Từ khi đoàn thỉnh nguyện vào đóng tại Tòa nhà Tri Thức Trẻ, thân phận của nhân viên làm việc trong tòa nhà đã âm thầm thay đổi, các tầng hành lang bao gồm tổng đài điện thoại và phòng phát thư từ đều nằm dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan công an.

Ngày 26, sau khi đàm phán giữa đại diện tri thức trẻ và các nhà lãnh đạo liên quan đổ vỡ, họ mua vé tàu hỏa ghế cứng theo từng đợt, chuẩn bị đi Bắc Kinh với tư cách là hành khách bình thường.

Đêm muộn hôm đó, tất cả hành khách trong Tòa nhà Tri Thức Trẻ, bao gồm cả phòng ở của các đại diện đều bị đội phòng thủ liên kết đang làm nhiệm vụ kiểm tra lục soát nhiều lần. Giấc ngủ của hành khách liên tục bị làm phiền, tiếng oán thán nổi lên khắp nơi.

Lan Đình, đại diện đoàn thỉnh nguyện, giật mình tỉnh giấc bởi một tiếng thét, hóa ra chỉ là một giấc mơ. Cô nhìn đồng hồ, sáu giờ ba mươi lăm phút. Nghĩa là, nếu không có gì bất ngờ, ba tiếng nữa họ sẽ lên chuyến tàu tốc hành chạy thẳng đi Bắc Kinh. Cô vội vàng trở mình ngồi dậy, đánh thức các đồng ủi nữ khác, rồi làm công tác chuẩn bị trước khi lên xe. Nhưng khi cô thò tay vào chiếc túi du lịch trống rỗng, không kìm được mà phát ra một tiếng rên khe khẽ. Hóa ra chiếc ví đã biến mất.

Đây không phải là chiếc ví của một cô gái bình thường, mà là một chiếc túi da quân dụng đựng toàn bộ kinh phí hoạt động của đoàn thỉnh nguyện tri thức trẻ, bao gồm hơn mười một nghìn nhân dân tệ tiền mặt và vé tàu. Số tiền mặt khổng lồ này đều là do các tri thức trẻ ở nông trường chắt chiu quyên góp từng chút một từ mức lương cỏn con hai mươi sáu tệ mỗi tháng, nay chiếc ví không cánh mà bay, điều này chẳng khác nào quân đội bị đứt lương thảo. Quan trọng hơn, kế hoạch đi Bắc Kinh của đoàn thỉnh nguyện sẽ vì thế mà gặp trắc trở.

Các tri thức trẻ trong đoàn thỉnh nguyện không ai là không chấn động. Nhìn từ hiện trường vụ trộm số tiền lớn, Lan Đình ở chung phòng với ba nữ tri thức trẻ khác, ban đêm cửa nẻo đóng kín, tên trộm gan lợn ấy đã lẻn vào phòng bằng cách nào mà lại có thể lấy đi chiếc túi da đựng tiền mặt và vé tàu một cách không để lại dấu vết như thế? Huống chi Tòa nhà Tri Thức Trẻ có người trực ca suốt ngày đêm, đội phòng thủ liên kết lại thường xuyên kiểm tra phòng. Huống hồ vụ trộm không muộn không sớm, lại xảy ra ngay trước thời điểm các thành viên đợt đầu của đoàn thỉnh nguyện lên tàu vài tiếng.

Sau khi trời sáng, rất nhiều nhân viên công an đường đường chính chính kéo đến điều tra vụ án trộm cắp số tiền lớn, và với lý do triệu tập, đã tạm giữ toàn bộ đại diện tri thức trẻ trong Tòa nhà Tri Thức Trẻ. Triệu tập một ngày, hoàn toàn không có kết quả. Nhưng nhân viên công an dường như không hề vội vã. Cho đến sáng hôm sau, một cảnh sát trẻ tuổi tỏ lòng đồng cảm với tri thức trẻ mới nhỏ nhẹ nói với họ rằng: "Các cậu đừng có ngốc nữa, mau chóng trở về đi, các cậu đấu sao lại được với chính phủ... Tiền đến lúc đó sẽ trả lại cho các cậu thôi." Một câu nói toạc năng trời, khiến các tri thức trẻ như bừng tỉnh cơn mê.

Buổi chiều, hơn chục tri thức trẻ khác có ý định lên xe đi ké từng chặng cũng bị nhân viên trực ban giữ lại và đuổi khỏi nhà ga.

Thỉnh nguyện đã đến thời khắc nguy cấp sống còn. Người phụ trách đoàn thỉnh nguyện đóng cửa lại vắt óc suy nghĩ đối sách.

"Để thực hiện nguyện vọng thiêng liêng lên Bắc Kinh thỉnh nguyện của chúng ta, đạt được mục đích cuối cùng là báo cáo tình hình với Trung ương Đảng, cũng như vì sự ủy thác của mười vạn chiến hữu tri thức trẻ đứng sau chúng ta, không làm nhục sứ mệnh vinh quang của chúng ta, ban chỉ huy quyết định..."

Ngày 28 tháng 12 năm 1978 sau Công nguyên, gần một trăm đại diện Đoàn thỉnh nguyện tri thức trẻ đi Bắc Kinh giương cao cờ xí, không chút do dự bước lên đường ray xe lửa, tiến hành biểu tình nằm lì trên đường ray tập thể tại một địa điểm gọi là Dương Giác Ao cách ga tàu hỏa Côn Minh về phía đông hai km, khiến hàng chục đôi tàu khách và tàu hàng xuất phát từ hướng Côn Minh trong ngày bị cản trở. Đại động mạch đường sắt Côn Minh kết nối các tuyến huyết mạch Kinh - Thượng, Kinh - Quảng, Lũng - Hải bị gián đoạn. Gần như đồng thời, tri thức trẻ đình công vùng biên cương đã có hành động tương ứng, cưỡng bức giam giữ một số lãnh đạo nông trường làm con tin. Đồng thời lớn tiếng đe dọa rằng nếu đại diện nằm đường ray bị tổn thương, họ nhất định sẽ ăn miếng trả miếng.

Tri thức trẻ tung ra một nước đi "thắng thua" trong ván bài liều mạng. Tình thế một lần nữa trở nên vô cùng gay cấn.

Mười hai tiếng trôi qua. Hai bên giằng co.

Hai mươi bốn tiếng trôi qua, tổ công tác khuyên can không có hiệu quả. Lãnh đạo trực tiếp đến hiện trường thuyết phục không có hiệu quả, bất kỳ lời phê bình và cảnh cáo nào cũng không có tác dụng. Các tri thức trẻ tay trong tay, trật tự ngồi xếp hàng trên đường ray, tạo thành một vật cản đường bằng da thịt im lặng như một bức tường thành.

Bốn mươi tám tiếng trôi qua. Sáu mươi tiếng trôi qua. Tàu hàng bị cản trở. Tàu khách bị cản trở. Đoàn tàu quân sự đang được điều động bí mật đến biên giới Trung - Việt bị cản trở. Đồng thời, một bộ phận tri thức trẻ biên cương bắt đầu kéo về thành phố tỉnh lỵ, hưởng ứng các đại diện tri thức trẻ đang nằm đường ray. Tình hình căng thẳng như dây đàn, cả nước rúng động.

Ba ngày ba đêm, tình thế nghiêm trọng vụ tri thức trẻ đại náo đường ray cuối cùng đã làm kinh động Trung ương Đảng và Quốc vụ viện. Ngày 31 tháng 12, Bắc Kinh điện báo về Vân Nam, đồng ý cho đoàn thỉnh nguyện tri thức trẻ đi Bắc Kinh phản ánh tình hình, nhưng số lượng phải giới hạn trong vòng ba mươi người.

Họ đã giành chiến thắng ở hiệp đấu thứ ba.