MỘT CĂN PHÒNG TRONG NHÀ VOLPONE.
VOLPONE BƯỚC VÀO.
VOLPONE: Chà, ta đã ở đây, và mọi giông bão ấy đã qua. Ta chưa từng bất mãn với lớp cải trang của mình cho đến khoảnh khắc vừa rồi; ở đây thì hay thật đấy, trong chốn riêng tư; nhưng chốn đông người của các ngươi—hãy giữ mồm giữ miệng khi ta còn thở. Thề có Chúa, chân trái của ta bắt đầu bị chuột rút, và ta lập tức hoảng sợ rằng có quyền lực nào đó vừa giáng cho ta một cú liệt nửa người: Thôi nào! Ta phải vui lên, và rũ bỏ nó đi. Rất nhiều nỗi sợ thế này có thể đẩy ta vào một căn bệnh quái ác nào đó, nếu chúng cứ dồn dập kéo đến: ta sẽ ngăn chặn chúng. Cho ta một vò rượu nồng nàn, để xua tan nỗi u uất này khỏi trái tim ta.
[UỐNG RƯỢU.]
Hừm, hừm, hừm! Nó đã vơi đi gần hết; ta sẽ chiến thắng. Bất cứ mưu kế nào lúc này, về một trò bịp bợm tinh vi hiếm có, có thể mang lại cho ta một trận cười sảng khoái, sẽ vực ta dậy.
[UỐNG LẦN NỮA.]
Được rồi, được rồi, được rồi, được rồi! Hơi ấm này chính là sự sống; đến lúc này nó đã là dòng máu rồi:—Mosca!
[MOSCA BƯỚC VÀO.]
MOSCA: Sao rồi thưa ngài? Ngày hôm nay lại sáng sủa rồi chứ? Chúng ta đã hồi phục, và thoát khỏi lầm lỗi, để trở lại con đường của mình, nhìn thấy lối đi trước mặt chưa? Công việc làm ăn của chúng ta lại tự do một lần nữa chứ?
VOLPONE: Mosca tinh tế tuyệt vời!
MOSCA: Chẳng phải nó đã được tiến hành rất khôn ngoan sao?
VOLPONE: Và vô cùng kiên định: Những trí tuệ xuất chúng thường vĩ đại nhất trong hoàn cảnh ngặt nghèo.
MOSCA: Thật là một sự ngu ngốc không thể tưởng tượng nổi khi trao phó bất kỳ hành động lớn lao nào cho một tâm hồn hèn nhát: Ngài vẫn chưa thấy thích thú với nó lắm nhỉ?
VOLPONE: Ồ, còn hơn cả khi ta được hưởng thụ cô ả đó: Niềm vui của tất cả phụ nữ trên đời chẳng thể sánh bằng.
MOSCA: Sao lúc này ngài mới nói thế. Chúng ta phải bám trụ ở đây; chúng ta phải dừng chân ở đây; đây là kiệt tác của chúng ta; chúng ta không thể nghĩ đến chuyện vượt qua mức này nữa đâu.
VOLPONE: Đúng vậy. Ngươi đã giành chiến thắng ngoạn mục, hỡi Mosca quý giá của ta.
MOSCA: Không thưa ngài, để lừa gạt tòa án—
VOLPONE: Và hướng hoàn toàn dòng thác tội lỗi sang kẻ vô tội.
MOSCA: Vâng, và để tạo ra một bản hòa âm tuyệt diệu từ những âm điệu bất hòa—
VOLPONE: Đúng thế. Điều đó cho đến nay vẫn là điều lạ lùng nhất đối với ta, rằng ngươi đã chịu đựng nó thế nào! Rằng những kẻ này, vốn chia rẽ sâu sắc với nhau như vậy, lại không đánh hơi thấy chút gì, ở ta hoặc ở ngươi, hay nghi ngờ phe cánh của chính mình.
MOSCA: Đúng vậy, chúng sẽ không đời nào nhìn thấy đâu. Ánh sáng chói lóa quá làm chúng mù lòa đi, ta nghĩ thế. Mỗi kẻ trong số chúng đều bị ám ảnh và nhồi nhét bởi những hy vọng của chính mình, đến mức bất cứ điều gì trái ngược, dù không bao giờ là thật hay không bao giờ hiển nhiên, không bao giờ rõ ràng đi nữa, chúng cũng sẽ kháng cự lại—
VOLPONE: Giống như sự cám dỗ của quỷ dữ.
MOSCA: Đúng vậy, thưa ngài. Các thương gia có thể bàn về buôn bán, và những vị đại nhân cao quý của ngài về những điền trang màu mỡ; nhưng nếu nước Ý có mảnh đất nào màu mỡ hơn những tên này, ta xin chịu thua. Chẳng phải vị biện hộ của ngài đã xuất sắc lắm sao?
VOLPONE: Ồ—"Hỡi những người cha đáng kính nhất của tôi, những người cha uy nghiêm của tôi, dưới sự sửa dạy của các ngài, đâu là bộ mặt của sự thật ở đây? Nếu những hành động kỳ lạ này có thể lọt qua, thưa những người cha đáng kính nhất"—ta đã phải kìm nén lắm mới không phì cười.
MOSCA: Với tôi thì hình như ngài đã đổ mồ hôi, thưa ngài.
VOLPONE: Thật lòng, ta có hơi đổ mồ hôi một chút.
MOSCA: Nhưng thú nhận đi thưa ngài, ngài không hề sợ hãi chứ?
VOLPONE: Thưa lòng tin, ta có hơi bối rối một chút, nhưng không hề nhụt chí; chưa bao giờ, mà vẫn là chính ta.
MOSCA: Tôi tin điều đó, thưa ngài. Giờ thì xin sự thật chứng giám cho tôi, tôi buộc phải nói điều này, thưa ngài, và vì lương tâm đối với vị biện hộ của ngài: Lão ta đã nhọc công, thưa ngài, và theo sự đánh giá hèn mọn của tôi, tôi xin phép được nói điều này, không phải để trái ý ngài đâu, lão ta rất xứng đáng—à—được bịp một cú thật đậm.
VOLPONE: Thật tình, ta cũng nghĩ vậy, qua những gì ta nghe lão ta nói ở đoạn cuối.
MOSCA: Ồ, nhưng trước đó cơ thưa ngài: giả sử ngài nghe lão ta mở đầu bằng việc sắp xếp thành các luận điểm nhất định, rồi bồi thêm, rồi dùng những hình ảnh tu từ đầy phẫn nộ—tôi cứ ngóng xem khi nào lão ta cởi áo ra: và làm việc này hoàn toàn vì tình yêu thuần túy, chẳng màng hy vọng vụ lợi—
VOLPONE: Đúng thế. Ta chưa thể đáp lại lão ta, Mosca, theo ý muốn của mình; nhưng vì ngươi, theo lời thỉnh cầu của ngươi, ta sẽ bắt đầu, ngay bây giờ—để hành hạ tất cả bọn chúng, ngay trong khoảnh khắc này.
MOSCA: Hay lắm thưa ngài.
VOLPONE: Gọi tên lùn và tên hoạn quan ra đây.
MOSCA: Castrone, Nano!
[CASTRONE VÀ NANO BƯỚC VÀO.]
NANO: Dạ, có chúng tôi.
VOLPONE: Chúng ta sẽ mở một điệu nhảy chứ?
MOSCA: Tùy ý ngài muốn, thưa ngài.
VOLPONE: Đi đi, hai đứa bay hãy đi thẳng ra các con phố thông báo rằng ta đã chết; hãy làm điều đó một cách kiên quyết, ra vẻ đau buồn vào, các ngươi nghe rõ chưa? hãy đổ lỗi cho nỗi sự đau buồn vì vụ vu khống vừa qua.
[CASTRONE VÀ NANO RỜI ĐI.]
MOSCA: Ý ngài là gì vậy, thưa ngài?
VOLPONE: Ồ, ta sẽ lập tức có lão Kền kền, chim Quạ đen, chim Quạ thường bay đến đây, nghe tin dữ, để rỉa thịt thối, cả mụ sói cái của ta nữa, và tất cả bọn chúng, đầy tham lam và ngập tràn kỳ vọng—
MOSCA: Và rồi để mọi thứ bị giật phăng khỏi miệng chúng!
VOLPONE: Đúng vậy. Ta muốn ngươi mặc một chiếc áo choàng vào, và hành động như thể ngươi là người thừa kế của ta: Hãy cho chúng xem một bản di chúc; Hãy mở chiếc rương kia ra, và lấy ra một trong số những tờ giấy còn để trống; ta sẽ lập tức điền tên ngươi vào.
MOSCA [TRAO CHO ÔNG MỘT TỜ GIẤY]: Sẽ thú vị lắm đây, thưa ngài.
VOLPONE: Phải, khi bọn chúng há hốc mồm ra, và nhận ra bản thân đã bị lừa dối—
MOSCA: Vâng.
VOLPONE: Và ngươi đối xử với chúng thật tệ bạc! Nhanh lên, mặc áo choàng vào đi.
MOSCA [MẶC ÁO CHOÀNG VÀO]: Nhưng thưa ngài, nhỡ chúng hỏi về cái xác thì sao?
VOLPONE: Hãy nói rằng nó đã bị phân hủy rồi.
MOSCA: Tôi sẽ nói rằng nó đã bốc mùi, thưa ngài; và buộc phải liệm lại ngay lập tức rồi đem đi chôn.
VOLPONE: Sao cũng được; tùy ngươi muốn nói gì thì nói. Này, di chúc của ta đây. Hãy kiếm một chiếc mũ, một cuốn sổ kiểm kê, bút và mực, để giấy tờ trước mặt; hãy ngồi như thể ngươi đang kiểm kê từng món hàng: Ta sẽ trèo lên phía sau tấm màn che, đứng trên một chiếc ghế đẩu, và lắng nghe; thỉnh thoảng ghé mắt nhìn qua, xem vẻ mặt chúng thế nào, máu trên mặt chúng rút đi theo từng mức độ ra sao, ồ, nó sẽ mang lại cho ta một bữa tiệc cười no nê!
MOSCA [MẶC MŨ VÀ BÀY BÀN GHẾ, V.V.]: Vị biện hộ của ngài sẽ ngớ người ra cho mà xem.
VOLPONE: Nó sẽ làm cùn đi sự sắc sảo trong tài hùng biện của lão ta.
MOSCA: Còn tay đại quý tộc của ngài, lão gù lưng già đời ấy, lão ta sẽ quắp lại như một con mọt gỗ khi vừa chạm phải cho xem.
VOLPONE: Thế còn Corvino?
MOSCA: Ồ thưa ngài, hãy trông đợi lão ta đi, vào sáng mai, với một sợi dây thừng và một cây dao găm, đi lùng sục khắp các con phố; lão ta chắc phải phát điên lên mất. Cả phu nhân nữa, người đã đến tòa án để làm chứng gian cho ngài—
VOLPONE: Đúng vậy, và hôn ta trước mặt các vị bồi thẩm; khi mặt ta đẫm những dầu thơm.
MOSCA: Và mồ hôi nữa, thưa ngài. Chà, vàng của ngài đúng là một thứ thuốc thần kỳ như vậy đấy, nó làm khô đi tất cả những mùi hôi hám khó chịu ấy: nó biến kẻ xấu xí nhất trở nên đáng yêu, tựa như chiếc đai lưng thần kỳ trong thi ca vậy. Thần Jove cũng chẳng thể tự mình phát minh ra một lớp ngụy trang nào tinh vi hơn để qua mặt được những lính canh của Acrisius. Đó chính là thứ khiến cả thế gian trở nên duyên dáng, trẻ trung và xinh đẹp trong mắt nàng.
VOLPONE: Ta nghĩ mụ ấy yêu ta.
MOSCA: Ai cơ? Thưa phu nhân ấy ạ? Mụ ta đang ghen tuông với ngài đấy.
VOLPONE: Ngươi nói thế thật sao?
[TIẾNG GÕ CỬA BÊN TRONG.]
MOSCA: Nghe kìa, đã có kẻ đến rồi.
VOLPONE: Nhìn đi.
MOSCA: Đó là lão Kền kền: Lão ta thính mũi nhất.
VOLPONE: Ta sẽ về chỗ của mình, ngươi hãy vào vị trí đi.
[ÔNG ĐI RA SAU TẤM MÀN.]
MOSCA: Tôi đã ngồi vào chỗ.
VOLPONE: Nhưng này Mosca, hãy đóng cho tròn vai vào đấy, hành hạ bọn chúng thật tinh quái vào.
[VOLTORE BƯỚC VÀO.]
VOLTORE: Thế nào rồi, Mosca của ta?
MOSCA [ĐANG VIẾT]: "Thảm Thổ Nhĩ Kỳ, chín tấm"—
VOLTORE: Đang kiểm kê tài sản ư! Thế thì tốt.
MOSCA: "Hai bộ đồ giường bằng vải lụa thêu"—
VOLTORE: Bản di chúc đâu? Để tôi đọc cái đó trong lúc chờ đợi.
[CÁC GIA BỘC BƯỚC VÀO, KHIÊNG CORBACCIO TRÊN MỘT CHIẾC GHẾ.]
CORBACCIO: Được rồi, đặt ta xuống đi: Rồi tụi bây cút về nhà đi.
[CÁC GIA BỘC RỜI ĐI.]
VOLTORE: Lại có kẻ đến làm phiền chúng ta lúc này sao!
MOSCA: "Vải dệt kim tuyến vàng, thêm hai tấm"—
CORBACCIO: Xong chưa, Mosca?
MOSCA: "Nhiều loại vải nhung khác nhau, tám tấm"—
VOLTORE: Tôi rất thích sự chu đáo của lão ta.
CORBACCIO: Ngươi không nghe thấy ta nói gì à?
[CORVINO BƯỚC VÀO.]
CORBACCIO: Hả! Đã đến giờ chưa, Mosca?
VOLPONE [GHÉ MẮT NHÌN QUA TẤM MÀN]: A, giờ thì bọn chúng tập hợp đông đủ rồi.
CORVINO: Vị biện hộ làm gì ở đây thế này, hay cả tên Corbaccio này nữa?
CORBACCIO: Bọn chúng làm gì ở đây thế này?
[PHU NHÂN POL. WOULD-BE BƯỚC VÀO.]
LADY WOULD-BE: Mosca! Sợi chỉ đời của ông ta đã đứt chưa?
MOSCA: "Tám rương vải lanh"—
VOLPONE: Ồ, cả mụ Would-be cao sang của ta nữa chứ!
CORVINO: Mosca, bản di chúc đâu, để tôi đưa cho mấy kẻ này xem, rồi tống cổ chúng đi cho khuất mắt.
MOSCA: "Sáu rương vải thêu hoa, bốn rương vải gấm."—Đây.
[LÃO NÉM BẢN DI CHÚC CHO HỌ MỘT CÁCH BẤT CẦN QUA VAI.]
CORBACCIO: Đã là di chúc chưa đấy?
MOSCA: "Đệm lông vũ, và gối ôm"—
VOLPONE: Thật tuyệt diệu! Cứ bận rộn thế đi. Giờ thì bọn chúng bắt đầu hoảng hốt rồi đấy: Bọn chúng chẳng thèm nghĩ đến ta nữa. Nhìn kìa, xem, xem, xem! Cách những con mắt láo liên của chúng lướt nhanh qua văn bản dài dằng dặc, tìm đến cái tên, và những khoản thừa kế, xem lão ta để lại cho chúng những gì—
MOSCA: "Mười bộ rèm treo tường"—
VOLPONE: Phải, treo cổ chúng mày lên đi, Mosca. Giờ thì hy vọng của bọn chúng đã thoi thóp rồi.
VOLTORE: Mosca là người thừa kế ư?
CORBACCIO: Cái gì thế?
VOLPONE: Vị biện hộ của ta câm như hến rồi; nhìn sang lão thương gia kìa, lão ta vừa nghe được trận cuồng phong kỳ lạ nào đó, một con tàu bị chìm, lão ta sắp ngất đến nơi; mụ phu nhân thì sắp ngất xỉu. Còn lão mắt lòa già khú đế kia, lão ta vẫn chưa chạm tới đỉnh điểm của sự tuyệt vọng.
CORBACCIO [CẦM LẤY BẢN DI CHÚC]: Tất cả những thứ này đều vô vọng rồi: Ta chắc chắn chính là người đó.
CORVINO: Nhưng mà Mosca—
MOSCA: "Hai cái tủ nhỏ."
CORVINO: Đây là thật à?
MOSCA: "Một cái bằng gỗ mun"—
CORVINO: Hay ngươi chỉ đang lừa gạt ta thôi?
MOSCA: Cái còn lại bằng xà cừ—tôi đang bận lắm đây. Thật lòng mà nói, đây là một vận may giáng xuống đầu tôi—"Mục lục, một lọ đựng muối bằng mã não"—đây không phải do tôi tìm kiếm đâu nhé.
LADY WOULD-BE: Ông có nghe tôi nói gì không, thưa ngài?
MOSCA: "Một hộp đựng nước hoa"—Xin hãy tránh ra, bà thấy tôi đang bận rộn lắm cơ mà—"làm bằng đá mã não đen"—
LADY WOULD-BE: Gì cơ!
MOSCA: Ngày mai hoặc ngày kia, tôi sẽ có thời gian rảnh để nói chuyện với tất cả các vị.
CORVINO: Đây là kết cục cho hy vọng to lớn của ta sao?
LADY WOULD-BE: Thưa ngài, tôi phải có một câu trả lời rõ ràng hơn.
MOSCA: Thưa phu nhân! Ồ thế chứ, và chắc chắn sẽ có:—xin vui lòng, hãy rời khỏi nhà tôi cho sạch sẽ. Thôi nào, đừng có nổi giông nổi bão bằng cái nhìn đó; nhưng nghe đây, hãy nhớ lại những gì phu nhân đã đề nghị tôi, để đưa bà vào danh sách người thừa kế xem nào; thôi đi, hãy nghĩ về điều đó đi: Và những gì bà từng nói rằng ngay cả những phu nhân thượng lưu nhất cũng làm thế để kiếm tiền chi tiêu, vậy sao bà lại không thể? Đủ rồi đấy. Hãy về nhà đi, và đối xử thật tốt với ngài Pol tội nghiệp, chồng bà, đi thôi, kẻo tôi lại lôi mấy điều bí mật ra nói đấy; đi đi, hãy về nhà mà u sầu đi.
[LADY WOULD-BE RỜI ĐI.]
VOLPONE: Ồ, con quỷ ranh mãnh của ta!
CORVINO: Mosca, xin hãy nói một lời xem nào.
MOSCA: Chúa ơi! Các người vẫn chưa chịu cuốn xéo khỏi đây cơ à? Tôi cứ nghĩ trong số tất cả mọi người, ông phải là kẻ làm gương trước chứ. Sao ông còn cứ bám trụ lại đây làm gì? Với suy nghĩ gì chứ? Hứa hẹn cái gì? Nghe đây; chẳng lẽ ông không biết rằng tôi thừa biết ông là một tên ngu ngốc, và rằng ông rất tha thiết muốn làm một kẻ bị cắm sừng chịu trận, nếu vận may cho phép ông làm thế sao? Rằng ông là một kẻ bị cắm sừng rành rành, theo đúng nghĩa đen? Viên ngọc này, ông sẽ bảo là của ông chứ gì? Đúng rồi: Còn viên kim cương này nữa? Tôi sẽ không chối cãi đâu, mà còn phải cảm ơn ông nữa là khác. Còn thứ gì ở đây nữa không? Có lẽ là có đấy. Thôi, hãy nghĩ rằng những việc làm tốt này có thể giúp che đậy những việc xấu của ông đi. Tôi sẽ không phản bội ông đâu; dù ông chỉ là một kẻ ngoại đạo, và chỉ có cái danh hão, thế là đủ rồi: Về nhà đi, cũng hãy mang tâm trạng u sầu hoặc phát điên lên đi.
[CORVINO RỜI ĐI.]
VOLPONE: Mosca tuyệt vời thật! Sự đểu cáng của hắn mới hợp làm sao!
VOLTORE: Chắc chắn hắn đang đánh lừa tất cả bọn chúng vì tôi rồi.
CORBACCIO: Mosca là người thừa kế ư!
VOLPONE: Ôi, bốn con mắt của lão ta đã nhận ra rồi kìa.
CORBACCIO: Ta đã bị lừa gạt, bịp bợm bởi một tên nô lệ ăn bám; Đồ khốn nạn, mi đã lừa ta một vố đau.
MOSCA: Vâng, thưa ng chiếc miệng của ông lại đi, kẻo tôi nhổ nốt cái răng duy nhất còn sót lại bây giờ. Chẳng phải ông là kẻ đó sao, cái lão già tham lam đê tiện, với ba cái chân chống, kẻ mà ở đây, với hy vọng kiếm chác, đã lảng vảng suốt ba năm nay, với cái mũi hếch sát đất; và đã từng muốn thuê tôi đầu độc ân nhân của mình cơ mà, hả lão già? Chẳng phải ông là kẻ ngày hôm nay ở tòa án đã tuyên bố từ mặt con trai mình đấy phăng? Đã thề gian dối đó sao? Về nhà đi, rồi chết và thối rữa đi. Nếu ông dám lướt thướt rên rỉ dù chỉ một âm tiết, mọi chuyện sẽ phanh phui hết: Biến đi, và gọi phu khuân vác của ông vào đây!
[CORBACCIO RỜI ĐI.]
Đi đi, đi mà thối rữa đi.
VOLPONE: Tên đầy tớ xuất sắc!
VOLTORE: Giờ thì Mosca trung thành của ta ơi, ta đã thấy sự kiên định của ngươi rồi.
MOSCA: Thưa ngài!
VOLTORE: Vô cùng chân thành.
MOSCA [ĐANG VIẾT]: "Một chiếc bàn bằng đá porphyry"—Tôi lấy làm lạ là ngài cứ muốn làm phiền thế nhỉ.
VOLPONE: Thôi nào, dẹp lại đi, chúng đi hết rồi.
MOSCA: Sao? Ngươi là ai thế? Cái gì! Ai gọi ngươi đến đây? Ồ, tôi xin lỗi ngài nhé, thưa vị linh mục đáng kính! Thật lòng mà nói, tôi rất lấy làm tiếc cho ngài, vì bất kỳ cơ may nào của tôi lại có thể làm hỏng mất những nỗ lực vô cùng xứng đáng của ngài (tôi phải nói thế): Nhưng tôi xin thề, thưa ngài, mọi chuyện tự rơi vào đầu tôi, và suýt chút nữa tôi còn muốn từ bỏ nó đi, nếu như di chúc của người chết không buộc phải tuân theo. Thôi nào, niềm vui của tôi là ngài chẳng cần đến nó đâu, ngài có một tài năng, thưa ngài, (nhờ ơn giáo dục của ngài đấy,) sẽ chẳng bao giờ để ngài phải túng thiếu chừng nào còn có con người, và sự hiểm ác để gây ra kiện tụng. Ước gì tôi chỉ có được một nửa tài năng như thế để đổi lấy toàn bộ gia tài của mình, thưa ngài! Nếu tôi có bất kỳ vụ kiện nào, như tôi hy vọng là không, khi mọi chuyện đã quá rõ ràng và đơn giản thế này, tôi sẽ mạnh dạn nhờ cậy đến sự trợ giúp ồn ào của ngài, xin ngài hãy hiểu cho—tất nhiên là có trả phí cho ngài, thưa ngài. Trong lúc này, ngài là kẻ uyên thâm luật pháp như vậy, tôi biết ngài có lương tâm, sẽ không tham lam những thứ vốn thuộc về tôi. Thưa ngài, tôi cảm ơn ngài vì bộ đồ ăn bằng bạc; nó sẽ giúp ích cho một thanh niên lập nghiệp đấy. Thật lòng mà nói, trông ngài cứ như đang bị táo bón vậy; tốt nhất là nên về nhà mà tẩy uế đi, thưa ngài.
[VOLTORE RỜI ĐI.]
VOLPONE [BƯỚC RA TỪ SAU TẤM MÀN]: Bảo lão ta ăn thật nhiều rau diếp vào. Hỡi trò tinh quái thông minh của ta, hãy để ta ôm ngươi một cái. Ước gì lúc này ta có thể biến ngươi thành một nữ thần Venus!—Mosca, hãy đi ngay, lấy bộ đồ đại quý tộc của ta mặc vào, rồi đi dạo trên phố; hãy để mọi người trông thấy, hành hạ bọn chúng nhiều hơn nữa: Chúng ta phải tiến hành truy quét, song song với việc lập mưu chứ. Ai mà lại nỡ bỏ lỡ bữa tiệc này cơ chứ?
MOSCA: Tôi chỉ sợ nó sẽ làm tụi chúng sẩy mất thôi.
VOLPONE: Ồ, sự hồi phục của ta sẽ lấy lại tất cả. Ước gì lúc này ta có thể nghĩ ra một lớp cải trang nào đó để gặp bọn chúng và tra khảo: Ta sẽ làm chúng phát bực lên ở mọi ngõ ngách cho mà xem!
MOSCA: Thưa ngài, tôi có thể chuẩn bị cho ngài được đấy.
VOLPONE: Thật chứ?
MOSCA: Vâng, tôi biết một trong số những tên lính gác trưởng, thưa ngài, trông rất giống ngài; tôi sẽ chuốc cho hắn say mèm ngay lập tức rồi mang bộ đồ của hắn về cho ngài.
VOLPONE: Một màn cải trang tuyệt hảo, hoàn toàn xứng tầm với bộ óc của ngươi! Ồ, ta sẽ là một căn bệnh hiểm nghèo hành hạ bọn chúng cho đến chết.
MOSCA: Thưa ngài, ngài phải chuẩn bị tinh thần để nghe nguyền rủa đấy—
VOLPONE: Cho đến khi chúng tức nổ phổi thì thôi; Con cáo luôn sống tốt nhất khi bị nguyền rủa.
[BỌN HỌ RỜI ĐI.]
MỘT SẢNH TRONG NHÀ SIR POLITICK.
PEREGRINE CẢI TRANG, VÀ BA THƯƠNG GIA BƯỚC VÀO.
PEREGRINE: Ta đã cải trang đủ kỹ chưa?
THƯƠNG GIA 1: Tôi đảm bảo là đủ rồi.
PEREGRINE: Mọi tham vọng của tôi chỉ là dọa lão ta sợ chơi thôi.
THƯƠNG GIA 2: Nếu anh có thể tống cổ lão ta xuống tàu thì tuyệt vời biết mấy.
THƯƠNG GIA 3: Đi Zant, hay đi Aleppo?
PEREGRINE: Đúng vậy, rồi đưa những cuộc phiêu lưu của lão vào Sách Hàng Hải. Và ghi chép câu chuyện bịp bợm của lão như một sự thật. Thôi nào các quý ông, khi tôi vào trong một lúc, và các anh nghĩ rằng chúng tôi đang trò chuyện rôm rả, hãy biết đường mà áp sát vào nhé.
THƯƠNG GIA 1: Cứ giao phó cho chúng tôi.
[CÁC THƯƠNG GIA RỜI ĐI.]
[NỮ GIA BỘC BƯỚC VÀO.]
PEREGRINE: Chào phu nhân xinh đẹp! Ngài Sir Pol có ở nhà không?
NỮ GIA BỘC: Tôi không biết nữa, thưa ngài.
PEREGRINE: Xin hãy nhắn lại với ngài ấy rằng, có một thương gia, vì có việc gấp, rất muốn được nói chuyện với ngài ấy.
NỮ GIA BỘC: Để tôi vào xem sao, thưa ngài.
[CÔ TA RỜI ĐI.]
PEREGRINE: Xin nhờ cô.—Tôi thấy toàn bộ gia nhân ở đây đều là phụ nữ.
[NỮ GIA BỘC QUAY LẠI.]
NỮ GIA BỘC: Thưa ngài, ngài ấy bảo rằng ngài ấy có những việc trọng đại của quốc gia, hiện đang đòi hỏi toàn bộ tâm trí; hẹn ngài dịp khác ngài có thể gặp ngài ấy.
PEREGRINE: Xin hãy nhắn lại lần nữa, nếu những việc đó đòi hỏi ngài ấy toàn tâm toàn ý, thì những tin tức tôi mang đến đây sẽ còn ép buộc ngài ấy hơn nhiều.
[NỮ GIA BỘC RỜI ĐI.]
—Việc trọng đại quốc gia của lão ta lúc này là gì chứ nhỉ! Cách làm xúc xích Bologna ở Venice này mà bớt đi một nguyên liệu chăng?
[NỮ GIA BỘC QUAY LẠI.]
NỮ GIA BỘC: Thưa ngài, ngài ấy bảo rằng qua từ "tin tức" của ngài, ngài ấy biết ngài không phải là một nhà chính trị gia, và do đó muốn ngài hãy đợi.
PEREGRINE: Ngọt ngào quá, xin hãy chuyển lời giúp tôi; tôi chưa từng đọc nhiều bản tuyên ngôn và nghiên cứu chúng để trau dồi từ ngữ như lão ta đã làm—nhưng—kia lão ta đang rủ lòng bước ra kìa.
[NỮ GIA BỘC RỜI ĐI.]
[SIR POLITICK BƯỚC VÀO.]
SIR POLITICK: Thưa ngài, tôi phải xin ngài tha thứ cho sự bất lịch sự này. Hôm nay đã xảy ra một tai họa không mấy vui vẻ giữa phu nhân của tôi và tôi; và tôi đang viết bản trần tình để làm bà ấy nguôi giận, thì ngài bước vào đây.
PEREGRINE: Thưa ngài, tôi rất đau lòng khi mang đến cho ông một tai họa tồi tệ hơn: Quý ông mà ông gặp ở cảng ngày hôm nay, người đã nói với ông rằng hắn vừa mới đến—
SIR POLITICK: Phải, hóa ra là một ả đĩ rách rưới à?
PEREGRINE: Không thưa ngài, là một tên gián điệp được cài vào để theo dõi ông; và hắn đã tâu với viện nguyên lão rằng ông đã thú nhận với hắn về một âm mưu bán bang hội Venice cho người Thổ Nhĩ Kỳ.
SIR POLITICK: Trời đất ơi tôi với!
PEREGRINE: Vì việc đó, lệnh bắt giữ đã được ký kết vào lúc này rồi, để bắt giam ông và lục soát phòng làm việc của ông để tìm tài liệu—
SIR POLITICK: Hỡi ơi thưa ngài, tôi chẳng có gì cả, ngoài những ghi chép rút ra từ các kịch bản sân khấu—
PEREGRINE: Thế lại càng hay, thưa ngài.
SIR POLITICK: Và vài bài tiểu luận. Tôi phải làm sao đây?
PEREGRINE: Thưa ngài, tốt nhất là hãy tự giấu mình vào một chiếc rương đường; hoặc, nếu ông có thể cuộn tròn người lại, một cái giỏ mây thì tuyệt cú mèo; và tôi có thể tống anh lên tàu luôn.
SIR POLITICK: Thưa ngài, tôi chỉ nói thế chơi thôi, hoàn toàn chỉ vì muốn bàn luận văn chương mà thôi.
[TIẾNG GÕ CỬA BÊN TRONG.]
PEREGRINE: Nghe kìa! Bọn chúng đến rồi đấy.
SIR POLITICK: Tôi là kẻ khốn nạn, đúng là một kẻ khốn nạn rồi!
PEREGRINE: Ông định làm gì đây, thưa ngài? Ông không có cái thùng đựng nho khô nào để nhảy vào trốn sao? Bọn chúng sẽ lôi ông lên máy tra tấn đấy, ông phải nhanh chân lên.
SIR POLITICK: Thưa ngài, tôi có một cỗ máy—
THƯƠNG GIA 3 [BÊN TRONG]: Ngài Sir Politick Would-be đâu rồi?
THƯƠNG GIA 2 [BÊN TRONG]: Lão ta ở đâu?
SIR POLITICK: Cái đó tôi đã nghĩ ra từ trước rồi.
PEREGRINE: Nó là cái gì thế?
SIR POLITICK: Tôi sẽ không bao giờ chịu được đòn tra tấn đâu. Chà, thưa ngài, nó là một chiếc mai rùa, được chế tạo riêng cho những tình huống ngặt nghèo này: xin ngài hãy giúp tôi một tay. Ở đây tôi có một chỗ, thưa ngài, để rụt chân vào, xin ngài hãy đặt nó lên người tôi,
[LÃO NẰM XUỐNG TRONG KHI PEREGRINE ĐẶT CHIẾC MAI RÙA LÊN NGƯỜI LÃO.]
—với chiếc mũ này, và đôi găng tay đen của tôi nữa. Tôi sẽ nằm đây, thưa ngài, giống như một con rùa, cho đến khi bọn chúng đi khuất.
PEREGRINE: Và ông gọi cái này là một cỗ máy á?
SIR POLITICK: Do chính tôi tự chế đấy—Xin ngài hãy bảo mấy người hầu của vợ tôi đốt hết tài liệu của tôi đi.
[PEREGRINE RỜI ĐI.]
[BA THƯƠNG GIA Ồ ÀO XÔNG VÀO.]
THƯƠNG GIA 1: Lão trốn ở đâu rồi?
THƯƠNG GIA 3: Chúng ta phải, và chắc chắn sẽ tìm cho ra lão.
THƯƠNG GIA 2: Đâu là phòng làm việc của lão?
[PEREGRINE QUAY TRỞ LẠI.]
THƯƠNG GIA 1: Anh là ai thế, thưa ngài?
PEREGRINE: Tôi là một thương gia, đến đây để ngắm con rùa này.
THƯƠNG GIA 3: Sao cơ!
THƯƠNG GIA 1: Thánh Mark ơi! Quái vật gì thế này!
PEREGRINE: Nó là một con cá đấy.
THƯƠNG GIA 2: Lôi cổ nó ra đây!
PEREGRINE: Thôi nào, các anh có thể đánh nó, thưa các anh, và dẫm đạp lên nó; nó chịu được cả xe bò đấy.
THƯƠNG GIA 1: Gì chứ, cho xe cán qua nó á?
PEREGRINE: Vâng, thưa các anh.
THƯƠNG GIA 3: Nhảy lên người nó nào.
THƯƠNG GIA 2: Nó không biết bò à?
PEREGRINE: Nó đang bò đấy thưa các anh.
THƯƠNG GIA 1: Cho xem nó bò nào.
PEREGRINE: Không, thưa các anh, các anh sẽ làm nó bị thương đấy.
THƯƠNG GIA 2: Thề có chúa, ta phải xem nó bò, không thì ta đâm lủng ruột nó bây giờ.
THƯƠNG GIA 3: Lôi nó ra đây!
PEREGRINE: Xin các anh đấy! [NÓI THẦM VỚI SIR POLITICK]—Bò dịch ra một chút đi.
THƯƠNG GIA 1: Ra đây.
THƯƠNG GIA 2: Ra xa nữa xem nào.
PEREGRINE: Thôi nào các anh!—Bò đi.
THƯƠNG GIA 2: Ta phải xem chân nó mới được.
[HỌ LỘT CHIẾC MAI RÙA RA VÀ PHÁT HIỆN RA LÃO.]
THƯƠNG GIA 3: Ồ hay chưa, lão ta còn mang cả tất chân kìa!
THƯƠNG GIA 1: Ờ há, cả găng tay nữa chứ!
THƯƠNG GIA 2: Đây là con rùa nhát gan của anh đấy phăng à?
PEREGRINE [TỰ LỘT MẶT NẠ]: Giờ thì Sir Pol ạ, chúng ta huề nhau nhé; tôi đã chuẩn bị sẵn sàng cho kế hoạch tiếp theo của ông rồi đấy. Tôi rất tiếc vì đám tang của mớ ghi chép của ông nhé, thưa ngài.
THƯƠNG GIA 1: Thật là một màn trình diễn thú vị để đem ra bày ở phố Fleet-street đấy.
THƯƠNG GIA 2: Đúng thế, vào dịp hội chợ Term thì hết sảy.
THƯƠNG GIA 1: Hoặc ở Smithfield, trong hội chợ lớn ấy.
THƯƠNG GIA 3: Tôi thấy đây đúng là một cảnh tượng thảm hại làm sao.
PEREGRINE: Vĩnh biệt nhé, cụ rùa chính trị đại tài!
[PEREGRINE VÀ CÁC THƯƠNG GIA RỜI ĐI.]
[NỮ GIA BỘC QUAY TRỞ LẠI.]
SIR POLITICK: Phu nhân của ta đâu rồi? Mụ ta có biết chuyện này không?
NỮ GIA BỘC: Tôi không biết nữa, thưa ngài.
SIR POLITICK: Đi dò hỏi xem.—Ồ, ta sẽ trở thành câu chuyện cười trong mọi bữa tiệc, là đề tài bàn tán trên báo chí; câu chuyện đầu môi của lũ trẻ chăn cừu trên tàu; và tệ nhất là, thành đề tài đàm tiếu ở các quán ăn bình dân.
NỮ GIA BỘC: Phu nhân đã về nhà với tâm trạng vô cùng u sầu, và bảo rằng, thưa ngài, bà ấy sẽ ra khơi ngay lập tức để giải khuây.
SIR POLITICK: Còn ta, ta sẽ trốn chạy khỏi nơi này và vùng đất này mãi mãi; bò với cái nhà trên lưng: và tự nhủ rằng thật tốt biết bao khi rụt cái đầu tội nghiệp của ta vào trong chiếc mai rùa chính trị của mình.
[BỌN HỌ RỜI ĐI.]
MỘT CĂN PHÒNG TRONG NHÀ VOLPONE.
MOSCA TRONG BỘ ĐỒ ĐẠI QUÝ TỘC CLARISSIMO BƯỚC VÀO; VÀ VOLPONE TRONG BỘ ĐỒ LÍNH GÁC TRƯỞNG COMMANDADORE.
VOLPONE: Ta trông giống hắn lắm rồi chứ?
MOSCA: Ồ thưa ngài, ngài chính là hắn; chẳng ai có thể phân biệt nổi ngài nữa.
VOLPONE: Tốt lắm.
MOSCA: Thế còn tôi là ai?
VOLPONE: Thề có chúa, một vị đại quý tộc dũng mãnh, ngươi mặc bộ đó trông oai phong lắm! Tiếc là ngươi không sinh ra để làm quý tộc.
MOSCA [NÓI THẦM]: Nếu tôi giữ được địa vị mới này, mọi chuyện sẽ ổn thôi.
VOLPONE: Ta sẽ đi xem tình hình tin tức ở tòa án thế nào trước đã.
[ÔNG RỜI ĐI.]
MOSCA: Cứ đi đi. Con Cáo của ta đã ra khỏi hang rồi, và trước khi hắn kịp mò về lại, ta sẽ làm cho hắn tàn tạ trong lớp vỏ mượn đó, trừ khi hắn chịu thương lượng với ta.—Androgyno, Castrone, Nano!
[ANDROGYNO, CASTRONE VÀ NANO BƯỚC VÀO.]
TẤT CẢ: Dạ, có chúng tôi.
MOSCA: Đi ra ngoài khuây khỏa đi; đi chơi đi nào.—
[HỌ RỜI ĐI.]
Thế là giờ đây tôi đã nắm trong tay những chiếc chìa khóa, và đã chiếm trọn cơ ngơi. Vì hắn cứ khăng khăng muốn chết trước thời hạn, tôi sẽ chôn cất hắn luôn, hoặc kiếm chác từ hắn: Tôi là người thừa kế của hắn, và sẽ giữ vững vị trí đó, cho đến khi ít nhất hắn chịu chia chác. Bịp bợm để vơ vét tất cả của hắn, suy cho cùng cũng chỉ là một cú lừa ngoạn mục được đặt đúng chỗ; chẳng ai coi đó là tội lỗi cả: Cứ để trò vui của hắn trả giá cho việc này đi, đây gọi là cái bẫy bắt Cáo.
[HẮN RỜI ĐI.]
MỘT CON PHỐ.
CORBACCIO VÀ CORVINO BƯỚC VÀO.
CORBACCIO: Người ta bảo tòa án đã mở phiên xử rồi.
CORVINO: Chúng ta phải giữ vững lời khai ban đầu của mình để bảo vệ danh dự cho cả hai.
CORBACCIO: Chứ sao nữa, câu chuyện của tôi cóa bịa đâu: Thằng con trời đánh của tôi suýt nữa đã giết tôi ở đó đấy.
CORVINO: Đúng thế, tôi suýt quên mất:—[NÓI THẦM]—còn của tôi thì có đấy, tôi dám chắc thế. Nhưng còn về bản di chúc của ông thì sao, thưa ngài.
CORBACCIO: Phải, ta sẽ tính sổ với lão ta vụ đó sau; giờ thì ân nhân của lão đã chết rồi.
[VOLPONE BƯỚC VÀO.]
VOLPONE: Kính chào Signior Corvino! Cả ngài Corbaccio nữa! Chào các ngài, xin chúc mừng tin vui.
CORVINO: Tin vui gì chứ?
VOLPONE: Vận may bất ngờ vừa giáng xuống đầu các ngài—
CORBACCIO: Ở đâu cơ chứ?
VOLPONE: Và chẳng ai biết từ đâu tới, từ chỗ lão Volpone già, thưa ngài.
CORBACCIO: Biến đi, đồ khốn kiếp trơ trẽn!
VOLPONE: Xin chớ vì có quá nhiều tài sản mà đâm ra nổi giận chứ, thưa ngài.
CORVINO: Cút ngay, tên ăn bám!
VOLPONE: Sao lại thế, thưa ngài?
CORBACCIO: Ngươi đang chế nhạo ta đấy à?
VOLPONE: Các ngài mới là kẻ đang chế nhạo cả thế giới ấy chứ; chẳng phải các ngài vừa đổi di chúc đó sao?
CORBACCIO: Cút ngay, đồ đĩ thõa!
VOLPONE: Ồ! Chắc hẳn ngài chính là nhân vật đó rồi, Signior Corvino? Thật lòng mà nói, ngài giữ bình tĩnh giỏi thật đấy; ngài không đến mức phát điên lên vì chuyện đó: Ta rất thích tinh thần của ngài đấy; ngài không hề bị men say chiến thắng làm cho lú lẫn. Sẽ có những kẻ lúc này phình to ra như cái thùng rượu, với một mùa màng bội thu như thế—Lão ta đã cho không ngài tất cả phải không thưa ngài?
CORBACCIO: Tránh xa ra, đồ vô lại!
VOLPONE: Thật tình, vợ ngài đã tỏ ra là một phụ nữ chính hiệu rồi đấy; nhưng ngài thì không sao cả, ngài chẳng cần phải bận tâm, ngài có một cơ ngơi vững chãi, để gánh vác cơ sự này, nhờ cơ hội này mà còn khấm khá hơn nữa chứ; trừ khi Corbaccio cũng đòi xí phần.
CORVINO: Cút ngay, đồ ăn bám.
VOLPONE: Ngài cứ giả vờ không nhận đi; chà, khôn ngoan lắm chứ bộ. Tất cả những kẻ cờ bạc, ở mọi ván bài, đều làm thế cả: Chẳng ai thèm nhận mình là kẻ thắng cuộc đâu.
[CORVINO VÀ CORBACCIO RỜI ĐI.]
—Kìa con kền kền của ta đến rồi, đang ngẩng cái mỏ lên trời và hít hà kìa.
[VOLTORE BƯỚC VÀO.]
VOLTORE: Bị qua mặt thế này bởi một tên ăn bám! Một tên nô lệ chuyên sai vặt, chỉ biết uốn éo vì mấy mẩu vụn bánh mì ư? Được rồi, để xem ta sẽ làm gì—
VOLPONE: Tòa án đang chờ ngài đại nhân đấy ạ. Thưa ngài, tôi vô cùng vui mừng trước hạnh phúc của ngài đại nhân, và việc nó đã rơi vào tay một người uyên thâm, am hiểu rành mạch về ngóc ngách vấn đề—
VOLTORE: Ý anh là gì?
VOLTORE: Ý tôi là xin được cầu xin ngài đại nhân chiếu cố, nhượng lại cho cái căn nhà nhỏ đã xuống cấp trầm trọng, nằm ở tận cùng dãy nhà của ngài, bên khu chợ cá Piscaria: Vào thời của lão Volpone, vị tiền nhiệm của ngài, trước khi lão ta ngã bệnh, đó là một ổ chứa xinh xắn, quen khách bậc nhất ở Venice này, chẳng chê vào đâu được; nhưng đã lụi tàn cùng với lão ta; thể xác lão ta và căn nhà đó đã cùng nhau tàn lụi.
VOLTORE: Thôi đi thưa ngài, bớt cái thói ba hoa khoác lác đó đi.
VOLPONE: Thưa ngài, nếu ngài đại nhân chỉ cần ban cho tôi một cái bắt tay, để tôi có quyền ưu tiên mua lại nó, thì tôi xin cam đoan là đã xong việc. Nó chỉ là một món đồ chơi nhỏ đối với ngài thôi mà, thưa ngài, mấy đồng tiền thuê nhà lặt vặt; như ngài đại nhân uyên thâm thừa hiểu—
VOLTORE: Tôi hiểu cái gì cơ chứ?
VOLPONE: Thưa ngài, hiểu về sự giàu có vô tận của ngài chứ sao, nguyện xin Chúa làm cho nó vơi bớt đi!
VOLTORE: Tên khốn nhầm lẫn! Sao, ngươi dám chế nhạo bất hạnh của ta à?
[HẮN RỜI ĐI.]
VOLPONE: Nguyện xin phúc lộc ngập tràn trái tim ngài, thưa ngài; ước gì nó còn nhiều hơn thế!—Giờ thì quay lại với mục tiêu ban đầu ở góc phố tiếp theo nào.
[ÔNG RỜI ĐI.]
MỘT KHU VỰC KHÁC TRÊN PHỐ.
CORBACCIO VÀ CORVINO BƯỚC VÀO;—MOSCA ĐI NGANG QUA SÂN KHẤU TRƯỚC MẶT HỌ.
CORBACCIO: Nhìn kìa, mặc trang phục của chúng ta kìa! Nhìn cái thói trơ trẽn của tên vô lại đó kìa!
CORVINO: Ước gì ta có thể phóng đôi mắt mình về phía hắn như những viên đạn pháo.
[VOLPONE BƯỚC VÀO.]
VOLPONE: Nhưng có thật thế không thưa các ngài, vụ việc về tên ăn bám ấy?
CORBACCIO: Lại đến để hành hạ chúng ta nữa! Đồ quái vật!
VOLPONE: Thật lòng mà nói, thưa ngài, tôi vô cùng đau lòng khi một bộ râu dài đáng kính như thế lại bị lừa gạt một vố đau đớn. Tôi chưa từng ưa nổi cái bộ tóc của tên ăn bám đó; tôi cứ có linh cảm cái mũi của hắn thế nào cũng đi bịp bợm người ta cho xem: Lúc nào cũng có thứ gì đó trong vẻ mặt của hắn báo hiệu sự diệt vong của một vị đại quý tộc.
CORBACCIO: Đồ khốn—
VOLPONE: Ấy thế mà tôi nghĩ những kẻ từng trải sự đời như các ngài, một thương gia thông minh, một chú chim tinh tế như Corvino, những kẻ mang đầy những châm ngôn đạo đức trên cái tên của mình, lại đi cất tiếng ca về nỗi ô nhục của chính mình; rồi buông rơi miếng phô mai để mặc cho con Cáo cười vào sự trống rỗng của các ngài.
CORVINO: Này nhóc, mày nghĩ đặc quyền nơi chốn này, và cái mũ đỏ xấc láo trông có vẻ như được đóng đinh vào cái đầu cùn của mày bằng hai đồng tiền vàng đó, có thể bảo kê cho những lời lăng mạ của mày được sao; lại đây mau: Mày sẽ thấy tao dám đánh mày đấy; tiến lại đây xem nào.
VOLPONE: Đừng vội thế thưa ngài, tôi thừa biết lòng dũng cảm của ngài, kể từ khi ngài dám công khai bản chất thật của mình ra, thưa ngài.
CORVINO: Đứng lại đó, tao muốn nói chuyện với mày.
VOLPONE: Thưa ngài, thưa ngài, để dịp khác đi—
CORVINO: Không, ngay lúc này.
VOLPONE: Ôi trời ơi thưa ngài! Tôi phải là một kẻ khốn cực kỳ khôn ngoan mới đi đứng chịu trận cơn thịnh nộ của một tên bị cắm sừng đang phát cuồng chứ.
[TRONG KHI ÔNG ĐANG CHẠY TRỐN, MOSCA QUAY TRỞ LẠI.]
CORBACCIO: Sao, nó lại quay lại kìa!
VOLPONE: Xử nó đi Mosca; cứu tôi với.
CORBACCIO: Không khí nơi tên này thở ra thật ô uế.
CORVINO: Tránh xa hắn ra mau.
[CORVINO VÀ CORBACCIO RỜI ĐI.]
VOLPONE: Con quái vật Basilisk tuyệt vời! Hãy quay sang tấn công lão kền kền kìa.
[VOLTORE BƯỚC VÀO.]
VOLTORE: Này con ruồi nhặng, bây giờ đang là mùa hè của ngươi đấy; mùa đông của ngươi rồi sẽ đến thôi.
MOSCA: Này ngài biện hộ kính mến, xin ngài đừng chửi bới hay đe dọa không đúng chỗ như thế nữa; ngài sẽ phạm phải một lỗi ngữ pháp tồi tệ đấy, như lời phu nhân đã dạy. Hãy kiếm một chiếc mũ trùm đầu lớn hơn đi, bộ não của ngài đang bị lỏng ra rồi kìa.
[HẮN RỜI ĐI.]
VOLTORE: Được lắm, thưa ngài.
VOLPONE: Ngài có muốn tôi đánh cho tên nô lệ xấc láo đó một trận, ném bùn lên những bộ quần áo đẹp đẽ đầu tiên của hắn không?
VOLTORE: Kẻ này chắc chắn là một tên quỷ cận vệ đội lốt.
VOLPONE: Thưa ngài, tòa án, thề có chúa, đang chờ ngài đấy. Tôi phát điên mất thôi, một con lừa chưa từng đọc luật Justinian lại có thể trèo lên đầu lên cổ và cưỡi cổ một vị biện hộ. Ngài không có mẹo mực gì để tránh bị một sinh vật như thế lừa gạt sao, thưa ngài? Tôi hy vọng ngài chỉ đùa thôi; hắn không làm thế đâu: Đó chỉ là một màn kịch thông đồng để đánh lừa những kẻ còn lại thôi. Ngài mới chính là người thừa kế cơ mà.
VOLTORE: Thật là một tên tiểu nhân kỳ quặc, tọc mạch và phiền toái! Ngươi đang hành hạ ta đấy.
VOLPONE: Tôi biết—chắc chắn không thể có chuyện ngài bị bịp bợm đâu, thưa ngài; bộ óc con người không thể nào làm thế được; ngài quá khôn ngoan, quá thận trọng; và thật phù hợp khi sự giàu có và sự khôn ngoan luôn đi đôi với nhau.
[BỌN HỌ RỜI ĐI.]
PHÒNG HỌP VIỆN NGUYÊN LÃO SCRUTINEO.
CÁC THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG AVOCATORI, VIÊN CHƯỞNG LẠI NOTARIO, BONARIO, CELIA, CORBACCIO, CORVINO, CÁC LÍNH GÁC COMMANDADORI, V.V. BƯỚC VÀO.
AVOCATORI 1: Đã có mặt đầy đủ các bên chưa?
NOTARIO: Thưa có, chỉ thiếu mỗi vị biện hộ.
AVOCATORI 2: Và kìa ngài ấy đang đến.
[VOLTORE VÀ VOLPONE BƯỚC VÀO.]
AVOCATORI 1: Vậy thì đưa bọn họ ra để tuyên án đi.
VOLTORE: Ồ, hỡi những người cha tôn kính nhất của tôi, xin lòng thương xót của các ngài hãy chiến thắng công lý một lần, để tha thứ cho—tôi đang mất trí rồi—
VOLPONE [NÓI THẦM]: Lão ta định làm gì thế này?
VOLTORE: Ồ, tôi không biết nên hướng lời xin lỗi đến ai trước; hội đồng các bậc phụ thân kính mến, hay những người vô tội này—
CORVINO [NÓI THẦM]: Lão ta định tự thú nhận à?
VOLTORE: Những người mà tôi đã đối xử bất công như nhau, xuất phát từ những mục đích vô cùng tham lam—
CORVINO: Lão ta điên thật rồi!
CORBACCIO: Cái gì thế kia?
CORVINO: Lão ta bị quỷ ám rồi.
VOLTORE: Vì điều đó, giờ đây bị lương tâm cắn rứt, tôi xin quỳ gối phủ phục trước đôi chân đang phẫn nộ của các ngài, để cầu xin sự tha thứ.
AVOCATORI 1, 2: Hãy đứng lên đi.
CELIA: Ôi lạy Chúa, Ngài mới công chính làm sao!
VOLPONE [NÓI THẦM]: Ta đã sa vào cái bẫy do chính mình giăng ra rồi—
CORVINO [NÓI VỚI CORBACCIO]: Giữ vững lập trường đi thưa ngài: Lúc này chẳng còn gì cứu vãn được nữa ngoài sự mặt dày vô sỉ.
AVOCATORI 1: Hãy nói tiếp đi.
COMMANDADOR: Trật tự!
VOLTORE: Không phải sự bồng bột nổi loạn trong tôi đâu, thưa các bậc phụ thân tôn kính, mà chính là lương tâm, lương tâm đấy thưa các vị cha già kính mến, đã khiến tôi phải nói ra sự thật lúc này. Tên ăn bám đó, tên vô lại đó, chính là thủ phạm của tất cả mọi chuyện.
AVOCATORI 1: Tên vô lại đó đâu? Lôi cổ hắn ra đây.
VOLPONE: Tôi đi ngay đây.
[ÔNG RỜI ĐI.]
CORVINO: Hỡi các vị cha già trang nghiêm, người này đang bị mất trí; lão vừa mới thừa nhận điều đó cơ mà: Vì lão nuôi hy vọng được làm người thừa kế của lão Volpone già, người mà giờ đây đã qua đời—
AVOCATORI 3: Gì cơ?
AVOCATORI 2: Volpone chết rồi á?
CORVINO: Đã chết từ lúc đó rồi, thưa các bậc cha già trang nghiêm—
BONARIO: Ôi sự báo thù chắc chắn của Trời!
AVOCATORI 1: Khoan đã, thế ra hắn không phải là kẻ lừa đảo ư?
VOLTORE: Ôi không, hoàn toàn không: Tên ăn bám mới là kẻ lừa đảo, thưa các bậc cha già trang nghiêm.
CORVINO: Lão ta nói ra những lời đó hoàn toàn vì lòng đố kỵ, chỉ vì tên đầy tớ lại được vinh dự nhận lấy thứ mà lão ta hằng khao khát: Xin các bậc phụ thân minh xét, đây mới là sự thật, mặc dù tôi không muốn biện hộ cho hành vi của kẻ kia, nhưng có lẽ hắn cũng có chút lỗi lầm.
VOLTORE: Phải, lỗi với hy vọng của anh ta, cũng như của tôi thôi, Corvino ạ; nhưng tôi sẽ giữ sự khiêm nhường. Kính mong sự anh minh của các ngài xem qua những ghi chép xác thực này và đối chiếu chúng; cầu mong sự khoan hồng, chúng sẽ nói lên toàn bộ sự thật rành mạch.
CORVINO: Con quỷ dữ đã nhập vào lão ta rồi!
BONARIO: Hoặc nó đang trú ngụ trong người anh đấy.
AVOCATORI 4: Chúng ta đã cư xử không đúng đắn khi cử người đi triệu tập một viên chức nhà nước, nếu như hắn thực sự là người thừa kế.
AVOCATORI 2: Của ai cơ chứ?
AVOCATORI 4: Của kẻ mà bọn chúng gọi là tên ăn bám ấy.
AVOCATORI 3: Đúng vậy, hắn ta hiện là chủ nhân của một cơ ngơi vô cùng lớn.
AVOCATORI 4: Anh hãy đi tìm hiểu tên của hắn, và thông báo rằng tòa án khẩn khoản mời hắn đến đây mặt đối mặt, chỉ để làm sáng tỏ một vài điểm nghi vấn thôi.
[VIÊN CHƯỞNG LẠI RỜI ĐI.]
AVOCATORI 2: Vụ này đúng là một mê cung rắc rối!
AVOCATORI 1: Anh vẫn giữ nguyên báo cáo ban đầu chứ?
CORVINO: Tài sản của tôi, mạng sống của tôi, danh tiếng của tôi—
BONARIO: Nó đang ở đâu chứ?
CORVINO:—đang đứng trước bờ vực nguy hiểm đây.
AVOCATORI 1: Phần của ông cũng thế chứ?
CORBACCIO: Vị biện hộ đúng là một tên khốn, lão ta có một cái lưỡi hai lời—
AVOCATORI 2: Hãy nói thẳng vào vấn đề đi.
CORBACCIO: Tên ăn bám cũng y như thế thôi.
AVOCATORI 1: Đúng là một mớ hỗn độn.
VOLTORE: Tôi khẩn khoản xin các bậc phụ thân, hãy đọc những tờ giấy này—
[LÃO TRAO CÁC TỜ GIẤY CHO HỌ.]
CORVINO: Và đừng tin bất cứ điều gì do cái linh hồn gian ác ấy viết ra: Không đời nào có chuyện lão ta bị quỷ ám đâu, thưa các bậc cha già trang nghiêm.
[CẢNH KHÉP LẠI.]
MỘT CON PHỐ.
VOLPONE BƯỚC VÀO.
VOLPONE: Tự giăng bẫy trói cổ mình! Rồi tự đâm đầu vào đó một cách cố chấp! Chỉ vì muốn cười cợt! Khi ta vừa mới trốn thoát, đã tự do và vô sự, chỉ vì quá rỗi hơi sinh chuyện! Ồ, con quỷ đần độn nào đã xúi giục cái bộ óc này của ta khi ta nghĩ ra trò đó, và Mosca đã hùa theo châm ngòi; giờ hắn phải giúp ta khâu lại vết thương này, nếu không chúng ta sẽ mất máu đến chết.—[NANO, ANDROGYNO VÀ CASTRONE BƯỚC VÀO.] Sao thế này! Đứa nào thả tụi bây ra thế? Tụi bây tính đi đâu hả? Bộ đi mua bánh gừng hay đi dìm chết mèo con đấy hả?
NANO: Thưa ngài, sư phụ Mosca đã gọi chúng cháu ra ngoài, bảo tất cả đi chơi đi, và đã cầm chìa khóa đi rồi.
ANDROGYNO: Vâng.
VOLPONE: Sư phụ Mosca đã cầm chìa khóa đi rồi ư? Hay lắm! Ta lại càng lún sâu hơn rồi đây. Đây chính là những mưu kế tinh vi của ta đấy! Ta cứ phải tỏ ra vui vẻ cho lắm vào để rồi tự chuốc họa vào thân đây! Ta đúng là một tên khốn nạn tồi tệ khi không biết hưởng thụ vận may của mình một cách bình yên! Cứ phải bày đặt lắm trò rắc rối và mưu mẹo cơ! Thôi được, tụi bây hãy đi tìm hắn đi; ý đồ của hắn có lẽ còn chân thành hơn nỗi sợ hãi của ta. Hãy bảo hắn mau chóng đến gặp ta ở tòa án; ta sẽ đến đó, và nếu có thể, sẽ tháo gỡ cho vị biện hộ của ta, bấu víu vào những hy vọng mới: Khi ta chọc tức hắn, cũng chính là lúc ta tự hại mình.
[BỌN HỌ RỜI ĐI.]
PHÒNG HỌP VIỆN NGUYÊN LÃO SCRUTINEO.
CÁC THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG AVOCATORI, BONARIO, CELIA, CORBACCIO, CORVINO, CÁC LÍNH GÁC COMMANDADORI, V.V., NHƯ TRƯỚC.
AVOCATORI 1: Những chuyện này không tài nào dung hòa nổi. Kẻ này, ở đây,
[GIƠ CÁC TỜ GIẤY LÊN.]
đã tuyên bố rằng người đàn ông đó đã bị oan ức, và người phụ nữ đã bị đưa đến đó, bị ép buộc bởi chính chồng mình, rồi bị bỏ lại nơi ấy.
VOLTORE: Hoàn toàn chính xác.
CELIA: Thiên Chúa thật sẵn lòng đáp lời những ai cầu nguyện biết bao!
AVOCATORI 1: Nhưng việc Volpone định hãm hiếp cô ta, thì lão quả quyết cho là hoàn toàn bịa đặt; vì lão biết rõ sự bất lực của hắn.
CORVINO: Thưa các bậc cha già trang nghiêm, lão ta bị quỷ ám rồi; tôi xin nhắc lại lần nữa: Bị quỷ ám: không, nếu có cả quỷ nhập lẫn quỷ ám, thì lão ta dính đủ cả hai.
AVOCATORI 3: Viên chức của chúng ta đã về kìa.
[VOLPONE BƯỚC VÀO.]
VOLPONE: Tên ăn bám sẽ có mặt ở đây ngay lập tức thôi, thưa các bậc cha già trang nghiêm.
AVOCATORI 4: Anh có thể dùng cái tên nào khác thay thế được không, hỡi tên vô lại.
AVOCATORI 3: Viên chưởng lại không gặp được hắn à?
VOLPONE: Không phải tôi biết.
AVOCATORI 4: Sự xuất hiện của hắn sẽ làm sáng tỏ tất cả.
AVOCATORI 2: Tuy nhiên, mọi việc vẫn còn mù mờ lắm.
VOLTORE: Kính mong sự minh xét của các bậc phụ thân—
VOLPONE [NÓI THẦM VỚI VOLTORE]: Thưa ngài, tên ăn bám đã dặn tôi nhắn lại với ngài rằng chủ nhân của hắn vẫn còn sống; rằng ngài vẫn là người đó; hy vọng của ngài vẫn nguyên vẹn; và chuyện này chỉ là một trò đùa thôi—
VOLTORE: Gì cơ?
VOLPONE: Thưa ngài, chỉ để thử xem ngài có kiên định không, và thái độ của ngài ra sao.
VOLTORE: Anh có chắc là hắn còn sống không?
VOLPONE: Tôi đang sống đây thưa ngài?
VOLTORE: Ôi trời ơi! Tôi đã quá bồng bột rồi.
VOLPONE: Thưa ngài, ngài có thể sửa sai điều đó, họ nói ngài đã bị quỷ ám; hãy ngã xuống đất và giả vờ như thế đi: Tôi sẽ giúp ngài làm trò này cho trót.
[VOLTORE NGÃ QUỴ XUỐNG.]
—Xin Chúa phù hộ cho ngài!—Hãy mím chặt miệng lại và phình bụng ra xem nào: Nhìn kìa, nhìn, nhìn, nhìn kìa! Lão ta đang nôn ra những chiếc đinh ghim cong queo kìa! Mắt lão ta trợn ngược lên, giống như con thỏ chết treo trong tiệm bán thịt ấy! Miệng lão ta đang hộc ra bọt kìa! Ngài có thấy không, thưa ngài? Giờ thì nó đang chui vào bụng lão rồi kìa!
CORVINO: Ôi, con quỷ dữ!
VOLPONE: Giờ thì lên cổ rồi.
CORVINO: Ơ, tôi thấy rõ ràng rồi đấy.
VOLPONE: Sắp phọt ra rồi, sắp phọt ra rồi! Tránh ra xa nào. Nhìn kìa, nó đang bay ra kìa, dưới hình thù một con cóc xanh, mang đôi cánh của loài dơi! Các ngài không nhìn thấy nó sao, thưa ngài?
CORBACCIO: Gì thế? Tôi nghĩ là tôi thấy đấy.
CORVINO: Quá rõ ràng rồi còn gì.
VOLPONE: Nhìn kìa! Lão ta đang tỉnh lại rồi!
VOLTORE: Tôi đang ở đâu thế này?
VOLPONE: Lấy lại bình tĩnh đi thưa ngài, chuyện tồi tệ nhất đã qua rồi. Ngài đã được trừ tà rồi đấy.
AVOCATORI 1: Tai nạn gì thế này!
AVOCATORI 2: Thật đột ngột và đầy kinh ngạc!
AVOCATORI 3: Nếu lão ta thực sự bị quỷ ám, như đã thấy, thì mọi chuyện trước đó chẳng có nghĩa lý gì nữa.
CORVINO: Lão ta vẫn thường hay lên cơn thế này lắm.
AVOCATORI 1: Hãy đưa văn bản đó cho hắn xem:—Anh có nhận ra nó không, thưa ngài?
VOLPONE [NÓI THẦM VỚI VOLTORE]: Hãy phủ nhận nó đi thưa ngài, thề thốt từ chối đi; bảo là không biết gì hết.
VOLTORE: Vâng, tôi nhận ra nó rất rõ, đây là chữ viết của tôi; nhưng tất cả những gì nó chứa đựng đều là giả dối.
BONARIO: Ôi mưu mô xảo quyệt!
AVOCATORI 2: Đây là mê cung nào thế này!
AVOCATORI 1: Vậy kẻ mà anh gọi là tên ăn bám ở đó không có tội ư?
VOLTORE: Kính thưa các bậc cha già trang nghiêm, hắn cũng chẳng có tội hơn gì ân nhân đáng kính của hắn, lão Volpone già.
AVOCATORI 4: Sao, chẳng phải lão ta đã chết rồi cơ mà.
VOLTORE: Ôi không, thưa các vị cha già đáng kính của tôi, lão vẫn còn sống—
AVOCATORI 1: Gì chứ! Còn sống ư?
VOLTORE: Vẫn sống.
AVOCATORI 2: Vụ này lại càng tinh vi hơn nữa rồi!
AVOCATORI 3: Chính ngài vừa bảo lão ta chết rồi cơ mà.
VOLTORE: Chưa bao giờ.
AVOCATORI 3: Chính ngài đã nói thế cơ mà.
CORVINO: Tôi nghe thấy thế mà.
AVOCATORI 4: Kìa quý ông ấy đến rồi; hãy dạt ra cho ngài ấy đi.
[MOSCA BƯỚC VÀO.]
AVOCATORI 3: Lấy một chiếc ghế đẩu cho ngài ấy.
AVOCATORI 4 [NÓI THẦM]: Một người đàn ông lịch lãm; và nếu như Volpone đã chết, quả là một mối lương duyên hoàn hảo cho con gái ta.
AVOCATORI 3: Hãy nhường đường cho ngài ấy.
VOLPONE [NÓI THẦM VỚI MOSCA]: Mosca, ta suýt tiêu đời rồi, vị biện hộ vừa phản bội tất cả; nhưng giờ mọi chuyện đã được cứu vãn rồi; mọi thứ lại đâu vào đấy rồi—Hãy nói rằng ta còn sống đi.
MOSCA: Cái tên tọc mạch nào đây nhỉ!—Kính thưa các bậc cha già đáng kính nhất, lẽ ra tôi đã đến tham dự buổi họp trang trọng của các ngài sớm hơn, nhưng vì thủ tục tổ chức tang lễ cho vị ân nhân kính yêu của tôi đã đòi hỏi tôi phải lo chu toàn—
VOLPONE [NÓI THẦM]: Mosca!
MOSCA: Người mà tôi dự định sẽ chôn cất như một quý tộc thực thụ.
VOLPONE [NÓI THẦM]: Phải, chôn sống ta luôn để cuỗm sạch cơ ngơi của ta chứ gì.
AVOCATORI 2: Lại càng kỳ lạ hơn!
AVOCATORI 1: Rắc rối và phức tạp hơn rồi đây!
AVOCATORI 4 [NÓI THẦM]: Quyết định thế đi, con gái ta đã có nơi có chốn rồi.
MOSCA [NÓI THẦM VỚI VOLPONE]: Ngài có chịu nhường cho tôi một nửa không?
VOLPONE: Thà tao chịu treo cổ còn hơn.
MOSCA: Tôi biết giọng ngài rất tốt đấy, đừng có gào lên to thế chứ.
AVOCATORI 1: Hãy triệu tập vị biện hộ.—Thưa ngài, chẳng phải ngài vừa khẳng định Volpone vẫn còn sống đó sao?
VOLPONE: Vâng, và ngài ấy vẫn đang sống đấy; chính quý ông này đã nói với tôi thế.
[NÓI THẦM VỚI VOLPONE]—Ngài sẽ được nửa gia tài mà.
MOSCA: Kẻ say xỉn nào đây hả? Xin ai đó quen biết hắn lên tiếng đi: Tôi chưa từng thấy mặt hắn bao giờ.
[NÓI THẦM VỚI VOLPONE]—Bây giờ thì tôi không thể nhượng lại cho ngài với giá rẻ thế được nữa đâu.
VOLPONE: Không đời nào!
AVOCATORI 1: Anh nói gì thế hả?
VOLTORE: Viên chức đó đã nói với tôi thế.
VOLPONE: Tôi đã nói thế thật, thưa các bậc cha già trang nghiêm, và tôi sẽ dùng chính sinh mạng của mình để bảo vệ sự thật rằng ngài ấy vẫn còn sống. Và rằng sinh vật này [CHỈ VÀO MOSCA] đã nói với tôi điều đó. [NÓI THẦM]—Đúng là ta sinh ra dưới một vì sao xấu mà.
MOSCA: Kính thưa các bậc cha già trang nghiêm nhất, nếu một sự xấc láo như thế này được phép lăng mạ tôi, thì tôi xin im lặng: Tôi hy vọng các ngài triệu tập tôi đến đây không phải chỉ để nghe chuyện này.
AVOCATORI 2: Lôi hắn ra ngoài.
VOLPONE: Mosca!
AVOCATORI 3: Cho hắn một trận đòn roi đi.
VOLPONE: Ngươi dám phản bội ta ư? Bịp bợm ta à?
AVOCATORI 3: Và dạy cho hắn biết cách cư xử đúng mực đối với một người có địa vị như thế.
AVOCATORI 4: Dẫn hắn đi.
[CÁC LÍNH GÁC TÚM LẤY VOLPONE.]
MOSCA: Tôi xin cúi đầu cảm ơn các vị phụ thân.
VOLPONE [NÓI THẦM]: Từ từ đã, từ từ nào! Bị đánh roi ư! Và mất hết tất cả những gì ta có sao! Nếu ta tự thú, chắc chắn cũng chẳng mất nhiều hơn thế là cùng.
AVOCATORI 4: Thưa ngài, ngài đã kết hôn chưa?
VOLPONE: Bọn chúng sắp thông gia với nhau rồi kìa; ta phải quyết đoán thôi: Con Cáo giờ đây phải lột xác thôi.
[ÔNG TỰ LỘT BỎ LỚP CẢI TRANG.]
MOSCA: Sư phụ!
VOLPONE: Thôi nào, giờ thì sự tàn lụi của ta sẽ không phải chịu cô độc đâu; mối lương duyên của ngươi ta nhất định sẽ phá hoại cho bằng được: Tài sản của ta sẽ không bao giờ dùng để dán hay vặn vít ngươi vào một gia đình quý tộc nào đâu.
MOSCA: Sao cơ, thưa sư phụ!
VOLPONE: Ta chính là Volpone, và đây là tên đầy tớ của ta; [CHỈ VÀO MOSCA] Đây [CHỈ VÀO VOLTORE] là tên đầy tớ của chính lão; Đây [CHỈ VÀO CORBACCIO] là gã hề của sự tham lam; Đây [CHỈ VÀO CORVINO] là một sinh vật kỳ dị pha trộn giữa kẻ bị cắm sừng, kẻ ngốc và tên vô loại: Và thưa các vị cha già tôn kính, vì tất cả chúng ta chẳng thể mong đợi điều gì khác ngoài một bản án, thì giờ đây đừng có mà tuyệt vọng nữa. Các ngài đã nghe ta tóm tắt rồi đấy.
CORVINO: Kính mong sự minh xét của các bậc phụ thân—
COMMANDADOR: Trật tự.
AVOCATORI 1: Nút thắt đã được tháo gỡ một cách kỳ diệu.
AVOCATORI 2: Không gì có thể rõ ràng hơn thế nữa.
AVOCATORI 3: Hoặc càng chứng minh rõ hơn sự vô tội của những người này.
AVOCATORI 1: Trả lại sự tự do cho họ đi.
BONARIO: Thiên Chúa không thể để cho những tội ác tày trời như thế bị che giấu lâu được.
AVOCATORI 2: Nếu đây được coi là con đường tắt để kiếm tiền, thưa ngài, xin cho tôi được làm kẻ nghèo khổ!
AVOCATORI 3: Đây chẳng phải là sự giàu có, mà là sự đày ải thì có.
AVOCATORI 1: Những kẻ này sở hữu sự giàu có giống như bệnh nhân mắc cơn sốt, mà nói đúng hơn là bị cơn sốt sở hữu họ thì đúng hơn.
AVOCATORI 2: Lột bỏ y phục của tên ăn bám đó ra.
CORVINO, MOSCA: Kính thưa những người cha đáng kính nhất!—
AVOCATORI 1: Các ngươi có điều gì muốn biện hộ để trì hoãn quá trình thi hành công lý không? Nếu có, hãy nói đi.
CORVINO, VOLTORE: Chúng tôi xin sự khoan hồng,
CELIA: Và sự nhân từ.
AVOCATORI 1: Các người đang tự làm tổn hại đến sự vô tội của mình khi đi van xin cho kẻ có tội. Hãy bước lên phía trước; và đầu tiên là tên ăn bám: Ngươi xuất hiện với tư cách là kẻ tòng phạm chủ mưu, nếu không muốn nói là kẻ chủ mưu cao nhất, trong tất cả những vụ lừa đảo đồi bại này; và giờ đây, cuối cùng, ngươi còn dùng sự mặt dày vô sỉ của mình để lăng mạ tòa án, và dám mặc trang phục của một quý tộc Venice, trong khi ngươi chỉ là một kẻ vô gia cư không tấc sắt dính túi: Do đó bản án của chúng ta dành cho ngươi là: đầu tiên, ngươi sẽ bị đánh roi; sau đó sống kiếp tù nhân vĩnh viễn trên những chiếc thuyền chiến của chúng ta.
VOLTORE: Ta thay mặt hắn cảm ơn ngươi.
MOSCA: Nguyền rủa cái bản tính sói lang của ngươi!
AVOCATORI 1: Giao hắn cho lính gác bắt đi.
[MOSCA BỊ GIẢI RA NGOÀI.]
—Còn ngươi, Volpone, xuất thân dòng dõi quý tộc cao sang, không thể chịu chung một mức án phạt như thế; nhưng phán quyết của chúng ta dành cho ngươi là, toàn bộ tài sản của ngươi sẽ bị tịch thu sung quỹ Bệnh viện Incurabili: Và, vì phần lớn tài sản có được là do lừa đảo, bằng cách giả vờ què quặt, gót chân tơi tả, liệt nửa người và những căn bệnh tương tự, ngươi sẽ phải nằm trong ngục tối, bị xiềng xích gông cùm cẩn thận, cho đến khi ngươi thực sự ngã bệnh và què quặt thật sự.—Áp giải hắn đi.
[HẮN BỊ ĐƯA KHỎI VÀNH MÓNG NGỰA.]
VOLPONE: Người ta gọi đây là màn thuần hóa con Cáo đấy.
AVOCATORI 1: Còn ngươi, Voltore, để gột rửa vết nhơ mà ngươi đã giáng xuống tất cả những người xứng đáng trong nghề nghiệp của mình, ngươi bị trục xuất khỏi hội đoàn của họ và khỏi bang hội của chúng ta. Corbaccio!—lại đây xem nào—Chúng ta tước đoạt toàn bộ tài sản của ngươi trao lại cho con trai ngươi, và đày ngươi vào tu viện San Spirito; nơi mà, vì ngươi đã không biết cách sống cho ra con người ở đây, ngươi sẽ được học cách chết cho ra hồn ở đó.
CORBACCIO: Hả! Lão vừa nói gì thế?
ANDROGYNO: Lát nữa ngài sẽ rõ thôi, thưa ngài.
AVOCATORI 1: Còn ngươi, Corvino, sẽ bị trục xuất ngay lập tức từ chính ngôi nhà của mình, bị chèo thuyền đưa đi vòng quanh Venice, xuyên qua kênh đào lớn Grand Canale, đội một chiếc mũ gắn đôi tai lừa dài thòng thợng, thay cho sừng cừu; và cứ thế tiến thẳng lên đài bêu đầu, với một tấm biển giấy ghim trên ngực—
CORVINO: Vâng, và để đôi mắt này bị ném vỡ tung tóe bởi cá thối, trái cây dập nát và trứng thối ư—Thật tốt quá. Tôi rất vui vì mình sẽ không phải chứng kiến nỗi ô nhục của bản thân nữa.
AVOCATORI 1: Và để chuộc lại những tội lỗi ngươi đã gây ra cho vợ mình, ngươi phải đưa cô ấy về nhà cha ruột, cùng với của hồi môn được nhân lên gấp ba: Và đó là tất cả các phán quyết dành cho các ngươi.
TẤT CẢ: Kính thưa các vị phụ thân đáng kính.—
AVOCATORI 1: Những phán quyết này không được phép thu hồi. Giờ thì khi những tội ác đã được thực hiện, đã qua đi, và chuẩn bị phải chịu trừng phạt, các ngươi mới bắt đầu suy nghĩ xem tội ác của mình là gì: Cút đi cho khuất mắt. Cầu mong tất cả những ai chứng kiến những thói hư tật xấu này bị trừng phạt đích đáng đều có thêm can đảm và tình yêu để nghiên cứu về chúng! Tội ác cũng nuôi sống bản thân như loài dã thú, cho đến khi chúng béo múp míp, rồi chúng sẽ phải đổ máu.
[BỌN HỌ RỜI ĐI.]
[VOLPONE BƯỚC RA PHÍA TRƯỚC.]
VOLPONE: Gia vị nêm nếm cho một vở kịch, chính là những tràng pháo tay. Giờ đây, dù cho con Cáo đã bị trừng phạt bởi luật pháp, hắn vẫn hy vọng rằng không có hình phạt nào khác phải gánh chịu, cho bất kỳ hành động nào hắn đã làm chống lại quý vị; Nếu có, xin hãy trừng phạt hắn; hắn đang đứng đây đầy lo âu: Nếu không, xin hãy vui vẻ cất tiếng vỗ tay thật rền vang.
[HẮN RỜI ĐI.]
