Dĩ nhiên, từ trước đến nay tôi vẫn luôn tự hào về đất nước mình. Ai mà chẳng thế. So với những vùng đất khác và những giống dân khác mà tôi từng biết, Hợp chủng quốc Hoa Kỳ trong mắt tôi, nói một cách khiêm nhường, luôn tốt đẹp chẳng kém gì những nơi xuất sắc nhất.

Thế nhưng, cũng giống như một đứa trẻ sáng dạ, thông minh, hoàn toàn thành thật và có thiện chí thường hay làm tổn thương lòng tự ái của người lớn bằng những câu hỏi ngây thơ, những người phụ nữ này, chẳng hề mảy may có chút ác ý hay châm biếm nào, cứ liên tục khơi ra những vấn đề thảo luận mà chúng tôi phải dốc hết sức mới né tránh được.

Bây giờ, khi chúng tôi đã khá thông thạo ngôn ngữ của họ, đã đọc nhiều về lịch sử của họ, và đã phác thảo cho họ nghe những nét chính về lịch sử nước mình, họ đã có thể xoáy sâu hơn vào các câu hỏi.

Thế nên, khi Jeff thừa nhận số lượng "nữ lao động làm công ăn lương" mà chúng tôi có, họ liền hỏi ngay về tổng dân số, về tỷ lệ phụ nữ trưởng thành, và phát hiện ra rằng con số ấy tối đa cũng chỉ vỏn vẹn khoảng hai mươi triệu người.

"Vậy ít nhất một phần ba phụ nữ nước các anh là—các anh gọi họ là gì nhỉ—những người làm công ăn lương ư? Và tất cả họ đều nghèo. Chính xác thì nghèo là thế nào?"

"Nước chúng tôi là đất nước tuyệt vời nhất thế giới về vấn đề nghèo đói," Terry bảo họ. "Tôi đảm bảo với các bà rằng chúng tôi không có những kẻ ăn mày và người hành khất khốn khổ như ở các xứ sở lâu đời khác. Chà, khách du lịch châu Âu vẫn bảo chúng tôi rằng, chúng tôi chẳng biết nghèo đói là gì cả."

"Chúng tôi cũng vậy," Zava đáp. "Các anh không định kể cho chúng tôi nghe sao?"

Terry liền đẩy việc đó cho tôi, bảo rằng tôi là nhà xã hội học, thế là tôi giải thích rằng các quy luật tự nhiên đòi hỏi phải có sự đấu tranh để sinh tồn, và trong cuộc đấu tranh ấy, kẻ mạnh sẽ sống sót, kẻ yếu sẽ bị đào thải. Tôi tiếp tục nói rằng, trong cuộc đấu tranh kinh tế của chúng tôi, luôn có vô số cơ hội để những người ưu tú vươn lên đỉnh cao, và họ đã đạt được điều đó với số lượng lớn, đặc biệt là ở đất nước chúng tôi; rằng nơi nào có áp lực kinh tế gay gắt thì dĩ nhiên tầng lớp thấp kém nhất sẽ cảm nhận rõ nhất, và rằng trong số những người nghèo khổ nhất, phụ nữ bị buộc phải dấn thân vào thị trường lao động vì mưu sinh.

Họ lắng nghe chăm chú, kèm theo thói quen ghi chép quen thuộc.

"Khoảng một phần ba, hóa ra lại thuộc về tầng lớp nghèo nhất," Moadine trầm ngâm nhận xét. "Và hai phần ba là những người—cách các anh dùng từ thật đẹp làm sao—‘được yêu thương, được tôn kính, được giữ ở nhà để chăm sóc con cái’. Chắc là một phần ba kém cỏi kia không có con cái gì chứ?"

Jeff—cậu ta càng ngày càng giống họ—đáp lại một cách nghiêm trang rằng, ngược lại là đằng khác, họ càng nghèo thì lại càng đẻ nhiều con. Cậu ta giải thích rằng đó cũng là một quy luật của tự nhiên: "Khả năng sinh sản tỷ lệ nghịch với mức độ cá thể hóa."

"Những ‘quy luật tự nhiên’ này," Zava nhẹ nhàng hỏi, "đó có phải là tất cả những luật lệ mà các anh có không?"

"Còn lâu nhé!" Terry phản đối. "Chúng tôi có những hệ thống luật pháp có từ hàng ngàn hàng vạn năm trước—chắc chắn các bà cũng vậy thôi," cậu ta nói thêm một cách lịch sự.

"Ồ không," Moadine bảo cậu ta. "Chúng tôi không có bộ luật nào cũ hơn một trăm năm cả, và phần lớn chúng đều chưa đến hai mươi tuổi. Chỉ vài tuần nữa thôi," cô tiếp tục, "chúng tôi sẽ có vinh dự được đưa các anh đi thăm mảnh đất nhỏ bé của mình và giải thích mọi điều các anh muốn biết. Chúng tôi muốn các anh nhìn thấy nhân dân chúng tôi."

"Và tôi đảm bảo với các anh," Somel nói thêm, "rằng nhân dân chúng tôi cũng rất muốn nhìn thấy các anh."

Terry bỗng trở nên vô cùng phấn khởi trước tin này, và đành chấp nhận gánh vác trở lại những yêu cầu đặt ra cho năng lực làm thầy của chúng tôi. Thật may là thực ra chúng tôi biết quá ít và chẳng có cuốn sách nào để tra cứu, bằng không, tôi tưởng tượng rằng có lẽ tất cả chúng tôi vẫn còn đang ở đó, giảng dạy cho những người phụ nữ ham học hỏi ấy về phần còn lại của thế giới.

Về mặt địa lý, họ có truyền thuyết về Biển Lớn nằm bên kia những dãy núi; và họ có thể tận mắt nhìn thấy những đồng bằng bạt ngàn rợp bóng cây rậm rạp phía dưới mình—chỉ có thế mà thôi. Nhưng từ một số ít tài liệu ghi chép về tình trạng cổ xưa của họ—không phải thời "trước trận đại hồng thủy" theo cách hiểu của họ, mà là trước trận đại địa chấn đã cô lập họ hoàn toàn—họ ý thức được rằng vẫn có những dân tộc khác và những quốc gia khác.

Về mặt địa chất học, họ hoàn toàn vô minh.

Về nhân chủng học, họ cũng chỉ có chừng ấy mẩu thông tin tản mác về các dân tộc khác, cùng với sự hiểu biết về tính dã man của những cư dân sống trong các khu rừng âm u phía dưới kia. Tuy nhiên, họ đã suy luận ra được (trí óc họ siêu phàm thật đấy trong việc suy luận và phỏng đoán!) sự tồn tại và phát triển của nền văn minh ở những nơi khác, giống như cách chúng ta suy luận về sự sống trên các hành tinh khác.

Khi chiếc máy bay hai tầng cánh của chúng tôi vè vè bay lướt qua đầu họ trong chuyến bay thám hiểm đầu tiên ấy, họ đã ngay lập tức coi đó là bằng chứng cho thấy sự phát triển cao độ của Một Nơi Nào Đó, và đã chuẩn bị đón tiếp chúng tôi với sự dè dặt và háo hức chẳng kém gì cách chúng ta chuẩn bị chào đón những vị khách đến "bằng thiên thạch" từ sao Hỏa.

Về lịch sử—ngoại trừ lịch sử của chính họ—thì dĩ nhiên họ chẳng biết gì sất, ngoại trừ những truyền thuyết cổ xưa.

Về thiên văn học, họ có một sự hiểu biết thực tiễn khá vững vàng—đó là một khoa học rất cổ xưa; và đi kèm với nó là một vốn toán học phong phú đến ngạc nhiên cùng sự thànhthạo đến mức lưu loát.

Về sinh lý học, họ nắm rất rõ. Thật vậy, khi bàn đến những ngành khoa học đơn giản và cụ thể hơn, nơi mà đối tượng nghiên cứu nằm ngay trong tầm tay và họ chỉ việc vận dụng trí tuệ vào đó, kết quả thu được thật đáng kinh ngạc. Họ đã đúc kết ra hóa học, thực vật học, vật lý học, với tất cả những điểm giao thoa giữa khoa học và nghệ thuật, hay hòa quyện vào công nghiệp, với độ sâu sắc toàn diện đến mức khiến chúng tôi cảm thấy mình chẳng khác nào những đứa trẻ ngồi ghế nhà trường.

Chúng tôi cũng phát hiện ra điều này—ngay khi chúng tôi được tự do đi lại trong nước họ, qua việc nghiên cứu và đặt câu hỏi thêm—rằng những gì một người biết thì hầu như mọi người đều biết ở một mức độ đáng kể.

Sau đó, tôi đã trò chuyện với những cô sơn nữ đến từ các thung lũng ngập tràn sắc tối của rừng thông tít tắp trên vùng cao nguyên, với những phụ nữ vùng đồng bằng da rám nắng và những nữ thợ rừng nhanh nhẹn ở khắp nơi trên đất nước, cũng như những người ở các thị trấn, và ở đâu tôi cũng bắt gặp cùng một tầng lớp trí tuệ cao ngất ngưởng. Một số người biết nhiều hơn những người khác về một lĩnh vực nào đó—dĩ nhiên là họ có sự chuyên môn hóa; nhưng tất cả bọn họ đều biết nhiều hơn về mọi thứ—ý tôi là về mọi thứ mà đất nước đó biết đến—so với tình hình ở xứ sở chúng ta.

Chúng ta thường hay lớn tiếng khoe khoang về "mức độ thông minh chung cao" và nền "giáo dục phổ thông bắt buộc" của mình, nhưng nếu so sánh với những cơ hội mà họ có, họ được giáo dục tốt hơn người của chúng ta rất nhiều.

Từ những gì chúng tôi kể, từ những bản phác thảo và mô hình mà chúng tôi có thể chuẩn bị, họ đã xây dựng nên một thứ đề cương thực hành để rồi tự điền thêm chi tiết khi học hỏi được nhiều hơn.

Một quả địa cầu lớn đã được chế tạo, và những bản đồ mơ hồ của chúng tôi, với sự trợ giúp từ cuốn niên giám quý giá mà tôi có, đã được đánh dấu mang tính phỏng chừng lên đó.

Họ ngồi thành từng nhóm háo hức, đông đảo những con người kéo đến vì mục đích này, và lắng nghe khi Jeff phác họa lướt qua lịch sử địa chất của trái đất, rồi chỉ cho họ thấy vị trí quê hương họ so với những vùng đất khác. Chính từ cuốn sổ tay bỏ túi ấy của tôi mà những sự kiện và số liệu đã được chộp lấy rồi đặt vào đúng mối quan hệ của chúng với sự nhạy bén không chút sai sót.

Ngay cả Terry cũng đâm ra hứng thú với công việc này. "Nếu chúng ta cứ tiếp tục thế này, họ sẽ bắt chúng ta đi diễn thuyết ở tất cả các trường và cao đẳng nữ sinh mất—thế nào nhỉ?" cậu ta gợi ý với chúng tôi. "Tớ cũng chẳng ngại gì việc trở thành một Chuyên gia trước những khán giả như thế đâu."

Thực ra, sau đó họ đã giục chúng tôi thuyết trình công chúng thật, nhưng không phải trước những khán giả hay vì mục đích mà chúng tôi mong đợi.

Những gì họ đang làm với chúng tôi giống như—giống như—chà, cứ cho là giống như Napoleon khai thác thông tin quân sự từ một vài tên nông dân mù chữ vậy. Họ biết chính xác phải hỏi gì, và biết chính xác phải sử dụng thông tin ấy như thế nào; họ có trong tay các thiết bị cơ khí để truyền bá thông tin gần như tương đương với ở quê nhà chúng tôi; và vào thời điểm chúng tôi được đưa ra để diễn thuyết, khán giả của chúng tôi đã nắm vững một bản tổng hợp được sắp xếp vô cùng ngăn nắp về tất cả những gì chúng tôi từng truyền đạt cho các nữ giáo viên của mình, đồng thời chuẩn bị sẵn những ghi chép và câu hỏi có thể khiến một vị giáo sư đại học phải nể sợ.

Mà đó cũng chẳng phải là những khán giả toàn nữ sinh. Phải mất một thời gian khá lâu chúng tôi mới được phép gặp gỡ những người phụ nữ trẻ tuổi.

"Các bà có phiền không nếu nói cho chúng tôi biết các định làm gì với bọn tôi không?" Terry bỗng bùng nổ vào một ngày nọ, đối mặt với Moadine điềm tĩnh và thân thiện bằng cái điệu bộ nửa như hách dịch buồn cười của cậu ta. Hồi đầu, cậu ta hay nổi sùng và làm phách lắm, nhưng hình như chẳng có gì khiến họ cảm thấy thú vị hơn thế; họ sẽ tụ tập lại quanh cậu ta và quan sát như thể đó là một buổi triển lãm vậy, rất lịch sự nhưng với một sự tò mò hiện rõ trên gương mặt. Thế là cậu ta học được cách kìm chế bản thân, và có thái độ gần như là hợp lý—nhưng chưa hẳn là hoàn toàn.

Cô điềm đạm và từ tốn tuyên bố: "Không phiền chút nào. Tôi tưởng là điều đó rất rõ ràng rồi chứ. Chúng tôi đang cố gắng học hỏi ở các anh tất cả những gì có thể, và dạy lại cho các anh những gì các anh sẵn sàng tiếp thu về đất nước chúng tôi."

"Chỉ thế thôi sao?" cậu ta gặng hỏi.

Cô mỉm cười một nụ cười kín đáo và đầy ẩn ý. "Còn tùy."

"Tùy vào cái gì?"

"Chủ yếu là tùy thuộc vào các anh," cô đáp.

"Tại sao các bà lại giam chúng tôi kỹ thế?"

"Vì chúng tôi cảm thấy chưa thực sự yên tâm khi để các anh tự do đi lại ở những nơi có quá nhiều phụ nữ trẻ."

Terry thực sự cảm thấy hài lòng vì câu nói đó. Thâm tâm cậu ta cũng nghĩ thế; nhưng cậu ta vẫn lấn tới. "Tại sao các bà lại phải sợ? Chúng tôi là những quý ômg cơ mà."

Cô lại nở nụ cười nhỏ ấy và hỏi: "‘Quý ông’ thì lúc nào cũng an toàn hay sao?"

Cậu ta nhấn mạnh khá rõ vào từ "chúng tôi" rồi nói: "Chắc chắn các bà không đời nào nghĩ rằng bất cứ ai trong số chúng tôi lại đi—" làm hại đến những thiếu nữ của các bà chứ?"

"Ồ không," cô đáp ngay, vẻ ngạc nhiên chân thành. "Mối nguy hiểm hoàn toàn ngược lại đấy chứ. Họ có thể làm hại các anh mới phải. Nếu vì bất cứ tai nạn nào mà các anh dám làm tổn thương dù chỉ một người trong chúng tôi, các anh sẽ phải đối đầu với một triệu bà mẹ đấy."

Trông cậu ta ngạc nhiên và phẫn nộ đến mức Jeff và tôi phì cười thành tiếng, nhưng cô vẫn điềm đạm nói tiếp.

Thế giới này không đơn giản như các anh tưởng. Các anh chỉ là đàn ông, ba người đàn ông, lạc vào một đất nước mà toàn bộ dân số đều là những người mẹ—hoặc sắp sửa làm mẹ. Đối với chúng tôi, tình mẫu tử có một ý nghĩa mà tôi vẫn chưa thể tìm thấy ở bất kỳ quốc gia nào mà các anh kể cho nghe. Các anh đã từng nói"—cô quay sang Jeff, "về Tình huynh đệ nhân loại như một lý tưởng cao đẹp của các anh, nhưng ngay cả điều đó, tôi cũng đánh giá là hãy còn cách xa hiện thực thực tế lắm phải không?"

Jeff hơi buồn rầu gật đầu. "Rất xa là đằng khác—" cậu ta nói.

"Ở đây chúng tôi có Tình mẫu tử nhân loại—đang được hiện thực hóa trọn vẹn," cô tiếp tục. "Không có gì khác ngoài tình chị em ruột thịt từ nguồn gốc của chúng tôi, và sự gắn kết cao cả, sâu sắc hơn nhiều trong sự phát triển xã hội của chúng tôi."

"Trẻ em ở đất nước này là trung tâm và là trọng tâm của mọi suy nghĩ của chúng tôi. Mỗi bước tiến của chúng tôi luôn được cân nhắc dựa trên ảnh hưởng của nó đối với chúng—đối với giống nòi. Các anh thấy đấy, chúng tôi là Những người mẹ," cô lặp lại, như thể trong câu đó cô đã gói gọn tất cả mọi điều.

"Tôi không hiểu tại sao cái thực tế đó—vốn là điều mà người phụ nữ nào cũng có—lại mang đến rủi ro nào cho chúng tôi," Terry vẫn cố chấp. "Ý các bà là họ sẽ bảo vệ con cái mình khỏi bị tấn công ư? Dĩ nhiên rồi. Bất kỳ người mẹ nào cũng thế. Nhưng chúng tôi không phải là những kẻ dã man, thưa nữ sĩ thân mến; chúng tôi sẽ chẳng làm tổn thương đứa con của người mẹ nào đâu."

Họ nhìn nhau rồi khẽ lắc đầu, nhưng Zava quay sang Jeff và giục cậu ta hãy làm cho chúng tôi hiểu—nói rằng cậu ta dường như thấu hiểu vấn đề một cách toàn diện hơn chúng tôi. Và cậu ta đã thử làm điều đó.

Bây giờ thì tôi đã có thể nhìn nhận ra vấn đề, hoặc ít ra là phần lớn trong số đó, nhưng tôi đã phải mất rất nhiều thời gian và một lượng lớn nỗ lực trí tuệ thực sự.

Thứ mà họ gọi là Tình mẫu tử vốn dĩ là thế này:

Họ bắt đầu với một mức độ phát triển xã hội thực sự cao, đại loại như Ai Cập cổ đại hay Hy Lạp. Sau đó, họ phải chịu cảnh mất đi mọi thứ thuộc về phái nam, và thoạt đầu họ cũng tưởng rằng mọi quyền lực và sự an toàn của con người cũng đã tiêu tan theo. Rồi họ phát triển được khả năng sinh sản vô tính này. Sau đó, vì sự thịnh vượng của con cái phụ thuộc vào điều đó, sự phối hợp nhịp nhàng và tinh vi nhất bắt đầu được đưa vào thực tiễn.

Tôi nhớ Terry đã từng ngượng ngùng biết bao trước sự đồng lòng hiển nhiên của những người phụ nữ này—đặc điểm nổi bật nhất trong toàn bộ nền văn hóa của họ. "Thật là bất khả thi!" cậu ta cứ khăng khăng đòi như thế. "Phụ nữ không thể hợp tác với nhau được—điều đó trái với tự nhiên."

Khi chúng tôi viện dẫn những thực tế rành rành ra thì cậu ta lại bảo: "Nhảm nhí!" hoặc "Mặc kệ mấy cái thực tế của các cậu đi—tớ bảo là không thể làm được!" Và chúng tôi chẳng bao giờ thành công trong việc bắt cậu ta im miệng cho đến khi Jeff lôi loài côn trùng màng cánh vào cuộc.

"‘Hãy đến với loài kiến, hỡi kẻ lười biếng’—và học hỏi một điều gì đó," cậu ta đắc thắng tuyên bố. "Chúng hợp tác với nhau khá tốt đấy chứ? Cậu không thể tìm đâu ra thứ tốt hơn đâu. Nơi này chẳng khác nào một cái tổ kiến khổng lồ—cậu biết đấy, tổ kiến chẳng là gì ngoài một nhà trẻ cả. Thế còn loài ong thì sao? Chúng chẳng xoay sở hợp tác và yêu thương lẫn nhau đấy thôi?"

Như loài chim yêu Mùa xuân,

Hay bầy ong quý mến vị vua chu đáo của mình,

giống như cách diễn đạt của nhà thơ Constable quý giá nọ. Hãy chỉ cho tôi xem sự kết hợp nào của những sinh vật đực, dù là chim, côn trùng hay thú vật, lại hoạt động ăn ý đến thế xem nào? Hoặc hãy chỉ ra một quốc gia toàn đàn ông nào mà người dân biết cùng nhau lao động ăn ý được như ở đây xem nào! Tôi nói cho các cậu biết, phụ nữ mới là những người hợp tác bẩm sinh, chứ không phải đàn ông!

Terry đã phải học hỏi rất nhiều điều mà cậu ta chẳng hề muốn chút nào. Quay trở lại với sự phân tích nhỏ của tôi về những gì đã xảy ra:

Họ đã phát triển toàn bộ lối phục vụ lẫn nhau một cách khăng khít này vì lợi ích của con cái họ. Để làm tốt nhất công việc, dĩ nhiên họ phải phân công chuyên môn hóa; lũ trẻ cần những thợ kéo sợi và thợ dệt, nông dân và người làm vườn, thợ mộc và thợ nề, cũng như những người mẹ.

Rồi thời kỳ bùng nổ dân số cũng đến. Khi dân số cứ nhân lên gấp năm lần sau mỗi ba mươi năm thì chẳng mấy chốc sẽ chạm tới giới hạn của một đất nước, nhất là một quốc gia nhỏ bé như thế này. Rất nhanh chóng, họ đã loại bỏ hoàn toàn gia súc ăn cỏ—tôi tin là cừu là loài bị loại bỏ sau cùng. Hơn nữa, họ còn phát triển một hệ thống nông nghiệp thâm canh vượt xa bất cứ thứ gì tôi từng nghe nói đến, với toàn bộ các khu rừng đều được trồng lại bằng cây ăn quả hoặc cây cho hạt.

Dù có làm cách nào đi chăng nữa, thì chẳng mấy chốc cũng đến lúc họ phải đối mặt với bài toán "áp lực dân số" một cách vô cùng gay gắt. Tình trạng chật chội đã thực sự xảy ra, và đi kèm với nó, một cách không thể tránh khỏi, là sự suy giảm về các tiêu chuẩn sống.

Và những người phụ nữ đó đã đối phó với nó như thế nào?

Không phải bằng một cuộc "đấu tranh sinh tồn" vốn sẽ dẫn đến một khối hỗn độn quằn quại vĩnh viễn của những con người kém chất lượng đang cố gắng chà đạp lên nhau để ngoi lên—một số ít đứng trên đỉnh cao một cách tạm thời, rất nhiều kẻ liên tục bị nghiền nát ở dưới đáy, một tầng lớp cặn bã vô vọng gồm những kẻ nghèo hèn và suy đồi, và chẳng có lấy một chút thanh thản hay bình yên cho bất kỳ ai, chẳng có chút khả năng nào cho những phẩm chất thực sự cao quý hiện hữu trong quần chúng nhân dân.

Họ cũng chẳng hề mở những cuộc hành quân cướp bóc để chiếm thêm đất đai từ kẻ khác, hay cướp đoạt thêm lương thực từ người khác nhằm duy trì đám đông đang chật vật đấu tranh của mình.

Hoàn toàn không. Họ ngồi lại với nhau trong hội đồng và cùng suy ngẫm để tìm ra giải pháp. Họ là những bộ óc suy nghĩ vô cùng minh mẫn và mạnh mẽ. Họ tự bảo nhau: "Dù đã cố gắng hết sức, đất nước này cũng chỉ có thể nuôi sống chừng này con người, với các tiêu chuẩn về hòa bình, sự thoải mái, sức khỏe, cái đẹp và sự tiến bộ mà chúng ta đòi hỏi. Rất tốt. Đó sẽ là tất cả số con người mà chúng ta sẽ tạo ra."

Đấy, các vị thấy chưa. Các anh thấy đấy, họ là những Người mẹ, không phải theo cái nghĩa là sự mắn đẻ vô thức đầy bất lực của chúng ta, bị ép buộc phải lấp đầy và làm quá tải đất nước, mọi đất nước, rồi nhìn con cái mình chịu đựng, lầm lỗi và chết chóc, chiến đấu một cách kinh hoàng với nhau; mà là theo nghĩa những Người kiến tạo Con người một cách có ý thức. Tình mẫu tử đối với họ không phải là một thứ bản năng thú tính, một thứ "bản năng" thuần túy, một cảm xúc hoàn toàn mang tính cá nhân; nó là—một thứ tôn giáo.

Nó bao hàm cái cảm giác vô bờ bến về tình chị em, sự đoàn kết rộng lớn trong sự phụng sự, thứ mà chúng tôi rất khó khăn mới có thể lĩnh hội được. Và nó mang tầm vóc Quốc gia, Chủng tộc, Nhân loại—ôi, tôi chẳng biết phải diễn tả thế nào nữa.

Chúng ta đã quen với việc nhìn thấy thứ mà ta gọi là "một người mẹ" hoàn toàn chìm đắm trong gói bọc hồng hào mang lại niềm say mê của riêng đứa con bé bỏng của mình, và chẳng mảy mang theo dù chỉ một chút quan tâm mang tính lý thuyết đến gói bọc của bất kỳ ai khác, chưa nói gì đến những nhu cầu chung của tất cả mọi gói bọc. Thế nhưng những người phụ nữ này lại đang cùng nhau làm việc trong một nhiệm vụ vĩ đại nhất—họ đang Kiến tạo Con người—và họ làm việc đó rất cừ khôi.

Tiếp theo sau đó là một thời kỳ "ưu sinh học tiêu cực" chắc hẳn đã là một sự hy sinh vô cùng kinh khủng. Chúng ta thường sẵn sàng "hy sinh tính mạng" vì tổ quốc, nhưng họ lại phải từ bỏ quyền làm mẹ vì tổ quốc của mình—và đó chính là điều khó khăn nhất đối với họ.

Khi đọc đến đây, tôi đã tìm gặp Somel để tìm hiểu thêm. Lúc đó, chúng tôi đã trở nên thân thiết như thể tôi từng thân thiết với bất kỳ người phụ nữ nào trong đời. Cô ấy là một tâm hồn vô cùng dễ chịu, mang lại cái cảm giác làm mẹ dịu êm dễ mến mà đàn ông thường thích ở một người phụ nữ, nhưng đồng thời cũng tỏa ra trí tuệ minh mẫn và sự đáng tin cậy mà trước đây tôi vẫn tưởng lầm là những phẩm chất của nam giới. Chúng tôi đã trò chuyện với nhau khối điều rồi.

"Cô xem này," tôi nói. "Thời kỳ khủng khiếp này khi dân số trở nên quá đông đúc, và họ đã quyết định hạn chế sinh đẻ. Chúng ta cũng bàn tán rất nhiều về vấn đề đó, nhưng vị thế của các cô rất khác nên tôi muốn tìm hiểu thêm đôi chút."

"Tôi hiểu rằng các cô coi Tình mẫu tử là dịch vụ xã hội cao cả nhất—thực sự là một bí tích; rằng hầu hết dân số chỉ thực hiện điều đó một lần duy nhất; rằng những ai bị coi là không đủ tiêu chuẩn thậm chí còn không được phép làm điều đó; và việc được khuyến khích sinh nhiều hơn một đứa con chính là phần thưởng và vinh dự cao quý nhất nằm trong quyền hạn của nhà nước."

(Đến đây cô ấy chèn vào rằng thứ gần nhất với tầng lớp quý tộc mà họ có chính là việc xuất thân từ dòng dõi "Siêu Mẫu"—những người từng được vinh danh như thế.)

"Nhưng điều mà tôi tự nhiên không tài nào hiểu được, là làm thế nào các cô ngăn chặn điều đó. Tôi cứ ngưởng là mỗi người phụ nữ sinh năm đứa con. Các cô lại chẳng có những ông chồng độc đoán nào để mà kìm kẹp—và chắc chắn là các cô không hề tiêu diệt những sinh linh chưa chào đời—"

Ánh nhìn kinh hoàng tột độ mà cô ấy dành cho tôi là thứ tôi sẽ không bao giờ quên. Cô bật dậy khỏi ghế, mặt tái mét, đôi mắt bừng sáng.

"Tiêu diệt sinh linh chưa chào đời—!" cô nói trong một tiếng thì thào đầy khô khốc. "Đàn ông ở đất nước các anh làm thế thật sao?"

"Đàn ông!" tôi bắt đầu đáp lại, có phần gay gắt, rồi chợt nhìn thấy cái vực thẳm trước mặt mình. Không ai trong chúng tôi muốn những người phụ nữ này nghĩ rằng phụ nữ nước chúng tôi, những người mà chúng tôi vẫn hãnh diện khoe khoang, lại thua kém họ ở bất kỳ điểm nào. Tôi lấy làm xấu hổ khi phải thừa nhận rằng mình đã nói lảng đi. Tôi kể cho cô nghe về một số loại tội phạm ở phụ nữ—những kẻ lệch lạc, hoặc điên rồ, từng được biết là đã phạm tội giết trẻ sơ sinh. Tôi nói với cô sự thật rằng ở đất nước chúng tôi có rất nhiều điều đáng chỉ trích, nhưng tôi ghét phải xoáy sâu vào những khiếm khuyết của mình cho đến khi họ hiểu rõ hơn về chúng tôi và hoàn cảnh của chúng tôi.

Và, sau một hồi vòng vo tam quốc, tôi mới lần mò quay trở lại câu hỏi làm thế nào họ hạn chế dân số.

Còn về phần Somel, cô ấy có vẻ tiếc nuối, thậm chí hơi xấu hổ vì sự kinh ngạc bộc lộ quá rõ của mình. Khi nghĩ lại lúc này, sau khi đã hiểu họ hơn, tôi lại càng ngạc nhiên hơn nữa khi trân trọng sự lịch thiệp tinh tế mà họ đã dùng để lặp đi lặp lại việc tiếp nhận những tuyên bố và sự thừa nhận từ phía chúng tôi—những điều chắc hẳn đã khiến tâm can họ phải ghê tởm.

Cô từ tốn và dịu dàng giải thích với tôi rằng, đúng như tôi từng đoán, thoạt đầu mỗi người phụ nữ sinh năm đứa con; và trong khát khao cháy bỏng muốn xây dựng đất nước, họ cứ tiếp tục như thế trong vài thế kỷ, cho đến khi đối mặt với nhu cầu bức thiết tuyệt đối về việc phải có giới hạn. Thực tế này hiển hiện rõ ràng đối với tất cả mọi người—ai nấy đều quan tâm như nhau.

Giờ đây, họ khao khát kìm hãm năng lực tuyệt diệu của mình cũng nhiều như khi họ từng khao khát phát triển nó; và trong một số thế hệ, họ đã dành cho vấn đề này những suy nghĩ và nghiên cứu nghiêm túc nhất.

"Chúng tôi đã phải sống nhờ tem phiếu trước khi tìm ra giải pháp đó," cô nói. "Nhưng cuối cùng chúng tôi đã tìm ra. Anh thấy đấy, trước khi một đứa trẻ đến với một người phụ nữ trong số chúng tôi, sẽ có một khoảng thời gian vô cùng thăng hoa—toàn bộ cơ thể được nâng niu và lấp đầy bởi một khao khát mãnh liệt hướng về đứa trẻ đó. Chúng tôi học cách mong đợi khoảng thời gian ấy với sự thận trọng lớn lao. Thường thì những người phụ nữ trẻ của chúng tôi, những người chưa đến tuổi làm mẹ, sẽ tự nguyện hoãn việc đó lại. Khi nhu cầu sâu thẳm bên trong về một đứa trẻ bắt đầu trỗi dậy, cô ấy sẽ chủ động lao vào những công việc tích cực nhất, cả về thể chất lẫn tinh thần; và quan trọng hơn nữa, cô ấy sẽ xoa dịu nỗi khao khát của mình bằng sự chăm sóc và phụng sự trực tiếp dành cho những đứa trẻ mà chúng tôi đã có sẵn."

Cô dừng lại. Khuôn mặt khôn ngoan và ngọt ngào của cô trở nên vô cùng dịu dàng và đầy kính cẩn.

"Chẳng mấy chốc chúng tôi nhận ra rằng tình mẫu tử có nhiều hơn một ngả đường để bộc lộ. Tôi nghĩ lý do khiến con cái chúng tôi được yêu thương nhiều đến thế—một cách trọn vẹn bởi tất cả chúng tôi—chính là vì không ai trong chúng tôi—không một ai—có đủ con của riêng mình."

Điều này đối với tôi thật vô cùng bi thảm, và tôi đã nói lên điều đó. "Cuộc sống ở quê nhà của chúng tôi có rất nhiều điều cay đắng và khắc nghiệt," tôi bảo cô, "nhưng điều này đối với tôi thật đáng thương đến mức không từ nào diễn tả nổi—cả một quốc gia gồm những người mẹ đang chết đói tình mẫu tử!"

Nhưng cô chỉ mỉm cười nụ cười sâu lắng và mãn nguyện của mình, rồi bảo rằng tôi đã hiểu hoàn toàn lầm.

"Mỗi chúng tôi đều phải từ bỏ một phạm vi niềm vui cá nhân nhất định," cô nói, "nhưng hãy nhớ rằng—mỗi chúng tôi đều có đến một triệu đứa trẻ để yêu thương và phụng sự—những đứa con của chúng tôi."

Quá sức tưởng tượng đối với tôi. Nghe một đám phụ nữ bàn tán về "những đứa con của chúng tôi"! Nhưng tôi đoán đó là cách mà loài kiến và loài ong vẫn nói—vẫn đang nói ấy nhỉ, biết đâu được.

Dù sao đi nữa, đó chính là những gì họ đã làm.

Khi một người phụ nữ chọn làm mẹ, cô ấy để cho niềm khao khát con cái lớn lên trong lòng cho đến khi nó tạo ra phép màu tự nhiên của mình. Khi cô ấy không chọn như thế, cô ấy gạt phăng mọi chuyện đó ra khỏi tâm trí, và sưởi ấm trái tim mình bằng những đứa trẻ khác.

Để xem nào—ở chỗ chúng tôi, trẻ em—ý tôi là những người chưa thành niên—chiếm khoảng ba phần năm dân số; còn ở xứ họ thì chỉ khoảng một phần ba, hoặc ít hơn thế. Và thật là quý giá—! Không một vị hoàng tử thừa kế ngai vàng nào của đế quốc, không một đứa trẻ triệu phú đơn độc nào, không một đứa con một của những bậc cha mẹ luống tuổi nào có thể sánh ngang bằng với tư cách là một thần tượng so với những đứa trẻ Herland này.

Nhưng trước khi bắt đầu bàn về chủ đề đó, tôi phải hoàn thành cho xong phần phân tích nhỏ mà tôi đang cố gắng thực hiện.

Họ đã thực sự và vĩnh viễn giới hạn quy mô dân số, sao cho đất nước cung cấp dư dã sự sống phong phú và trọn vẹn nhất cho tất cả mọi người: dư dã mọi thứ, bao gồm cả không gian, không khí, thậm chí cả sự tĩnh mịch.

Và rồi họ bắt tay vào việc cải thiện chất lượng của dân số đó—vì số lượng đã bị hạn chế. Công việc này đã được họ tiến hành liên tục trong suốt khoảng một nghìn rưỡi năm qua. Bạn có ngạc nhiên khi họ là những con người đáng mến không?

Sinh lý học, vệ sinh học, y tế phòng dịch, thể dục thể hình—toàn bộ lĩnh vực công việc đó đã được hoàn thiện từ lâu. Bệnh tật gần như hoàn toàn xa lạ đối với họ, đến mức mà sự phát triển từng rất cao trước đây trong thứ mà chúng ta gọi là "khoa học y khoa" đã trở thành một nghệ thuật gần như thất truyền. Họ là một hội những con người khỏe mạnh, thuần chủng, được chăm sóc chu đáo nhất, luôn sống trong những điều kiện hoàn hảo nhất.

Khi nói đến tâm lý học—chẳng có điều gì khiến chúng tôi chết lặng, thực sự kinh ngạc cho bằng kiến thức và thực tiễn vận hành hàng ngày mà họ có được trong lĩnh vực này. Khi chúng tôi ngày càng hiểu biết nhiều hơn về nó, chúng tôi học được cách trân trọng sự uyên bác tuyệt vời mà chính bản thân chúng tôi, những kẻ tha hương khác chủng tộc, khác giới tính đối lập, đã được thấu hiểu và chăm lo từ những ngày đầu tiên.

Với sự hiểu biết rộng lớn, sâu sắc và triệt để này, họ đã đối mặt và giải quyết các vấn đề giáo dục theo những cách thức mà tôi hy vọng sẽ làm sáng tỏ hơn sau này. Những đứa trẻ được cả quốc gia yêu thương ấy so với mức trung bình ở đất nước chúng tôi chẳng khác nào những bông hồng được vun trồng hoàn hảo nhất, phát triển phong phú nhất đem so với... cỏ dại. Thế nhưng trông chúng lại CHẲNG HỀ có vẻ gì là được "giun trồng" cả—tất cả đã trở thành một trạng thái tự nhiên.

Và dân tộc này, với năng lực tư duy ngày càng phát triển, ý chí mạnh mẽ, lòng tận tụy với xã hội, đã đùa giỡn với nghệ thuật và khoa học—trong tầm hiểu biết của họ—suốt nhiều thế kỷ nay với thành công tất yếu.

Vào vùng đất yên bình và đáng yêu này, giữa những người phụ nữ khôn ngoan, ngọt ngào và mạnh mẽ ấy, chúng tôi, với sự tự mãn ngây ngô về sự vượt trội của mình, đã bất ngờ đặt chân đến; và giờ đây, đã được thuần hóa và huấn luyện đến mức độ mà họ cho là an toàn, cuối cùng chúng tôi cũng được đưa ra ngoài để ngắm nhìn đất nước, để tìm hiểu nhân dân nơi đây.