Học Vấn Nhân Sinh

Lượt đọc: 563 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Trở Về Vòng Tay Tổ Quốc

❊ ❊ ❊

Sau khi tiến hành "cuộc đấu tranh cuối cùng" với các nhân viên ngoại giao của chính phủ Nam Kinh tại Hồng Kông, cuối cùng tôi cũng cầm được tấm vé tàu trong tay. Ngày 13 tháng 5 năm 1946, chúng tôi lên con tàu hướng về Thượng Hải, bắt đầu chặng đường cuối cùng để trở về vòng tay Tổ quốc, lòng đầy xúc động.

Con tàu rất nhỏ, chắc chưa đầy một ngàn tấn, thiết bị đơn sơ đến mức kinh ngạc. Trong số các du học sinh lên tàu về nước lại có thêm vài gương mặt mới, vì vậy chúng tôi bớt cô đơn hơn. Ngoài ra còn có khoảng vài trăm hành khách người Trung Quốc chen chúc trên con tàu nhỏ này, không thể bàn đến chuyện chỗ nằm. Trên những con tàu khác, khoang chung đã là hạng thấp nhất. Còn ở con tàu này, dưới khoang chung vẫn còn hạng boong tàu. Khắp nơi đều là hành lý, có cái gọn gàng, có cái bừa bãi, trong vài kiện hành lý còn tỏa ra mùi cá muối hôi thối. Khắp nơi đều là người, mỗi người chỉ có vừa đủ chỗ để thân mình trú ngụ. Kẻ ngang ngược thì chiếm chỗ, ai có tiền thì giành được chỗ. Thế nên tiếng trả giá, tiếng cãi vã ồn ào văng vẳng đầy tai. Rất nhiều người hút thuốc, trong khoang chung khói bay mịt mù. Làn khói này, hòa cùng tiếng người ồn ào, tạo thành một bản hợp xướng ô uế, ngột ngạt. Tiếng sóng biển khi con tàu nhỏ rẽ sóng tiến về phía trước so với bản hợp xướng này, quả thực là "tiểu vu kiến đại vu", đôi khi còn chẳng thể nghe thấy.

Chúng tôi, vài du học sinh ở khoang hạng nhất và hạng hai, là "giai cấp đặc quyền" trên tàu. Bất kể bên ngoài bẩn thỉu, hỗn loạn thế nào, chỉ cần đóng cửa lại là bên trong vẫn có thể giữ được sạch sẽ và yên tĩnh. Tuy nhiên, đôi lúc chúng tôi cũng cần hít thở chút không khí trong lành, lúc này phải đi ra boong tàu, chỉ cần đi vài bước là tới. Nhưng vài bước chân này lại trở thành một hành trình gian nan. Chen qua đám đông như cá mòi để đi được một lối nhỏ quả chẳng dễ dàng gì. Ra đến ngoài boong tàu, tôi chợt phát hiện trong đám người nằm ngổn ngang đó có cô nữ du học sinh từ Bỉ và Pháp cùng lên tàu với chúng tôi. Chỉ thấy cô ấy nhắm nghiền mắt, nằm đó, không ăn không uống, không nhúc nhích. Người ta bước qua người cô ấy, cô ấy dường như không biết; người ta vô ý giẫm lên người cô ấy, cô ấy dường như không biết; người ta xách nước, nước nhỏ vào mặt cô ấy, cô ấy vẫn dường như không biết. Thậm chí chẳng chớp lấy một cái lông mày. Cô ấy đang ngủ hay là đang thức? Tôi không thể biết được. Cô ấy cứ nằm như vậy suốt mấy ngày liền, nằm mãi cho đến tận Thượng Hải. Tôi thực sự vô cùng kinh ngạc. Tôi biết cô ấy học toán, là một tín đồ Thiên Chúa giáo rất sùng đạo. Nhìn nét mặt cô ấy, tôi cứ ngờ ngợ cô ấy từng làm nữ tu. Dù thế nào đi nữa, trong lòng cô ấy chắc chắn có Chúa của riêng mình, nếu không thì việc làm của cô ấy trên tàu quả thực khó mà hiểu nổi.

Tôi là kẻ phàm trần, trong lòng không có Chúa. Tôi không muốn nằm đó bất động. Tôi muốn vận động, muốn ăn uống, và còn muốn suy nghĩ. Lúc này, Tổ quốc đang ở ngay phía trước, tôi nghĩ rất nhiều, rất nhiều. Gần mười một năm sống kiếp lưu lạc nơi xứ người sắp kết thúc. Những trải nghiệm suốt mười một năm nay lại từng màn từng màn hiện ra trước mắt tôi, hàng vạn mối tơ vò cùng lúc ùa về trong lòng. Tôi khao khát biết bao được thổ lộ với mẹ Tổ quốc! Nhưng, tôi có thể nói gì đây? Mười một năm trước, khi ấy còn trẻ người non dạ, mang theo đầy nhiệt huyết, tôi kiên quyết rời xa đất nước, một là vì cứu nước, hai là để "mạ vàng". Dự định ban đầu chỉ có hai năm, cắn răng một cái là chịu đựng qua được. Nhưng, tôi sinh chẳng gặp thời, chiến hỏa liên miên, hai năm chớp mắt đã biến thành mười một năm. Những khổ nạn và gian truân, những trắc trở và ấm ức phải chịu đựng trong suốt thời gian đó, giờ đây đến nghĩ lại tôi còn chẳng muốn. Thử nghĩ mà xem, ngày nào cũng bụng đói, thần chết luôn đe dọa bên mình; máy bay Anh, Mỹ không lúc nào không bay lượn trên đầu, cái chết cận kề chỉ trong gang tấc. Trải qua vạn kiếp nạn mà vẫn sống sót, quả thực là "cửu tử nhất sinh". Suốt thời gian dài mấy năm trời, tin tức gia đình hoàn toàn bặt vô âm tín. Cha mẹ già, vợ trẻ, con thơ. Dưới nấm mồ đất vàng quê nhà là mẹ tôi đang nằm đó. Nếu bà có linh hồn, sao có thể không lo lắng cho đứa con yêu dấu! Tất cả những nỗi giày vò trong tâm hồn và tình cảm này, tôi khao khát biết bao có ngày được thổ lộ với mẹ Tổ quốc. Giờ đây, Tổ quốc đã ở ngay trước mắt, thời khắc thổ lộ đã đến. Nhưng tôi có thể thổ lộ điều gì đây?

Tôi không thể giống như cô tín đồ Thiên Chúa giáo sùng đạo kia, nằm đó bất động. Tôi tựa vào mạn tàu, dõi mắt nhìn những con sóng cuộn trào ngoài đại dương, lòng tôi còn cuộn trào dữ dội hơn cả biển cả. Khi còn ở châu Âu, tôi từng vài lần mơ tưởng, khi thấy mẹ Tổ quốc, tôi nhất định sẽ quỳ xuống hôn lên đất mẹ, vuốt ve đất mẹ, để nước mắt nóng hổi tuôn trào một cách thỏa thích. Nhưng, tôi đã gặp khó khăn, trong lòng tôi nảy sinh mâu thuẫn, trước mắt tôi hiện lên những bóng đen. Khi ở Sài Gòn, tôi đã nghe loáng thoáng từ những Hoa kiều yêu nước về tình hình chính phủ Nam Kinh. Đến Hồng Kông rồi thì những gì nghe được còn cụ thể, chi tiết hơn. Sau khi kháng chiến thắng lợi, một số quan chức lớn nhỏ trong chính phủ, dựa vào quan hệ gia đình, dựa vào phe cánh, dựa vào quan hệ, dựa vào tình nghĩa, dựa vào mua chuộc, dựa vào hối lộ, đi máy bay bay khắp bầu trời, đến khắp mọi nơi trên toàn quốc để "cướp thu". Họ "cướp thu" nhà cửa, "cướp thu" bất động sản, "cướp thu" đô la, "cướp thu" vàng bạc, "cướp thu" vật tư, "cướp thu" kho hàng, thậm chí đến cả vợ bé, thiếp hầu cũng đều "cướp thu" tất, làm cho chướng khí mù mịt, oán khí dân chúng sôi sục. Độ bẩn thỉu của chuyện này, còn xa mới sánh bằng "Quan trường hiện hình ký". Cái gọi là "Tổ quốc", vốn bao gồm hai phần: một là non sông đất nước; hai là con người. Non sông đất nước mãi mãi tươi đẹp, là thứ tôi hoàn toàn nên yêu thương. Nhưng những con người như thế này, tôi có thể yêu được sao? Tôi có thể thổ lộ điều gì với đám người này đây? Tục ngữ có câu: "Con không chê mẹ xấu, chó không chê nhà nghèo." Mẹ tôi chẳng hề xấu chút nào. Nhưng đám người "cướp thu" này, bạn có thể nói họ không xấu không? Bạn có thể không chê trách họ sao?

Mâu thuẫn trong lòng tôi cứ cuộn trào như thế. Không biết từ lúc nào, tàu đã cập bến Thượng Hải, thời gian là ngày 19 tháng 5 năm 1946. Trong nhật ký tôi viết:

Thượng Hải, đây thực sự là đất Trung Quốc rồi. Bản thân rời xa đất nước mười một năm, trước kia mình còn tưởng tượng ra tâm trạng lúc gặp lại Tổ quốc. Giờ thực sự gặp lại rồi, lại thấy vô cùng xa lạ, chẳng có chút cảm giác ấm áp nào. Chẳng lẽ là bản thân mình đã thay đổi? Hay là Tổ quốc đã thay đổi?

Tôi mang tâm trạng đầy mâu thuẫn bước lên mảnh đất Tổ quốc, trong lòng hỉ nộ ái ố, cứ như làm đổ hũ tương, chẳng biết là vị gì nữa.

Mười năm giấc mộng Âu châu,

Giành được vạn hộc nỗi niềm biệt ly.

Mẹ Tổ quốc ơi! Dẫu thế nào đi nữa, đứa con lưu lạc hải ngoại là con đây cũng đã trở về rồi.

Viết xong ngày 11 tháng 5 năm 1991.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.