Bà cụ trong tay đang lần từng hạt Phật châu, lộ ra vẻ không nỡ: "Đáng thương nhất là con sói cái về sau, mới sinh sói con được không lâu..."
“Vẫn còn một con sói cái đang nuôi con ư?” Tôi kinh ngạc trợn tròn mắt.
“Đúng vậy.” Bà cụ đáp, “Cho nên sói đực mới đi ăn trộm cừu.”
Tôi gật đầu, từ sự hiểu biết của mình về tập tính sinh hoạt của loài sói, tôi biết rằng trong thời gian sinh con, sói cái đều ở trong hang sói, còn nhiệm vụ săn mồi nuôi gia đình thì giao cho sói đực. Con sói đực lần đầu làm bố này có cả một nhà phải nuôi, săn mồi nuôi con là bản năng của mỗi người bố loài sói. Nhưng dù vậy, sói vốn dĩ chưa từng muốn làm kẻ thù của con người, chẳng lẽ bài học máu xương của tổ tiên vẫn chưa đủ sao? Tôi vô cùng đồng cảm nhưng lại cực kỳ không đồng tình với hành vi mạo hiểm săn bắt gia súc của sói đực: "Thật ngốc nghếch, sói đực chết rồi, bầy sói đó sống thế nào đây? Nó đi bắt trâu rừng cừu rừng không được sao?"
“Trâu rừng cừu rừng ư?” Người chăn gia chủ râu xồm cười khan vài tiếng, “Cậu đi dọc đường suốt từ nãy đến giờ, có thấy con nào không?”
“Linh dương thì sao? Hoẵng? Dê núi? Hươu hoang? Hươu sao...” Tôi đem tất cả những cái tên động vật ăn cỏ hoang dã mà tôi có thể nghĩ tới, vốn là thức ăn của sói, hỏi một lượt. Người râu xồm lắc đầu: “Mấy thứ hiếm hoi này mà có, thì sớm đã bị con người bắn sạch rồi, còn tới lượt sói ra tay chắc?”
Lòng tôi chùng xuống, tức khắc hiểu rõ nguyên nhân sói đực đành lòng liều chết ăn trộm cừu, tôi bỗng nhiên cảm thấy căm hận con người.
Anh chăn gia súc tiếp lời người râu xồm: “Sau khi con sói đực đó chết, sói cái giống như phát điên vậy, ban ngày ban mặt cũng dám xông vào bãi chăn thả, cắn chết liên tục ba bốn con cừu. Ban đêm, sói cái lại chạy lên đầu núi hoặc nơi sói đực bị giết cất tiếng hú thê thảm từng hồi, hú đến mức người chăn gia súc ngày nào cũng nơm nớp lo sợ...”
Tôi gặng hỏi: “Có ai nhìn thấy con sói cái đó không?”
“Sao lại không thấy chứ, ban ngày ban mặt cũng tới, chó đuổi cũng không đi, thấy người cũng không trốn, con sói cái đó hoàn toàn đang liều mạng với người ta.” Anh chăn gia súc xua tay, ra hiệu tôi đừng cắt lời anh ấy. Tôi lập tức ngậm miệng lắng nghe, sợ bỏ lỡ mất bất kỳ chi tiết nào, lời kể của anh chăn gia súc đã đưa tôi trở về mấy ngày trước:
Mấy ngày hôm đó, con sói cái chịu đựng nỗi đau mất chồng và sự hành hạ của cơn đói khát đêm đêm cất tiếng hú thê thảm, khiến người chăn gia súc hoang mang lo sợ, cộng thêm sự khiêu khích mang tính tự sát của sói cái, mâu thuẫn vốn dĩ không thể điều hòa giữa người chăn gia súc và loài sói lại càng trở nên gay gắt hơn. Để trừ họa về sau, những thợ săn có kinh nghiệm khắp nơi dò la, đã tìm thấy hang sói, qua mấy lần thăm dò, phát hiện sói cái không có nhà, nhưng trong hang rõ ràng vẫn còn giấu sói con. Có người đề nghị moi hang bắt sói con, đánh súng cho nổ tung hang sói! Có người sợ rước lấy sự trả thù điên cuồng hơn nữa của sói cái, đề nghị chừa lại một con sói con còn sống, sói cái vì thương con tha thiết, nhất định sẽ dẫn con sói con duy nhất còn lại đi xa đến nơi khác để tránh tai họa, nhưng phải bẻ gãy đôi chân sau của sói con, để sói cái nuôi một con sói vĩnh viễn không đứng lên được, cả đời thân tâm mệt mỏi, đừng hòng mơ tới chuyện quay trở lại; có người vẫn không tin con sói cái gần như liều mạng này sẽ bảo vệ con bỏ đi, cho rằng nên chủ động nhổ cỏ tận gốc, trước tiên giữ lại bầy sói con này, nhử sói cái quay về, rồi tóm gọn một mẻ, như vậy vừa có thêm một tấm da sói lớn.
Anh chăn gia súc cắn một miếng tsampa, thong thả nhai, nhìn bà cụ, có vẻ hơi không nỡ kể tiếp nữa. Tôi sốt ruột nhìn anh chăn gia súc, muốn nghe anh ấy kể tiếp cho xong.
Anh chăn gia súc do dự một chút, rồi nói tiếp: "Thợ săn sau đó đã ném thịt độc vào, vốn định đầu độc chết để thu được tấm da sói nguyên vẹn nhất, nhưng điều khiến người ta muôn phần không ngờ tới là, con sói cái trúng độc lại tự dùng răng xé toạc phần da lưng của mình, đến chết cũng không để người ta lấy được tấm da sói đó!"
Chuỗi hạt đang xoay chuyển trong tay bà cụ khựng lại. "Sói cái trước lúc lâm chung còn bò về hang sói, lần lượt liếm láp từng đứa con của mình, trừng trừng nhìn chằm chằm vào đám người vây quanh mà hú, hú ra máu tươi, hú đến mức người nghe thắt tim thắt gan, cứ hú mãi cho đến khi trút hơi thở cuối cùng." Bà cụ lắc đầu nói: "Thực ra sói cái vốn dĩ không phải 'bị' đầu độc chết..." Bà đặc biệt nhấn mạnh chữ "bị" đó.
"Sao lại thế ạ?" Tôi chăm chú lắng nghe cách nói của bà.
"Sói đâu có ngốc, mấy loại độc dược dùng quen thuộc mùi vị rất nồng, đến chó cũng không lừa nổi, sói trên thảo luận sớm đã không mắc cái bẫy kiểu đó nữa. Hơn nữa sói cái cắn chết nhiều cừu của người chăn gia súc như vậy mà nó không ăn, lại cứ nhằm vào miếng thịt có độc mà nuốt, tại sao? — Sói đực chết rồi, nó cũng không muốn sống nữa."
Lòng tôi đau thắt từng cơn: "Nhưng dẫu sao sói cái vẫn còn một bầy sói con cơ mà, nó chết đi chẳng lẽ không xót con sao?"
"Xót thì có ích gì? Không có sói đực giúp tìm mồi, con sói cái đơn độc lấy đâu ra năng lực nuôi nổi một bầy sói con chứ, đùm đề con cái, dời nhà cũng chẳng đi được xa, chỗ gần lại chẳng có thức ăn, hang sói lại bị người ta phát hiện. Sói cái thương con nhất, từ trước đến nay chưa từng giống như báo hay gấu trúc vứt bỏ con non để tự mình chạy trốn, thấy trước sau gì cũng phải chết, chi bằng chết chung một lần!"
"Thế còn lũ sói con thì sao? Chết rồi à?" Lúc này điều tôi quan tâm nhất không gì bằng mấy sinh linh nhỏ bé ấy.
"Cái này thì không rõ lắm, nghe nói đã bị moi hang bắt đi rồi, sáu con sói con còn chưa mở mắt cơ mà, phần lớn là không sống nổi đâu." Anh chăn gia súc đáp.
Số phận của mấy chú sói con này lập tức lay động tâm can tôi, tôi vội vã gặng hỏi: "Đây rốt cuộc là chuyện từ bao giờ thế? Bị ai bắt đi? Người đó sống ở đâu? Có liên lạc được không? Tôi muốn xem bầy sói con đó."
“Hôm qua mới nghe người từ ven sông tới nhắc đến. Vùng chăn nuôi không có điện thoại, không có cách nào liên lạc với ai cả. Cụ thể nhà nào thì cũng không rõ lắm. Cậu muốn thăm dò chi bằng cứ đi ngược dòng sông lên phía trên, hỏi thêm may ra vẫn còn người biết. Cậu muốn gặp sói con ư? Sói cái chết cả rồi, cậu chỉ có thể nhìn thấy một ổ sói con chết ngắc thôi.”
Lông mày tôi nhíu chặt lại, câu chuyện này nếu xuất phát từ lời khoác lác sau bữa cơm của người thành phố, có lẽ tôi chỉ nghe cho thỏa trí tò mò, chứ không để tâm quá mức, nhưng đối với lời nói thốt ra từ những con người có tín ngưỡng, tôi tin tưởng không chút nghi ngờ. Sự việc xảy ra chưa lâu, bên tai tôi dường như đã vang lên tiếng kêu cứu yếu ớt của bầy sói con. Trong lòng tôi bỗng trào dâng một mong ước mãnh liệt, nhất định phải biết được số phận cuối cùng của mấy chú sói con này.
Đã quyết định xong, tôi lập tức đứng dậy thu dọn hành lý, đổ đầy một bình nước lớn, lại một lần nữa xác nhận phương hướng với người chăn gia súc.