"Thành phố không phải nơi dành cho nó." Diệc Phong vừa hút thuốc, vừa nhìn Grin đang ngủ say rồi thở dài. Tôi nhắm mắt lại, rơi nước mắt.
"Ngày mai anh đi cùng em đến vườn bách thú." Diệc Phong quyết định, mở trang web tra cứu số điện thoại của vườn bách thú...
Tôi tắm rửa chải chuốt sạch sẽ cho Grin, cho nó một miếng thịt lớn để nó ăn no, ân cần lau đi từng vụn thịt ở khóe miệng và ngực nó, trong lòng cảm thấy xót xa, giống như lần đầu tiên đưa con đi nhà trẻ vậy. Vừa dỗ dành, tôi vừa ôm nó lên xe. Trước khi lên xe, Grin rõ ràng có chút sợ hãi ô tô, ôm chặt lấy cánh tay tôi. Tôi dịu dàng vuốt ve nó lên xe, tưởng rằng nó sẽ giẫy giụa kịch liệt trong xe, nào ngờ cửa xe vừa đóng lại, nó liền co ro, sợ hãi như một đứa trẻ sơ sinh, cuộn tròn trong ngực tôi run rẩy. Tôi nhíu mày, nghĩ đến cảnh sắp phải chia tay, trong lòng vô cùng lưu luyến.
Diệc Phong vỗ vỗ đầu Grin, khởi động xe...
Đến vườn bách thú, nhìn cổng vườn bách thú người qua kẻ lại, tôi lại càng thêm bịn rịn không nỡ rời đi, liên tục lắc đầu với Diệc Phong, ôm chặt Grin co ro trong xe nhất quyết không chịu xuống. Lúc này, tôi càng cảm nhận sâu sắc hơn câu nói "Cái nhà trẻ này, một khi đã đưa vào thì đừng hòng bước ra nữa".
Cái mũi của Grin khẽ động đậy, đột nhiên trở nên cực kỳ bất an, hai chân trước ôm chặt lấy cổ tôi, khuôn mặt loài sói hẹp áp chặt vào má tôi, cất tiếng ư ử khóc lóc bên tai tôi. Giống như một đứa trẻ không muốn rời xa mẹ, vừa sợ hãi vừa bài xích, nó bám chặt lấy người thân duy nhất có thể bảo vệ mình. Tôi hít hít cái mũi, một mùi hôi nồng nặc của sư tử, hổ, báo xộc thẳng vào mũi, đừng nói chi là Grin, đến tôi ngửi còn thấy khó chịu. Dù Grin chưa từng nhìn thấy những loài mãnh thú cỡ lớn như sư tử hay hổ, nhưng nỗi sợ hãi đối với những cỗ quái thú này đã được khắc sâu vào tận linh hồn nó.
Nhìn dáng vẻ đáng thương đầy sợ hãi và căng thẳng của Grin, tôi càng thêm bài xích quyết định này trong lòng. Tôi ôm chặt lấy Grin, kiên quyết không xuống xe, cứ giằng co như thế với Diệc Phong.
Diệc Phong thở dài một hơi thật dài, quay người bỏ đi, một lát sau quay lại, trên tay cầm hai vé vào cổng vườn bách thú: "Hay là thế này, chúng ta không thông báo với ban quản lý, cũng không đưa Grin vào trong, cứ xem như phụ huynh đi tham quan khảo sát nhà trẻ đi. Vào xem trước đã, nếu điều kiện tốt, bạn đồng loại loài sói nhiều, chúng ta hãy đưa nó đến đây chịu không? Không thì chúng ta đã đến đây rồi, cứ đứng ì ở cửa mà không vào thì cũng không phải phép."
Những gì Diệc Phong nói quả thực rất có lý, chúng tôi tìm một nơi kín đáo có mùi hôi tương đối nhẹ để đỗ xe, để Grin ở lại trong xe chờ đợi. Sau khi xuống xe, tôi lại lo lắng nhìn về phía Grin trong xe, phát hiện nó đang yên lặng cuộn tròn trên ghế, bèn vội vã quay người cùng Diệc Phong chạy đến khu nuôi sói.
Hỏi thăm qua mấy bận, chúng tôi cuối cùng cũng đến gần khu nuôi sói. Tâm trạng của tôi và Diệc Phong bỗng chốc trở nên nặng nề — nói chính xác thì nơi này nên được gọi là "khu mãnh thú", bởi vì tất cả các loài thú ăn thịt như sư tử, hổ, báo đều được sắp xếp trong một khu vực chỉ rộng vài trăm mét vuông. Mùi của các loài mãnh thú hòa lẫn vào nhau, mùi tanh xộc thẳng vào mũi, hôi thối khó chịu. Để tránh việc du khách ném đồ ăn trêu chọc và mãnh thú làm bị thương con người, mỗi chiếc chuồng giam giữ mãnh thú đều làm bằng tường kính dày cộp. Chuồng kính này nối tiếp chuồng kính kia, mỗi phòng giồng lớn thì chưa đầy mười mét vuông, nhỏ thì chưa đầy năm mét vuông. Khoảng cách giữa các loài thú ăn thịt như chó rừng, sói, hổ, báo, cáo gần đến mức có thể đếm được cả râu của nhau.
Cách khu mãnh thú mấy chục mét là khu vui chơi giải trí với âm thanh hỗn tạp của âm nhạc và tiếng hét chói tai của các thiết bị trò chơi, ngày đêm tra tấn đôi thính giác nhạy cảm của loài dã thú. Có lẽ những dự án giải trí này đã giữ chân được tâm hồn ham chơi của trẻ em, đồng thời tạo ra lợi ích kinh tế cho ban quản lý, nhưng lại đánh mất ý nghĩa thực sự khi con người đến vườn bách thú — những loài động vật này hy sinh cả đời tự do bị giam cầm ở đây, để con người đến nhận thức và tìm hiểu chúng. Thế nhưng, chúng lại trở thành món đồ chơi bị con người thành phố thiếu hiểu biết, tự cao tự đại lăng mạ và trêu chọc.
Đến khi cuối cùng cũng đứng trước khu sói mà chúng tôi vẫn tưởng tượng, tôi và Diệc Phong đều ngẩn ngờ. Cái gọi là "khu sói" hóa ra chỉ là một chuồng kính bẩn thỉu chưa đầy năm mét vuông, bên trong nhốt một con sói già lông lá thưa thớt duy nhất...
Tường kính của tất cả các nhà giam mãnh thú đều sạch sẽ, chỉ riêng chuồng sói là khác biệt. Con sói già ấy chạy vòng tròn không một phút giây nào ngừng nghỉ trong chuồng sói, tấm kính dày đặc những vết cào, đến mức kính mờ đục khiến người ta không thể dùng máy ảnh để chụp lại rõ ràng hình dáng của con sói già. Tôi không biết con sói già này bị nhốt vào đây từ khi nào, nhưng cho dù nó đã già, nó vẫn không từ bỏ khao khát tự do. Mỗi một cú lao vào cào cấu vô vọng của con sói già chính là lời tố cáo thầm lặng đối với cái lồng giam tưởng chừng như sáng sủa nhưng hoàn toàn không có lối thoát này. Thân sói có thể bị giam cầm, nhưng lòng sói thì khó mà kìm hãm! Tấm kính an toàn và kiên cố này có lẽ phù hợp với nhân đạo, nhưng tuyệt đối không phù hợp với đạo lý của loài sói — thứ cơ bản nhất của sự sống chính là quyền tự do lựa chọn nơi để sinh tồn! Cái chết đối với loài sói không có gì đáng sợ, nhưng việc chết trong sự nuôi nhốt mới là nỗi bi ai lớn nhất!
Tôi và Diệc Phong bước đi nặng nề rời khỏi con sói già đáng thương ấy, bước ra khỏi cổng vườn bách thú.
"Đây không phải là nhà trẻ, đây là nhà tù! Là trại tập trung!" Diệc Phong phẫn nộ lên tiếng. Cả hai trầm mặc không nói gì, ai nấy đều mang tâm sự riêng.
Quay lại trước xe, Grin đã chờ đợi đến mức nôn nóng đứng ngồi không yên từ lâu. Nó dùng những chiếc móng vuốt nhỏ cào làm mờ tịt tất cả các cửa sổ kính xung quanh xe, nhảy nhót tưng bừng bên trong. Khoảnh khắc ấy lại khiến tôi nhớ đến những vết cào và cảnh chạy vòng tròn của con sói già. Dù là sói già hay tiểu sói, khao khát tự do đều có một điểm chung. Vừa nhìn thấy chúng tôi quay lại, Grin lập tức áp sát vào cửa sổ xe, vươn dài cổ, những chiếc móng vuốt nhỏ điên cuồng cào cào, kêu ư ử, đôi mắt ngấn lệ, còn đau lòng hơn cả ánh mắt mong chờ người thân của những đứa trẻ mồ côi trong cô nhi viện.
Tôi mở cửa xe, bế tiểu sói lên: "Grin, chúng ta về nhà thôi..."
