Vợ chồng họ Minh lắm mưu nhiều kế. Chị Minh đã sinh con trai con gái cho chồng, đầu cũng uốn xoăn dù đã gần tuổi bốn mươi; nhưng rốt cuộc lúc nào chị cũng thấp thỏm lo âu. Chị biết mình có một nhược điểm lớn là không biết chữ. Để khuyết điểm này, chị vắt óc suy tính; đối với con cái, đối với chồng, chị chăm sóc vô cùng chu đáo. Đối với con cái, chị nuông chiều, không dám trách phạt dạy dỗ chúng. Chị biết địa vị của mình không cao bằng con cái, trước mặt chồng, chị không dám ra oai với chúng. Chị là mẹ chúng, chỉ bởi vì chúng có người bố đó. Chị không thể không đề cao cảnh giác, chồng chị là tất cả, chị không được phép mắng mỏ con của chồng. Chị hiểu nếu chồng nổi giận, anh ta hoàn toàn có thể đối xử với chị bằng những thủ đoạn khó chịu nhất; ông Minh có thể tùy ý cưới người khác, chị hoàn toàn không có cách nào.
Chị hay đa nghi, đối với bất cứ thứ gì có chữ, chị đều không yên tâm. Trong chữ ẩn giấu những bí mật mà chị không tài nào đoán ra được. Vì thế, chị căm ghét những vị phu nhân, tiểu thư biết chữ ấy. Thế nhưng, nghĩ đi nghĩ lại, chồng chị, con cái chị, chẳng hề kém hơn những vị phu nhân biết đọc biết chữ kia, chị lại không thể không thừa nhận sự thông minh, phúc đức và thân phận của mình. Chị không cho phép người khác nói con mình không tốt, hay thích nghịch ngợm. Con cái không tốt chính là nói gián tiếp mẹ không tốt, chị không thể chịu đựng điều này. Chị vâng lời chồng trong mọi chuyện, thứ hai là nghe lời con cái; ngoài ra, chị cao thấu hơn tất cả mọi người. Với hàng xóm, với người hầu, lúc nào chị cũng muốn thể hiện sự tôn nghiêm của mình. Lũ trẻ đánh nhau với con nhà khác, chị có thể liều mạng lao vào trận chiến; để người khác biết sự lợi hại của mình, chị là vợ ông Minh, sự ngang ngược của chị phản chiếu uy nghiêm của chồng, giống như ánh trăng khiến người ta nhớ tới vinh quang của mặt trời.
Chị căm ghét những người hầu, bởi vì họ coi thường chị. Không phải họ không mở miệng ngậm miệng đều gọi chị là bà Minh, mà là thỉnh thoảng họ lại lộ ra vẻ mặt ấy, khiến chị cảm thấy trong lòng họ đang nói: "Cởi bỏ chiếc áo choàng đó ra, chúng ta đều như nhau cả thôi; có lẽ cô còn hồ đồ hơn." Càng là lúc bà Minh lên kế hoạch tỉ mỉ xong xuôi mọi việc, họ càng thích lộ ra vẻ mặt này. Điều này khiến chị hận không thể ăn tươi nuốt sống họ. Chị thường đuổi việc người hầu, chị chỉ có thể xả chút cơn giận uất ức này như thế.
Ông Minh rất chuyên quyền với vợ, thế nhưng đối với việc vợ nuông chiều con cái, cãi nhau với hàng xóm, đuổi việc người hầu, anh ta lại cho vợ một chút tự do. Anh ta cho rằng ở những mặt này, vợ đang làm vẻ vang cho họ Minh. Anh ta là một người chăm chỉ và kiêu ngạo. Trong lòng, anh ta thật sự coi thường vợ, nhưng lại không cho phép người khác coi thường cô ấy; dù cô ấy thế nào đi nữa, suy cho cùng vẫn là phu nhân của anh ta. Anh ta không thể tái hôn, bởi vì anh ta làm việc dưới quyền một người ngoại quốc sùng đạo và rất giàu có; ly hôn hay tái hôn đều đủ để làm mất chén cơm của anh ta. Đã phải nhẫn nhịn vị phu nhân này, anh ta liền không cho phép ai coi thường cô ấy. Anh ta có thể đánh cô ấy, người khác thì đừng hòng liếc nhìn cô ấy một cái. Anh ta vốn không thể thật lòng yêu cô ấy, cho nên không thể không nuông chiều các con của mình.
Cái gì của anh ta cũng phải cao hơn người khác, con cái của bản thân lại càng không cần phải nói.
Đầu ông Minh ngẩng rất cao. Anh ta xứng đáng với phu nhân, yêu thương con cái, có nghề nghiệp kiếm ra tiền, không có một sở thích xấu nào, anh ta nhìn bản thân mình cứ như nhìn một bậc thánh nhân vậy, vô cùng đáng kính ngưỡng. Anh ta không cần cầu cạnh ai, cho nên chẳng cần phải khách khí. Ban ngày anh ta đi làm, tối về nhà chơi đùa với con cái; anh ta không bao giờ đọc sách, bởi vì sách vở không thể cung cấp cho anh ta thứ gì, anh ta đã biết tất cả mọi thứ rồi. Nhìn thấy hàng xóm muốn gật đầu chào mình, anh ta quay mặt đi. Anh ta không có quốc gia, không có xã hội. Thế nhưng anh ta có một lý tưởng, đó là làm thế nào để tích lũy thật nhiều tiền, khiến bản thân được an ổn độc lập tựa như một quả núi nhỏ vậy.
Thế nhưng, rốt cuộc anh ta vẫn có chút không vừa ý. Anh ta tự nhủ bản thân nên cảm thấy hài lòng, nhưng trong sinh mạng dường như có thứ gì đó không chịu sự chi phối quản hạt của bản thân. Thứ này không thể bị những vật khác thay thế. Anh ta nhìn thấy rõ mồn một trong cơ thể mình có một vết đen, giống như một vật nhỏ được bọc trong viên thủy tinh. Ngoại trừ vết đen này, anh ta tự tin, và cũng tự kiêu rằng bản thân trong suốt từ đầu đến chân, không thể bắt bẻ được điểm nào. Thế nhưng anh ta không có cách nào vứt bỏ nó đi, nó mọc trong tim anh ta.
Anh ta biết vợ mình hay biết vết đen này. Bà Minh sở dĩ hay đa nghi, cũng chính vì vết đen này. Chị dùng đủ mọi phương pháp, muốn nhổ nó đi, thế nhưng chị biết nó càng ngày càng lớn. Chị có thể nhìn ra kích thước của vết đen này từ nụ cười và ánh mắt của chồng, chỉ là chị không dám đưa tay ra sờ, đó là vết đen của mặt trời, không biết nóng đến nhường nào đâu. Những sức nóng đó cuối cùng sẽ bắt người khác phải gánh chịu, chị sợ, chị phải tìm cách.
Đứa con của ông Minh đã ăn trộm nho của nhà hàng xóm. Bức tường ngăn cách rất thấp, lũ trẻ liên tục qua lại hái trộm hoa cỏ. Hàng xóm là một cặp vợ chồng trẻ họ Dương, từ trước tới nay cũng chưa từng nói gì, mặc dù họ rất yêu hoa cỏ. Ông Minh và bà Minh đều không khuyến khích con đi ăn trộm đồ, thế nhưng đã trộm về rồi, thì cũng không tiện nói chúng làm sai nữa. Hơn nữa hoa cỏ lại khác với những thứ khác, ngắt vài bông cũng chẳng có gì là ghê gớm cả. Trong suy nghĩ của vợ chồng họ, giả như lũ trẻ hái vài bông hoa, mà hàng xóm tìm đến tận cửa làm rùm beng lên thì quả là không biết điều. Vợ chồng họ Dương không tìm đến, bà Minh lại suy diễn xa hơn, thế chắc chắn là nhà họ Dương sợ người họ Minh, cho nên không dám tìm đến. Ông Minh vốn đã sớm biết nhà họ Dương sợ anh ta. Không phải cặp vợ chồng nhà họ Dương thể hiện sự sợ hãi rõ ràng thế nào, mà là ông Minh cho rằng ai ai cũng nên sợ mình, anh ta là người luôn ngẩng cao đầu mà đi. Hơn nữa nhé, vợ chồng nhà họ Dương đều là giáo viên, ông Minh coi thường loại người này. Anh ta luôn cho rằng người đi dạy học là đám nghèo hèn, không có tiền đồ. Người khiến ông Minh căm ghét nhất chính là vợ anh ta rất ưa nhìn. Anh ta coi thường người dạy học, thế nhưng nữ giáo viên – giả như diện mạo đủ ưa nhìn – thì ít nhiều cũng phải nhìn bằng con mắt khác. Tên nghèo hèn họ Dương vậy mà lại có người vợ đủ chuẩn như thế, so với vợ của chính mình thì tốt hơn gấp mười mấy lần, anh ta không thể không căm hận. Nghĩ ngược lại, một người phụ nữ xinh đẹp như vậy lại đi lấy một kẻ dạy học, có lẽ là thiếu một sợi dây thần kinh, cho nên ban đầu anh ta vốn không định căm ghét vợ anh ta, nhưng lại không thể không căm ghét. Bà Minh cũng nhìn ra chút manh mối ấy — ánh mắt của chồng thỉnh thoảng lại liếc sang bên kia bức tường thấp. Cho nên lũ trẻ hái hoa và nho của vợ nhà họ Dương là đúng, là một hình phạt đối với vợ nhà họ Dương. Chị đã sớm tính toán xong xuôi, chỉ cần người vợ đó dám hó hé một tiếng, chị đã chuẩn bị sẵn sàng những thủ đoạn lợi hại rồi.
Ông Dương là người Trung Quốc kiểu mới nhất, đi đến đâu cũng muốn dùng lễ phép để thể hiện sự giáo dục mà mình từng thụ hưởng. Đối với việc con nhà họ Minh ăn trộm hoa cỏ, từ đầu đến cuối anh ta vẫn không muốn nói gì, anh ta dường như nghĩ rằng nếu vợ chồng họ Minh là những người có học thức, tự nhiên sẽ chủ động sang xin lỗi. Ép người ta đến xin lỗi thì suy cho cùng quá mức làm khó người ta. Thế nhưng nhà họ Minh từ đầu đến cuối vẫn không chủ động sang xin lỗi. Ông Dương vẫn chưa dám nổi giận, nhà họ Minh có thể vô lễ, nhưng ông Dương thì phải duy trì sự tôn nghiêm của mình. Cho đến khi lũ trẻ hái mất nho, ông Dương cuối cùng có chút không chịu nổi nữa, không phải vì chút đồ đạc ấy, mà là tiếc công sức mà mình đã bỏ ra; trồng suốt ba năm, đây là lần đầu tiên ra quả; chỉ kết được ba bốn chùm nhỏ, đều bị lũ trẻ hái đi mất. Vợ ông Dương quyết định tìm bà Minh để báo cáo. Thế nhưng ông Dương, mặc dù rất muốn vợ đi, lại ngăn cô ấy lại. Sự hiểu biết lễ phép và thân phận giáo viên của anh ta đã lấn át cơn giận. Vợ ông Dương không cho là đúng, việc này là nên đi, hơn nữa lại ôm thái độ hết sức khách khí mà đi, ngoài ra cũng không hề muốn cãi nhau đánh nhau. Ông Dương sợ vợ nghĩ mình quá yếu đuối, không tiện kiên quyết ngăn cản. Thế là bà Minh và vợ ông Dương đã gặp nhau. Vợ ông Dương hết sức khách khí: "Là bà Minh phải không? Tôi họ Dương."
Bà Minh thừa biết vợ ông Dương đến vì chuyện gì, hơn nữa trong lòng vô cùng chán ghét cô ta: "À, tôi biết từ lâu rồi."
Sự giáo dục mà vợ ông Dương nhận được khiến cô ta đỏ bừng mặt, mà không nghĩ ra được phải nói gì tiếp. Thế nhưng cô ta bắt buộc phải nói gì đó. "Không có gì đâu, lũ trẻ con ấy mà, không có vấn đề gì lớn đâu, chỉ lấy một ít nho thôi."
“Thế ư?” Giọng điệu của bà Minh vang lên như tiếng nhạc: “Lũ trẻ đứa nào chẳng thích nho, cho vui thôi mà. Tôi vốn không cho chúng ăn, cầm chơi thôi.”
“Nho của nhà chúng tôi,” mặt vợ ông Dương dần tái đi, “không dễ dàng gì đâu, ba năm mới ra quả đấy!”
“Tôi nói cũng là nho nhà các người đấy thôi, chua lắm; tôi chỉ cho chúng cầm chơi thôi. Nho nhà các người kém cỏi thật đấy, chỉ kết được có chút xíu ấy!”
“Trẻ con mà,” vợ ông Dương nhớ lại lý thuyết giáo dục, “đứa nào chẳng nghịch ngợm. Chỉ là, ông Dương và tôi đều rất yêu hoa cỏ.”
“Ông Minh và tôi cũng yêu hoa cỏ.”
“Giả như hoa cỏ nhà các người bị con nhà người ta trộm mất thì sao?”
“Ai dám chứ?”
“Con nhà các người trộm nhà người ta còn gì?”
“Trộm nhà các người đấy, thì sao nào? Các người tốt nhất là dọn nhà đi đi, đừng ở đây nữa. Con nhà chúng tôi chính là thích cầm quả nho để chơi đấy.”
Vợ ông Dương không còn cách nào để nói tiếp, đôi môi mím chặt run rẩy đi về nhà. Vừa gặp chồng, cô ta suýt thì khóc.
Ông Dương dỗ dành cô ta hồi lâu. Mặc dù anh ta cảm thấy bà Minh không đúng, thế nhưng anh ta không muốn có hành động gì, anh ta cảm thấy bà Minh rất thô lỗ; cãi nhau với một kẻ thô lỗ là tổn hại thân phận. Thế nhưng vợ ông Dương không chịu, anh ta bắt buộc phải đi đòi lại công bằng cho cô ta. Anh ta suy nghĩ hồi lâu, nhớ ra ông Minh không thể thô lỗ như thế được, qua lại thương lượng với ông Minh là được. Chỉ là không tiện trực tiếp thương lượng mặt đối mặt, viết một bức thư vậy, viết một bức thư thật khách khí, hoàn toàn không nhắc đến cuộc đụng độ giữa bà Minh và vợ mình, cũng không nhắc đến chuyện nghịch ngợm của con nhà họ Minh, chỉ xin ông Minh dặn dò bọn trẻ đừng đến phá hoại hoa cỏ nữa. Việc này ra dáng một người có học thức, anh ta nghĩ vậy. Anh ta còn nghĩ đến những câu từ hay ho như, tình nghĩa láng giềng... vô cùng cảm kích... lấy làm may mắn... vạn phần vinh hạnh... v.v. Anh ta còn tưởng tượng ra cảnh ông Minh nhìn thấy bức thư, vô cùng cảm động, bèn đích thân đến xin lỗi... Anh ta vô cùng hài lòng viết xong một bức thư không hẳn là ngắn, bảo người làm mang sang.
Bà Minh ép lùi được hàng xóm, vô cùng đắc ý. Từ lâu chị đã muốn ép lùi một người phụ nữ giống như vợ ông Dương, mà vợ ông Dương đã cho chị cơ hội này. Chị tưởng tượng cảnh vợ ông Dương về nhà sẽ phải nói với chồng thế nào, rồi sau đó vợ chồng họ Dương cùng nhau tỉnh ngộ ra lỗi lầm của họ — cho dù trẻ con trộm nho là không đúng thì cũng phải xem đó là con nhà ai chứ. Trẻ con nhà họ Minh trộm nho thì không nên oán trách. Cứ như vậy, vợ chồng nhà họ Dương liền hoàn toàn sợ hãi nhà họ Minh; bà Minh không thể không vui mừng.
Người hầu nhà họ Dương mang thư tới. Bà Minh lắm mưu nhiều kế. Khỏi phải nói, đây chắc chắn là vợ tên nghèo họ Dương viết cho ông Minh, định “triệt” cô ta đây mà. Chị căm ghét vợ họ Dương, căm ghét chữ nghĩa, càng căm ghét người vợ họ Dương biết viết chữ. Chị quyết định không nhận bức thư đó.
Người hầu nhà họ Dương cầm thư đi, bà Minh vẫn không yên tâm, nhỡ đâu lát nữa chồng về mà họ lại mang bức thư này tới thì sao! Mặc dù chị thừa biết chồng rất yêu con cái, thế nhưng bức thư đó là do vợ họ Dương viết tới; chồng chưa biết chừng sẽ nể mặt vợ họ Dương mà làm ầm lên với mình, thậm chí ăn đòn cũng là chuyện có khả năng xảy ra. Chồng giả sử mà đánh chị một trận cho vợ họ Dương xem thì thật khó nuốt trôi! Chịu đòn vì chuyện khác thì được chứ vì vợ họ Dương thì... Chị phải chuẩn bị sẵn sàng, đợi chồng về, đánh tiếng trước đã — nói nhà họ Dương vì chút nho chua mà đến làm ầm lên một trận, còn nói muốn viết thư đòi xin lỗi. Chồng nghe thấy chuyện này, chắc chắn cũng sẽ không nhận thư của vợ họ Dương, mà chiến thắng hoàn toàn thuộc về chính chị.
Chị chờ ông Minh về, biên soạn sẵn những lời muốn nói, tìm cách đưa tất cả những từ ngữ mà chồng hay dùng vào. Ông Minh đã về. Những lời của bà Minh đánh trúng vào lòng nhiệt thành yêu thương con cái của anh ta một cách vô cùng mạnh mẽ. Anh ta có thể tha thứ cho vợ ông Dương, giả như cô ta không nói con cái họ không tốt. Anh ta đã coi thường con cái mình thì chẳng còn gì để tha thứ nữa, hơn nữa còn khơi gợi lên sự chán ghét của anh ta — cô ta gả cho cái tên giáo viên nghèo kiết xác ấy, nhất định chẳng phải loại tốt đẹp gì. Đến lúc bà Minh thông báo nhà họ Dương sắp viết thư đòi xin lỗi, anh ta lại càng cảm thấy chán ghét từ tận đáy lòng; anh ta chán ghét cái đám nghèo hèn hở ra là cầm bút này. Làm việc dưới quyền người phương Tây, anh ta thừa biết chữ ký và hợp đồng đánh máy mới có tác dụng; anh ta không thể tưởng tượng nổi người ta viết thư thì có tích sự gì. Đúng vậy, nhà họ Dương có mang thư tới nữa, anh ta quyết định không nhận. Vết đen trong lòng khiến anh ta rất muốn xem nét chữ của vợ ông Dương; chữ nghĩa thì đáng ghét, nhưng phải xem là ai viết. Bà Minh đã đề phòng từ trước, chị nói bức thư đó là do ông Dương viết. Ông Minh không có nhiều thời gian như vậy để đọc bức thư thối tha của ông Dương. Anh ta tin rằng bức thư do vị quan lớn nhất Trung Quốc viết, cũng chẳng có tác dụng bằng chữ ký của người phương Tây.
Bà Minh sai bọn trẻ ra cửa chờ sẵn, nhà họ Dương đưa thư tới thì tuyệt đối không nhận. Bản thân chị cũng chẳng rảnh rỗi, chốc chốc lại ngóng về phía nhà họ Dương. Chị đắc ý vì sự thành công của mình, cố tình kiếm chuyện để nói, thậm chí còn gợi ý với chồng mua lại căn nhà mà nhà họ Dương đang ở. Ông Minh mặc dù biết trong tay không có dư dả để mua nhà, thế nhưng vẫn đồng ý, bởi vì lời gợi ý này nghe rất có khí thế, rất đã cơn ghiền, bất kể căn nhà đó là của nhà họ Dương, hay nhà họ Dương đang thuê, nhà họ Minh muốn mua thì nó ắt phải bán, không thành vấn đề. Ông Minh thích nghe bọn trẻ nói “Hôm nào chúng ta mua cái đó đi”. “Mua” là chiến thắng lớn nhất. Anh ta muốn mua nhà, mua đất, mua ô tô, mua đồ bằng vàng... Mỗi lần nghĩ đến chuyện mua, anh ta lại cảm thấy sự vĩ đại của bản thân.
Ông Dương không chủ trương mang bức thư đó gửi trả lại lần nữa, mặc dù anh ta cho rằng việc nhà họ Minh không nhận thư của mình là cố ý sỉ nhục anh ta. Anh ta thậm chí còn nghĩ đến chuyện đánh nhau một trận với ông Minh ở trên đường, nhưng cũng chỉ nghĩ vậy thôi, thân phận của anh ta không cho phép bản thân cư xử thô lỗ. Anh ta chỉ có thể nói với vợ rằng, người nhà họ Minh đều là đồ khốn nạn, không tiện giao chiến với đám khốn nạn; điều này đem lại cho anh ta chút an ủi. Vợ ông Dương mặc dù không xả được cơn giận, nhưng cũng không nghĩ ra cách nào hay ho; cô ta bắt đầu cảm thấy làm người văn minh là chịu thiệt thòi, mà tuôn ra rất nhiều lời bàn luận bi quan với chồng, những lời bàn luận này khiến anh ta nguôi ngoai đi không ít cục tức.
Vợ chồng đang cằn nhằn xả giận như vậy, người hầu mang vào một bức thư. Ông Dương cầm lấy xem, số nhà viết đúng rồi, nhưng lại là gửi cho ông Minh. Anh ta chợt nảy ý định giữ lại bức thư này, nhưng ngay lập tức cảm thấy đó không phải là việc mà một người đàng hoàng nên làm. Anh ta bảo người hầu mang thư sang nhà hàng xóm.
Bà Minh đã mai phục ở đó từ lâu rồi. Nhìn thấy người hầu đi về phía này, chỉ sợ bọn trẻ không đáng tin cậy, chị đành tự mình ra trận. “Mang về đi, chúng tôi không xem cái này đâu!”
“Gửi ông Minh mà!” Người hầu nói.
“Đúng thế, tiên sinh nhà chúng tôi không có nhiều thời gian để xem thư của các người đâu!” Bà Minh vô cùng quả quyết.
“Gửi nhầm đấy chứ, không phải của chúng tôi đâu!” Người hầu đưa thư qua.
“Gửi nhầm á?” Bà Minh trợn trừng mắt, lập tức nảy ra chủ ý: “Bảo tiên sinh nhà các người cất lấy đi. Tưởng tôi không nhận ra chắc, đừng có hồng hòng lừa tôi!” Phịch một tiếng, cửa đóng sầm lại.
Người hầu cầm thư quay về, ông Dương lại đâm ra khó xử: Anh ta không muốn tự mình mang sang thêm chuyến nữa, cũng chẳng nỡ bóc ra xem; đồng thời, anh ta cảm thấy ông Minh cũng là một tên khốn nạn — anh ta biết ông Minh đã về rồi, mà lại đứng chung chiến tuyến với bà Minh. Phải xử lý bức thư này thế nào đây? Tư túi giấu giếm thư từ của người khác là việc không quang minh chính đại. Nghĩ đi nghĩ lại, anh ta quyết định bọc thêm một cái phong bì bên ngoài, sửa lại số nhà, sáng hôm sau vứt vào hòm thư; anh ta còn phải tốn thêm hai xu tiền tem, nghĩ vậy anh ta lại phì cười.
Sáng hôm sau, hai vợ chồng bận rộn đi dạy, quên bẵng mất bức thư đó. Đã đến trường rồi, ông Dương mới sực nhớ ra, nhưng không thể về nhà lấy được nữa. May mà, anh ta nghĩ, đó chỉ là một bức thư bình thường, chắc là không có việc gì quan trọng, gửi muộn một ngày chắc cũng không sao cả.
Tan học về nhà, lười chẳng muốn ra ngoài, anh ta đành đặt bức thư đó cạnh đống sách vở, dự định sáng hôm sau nhất định sẽ gửi đi. Sắp xếp ổn thỏa xong, vừa định ăn cơm, anh ta liền nghe thấy nhà họ Minh làm ầm ĩ lên. Ông Minh là người kiêu ngạo, không muốn lớn tiếng đánh vợ, thế nhưng người vợ bị đánh là bà Minh lại chẳng màng thể diện như vậy, cô ta cứ khóc lóc gào thét mãi, bọn trẻ cũng chẳng dám rảnh rỗi. Ông Dương nghe ngóng, không nghe ra ngô ra khoai gì, thế nhưng chợt nhớ tới bức thư kia, nhỡ đâu đó là một bức thư quan trọng thì sao. Vì không nhận được bức thư này, mà ông Minh lỡ việc, cho nên về nhà đánh vợ. Nghĩ vậy, anh ta vô cùng bất an. Anh ta muốn mở thư ra xem, lại không có lấy chút dũng khí đó. Không xem thì lại thấy bứt rứt khó chịu vô cùng, anh ta ăn cơm tối cũng không ngon miệng.
Sau bữa tối, người hầu nhà họ Dương tình cờ gặp người hầu nhà họ Minh. Chủ nhân có kết thù cũng không ảnh hưởng đến việc người hầu qua lại với nhau. Người hầu nhà họ Minh đã để lộ tin tức: Ông Minh đánh vợ là vì một bức thư, bức thư rất quan trọng. Người hầu nhà họ Dương về nhà báo cáo, ông Dương đến ngủ cũng không yên giấc. Cái gọi là một bức thư ấy, anh ta nghĩ chắc chắn chính là bức thư mà mình đang giữ. Thế nhưng, đã là bức thư quan trọng, sao lại không gửi bảo đảm, hơn nữa lại bất cẩn viết nhầm số nhà chứ? Anh ta suy nghĩ hồi lâu, chỉ có thể nghĩ đến việc những người làm ăn thường lơ đễnh chuyện chữ nghĩa. Điều này đại khái có thể giải thích tại sao ông ta lại viết nhầm số nhà. Lại cộng thêm việc ông Minh ngày thường không có thư từ qua lại, cho nên đưa thư cứ theo số nhà mà đưa, mà không chú ý đến tên họ, thậm chí có lẽ không nhớ nổi có một nhà họ Minh. Nghĩ như vậy, khiến anh ta cảm thấy sự ưu việt của bản thân, ông Minh chẳng qua cũng chỉ là một tên khốn nạn chỉ biết vơ vét chút tiền. Ông Minh đã là đồ khốn nạn, ông Dương hoàn toàn có thể bóc bức thư đó ra xem. Lén xem thư của người khác là có tội, nhưng ông Minh thì còn hiểu được cái này sao? Tuy nhiên, nhỡ đâu ông Minh đến đòi thì sao? Không ổn. Anh ta cầm bức thư lên mấy lần, rốt cuộc vẫn không dám bóc ra. Đồng thời, anh ta cũng không muốn gửi cho ông Minh nữa. Đã là bức thư quan trọng, cầm trong tay mình thì vẫn hữu dụng hơn. Việc này không quang minh chính đại, nhưng ai bảo ông Minh là đồ khốn nạn chứ, ai bảo hắn ta cố ý gây sự với nhà họ Dương chứ? Tên khốn nạn đáng phải chịu trừng phạt. Anh ta nhớ đến những chùm nho kia. Anh ta nghĩ ngợi một hồi lại thay đổi chủ ý, sáng hôm sau vẫn gửi bức thư gửi nhầm đó đi. Hơn nữa còn gửi cả bức thư khuyên răn nhà họ Minh quản thúc con cái do chính mình viết nữa; cuối cùng phải cho tên khốn họ Minh thấy người đi dạy học là người khách khí và hòa nhã thế nào; anh ta không mong ông Minh hối cải, chỉ cần bắt hắn hiểu ra người đi dạy học là quân tử là đủ rồi.
Ông Minh ra lệnh cho vợ sang đòi lại bức thư đó. Anh ta đã biết nội dung bức thư rồi, bởi vì đã gặp người viết thư. Sự việc đã được chuẩn bị trước, thế nhưng bức thư đó không nên nằm trong tay tên nhóc họ Dương. Sự tình là thế này: Anh ta cùng một người bạn dựa hơi người ngoại quốc để buôn lậu một số hàng hóa, đã bị người ngoại quốc sùng đạo và rất giàu có kia phát hiện; bức thư đó là lời cảnh báo của người bạn, bảo anh ta tìm cách đừng chọc giận người ngoại quốc. Ông Minh không sợ nhà họ Dương công khai bức thư đó, trong lòng anh ta không có chính phủ Trung Quốc, cũng chẳng coi trọng luật pháp Trung Quốc; buôn lậu hàng hóa dẫu có bị người Trung Quốc biết được cũng chẳng có vấn đề gì to tát. Anh ta sợ nhà họ Dương đem bức thư đó gửi cho người ngoại quốc, làm bằng chứng chứng minh anh ta buôn lậu hàng hóa. Anh ta nghĩ ông Dương chắc chắn là kẻ lén lút như vậy, nhất định đã lén xem thư của mình, rồi ra tay phá hỏng chuyện của anh ta. Anh ta không thể tự mình sang đòi được, giả như giáp mặt với tên họ Dương đó, thế nào cũng đánh nhau to, từ đáy lòng anh ta rất chán ghét loại người như ông Dương. Anh ta cứ cảm thấy tên họ Dương kia đáng bị ăn đòn một trận. Anh ta sai vợ sang đòi, bởi vì vợ không nhận bức thư đó mới gây ra nông nỗi này, anh ta phải trừng phạt cô ta.
Bà Minh không chịu đi, việc này mất mặt quá. Thà chịu để chồng đánh thêm một trận nữa chứ chị quyết không chịu sang nhà họ Dương để mất mặt. Chị kéo dài thời gian, đợi chồng đi rồi, lại lén lút nhìn thấy vợ chồng nhà họ Dương cũng đã đi dạy học cả rồi, lúc này mới sai người hầu sang bảo với người hầu nhà họ Dương.
Ông Dương vô cùng đắc ý gửi liền một lúc cả hai bức thư đi. Anh ta tưởng tượng cảnh ông Minh xem bức thư đầy khách khí kia chắc chắn sẽ hối ngộ, mà khâm phục nhân cách và ngòi bút của ông Dương.
Ông Minh bị người ngoại quốc triệu tập tới, tra hỏi một trận. May mà anh ta đã gặp người bạn viết nhầm số nhà kia, trong lòng đã nắm chắc tình hình, nên không bị người ngoại quốc tra khảo đến mức lòi đuôi. Thế nhưng anh ta vẫn không yên tâm về bức thư đó. Điều khó chịu nhất là bức thư đó lại rơi vào tay tên nghèo hèn họ Dương! Anh ta phải tìm cách trừng trị tên họ Dương đó.
Về đến nhà, câu đầu tiên của ông Minh là hỏi vợ đã đòi lại được bức thư đó chưa. Bà Minh lắm mưu nhiều kế, nói với chồng là nhà họ Dương không chịu đưa thư, như vậy chị đã trút hết lỗi lầm từ vai mình xuống. Ông Minh giận dữ bừng bừng, cái thứ giáo viên nghèo kiết xác mà cũng dám đối đầu với ông Minh cơ à. Hừ! Anh ta hạ lệnh, bảo lũ trẻ nhảy qua tường, trước tiên đẫm nát hết hoa cỏ nhà họ Dương rồi tính tiếp. Lũ trẻ vô cùng phấn khích, dẫm đạp không sót lại một bông hoa cỏ nào có thể phá hoại được.
Lũ trẻ đi viễn chinh trở về, bưu tá giao đợt thư tầm bốn giờ chiều. Ông Minh xem xong hai bức thư, trong lòng không nói rõ là khó chịu hay thống khoái. Bức thư viết nhầm số nhà khiến anh ta thống khoái, bởi vì anh ta nhìn rõ ràng, ông Dương quả thực không hề bóc ra xem; bức thư của ông Dương khiến anh ta buồn bực, khiến anh ta càng chán ghét cái tên nghèo hèn kia, anh ta cảm thấy chỉ có kẻ nghèo hèn mới có thể khách khí như vậy, khách khí đến mức đáng ghét. Nhân cái sự đáng ghét này cũng nên dẫm nát hoa cỏ nhà hắn ra bã.
Ông Dương trên đường về, trong lòng vô cùng thống khoái: Đã mang bức thư đó trả về cho chủ nhân cũ, lại còn khách khí khuyên bảo hàng xóm, việc này chắc chắn sẽ làm cảm động ông Minh. Vừa bước chân vào nhà, anh ta ngây người ra, hoa cỏ trong sân cứ như thùng rác bỗng nhiên phát điên, cả sân đầy những mảnh vụn nát. Anh ta biết đây là do ai làm. Thế nhưng phải làm sao đây? Anh ta muốn thật bình tĩnh để tìm cách giải quyết, người có học thức không thể hành động theo cảm tính được. Thế nhưng anh ta không thể bình tĩnh nổi, dòng máu thô lỗ trong người anh ta sôi sục lên, anh ta không thể suy nghĩ nổi nữa. Giật phăng áo xuống, anh ta nhặt hai ba viên gạch cỡ vừa, ném qua tường vào cửa sổ nhà họ Minh. Âm thanh lảng xảng khiến anh ta cảm thấy mình đã gây họa rồi, thế nhưng trong lòng lại vô cùng sảng khoái, anh ta tiếp tục ném; nghe tiếng kính vỡ nát. Trong lòng anh ta sảng khoái, anh ta chẳng màng tính toán gì nữa, chỉ cảm thấy làm thế rất sảng khoái, thoải mái, quang minh chính đại. Anh ta dường như bỗng chốc từ người văn minh biến thành người thô lỗ, cảm nhận được sức mạnh và dũng khí của bản thân, thoải mái như lúc tắm truồng vậy, không bị ràng buộc mà tận hưởng một chút hương vị cuộc sống mới. Anh ta cảm thấy trẻ trung, nhiệt huyết, tự do, dũng cảm.
Đập vỡ cửa sổ xong xuôi, anh ta đi vào nhà nghỉ ngơi. Anh ta đợi ông Minh sang tìm mình đánh nhau, anh ta không sợ, anh ta phì phèo rít thuốc lá, tựa như người lính vừa chiến thắng trở về vậy. Đợi một lúc lâu, bên nhà ông Minh chẳng có chút động tĩnh nào.
Ông Minh không muốn sang, bởi vì anh ta cảm thấy ông Dương không còn đáng ghét như trước nữa. Nhìn những mảnh kính vỡ, anh ta tuy không vui, nhưng cũng không đến nỗi quá khó chịu. Anh ta bắt đầu nghĩ đến sự cần thiết phải dặn dò bọn trẻ không được sang hái trộm hoa nữa, trước kia dù thế nào anh ta cũng chẳng thể nghĩ ra lý lẽ này; những mảnh kính vỡ kia đã gợi cho anh ta điều này. Nghĩ đến điều này, anh ta cũng nhớ tới vợ ông Dương. Nhớ đến cô ta, anh ta không thể không căm ghét ông Dương; thế nhưng căm hận và chán ghét, bây giờ anh ta nhận ra, không hoàn toàn giống nhau. Chữ “Căm” có phảng phất chút mùi vị khâm phục ở trong đó.
Hôm sau là Chủ Nhật, ông Dương dọn dẹp hoa cỏ trong sân, ông Minh sửa sang lại cửa sổ trong nhà. Thế giới dường như vô cùng bình yên, loài người dường như đã có sự thấu hiểu lẫn nhau.