Bên ngoài hội trường, Biên Học Đạo lại một lần nữa bị cánh phóng viên bao vây.

Cho dù có lý hay không, hành vi ngôn luận của Biên Học Đạo tại hội trường hôm nay đều mang tính "tranh cãi", vì vậy anh càng không thể đắc tội với cánh phóng viên, anh tươi cười đón nhận buổi phỏng vấn.

Một nam phóng viên tóc ngắn, trông khoảng 40 tuổi đặt câu hỏi: "Tổng giám đốc Biên, xin hỏi ông thật sự không nghe hiểu nội dung phát biểu hôm nay sao?"

Biên Học Đạo cười nói: "Thật sự không hiểu."

Nam phóng viên hỏi tiếp: "Theo tôi được biết, ông thường xuyên ra nước ngoài tham gia các cuộc đàm phán thương mại và tiệc giao lưu, hơn nữa tôi từng thấy trong một bài báo nói rằng trình độ tiếng Anh nói của ông rất cao, chẳng lẽ phóng viên viết bài báo đó đang nói dối?"

Hửm?

Câu hỏi của nam phóng viên này rất gắt!

Nam phóng viên này ngoài mặt nói phóng viên viết bài báo trước kia nói dối, thực chất là ngầm ám chỉ Biên Học Đạo nói dối — hoặc là anh ta khoác lác với bên ngoài về trình độ tiếng Anh của mình, hoặc là anh ta cố tình gây chuyện tại "hội nghị giao lưu" để đánh bóng tên tuổi.

Biên Học Đạo hiểu rõ hiểm ý trong lời nam phóng viên, nhưng anh vẫn giữ nụ cười, nói: "Tôi không hiểu, vừa là do vấn đề trình độ tiếng Anh của tôi, cũng là do vấn đề phát âm của đối phương có chuẩn hay không, lại còn có vấn đề một số từ vựng quá chuyên môn. Đừng nói là ngoại ngữ, ngay cả phương ngữ ở một số vùng trong nước, cũng chưa chắc ai ai cũng nghe hiểu được, và đây chính là lý do quốc gia đang đẩy mạnh phổ cập tiếng phổ thông."

Một nữ phóng viên đeo kính khác đặt câu hỏi: "Tổng giám đốc Biên, ông có phải là một người theo chủ nghĩa dân tộc không?"

Biên Học Đạo mỉm cười đáp: "Tôi không biết bạn liên tưởng thế nào tới từ 'chủ nghĩa dân tộc', điều tôi có thể nói với bạn là, tôi phản đối chủ nghĩa dân tộc cực đoan, hẹp hòi. Tôi không phản đối việc học tiếng Anh, bởi vì đất nước chúng ta đang tiến bước hướng tới quốc tế hóa, cần nhiều đối thoại không rào cản hơn… Sử dụng ngoại ngữ khi giao lưu với đồng nghiệp nước ngoài là có thể hiểu được, nhưng khi đối mặt với đồng nghiệp trong nước hoặc những thính giả có trình độ chuyên môn thấp hơn, tại sao lại không thể đường đường chính chính sử dụng tiếng mẹ đẻ? Ít nhất là trong nước, giữa những người đồng bào với nhau, tôi cảm thấy, đối với tiếng Hán nên có nhiều lòng tự tôn và yêu quý hơn."

Nghe câu trả lời của Biên Học Đạo, nữ phóng viên vừa hỏi xoay xoay nhãn cầu, hỏi: "Nhưng thưa Tổng giám đốc Biên, ông không thấy rằng việc học giả dùng ngôn ngữ nào để phát biểu tại hội nghị, dùng ngôn ngữ nào để viết bài, gửi bài cho tạp chí nào, đó là tự do cá nhân sao?"

Lại là một câu hỏi sắc bén.

Biên Học Đạo chợt nhận ra, hành vi ngôn luận của mình tại hội trường vừa rồi, rất có khả năng sẽ gây ra một cơn bão dư luận không thể kiểm soát.

Ai…

Rốt cuộc vẫn là "tuổi trẻ khí thịnh" mà!

Rốt cuộc vẫn là vì gia tài phong phú mà quên mất sự cẩn trọng nhỏ bé!

Cứ yên phận kiếm tiền của mình không tốt sao?

Giả bộ bình luận vài câu không được sao?

Giả điếc giả câm không làm được sao?

Tại sao nhất định phải ở một nơi quy tụ cả ngàn người như "hội nghị giao lưu" này, công khai chỉ ra vấn đề chứ?

Olympic sắp đến, làn sóng học tiếng Anh của toàn dân đang sôi nổi, sao mình lại quên mất cái bối cảnh lớn này chứ?

Sự việc đã đến nước này, tên đã rời cung, muốn xem như chưa từng xảy ra đã không còn khả năng nữa.

Bây giờ Biên Học Đạo chỉ có thể cố gắng để quan điểm của mình bớt sơ hở hơn, để nhiều người hiểu được ý tưởng và xuất phát điểm hành vi của anh hơn.

Anh trả lời: "Học giả sử dụng ngôn ngữ nào để phát biểu tại hội nghị quả thực là tự do của họ, để học tập những lý tưởng tiên tiến từ nước ngoài, giao lưu với thế giới về những thành tựu mới nhất, học giả cũng nên nắm vững ngoại ngữ, vận dụng tốt ngoại ngữ..."

"Nhưng mà…" Biên Học Đạo chuyển giọng: "Trong việc sử dụng tiếng mẹ đẻ để thúc đẩy công chúng trong nước hiểu rõ khoa học, thúc đẩy sự tương tác lành mạnh giữa phát triển khoa học nước nhà và phát triển xã hội, học giả phải gánh vác trách nhiệm xã hội nhất định, đây là nghĩa vụ. Những hội nghị như hôm nay, nên phát huy chức năng phổ cập khoa học hướng tới công chúng, cố gắng thúc đẩy công chúng hiểu rõ các khái niệm tiên phong trên Internet."

"Con người sống trong ngôn ngữ, dân tộc sống trong ngôn ngữ, lịch sử sống trong ngôn ngữ, văn hóa sống trong ngôn ngữ, ngôn ngữ chính là thế giới, ngôn ngữ chính là con người, ngôn ngữ là ngôi nhà tồn tại của thế giới và con người. Tiếng mẹ đẻ là linh hồn, ngoại ngữ là công cụ. Bước vào thời đại toàn cầu hóa kinh tế, mở cửa thế giới, đi ra ngoài để thể hiện bản thân, phát triển bản thân, tiếng Anh là công cụ giao tiếp quan trọng, nhưng cũng chỉ là công cụ mà thôi. Học tiếng Anh là để giao lưu với nước ngoài tốt hơn, chứ không phải lấy tiếng Anh để thay thế tiếng mẹ đẻ của chúng ta."

"Sự thuần khiết của ngôn ngữ có liên quan tới sự gắn kết văn hóa và quyền lực mềm của một quốc gia, tiếng mẹ đẻ là vật mang vác tư duy và phương thức hành vi của một dân tộc, tiếng mẹ đẻ kết nối huyết mạch lịch sử, hiện tại và tương lai. Nhà thơ Hölderlin từng nói, nếu từ ngữ tan vỡ, không vật gì có thể tồn tại. Daudet đã viết trong 'Buổi học cuối cùng' — người dân khi đã mất nước, trở thành nô lệ, chỉ cần ghi nhớ thật kỹ ngôn ngữ của họ, thì giống như cầm trong tay chiếc chìa khóa mở cánh cửa nhà tù."

"Do đó, bảo vệ tiếng mẹ đẻ, làm thuần khiết tiếng Hán, là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Nếu chính chúng ta còn không coi trọng, không yêu quý tiếng mẹ đẻ, cho rằng tiếng mẹ đẻ của mình là ngôn ngữ hạng thấp, thì sao có thể hy vọng người ngoài tôn trọng, hướng về văn hóa của chúng ta? Hiện tại nói tiếng Hán tiêu vong thì hơi thái quá, nhưng ít nhất trong lĩnh vực khoa học và giáo dục học thuật, tiếng Hán bị bài xích và xem nhẹ là một thực tế đang xảy ra và lan rộng. Mà khoa học lại là cốt lõi để một dân tộc đứng vững trên thế giới tương lai, nếu thiếu sự nuôi dưỡng của tư tưởng diễn ngôn khoa học, viễn cảnh của tiếng Hán và văn hóa Trung Quốc mà nó mang tải sẽ ra sao đây?"

Biên Học Đạo nói xong, các phóng viên xung quanh đồng loạt chìm vào suy tư.

Vài giây sau, một nữ phóng viên khác đặt câu hỏi: "Quan điểm bảo thủ này của ông, liệu có đi ngược lại với thời đại cởi mở không?"

Biên Học Đạo giơ ngón trỏ phải lên lắc nhẹ hai cái, nói: "Tôi xin nhấn mạnh lại lần nữa, tiếng Anh trong thế giới hiện nay quả thực có ưu thế, tôi không phản đối việc học tiếng Anh, cái tôi phản đối là việc sử dụng bừa bãi không nguyên tắc, lạm dụng tiếng Anh không mục đích; phản đối hành vi nâng cao tiếng Anh, bài xích tiếng Hán; phản đối sự tự hạ thấp, tự phủ định, tự bôi nhọ, tự dẫm đạp, bài xích bản thân mà nịnh nọt nước ngoài, một thứ chủ nghĩa chủng tộc ngược bệnh hoạn."

Chủ nghĩa chủng tộc ngược…

Biên Học Đạo càng nói cảm xúc càng tràn đầy, anh trừng mắt hỏi nữ phóng viên đặt câu hỏi: "Tiếng mẹ đẻ là mạch sống của dân tộc, là nơi gắn kết của dân tộc, là biểu tượng của độc lập dân tộc và niềm kiêu hãnh dân tộc. Trong vấn đề bảo vệ tiếng mẹ đẻ, không hề liên quan gì tới bảo thủ và cởi mở. Bảo vệ tiếng mẹ đẻ không đồng nghĩa với bảo thủ, từ bỏ tiếng mẹ đẻ không đồng nghĩa với cởi mở. Mấu chốt của cởi mở nằm ở tâm thế, trọng tâm của cởi mở nằm ở sự bao dung và giao lưu, nhưng tôi chưa từng nghe nói biết nói ngoại ngữ chính là cởi mở, tôi cũng chưa từng nghe nói biết nói tiếng Anh chính là tiên tiến phát triển. Không ít quốc gia Đông Nam Á đều nói tiếng Anh, đáng nghèo thì vẫn nghèo, đáng lạc hậu thì vẫn cứ lạc hậu."

Nữ phóng viên kiên trì hỏi: "Không biết nói tiếng Anh, giao lưu cũng không cách nào giao lưu, làm sao bắt kịp thế giới? Làm sao học tập kỹ thuật và lý tưởng tiên tiến? Làm sao thực hiện sự trỗi dậy của đại quốc?"

Biên Học Đạo tươi cười nhìn nữ phóng viên, hỏi lại: "Sự giao lưu nào cần phải hy sinh tiếng mẹ đẻ làm tiền đề? Sự cởi mở nào cần phải trả giá bằng việc bài xích tiếng mẹ đẻ? Sự dung hợp nào cần phải dựa trên cơ sở hạ thấp tiếng mẹ đẻ? Nhìn suốt lịch sử mấy ngàn năm của nhân loại, biểu hiện chủ yếu nhất của sự hùng mạnh của một dân tộc chính là sự xuất khẩu ngôn ngữ, tiếng Anh như vậy, tiếng Pháp cũng như vậy, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bồ Đào Nha cũng như vậy. Một dân tộc bị ngôn ngữ khác đồng hóa, một dân tộc ngay cả tiếng mẹ đẻ của chính mình cũng không biết yêu quý, ngay cả tiếng mẹ đẻ cũng không giữ gìn nổi; một dân tộc thiếu lòng tự tin dân tộc, niềm tự hào, thậm chí thiếu cả lòng tự tôn dân tộc, nhận thức dân tộc; một quốc gia không dám đường hoàng sử dụng tiếng mẹ đẻ hợp pháp, còn bàn gì đến phát triển? Bàn gì đến tiên tiến? Bàn gì đến tôn nghiêm? Bàn gì đến trỗi dậy?"

Cuộc phỏng vấn này chính là một cuộc chiến.

Một cuộc chiến gian khổ!

Biên Học Đạo phải "chiến thắng" những phóng viên này trước, anh mới có thể giành được sự thấu hiểu và tán đồng của những người nắm giữ quyền ngôn luận nhất định này.

Nếu không thể thuyết phục được những phóng viên này, đợi ngày mai báo chí đưa tin ra, anh rất khó lật ngược thế cờ.

Chính vì vậy, hôm nay Biên Học Đạo rất "kiên nhẫn", anh không vội vàng rời đi, mà chờ đợi phóng viên tiếp tục đặt câu hỏi.

Xung quanh toàn là bút ghi âm, bút ghi âm là những thính giả trung thành nhất.

Cuộc phỏng vấn sẽ trở thành căn cứ và tư liệu quan trọng cho các bài báo, giảm thiểu tối đa việc ngôn luận của anh tại hội trường bị người khác xuyên tạc, hiểu lầm.

Một nam phóng viên trẻ cầm chiếc bút ghi âm màu đen trên tay hỏi tiếp: "Tổng giám đốc Biên, ông có tán đồng với cách nói 'Cuộc chiến bảo vệ tiếng Hán' trên mạng không?"

Biên Học Đạo lắc đầu: "Cuộc chiến bảo vệ? Kháng cự lại ai? Vấn đề của tiếng Hán không nằm ở chỗ ngoại ngữ 'xâm lược', mà nằm ở chỗ chính chúng ta khinh rẻ, coi thấp tiếng mẹ đẻ của mình. Một số người nước ta suốt ngày cảm thấy tiếng Hán là ngôn ngữ hạng thấp, coi thường tiếng mẹ đẻ, cảm thấy nói tiếng Hán là mất giá, cảm thấy nói tiếng Anh mới là cao cấp, sang trọng, đẳng cấp. Một người Trung Quốc, từ khi bắt đầu học tiểu học, lên đại học, rồi đến sau này thi cao học, thi tiến sĩ, đánh giá chức danh, cả đời tiền đồ đều bị tiếng Anh 'chi phối'. Kết quả thì sao, trong một kỳ thi năng lực biên phiên dịch tổ chức tại Thượng Hải, những người tham gia thi đều có trình độ tiếng Anh rất cao, trong đó có một câu dịch Hán sang Anh, yêu cầu dịch câu 'Phú quý bất năng dâm' sang tiếng Anh, không ít người đã dịch câu này thành 'Be rich, but not sexy' (Giàu có nhưng không quyến rũ)."

"Người nước mình đánh mất tiếng Hán, thế nhưng tiếng Anh đã học tốt chưa? Rất nhiều người học tiếng Anh mười mấy hai mươi năm, nhiều sinh viên đại học thà bỏ hoang môn chuyên ngành cũng phải học tốt tiếng Anh, nhưng lại rất ít khi giao tiếp với người nước ngoài, sau khi tốt nghiệp làm công việc sử dụng tiếng Anh hàng ngày chỉ có một trong trăm. Đa số người nước mình chỉ biết nhận mặt từ vựng, không biết giao lưu, mở miệng ra toàn là 'tiếng Anh kiểu Trung', tôi thực sự không biết, kiểu học tiếng Anh toàn dân và giáo dục song ngữ như thế này có tác dụng gì? Việc học tiếng Anh chiếm dụng vô số thời gian, sức lực và tài sản quý báu của người nước mình có ích lợi gì?"

Phóng viên trẻ đứng bên phải Biên Học Đạo mang vẻ tôn kính đặt câu hỏi: "Tổng giám đốc Biên, ông đánh giá tiếng Hán thế nào?"

Biên Học Đạo ngẩng đầu nhìn ra xa vài giây, đáp: "Tiếng Hán là ngôn ngữ đẹp nhất thế giới, ý cảnh của một câu thơ năm chữ bảy chữ, dùng tiếng Anh có lẽ cần hàng chục hàng trăm từ mới giải nghĩa được. Sức hấp dẫn của tiếng Hán nằm ở âm, ở ý, ở hình, người Trung Quốc bắt buộc phải học tốt tiếng Hán trước tiên, tiếng Trung là số một, tiếng Trung là nhất!"

---❊ ❖ ❊---

Buổi phỏng vấn kết thúc.

Kết thúc bằng một câu "Tiếng Trung là nhất" khiến các phóng viên sững sờ.

Mặc dù khi trả lời câu hỏi Biên Học Đạo không thừa nhận rõ ràng, nhưng trong lòng các phóng viên, anh chính là một người theo chủ nghĩa dân tộc.

Mà sự thật thì sao?

Biên Học Đạo từ trước tới nay chưa bao giờ được coi là người theo chủ nghĩa dân tộc.

Hành vi ngôn luận ngày hôm nay của anh, bao gồm cả những lời nói khi nhận phỏng vấn, hoàn toàn xuất phát từ "trách nhiệm gia quốc" kỳ lạ của một người trọng sinh.

Trọng sinh rồi, giống như Người Nhện vậy — năng lực càng lớn, trách nhiệm càng lớn.

Kiếp trước Biên Học Đạo là người thẩm định báo chí, thuộc về một kiểu biên tập, phóng to thêm một chút, miễn cưỡng tính là nửa người trẻ văn học nửa trí thức.

Người có văn hóa mà, ít nhiều đều có chút nhạy cảm nhỏ, một chút theo đuổi nhỏ, một chút thói quen hoài niệm gia quốc.

Thế là, Biên Học Đạo kiếp này thỉnh thoảng lại "lên cơn", bởi vì anh luôn lo lắng bản thân sẽ rời khỏi thế giới này vào một ngày nào đó của năm 2014, nếu như vậy, tại sao không cố gắng hết sức nhắc nhở tổ quốc ở không gian này, nhắc nhở một số thứ đã đi chệch hướng chứ?

Cho dù thân phận nhỏ bé không chỉnh sửa được, thì ít nhất cũng coi như đã tận tâm rồi.

---❊ ❖ ❊---

Địa điểm ăn cơm là do Mạnh Tịnh Cát đặt.

Ước chừng Mạnh Tịnh Cát đã nghe ngóng được từ chỗ Tưởng Minh Giai rằng Biên Học Đạo thích nhìn xa trông rộng, nên bữa tối đã chọn ở Câu lạc bộ Kinh Thành tầng 50 của Tòa nhà Kinh Thành.

Ăn cơm ở đâu cũng như nhau, Biên Học Đạo đi dự tiệc, chẳng qua là nể mặt Chúc Thực Thuần và Mạnh Nhân Vân, lấy lệ một chút rồi rút.

Đừng nói là Kinh Kích Điểu, dù cho là Phượng Hoàng Vàng, Biên Học Đạo hiện tại cũng không còn tâm trí dư thừa nào nữa.

Tìm thấy Mạnh Tịnh Cát ở vị trí cạnh cửa sổ, Biên Học Đạo mở lời trước: "Cô Mạnh, ngại quá, tôi đến muộn."

Khoác trên mình bộ lễ phục màu đen, trên người không đeo một món trang sức nào, Mạnh Tịnh Cát dựa vào ghế, tươi cười nhìn Biên Học Đạo nói: "Vốn dĩ cảm thấy ông rất tuyệt vời, nhưng nhìn biểu hiện của ông tại hội nghị giao lưu hôm nay, thật thất vọng."

Câu đầu tiên đã bị Mạnh Tịnh Cát "coi thường", Biên Học Đạo không hề phật ý, anh cười ha hả hỏi: "Ồ? Buổi sáng cô cũng ở đó sao? Lúc tôi hỏi có nghe hiểu hay không, cô có giơ tay không?"

Mạnh Tịnh Cát giữ nguyên tư thế ngồi, nói: "Tôi không dễ dàng giơ tay, cũng không dễ dàng mời người khác ăn cơm."

Biên Học Đạo nói: "Có những lời bắt buộc phải có người nói ra, có những việc bắt buộc phải có người đi làm."

Mạnh Tịnh Cát nghe xong, cười khéo léo nói: "Chỉ nghe sự tích của ông, rất khó tưởng tượng ông lại là người như thế này."

Biên Học Đạo lật thực đơn nói: "Chỉ cần lý tưởng đại thiện, thì có thể không gì không làm."

Mạnh Tịnh Cát nhìn chằm chằm Biên Học Đạo đang lật thực đơn vài giây: "Người đàn ông thực sự có lòng dạ rộng lớn, cần một người phụ nữ có thể thưởng thức hoài bão tài năng của anh ta, loại khoái cảm đó, so với sự tương kính cảm mến giữa đàn ông với nhau, mang những phong tình khác biệt."

Biên Học Đạo nghe xong, đặt thực đơn xuống, liếc nhìn rãnh sâu trong cổ áo chữ V trên bộ lễ phục của Mạnh Tịnh Cát nói: "Khi bạn gái của cô đổi tên thành Lucy, cô sao có thể tặng cô ấy một bài 'Bồ Tát Man' được chứ?"