh lảnh trong phòng tạo thành một bản bi khúc duy nhất trên cõi đời! Nền nhà là đất bùn ẩm ướt, vào mùa mưa, ở góc tường từng cụm nấm nhỏ mọc lên san sát. Bốn bề không có cửa sổ, phía trước chỉ có độc một cánh ban công sắt, ban ngày mở toang, ban đêm khóa lại: Tù nhân trong phòng thỉnh thoảng có người chưa đợi đến sáng hôm sau cửa mở, đã vĩnh biệt cõi đời ngay sau cánh cửa sắt ấy rồi! Mùi phân xú uế xung quanh và thứ mùi hôi thối kỳ quái trong phòng, ngoại trừ những kẻ có sức đề kháng mạnh hơn trâu ngựa ra, hiếm có ai sống nổi ở đó quá mười ngày nửa tháng! Đám lính ngoài cửa ngày này qua ngày khác đứng chết trân ở đó, chúng chẳng sợ gì sất, bởi vì cấu tạo cơ thể của chúng chẳng khác gì loài dã thú.
Đến nhà lao, hai tên lính dẫn họ đến chỗ Lý Cảnh Thuần. Lý Cảnh Thuần chỉ mặc độc một bộ quần áo lót, phần vai áo đã rách tươm, in hằn từng vệt vết máu loang lổ, hai cổ tay gầy guộc bị khóa còng số tám, hai đôi chân gầy đét vướng xì xòa xiềng xích, trên mặt thâm tím vài vết bầm dập, cậu đang tựa lưng vào tường, cúi gằm mặt đứng im lìm.
Tên lính Phụng Thiên bước tới đá vào cửa sắt hai cái: – Mẹ kiếp, có người đến thăm mày kìa!
Lý Cảnh Thuần chậm rãi ngẩng đầu lên nhìn ra ngoài. Trông thấy Triệu Tử Viết và Mạc Đại Niên, cậu lại cúi gầm mặt xuống.
Nước mắt Mạc Đại Niên trào ra lã chã.
– Có gì thì nói nhanh lên! – Hai tên lính đồng thanh quát lớn.
Mạc Đại Niên móc ra hai tờ tiền năm đồng nhét vào tay hai tên lính, chúng liếc nhìn nhau, rồi lùi lại phía sau chừng chục bước.
– Cảm ơn các anh! Lão Triệu! Lão Mạc! – Lý Cảnh Thuần cúi đầu nhìn chiếc còng sắt trên tay, chậm rãi cất lời: – Đây là lần gặp mặt cuối cùng của chúng ta rồi!
– Lão Lý! Rốt cuộc là vì sao? – Triệu Tử Viết hỏi.
– Một lời khó nói hết! Thời gian chắc cũng không cho phép tôi kể lể chi tiết!
Mạc Đại Niên sờ vào chiếc ví trong túi áo, lại liếc nhìn hai tên lính to xác, rồi giục Lý Cảnh Thuần: – Nói nhanh đi! Lão Lý!
– Tôi có một khẩu súng lục, là bốn năm trước tôi mua lại từ tay một tên lính đào ngũ ở nhà, còn có mấy viên đạn nữa. – Lý Cảnh Thuần bước lên trước hai bước, hạ thấp giọng nói: – Là để tôi tự sát! Bởi vì lúc đó tư tưởng chán đời của tôi đang cao ngút trời. Sau đó tôi thay đổi suy nghĩ, tôi cho rằng chuyện không vẻ vang nhất trên đời chính là tự sát; thế nên khẩu súng đó đã biến thành thứ vũ khí ám sát lợi hại. Tự sát hay ám sát vốn dĩ đều chẳng kinh tế chút nào, thế nhưng sự kích thích của thời cuộc đã khiến tình cảm lấn át lý trí của tôi; dù sao đi nữa, ám sát vẫn tốt hơn tự sát, bởi vì kẻ tôi muốn giết là kẻ địch chung của nhân dân, tôi không hối hận, hy sinh tính mạng thế này dẫu sao vẫn ý nghĩa hơn tự sát một chút!
Mạc Đại Niên không nỡ nhìn Lý Cảnh Thuần, đành quay đầu sang một bên. Ở căn phòng sát vách với Lý Cảnh Thuần, một tên tù nhân đang tựa vào cửa sắt, nghiến răng dùng chiếc còng sắt trên cổ tay cạo bỏ mủ máu bị gậy quân pháp đánh nát trên đôi chân, xích sắt khua động khiến đàn ruồi xanh to tướng vo ve bay vụt lên. Mạc Đại Niên đành quay đầu lại.
– Lão Triệu, cậu còn nhớ người tên Hạ Kim Sơn đã gặp ở hội Nữ quyền chứ? Cha hắn ta lúc bấy giờ là Trấn thủ Đại Danh. Hắn và Âu Dương Thiên Phong là bạn tri kỷ lui tới chầu chực ở sòng bạc kỹ viện. Cha hắn là Hạ Tấn Nguyên, hiện đang phụng mệnh làm Tư lệnh Thủ vệ Kinh kỳ. Hạ Tấn Nguyên hồi còn ở Đại Danh, số người chết oan dưới tay hắn đếm không xuể. Bây giờ hắn đến Bắc Kinh nhậm chức, muốn giương oai diễu võ thị uy thiên hạ, ngoài việc đem mấy tên tù nhân chưa phạm tội chết ra bắn bỏ ở ngã ba đường phố lớn, hắn còn định giết một hai nhân vật có tiếng tăm để trấn áp mọi phong trào quần chúng. Âu Dương Thiên Phong vốn thân thiết với Hạ Kim Sơn, thế nên hắn đã chỉ điểm cho Hạ Kim Sơn xúi cha mình giết Giáo sư Trương. Các cậu chắc chắn đoán ra được, tại sao hắn lại làm như vậy.
– Tôi có được tin tức này từ Vương nữ sĩ, bởi vì mấy ngày trước Âu Dương Thiên Phong uống say đã dọa dẫm cô ấy, lỡ miệng nói hớ. Còn tôi ấy à, không phải vì bán mạng cho Giáo sư Trương, bởi vì chúng tôi chẳng có mối quan hệ thân thiết gì cho cam; tôi làm vậy là để trừ hại cho dân gian! Lão Triệu! Hôm qua lúc tôi tìm cậu, chủ trương của tôi đã được quyết định, nhưng tôi không nói cho cậu biết; làm những việc thế này buộc phải giữ bí mật nghiêm ngặt. Sáng nay tôi đợi hắn ở ngoài cổng Vĩnh Định Môn, chao ôi! Đánh không chết hắn! Tình tiết cụ thể, các cậu chờ đọc báo đi, không cần phải nói tỉ mỉ nữa, tôi tự hận bản thân chưa thành công, chứ chẳng hối hận điều gì cả, chỉ hận mình mải dùi minh kinh sử mà lơ là việc rèn luyện thể chất! Giả sử thể lực của tôi tốt hơn, chạy nhanh hơn, có lẽ tôi đã thành công rồi! Chao ôi! Hết phim rồi——
– Cậu cứ yên tâm, lão Lý! Chúng tôi nhất định sẽ tìm cách cứu cậu! – Mạc Đại Niên nghẹn ngào nói.
– Không cần đâu! Lão Mạc! Lão Triệu! Nếu các cậu thực sự yêu quý tôi, tuyệt đối đừng cứu tôi! Cái gọi là cứu viện, không ngoài hai con đường: Một là kích động phong trào, để nhiều người phải chết thêm, chết thay vì tôi, thì tôi chết cũng không nhắm mắt; hai là dùng tiền hối lộ; tôi đánh không chết kẻ thù chung của nhân dân, nay lại dùng tiền đi vận động chúng để chúng vớ bở một vòm tiền, tôi thà chết chứ không nỡ nhìn cảnh đó! ——
Hai tên lính kia lại lê bước tới gần, Mạc Đại Niên vội lén lút nhét chiếc ví vào tay chúng, hai tên lính liền lùi lại phía sau. Lý Cảnh Thuần thở dài một tiếng, liếc nhìn Mạc Đại Niên rồi nói tiếp:
– Tôi vẫn thường nói: Cứu nước có hai con đường, một là cứu dân, hai là tiêu diệt quân phiệt; —— chính là tiêu diệt! Từ trong thâm tâm tôi không bao giờ thừa nhận lũ quân phiệt là "con người", thế nên chẳng cần phải bàn chuyện nhân đạo với chúng! Hiện tại là vấn đề nhân dân sống hay lũ quân phiệt sống, hòa bình, nhân đạo, suy cho cùng chỉ là những mỹ từ văn chương nghe lọt tai, chứ không phải là lời thật lòng của những kẻ nhìn thấu tình hình xã hội và có chí hướng cách mạng! Cứu dân mới là nhân đạo, vậy thì tiêu diệt quân phiệt chính là cứu dân! Quân phiệt chẳng khác nào hổ sói, là loài sâu độc, tôi không thể nói chuyện nhân đạo với loài dã thú sâu bọ được!
– Thời đại hắc ám đã đến rồi! Không có hắc ám thì làm sao nghênh đón được ánh bình minh!
– Lão Mạc! Lão Triệu! Các cậu hãy thật vững vàng mà làm việc, hãy dạy dỗ nhân dân cho tốt, công việc của các cậu khó khăn hơn tôi nhiều, hiệu quả mang lại cũng lớn hơn tôi! Tôi chẳng qua chỉ hy sinh tính mạng, còn các cậu phải ngậm đắng nuốt cay như những bà góa bụa thủ tiết nuôi con mồ côi vất vả biết nhường nào! Đừng bận tâm đến tôi, cứ lo làm việc của các cậu đi!
– Tôi chỉ có hai việc nhờ vả: Đến ký túc xá thu dọn đồ đạc của tôi mang về nhà; và giúp đỡ mẹ tôi—— – Lý Cảnh Thuần bật khóc, – Các cậu tùy cơ ứng biến, có thể giúp được gì thì cố gắng giúp lấy! Cụ bà trong tay có chút tiền, nhưng không nhiều! Tôi chỉ cầu xin hai việc này thôi, lão Triệu, lão Mạc, các cậu đi đi!
Mạc Đại Niên trân trân nhìn hai mắt, nói không nên lời, mà cũng chẳng nỡ bước chân đi. Triệu Tử Viết dậm mạnh chân, qua khe sắt nắm chặt bàn tay đang đeo còng số tám của Lý Cảnh Thuần: – Lão Lý! Tạm biệt! – Nói xong, hắn kéo thốc Mạc Đại Niên bước đi.
Ra đến bên ngoài nhà giam, Triệu Tử Viết nghiến răng nói: – Lão Mạc! Anh đi làm việc của anh, tôi làm việc của tôi, làm cho nhanh vào! Đừng có nghe lời lão Lý! Kiểu gì cũng phải vận động cứu người! Anh tự đi thuê xe đi, tôi ngồi chiếc xe này bắt chuyến tàu nhanh đi Thiên Tân, có tin tức gì hãy đánh điện báo về Đại học Thần Dịch ở Thiên Tân cho tôi!
– Lão Lý! Tôi sẽ đem hết sức lực ra để giúp cậu, thành công hay không tôi dám chắc đâu! – Võ Đoan nói với Lý Cảnh Thuần: – Không may thất bại rồi, chắc chắn cậu phải chết; vậy thì trước khi cậu chưa chết, tôi xin cậu hãy tha thứ cho những lỗi lầm trước đây của tôi! Tôi cứ ngỡ mình thông minh, tài cán, có hiểu biết, thực chất tôi chỉ là một tên ngốc nghếch! Không phải tôi không biết cái gì là tốt, cái gì là xấu; thế nhưng miệng tôi chẳng bao giờ nói lời hay, toàn thốt ra những điều cay nghiệt; bởi vì nói lời hay thì dễ nghe, dễ chuốc cười cợt! Lão Lý à, trong lòng tôi thừa biết cậu là người tốt, thế nhưng sáng nay tôi vẫn cố tình nói với lão Triệu rằng: Cậu và Vương nữ sĩ có chuyện mờ ám! Lão Lý! Cậu có tha thứ cho tôi không? Có rộng lượng bỏ qua cho tôi không? Tôi đúng là một tên khốn nạn! Cứ nghĩ mình biết nhiều, hiểu rộng, nắm thấu bí mật; thực ra tôi chẳng hiểu cái thá gì sất, thậm chí còn chẳng biết rốt cuộc bản thân đang đứng ở xó xỉnh nào, rốt cuộc mình đang làm cái quái gì nữa! Lão Lý, tôi hối hận lắm rồi! Sự quang minh lỗi lạc của cậu đã soi rọi bức màn đen tối trong lòng tôi rồi! Nếu cậu không may qua đời, trước khi chết xin đừng nghĩ tôi là kẻ xấu xa! Tôi biết cậu tuyệt đối không chấp nhặt tôi, thế nhưng tôi càng mong mỏi hơn là trước lúc lâm chung, cậu có thể công nhận tôi là một người bạn có thể cải tạo nên người——
– Nhất định rồi! – Lý Cảnh Thuần gật đầu.
– Chuyện tháo dỡ Thiên Đàn, lão Lý cậu cứ yên tâm đi, tôi sẽ không tiếp tục tiến hành nữa. Không những thế, tôi còn từ chức, quay về đấu tranh tới cùng. Còn về sự nghiệp tương lai của tôi, vẫn chưa có kế hoạch cụ thể nào. Lão Lý, từ trước tới nay tôi chưa từng nói lời gan ruột với cậu, hôm nay cậu bắt buộc phải dạy dỗ tôi rồi, nếu như cậu còn thừa nhận tôi là bạn! Cậu bảo tôi nên làm gì đây?
– Lão Võ! Tôi cảm ơn cậu! – Lý Cảnh Thuần cúi đầu nói: – Chuyện quá khứ không cần nhắc lại nữa, lỗi lầm của cậu, điểm chưa tốt của tôi, tất cả đều là chuyện cũ rồi, hà cớ gì cứ phải nhắc hoài! Bây giờ ấy à, tôi cầu xin cậu tuyệt đối đừng vì tôi mà đi vận động ngược xuôi, cũng đừng đến thăm tôi nữa, giả như tôi còn có thể sống thêm vài ngày nữa. Bởi vì: Chúng ta đã hiểu thấu lẫn nhau, dẫu chẳng gặp mặt thì vẫn là bạn tri kỷ đích thực, sinh tử cũng chẳng thể thay đổi được điều đó; còn nếu không hiểu thấu nhau, thì dẫu có gặp mặt mỗi ngày cũng có ích gì đâu; hơn nữa, mỗi lần cậu đến thăm tôi lại phải dúi cho đám lính mấy đồng tiền, tôi thực sự không thích nhìn cậu làm thế chút nào!
– Còn tương lai của cậu, tôi chỉ có thể khuyên thế này: Hãy đem lòng thành kính mà đèn sách tầm sư học đạo! Ví dụ như cậu thích học về ngành thị chính, được thôi, mau chóng chuẩn bị ngoại ngữ đi, rồi sang nước ngoài mà học; bởi vì những kiến thức ấy không thể tìm thấy trong "Ngũ kinh" "Tứ thư", cũng chẳng phải chỉ đọc vài cuốn sách là có thể thấu triệt. Phải sang nước ngoài tận mắt quan sát, nghiên cứu, lúc đó mới có thể thực sự thấu hiểu tường tận. Học hành thành tài rồi, không sợ không có chỗ dụng võ; bởi vì tương lai của Trung Quốc nhất định sẽ tiến bước trên con đường kiến thiết, nhân tài chuyên môn là thứ cực kỳ cấp thiết. Tất nhiên, có lẽ năm nghìn năm sau Trung Quốc vẫn cầm "Kinh Dịch" ra bàn chuyện khoa học, vẫn đem "Bát Quái" ra để tu sửa đường sắt; thế nhưng chúng ta không nên nghĩ theo chiều hướng đó, mà phải sớm chuẩn bị chân tài thực học, phải mong mỏi chính phủ tương lai sẽ là cơ quan dành cho nhân tài chuyên môn cống hiến, chứ không phải là cái viện dưỡng lão để bọn quan lại đến ăn lương làm nghề cống hiến. Đợi đến bao giờ những kẻ làm việc trong Bộ Tài chính hiểu thế nào là tài chính, những kẻ ở Sở thị chính hiểu về thị chính, thì lúc đó Trung Quốc mới thực sự có hy vọng; còn nếu cứ mãi dùng văn bát cổ để quản lý tài chính, dùng "Kinh Xuân Thu" để quản lý thị chính, thì tôi nói thẳng một câu: Cho dù có là Bồ Tát, Ngọc Hoàng, Chúa Giê-su, Mô-ham-mét, liên minh lại để phù hộ cho Trung Quốc đi chăng nữa, thì đất nước này cũng chẳng thể khá lên được đâu!
– Lão Võ! Mau đi chuẩn bị đi, chuẩn bị cho thật tốt vào! Đừng bận tâm đến tôi, tôi cam tâm tình nguyện chết một lần này! Điều tôi hận nhất chính là đem mấy năm trời lãng phí vào triết học, vô tích sự! Giả sử tôi học ngành tài chính, luật pháp, thương mại, hoặc những ngành khoa học thực tiễn khác, có lẽ tôi đã làm nên sự nghiệp lớn rồi, chứ không đến nỗi khinh suất bỏ mạng thế này đâu! Tôi hận bản thân mình, chứ không phải hối hận, tôi bằng lòng chết rồi đây!——
– Còn về chuyện giữa tôi và Vương nữ sĩ, lão Võ, cậu hãy đến gầm giường ở ký túc xá của tôi tìm xem, ở đó có hai lá thư của cô ấy, cậu và mấy người lão Triệu đọc xong khắc sẽ hiểu rõ. Chuyện này vốn dĩ chẳng có gì to tát cả, thế nhưng đầu óc của kẻ sắp chết thường cực kỳ mẫn tiễn, muốn đem mọi chuyện lúc sinh tiền ngẫm lại một lượt, thế nên tôi cũng muốn các cậu hiểu rõ mối quan hệ giữa tôi và cô ấy. Hết rồi! Lão Võ! Tạm biệt!