Anh Hải Tập

Lượt đọc: 110 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Trăng Non

❊ ❊ ❊

Phải, tôi lại nhìn thấy vầng trăng non, một nét vàng nhạt mang theo chút hơi lạnh. Đã bao nhiêu lần, tôi nhìn thấy vầng trăng non giống hệt như vầng trăng hiện tại; đã bao nhiêu lần rồi. Nó mang theo muôn vàn cảm xúc khác nhau, muôn vàn cảnh vật khác nhau, khi tôi ngồi yên lặng ngắm nhìn nó, nó từng lần từng lần treo nghiêng trên tầng mây bích lam trong ký ức của tôi.

Lần đầu tiên ấy, vầng trăng non mang theo hơi lạnh quả thật rất lạnh lẽo. Nó xuất hiện lần đầu tiên trong tầng mây của tôi đầy chua xót và cay đắng, ánh vàng nhạt yếu ớt của nó soi rọi những giọt nước mắt của tôi. Lúc đó chắc tôi cũng chỉ mới bảy tuổi, một cô bé mặc chiếc áo bông đỏ ngắn cũn cỡn. Đội chiếc mũ nhỏ mà mẹ may cho tôi, bằng vải xanh, bên trên in những bông hoa nhỏ, tôi vẫn nhớ. Tôi tựa vào ngạch cửa của căn phòng nhỏ ấy, ngắm nhìn vầng trăng non. Trong phòng là mùi thuốc Bắc, mùi khói, là nước mắt của mẹ, là cơn bệnh của cha; tôi thầm lặng ngồi trên bậc thềm ngắm trăng, không ai gọi tôi, không ai bận tâm lo bữa tối cho tôi. Tôi hiểu sự thê lương trong căn phòng, bởi vì mọi người đều bàn về bệnh tình của cha... thế nhưng tôi càng cảm thấy sự bi thảm của chính mình, tôi lạnh, tôi đói, không ai đoái hoài đến tôi. Cứ thế tôi đứng cho đến khi vầng trăng non lặn xuống. Chẳng còn gì cả, tôi không thể không khóc. Thế nhưng tiếng khóc của tôi bị tiếng nấc của mẹ áp đảo; cha không còn phát ra tiếng động nào nữa, trên mặt được phủ một tấm vải trắng. Tôi muốn xốc tấm vải trắng lên, nhìn lại cha lần nữa, nhưng tôi không dám. Căn phòng nhỏ bé ấy chỉ có chừng đó chỗ, đều bị cha chiếm mất rồi. Mẹ mặc áo trắng, trên chiếc áo đỏ của tôi cũng trùm một tấm vải trắng không thêu viền mép, tôi nhớ rõ, vì cứ mãi cắn xé những sợi tơ trắng ở viền áo. Mọi người đều rất bận rộn, tiếng la ó rất to, khóc lóc rất thảm thiết, nhưng sự việc chẳng có bao nhiêu, dường như cũng chẳng đáng để mà la hét: Cha cứ thế được đặt vào một chiếc quan tài bốn mảnh ván mỏng, chỗ nào cũng có khe hở. Sau đó, năm sáu người khiêng ông đi. Mẹ và tôi đi đằng sau khóc lóc. Tôi nhớ cha, nhớ chiếc hộp gỗ của cha. Chiếc hộp gỗ ấy đã chấm dứt tất cả mọi thứ của cha: Mỗi khi tôi nhớ đến cha, tôi liền nghĩ đến việc buộc phải mở chiếc hộp gỗ kia ra mới có thể nhìn thấy ông. Thế nhưng, chiếc hộp gỗ ấy đã được chôn sâu dưới lòng đất, tôi thừa biết nó được chôn ở góc nào ngoài thành, thế nhưng lại giống như một hạt mưa rơi xuống đất, dường như vĩnh viễn chẳng thể tìm lại được.

Mẹ và tôi vẫn mặc áo tang trắng, tôi lại nhìn thấy vầng trăng non. Đó là một ngày trời lạnh, mẹ dẫn tôi ra ngoài thành đi thăm mộ cha. Mẹ cầm theo một xấp giấy tiền mỏng tang. Hôm nay mẹ đối xử với tôi cực kỳ tốt, tôi đi không nổi thì mẹ cõng một đoạn, đến cửa thành còn mua cho tôi ít hạt dẻ rang. Mọi thứ đều lạnh ngắt, chỉ có mấy hạt dẻ này là ấm áp; tôi tiếc không nỡ ăn, dùng chúng để sưởi ấm đôi tay. Đã đi bao xa, tôi không nhớ rõ nữa, chắc là phải rất xa rất xa. Vào ngày đưa tang cha, dường như tôi không cảm thấy xa đến thế, có lẽ vì hôm nay người đông; lần này chỉ có hai mẹ con tôi, mẹ không nói năng gì, tôi cũng lười cất tiếng, vạn vật đều tĩnh mịch; những con đường đất vàng tĩnh mịch đến mức không thấy điểm đầu. Ngày thì ngắn, tôi vẫn nhớ ngôi mộ ấy: Một nấp đất nhỏ xíu, ở đằng xa có dăm gò đất cao, mặt trời ngả bóng trên đỉnh những gò đất vàng. Mẹ hình như chẳng màng đến tôi nữa, đặt tôi sang một bên, ôm lấy chòm mộ mà khóc lóc. Tôi ngồi bên cạnh chòm mộ, nghịch mấy hạt dẻ trong tay. Mẹ khóc một hồi, rồi đem chỗ giấy tiền đó đốt đi, vài cánh tro giấy cuộn lại một hai vòng trước mắt tôi, đoạn lả lướt rơi xuống đất; gió rất hiu hắt, nhưng lại đủ lạnh buốt. Mẹ lại bắt đầu khóc nức nở. Tôi cũng nhớ cha, nhưng tôi không muốn khóc vì ông; ngược lại, tôi rơi nước mắt vì thấy mẹ quá đỗi đáng thương. Tôi bước qua nắm lấy tay mẹ: "Mẹ đừng khóc! Đừng khóc nữa!" Mẹ càng khóc thảm thiết hơn. Bà ôm chằm lấy tôi vào lòng. Nhìn mặt trời sắp lặn, bốn bề vắng ngắt không một bóng người, chỉ có hai mẹ con chúng tôi. Mẹ hình như cũng có chút sợ hãi, nén nước mắt, kéo phắt tôi đứng dậy rồi đi, đi mãi một đoạn xa, mẹ ngoảnh đầu nhìn lại, tôi cũng quay người nhìn theo: Ngôi mộ của cha đã chẳng thể phân biệt nổi nữa; phía bên này gò đất toàn là mộ chí, từng đụn nhỏ, nối đuôi nhau kéo dài đến tận chân gò đất. Mẹ thở dài một hơi. Chúng tôi rảo bước thật nhanh, khi chưa tới cửa thành, tôi đã nhìn thấy vầng trăng non. Bốn bề tối đen như mực, không một tiếng động, chỉ có vầng trăng non tỏa ra một luồng ánh sáng lạnh lẽo. Tôi mệt lả, mẹ cúi xuống bế thốc tôi lên. Làm sao để vào được thành, tôi chẳng hề hay biết, chỉ nhớ trên bầu trời mờ ảo có một vầng trăng non.

Vừa tròn tám tuổi, tôi đã học được cách mang đồ đi tiệm cầm đồ. Tôi biết rõ, nếu không đem đồ đi đổi lấy tiền, hai mẹ con chúng tôi sẽ chẳng có cơm tối mà ăn; bởi vì mẹ có bất đắc dĩ đến đâu đi nữa, cũng tuyệt không nỡ sai tôi đi. Tôi thừa biết cứ hễ mẹ giao cho tôi một gói nhỏ, thì trong nồi đến một chút cháo cạn cũng chẳng còn thấy đáy. Cái nồi nhà chúng ta đôi khi sạch sẽ chẳng khác nào một góa phụ thanh cao. Ngày hôm nay, thứ tôi cầm là một chiếc gương soi. Chỉ có món đồ này dường như là thứ không cần thiết, mặc dù ngày nào mẹ cũng phải dùng đến nó. Đây là một ngày mùa xuân, áo bông của chúng tôi vừa cởi ra đã được đem thẳng vào tiệm cầm đồ. Tôi cầm chiếc gương soi này trong tay, tôi biết phải cẩn thận thế nào, vừa cẩn thận lại vừa phải bước đi thật nhanh, tiệm cầm đồ thường đóng cửa rất sớm. Tôi sợ cánh cửa lớn màu đỏ của tiệm cầm đồ, sợ cái quầy cao và dài ấy. Hễ nhìn thấy cánh cửa đó là tim tôi lại đập thình thịch. Thế nhưng tôi buộc phải bước vào, dường như là phải trèo vào, cái bậc cửa cao ấy mới cao làm sao. Tôi phải dùng hết sức lực, chìa món đồ của mình ra, còn phải hô lên: "Cầm đồ đây!" Nhận được tiền và giấy biên nhận, tôi biết phải cầm cho thật cẩn thận, chạy thật nhanh về nhà, vì biết mẹ đang thấp thỏm không yên. Thế nhưng lần này, tiệm cầm đồ không nhận chiếc gương soi này, bảo tôi mang về đổi thứ khác lớn hơn. Tôi nào hiểu thế nào là "đổi thứ khác lớn hơn". Ôm chặt chiếc gương vào lồng ngực, tôi cắm cổ chạy thục mạng về nhà. Mẹ đã bật khóc; bà chẳng thể tìm ra món đồ thứ hai nữa. Tôi đã quen sống trong căn phòng nhỏ ấy, cứ ngỡ đồ đạc trong nhà không ít; cho đến khi phụ mẹ tìm kiếm những y phục có thể đem đi cầm, sự non nớt trong lòng tôi mới vỡ lẽ ra, đồ đạc của chúng ta rất ít, thực sự rất ít. Mẹ không cho tôi đi nữa. Thế nhưng "Mẹ ơi chúng ta ăn gì đây?" Mẹ vừa khóc vừa đưa cho tôi chiếc trâm bạc trên mái tóc – đây là món đồ duy nhất bằng chất liệu bạc. Tôi biết rõ, mẹ đã rút nó ra mấy bận, nhưng chưa từng nỡ giao nó cho tôi đem đi cầm. Đây là món trang sức mà nhà ngoại cho mẹ khi về nhà chồng. Giờ đây, bà đã đưa món đồ bạc cuối cùng này cho tôi, bảo tôi hãy đặt chiếc gương xuống. Tôi dốc hết sức chạy thấu về tiệm cầm đồ, cánh cửa lớn đáng sợ ấy đã đóng chặt tự bao giờ. Tôi ngồi bệt xuống bậc cửa, siết chặt cây trâm bạc trong tay. Không dám khóc lớn tiếng, tôi ngẩng đầu nhìn bầu trời, chà, lại là vầng trăng non đang soi rọi những giọt nước mắt của tôi! Khóc hồi lâu, bóng dáng mẹ thấp thoáng xuất hiện trong màn đêm, bà nắm lấy tay tôi, ôi, bàn tay mới ấm áp làm sao, tôi quên hết mọi cay đắng, đến cả cơn đói cũng quên bẵng đi, chỉ cần có bàn tay ấm áp này của mẹ dắt đi là tốt rồi. Tôi sụt sùi nói: "Mẹ ơi! Chúng ta về nhà ngủ thôi. Sáng mai lại đến!" Mẹ không thốt một lời. Đi thêm một lúc lâu: "Mẹ ơi! Mẹ nhìn vầng trăng kìa; ngày cha mất, nó cũng cong cớn như thế này. Tại sao nó cứ mãi nghiêng ngả thế nhỉ?" Mẹ vẫn không thốt một lời, bàn tay bà hơi run run.

Mẹ suốt ngày nhận giặt quần áo thuê cho người ta. Tôi vẫn luôn muốn giúp đỡ mẹ, nhưng chẳng thể nhúng tay vào đâu. Tôi đành ngồi đợi mẹ, chừng nào bà làm xong xuôi, tôi mới chịu đi ngủ. Có lúc vầng trăng non đã nhô lên cao, bà vẫn cặm cụi giặt giũ. Những đôi tất hôi hám cứng đờ như da bò ấy, đều do đám tiểu đồng ở các hiệu buôn gửi đến. Mẹ giặt xong mấy miếng "da bò" đó thì chẳng còn nuốt nổi cơm. Tôi ngồi bên cạnh bà, ngắm nhìn vầng trăng, lũ dơi cứ thế lượn qua lượn lại dưới vầng sáng ấy, hệt như một chiếc củ ấu lớn được xâu qua sợi chỉ bạc, cực kỳ nhanh chóng lại lao đầu vào chốn tối tăm. Tôi càng thương xót mẹ bao nhiêu, lại càng yêu mến vầng trăng non bấy nhiêu, bởi vì ngắm nhìn nó, khiến trong lòng tôi cảm thấy dễ chịu hơn đôi chút. Nó càng trở nên đáng yêu hơn vào mùa hè, nó luôn mang theo chút hơi lạnh buốt, tựa như một tảng băng vậy. Tôi yêu cái bóng nhỏ nhoi mà nó rọi xuống mặt đất, chốc lát là biến mất; mờ mờ ảo ảo không lấy gì làm rõ nét, cho đến khi cái bóng biến mất, mặt đất bỗng trở nên tối đen như mực, những vì sao cũng bỗng chói ngời rực rỡ, hoa cỏ cũng ngát hương thơm lừng — nhà hàng xóm chúng ta có rất nhiều cây cối hoa cỏ, cây hòe cao lớn ấy lúc nào cũng rắc hoa sang tận sân nhà chúng ta, tựa như một lớp tuyết mỏng vậy.

Bàn tay mẹ đã nổi đầy những lớp da sần sùi, bảo bà chà lưng thì giải ngứa phải biết. Thế nhưng tôi không dám phiền hà bà thường xuyên, đôi bàn tay ấy đã bị ngâm nước đến chai sần thô ráp rồi. Bà gầy gò, thường xuyên bỏ bữa vì bị ám ảnh bởi mùi hôi của tất chân. Tôi biết mẹ lại sắp phải toan tính điều gì đó, tôi biết chứ. Bà thường đẩy đống quần áo sang một bên, thừ người ra ngẩn ngơ. Bà tự lẩm bẩm một mình. Rốt cuộc bà đang tính toán chuyện gì chứ? Thế nhưng tôi nào đoán ra được.

Mẹ dặn dò tôi không được tỏ thái độ khó chịu, phải ngoan ngoãn gọi tiếng "bà": Bà lại kiếm cho tôi một người cha khác. Đây là một người cha hoàn toàn khác, tôi thừa nhận điều đó, bởi vì dưới nấm mồ kia đã chôn cất một người cha rồi. Khi mẹ dặn dò tôi, ánh mắt nhìn sang phía khác. Bà nghẹn ngào nói: "Không thể để con chết đói được!" Ôi, chính vì không muốn tôi chết đói, nên mẹ mới phải tìm cho tôi một người cha khác! Tôi chẳng hiểu được bao nhiêu chuyện, trong lòng vừa có chút sợ hãi, lại vừa nảy sinh chút hy vọng — nếu quả thật không phải chịu cảnh đói khát nữa thì sao. Thật khéo làm sao, lúc rời khỏi căn phòng nhỏ ấy, trên bầu trời lại treo lơ lửng vầng trăng non. Vầng trăng non lần này rõ nét hơn bất cứ lần nào, và cũng đáng sợ hơn cả; tôi sắp phải rời xa căn phòng nhỏ đã quen sống này rồi. Mẹ ngồi trên một chiếc kiệu hoa màu đỏ, phía trước còn có mấy tay trống, thổi kèn gõ phách nghe chả ra làm sao cả. Kiệu đi ở phía trước, tôi và một người đàn ông lững thững bước theo sau, ông ta nắm lấy tay tôi. Vầng trăng non đáng sợ ấy hắt ra một chút ánh sáng dịu nhẹ, tựa như đang run rẩy trong cơn gió lạnh. Trên đường phố chẳng có lấy mấy bóng người, chỉ có dăm con chó hoang đuổi theo cắn đám đánh trống; chiếc kiệu bước đi rất nhanh. Chúng ta đang đi đâu thế này? Có phải là khiêng mẹ ra ngoại thành, khiêng đến bãi tha ma hay không? Người đàn ông ấy kéo tôi bước đi, tôi thở không ra hơi, muốn khóc mà khóc cũng không nổi. Lòng bàn tay người đàn ông ấy đẫm mồ hôi, lạnh ngắt tựa như một con cá, tôi muốn thét lên "Mẹ ơi", nhưng lại không dám. Chốc lát sau, vầng trăng non trông giống như một khe mắt toan khép lại, chiếc kiệu rẽ vào một con hẻm nhỏ.

Trong suốt ba bốn năm trời, dường như tôi không còn nhìn thấy vầng trăng non nữa. Người cha mới đối xử với chúng tôi rất tốt, ông có hai gian nhà, ông và mẹ ở căn phòng phía trong, tôi ngủ trên chiếc sạp gỗ ở gian ngoài. Ban đầu tôi vẫn muốn ngủ cùng mẹ, thế nhưng chỉ vài ngày sau, tôi ngược lại đén đem lòng yêu "căn phòng nhỏ" của chính mình. Trong phòng có bức tường trắng muốt, lại có cả một chiếc bàn dài, một chiếc ghế dựa. Tất cả những thứ này dường như đều thuộc về tôi. Chăn bông của tôi cũng dày dặn và ấm áp hơn trước kia rất nhiều. Mẹ cũng dần dà mập mạp lên chút ít, trên khuôn mặt đã có da có thịt, lớp da sần sùi trên tay cũng từ từ bong tróc hết sạch. Đã lâu lắm rồi tôi không phải mang đồ ra tiệm cầm đồ. Người cha mới bảo tôi đến trường đi học. Thỉnh thoảng ông còn chơi đùa với tôi một lát. Tôi chẳng hiểu tại sao bản thân lại không muốn gọi ông là "cha", mặc dù tôi thừa biết ông là một người vô cùng đáng yêu. Ông hình như cũng nhận ra điều này, thường hay nở nụ cười với tôi; mỗi khi cười ông lại sở hữu đôi mắt đẹp vô cùng. Thế nhưng mẹ lén lút dặn tôi phải gọi tiếng cha, tôi cũng không đành lòng làm trái ý mẹ cho lắm. Trong thâm tâm tôi hiểu rõ, mẹ con tôi hiện tại có cơm ăn áo mặc, đều là nhờ ơn người cha này, tôi hiểu chứ. Phải, trong suốt ba bốn năm nay tôi chẳng thể nhớ nổi bản thân đã từng nhìn thấy vầng trăng non chưa; có lẽ là đã nhìn thấy nhưng chẳng mấy ấn tượng. Vầng trăng non vào ngày cha mất, vầng trăng non trước kiệu hoa của mẹ, tôi vĩnh viễn chẳng thể nào quên. Chút ánh sáng yếu ớt ấy, chút hơi lạnh lẽo ấy, vẫn luôn khắc sâu trong tâm trí tôi, rực rỡ và trong trẻo hơn bất cứ thứ gì, tựa như một khối ngọc thạch vậy; đôi khi nghĩ lại cảm giác như có thể dùng tay chạm vào được vậy.

Tôi rất thích đi học. Tôi luôn có cảm giác ở trường học có rất nhiều hoa, thực ra thì chẳng có đâu; chỉ là hễ nghĩ đến trường học là tôi lại liên tưởng đến hoa cỏ, y hệt như hễ nghĩ đến mộ phần của cha là tôi lại nhớ đến vầng trăng non ngoài ngoại thành — cứ ngả nghiêng trong ngọn gió heo may nơi đồng nội. Mẹ là người rất yêu hoa, mặc dù không đủ tiền mua, thế nhưng hễ có ai tặng cho một đóa, là bà lại thích chí cài lên mái tóc. Tôi hễ có cơ hội là lại hái cho bà một hai đóa; cài lên mái tóc đóa hoa tươi thắm, chiếc bóng phía sau lưng của mẹ bỗng chốc trở nên trẻ trung biết bao. Mẹ thích, mà tôi cũng thích. Ở trường học tôi cũng rất yêu thích mọi thứ. Có lẽ chính vì điều này, mà tôi hễ nghĩ đến trường học là lại liên tưởng đến những đóa hoa chăng?

Vào năm tôi sắp tốt nghiệp tiểu học, mẹ lại bảo tôi mang đồ ra tiệm cầm đồ. Tôi chẳng hiểu tại sao người cha mới bỗng nhiên lại bỏ đi. Ông đã đi đâu, mẹ hình như cũng chẳng hay biết. Mẹ vẫn bảo tôi đi học, bà cứ nghĩ chẳng mấy chốc cha sẽ quay về thôi. Ông đã đi đằng đẵng bao nhiêu ngày trời, đến cả một bức thư cũng chẳng gửi về. Tôi thầm nghĩ mẹ lại sắp phải giặt những đôi tất hôi hám kia rồi, điều này khiến tôi vô cùng đau khổ. Thế nhưng mẹ hoàn toàn không có dự tính đó. Bà vẫn chưng diện trang điểm, vẫn thích cài hoa; thật kỳ lạ! Bà chẳng rơi một giọt nước mắt, ngược lại còn cười rất tươi; tại sao lại thế chứ? Tôi không thể hiểu nổi! Rất nhiều lần, tôi đi học về, nhìn thấy bà đứng ngóng ở trước cửa. Lại qua một thời gian ngắn, khi tôi đang đi trên đường, có người cất tiếng trêu ghẹo tôi: "Này! Mang hộ bức thư này về cho mẹ mày nhé!" "Này! Có bán không đấy? Em gái non tơ thế này cơ mà!" Mặt tôi đỏ bừng lên như muốn bốc hỏa, cúi gằm mặt xuống thấp nhất có thể. Tôi hiểu rõ, chỉ là không còn cách nào khác. Tôi không thể hỏi mẹ, tuyệt đối không thể. Bà đối xử với tôi rất tốt, và đôi khi còn dùng giọng điệu vô cùng nghiêm túc để răn dạy tôi: "Phải chăm chỉ đọc sách! Đọc sách cho giỏi vào!" Mẹ là một người mù chữ, tại sao lại cứ giục giã tôi đọc sách như thế? Tôi đâm ra hoài nghi; lại thường từ sự hoài nghi đó mà liên tưởng đến việc mẹ vì tôi nên mới làm ra những chuyện đại loại như thế. Mẹ chẳng còn cách nào tốt hơn nữa rồi. Những lúc hoài nghi dâng trào, tôi chỉ hận không thể mắng cho mẹ một trận tơi bời. Nghĩ lại, tôi lại muốn ôm chằm lấy bà, nài nỉ bà đừng làm những chuyện đó nữa. Tôi căm hận sự vô dụng của bản thân vì chẳng thể giúp gì được cho mẹ. Thế nên tôi cũng chợt nghĩ: Tôi tốt nghiệp tiểu học rồi thì có ích gì chứ? Tôi đã dò la khắp nơi với đám bạn cùng lớp, có đứa bảo với tôi, mấy đứa tốt nghiệp năm ngoái có khối đứa làm vợ bé cho người ta. Có đứa thì thầm kể lại, đứa này làm gái bao trong ngõ tối. Tôi không hiểu rõ lắm về những chuyện này, thế nhưng qua lời kể của tụi nó, tôi đoán chừng đây chẳng phải là chuyện tốt đẹp gì. Tụi nó dường như cái gì cũng biết, lại rất thích lén lút bàn tán về những chuyện mà tụi nó thừa biết là bất chính — những chuyện đó khiến khuôn mặt tụi nó đỏ bừng lên đầy vẻ đắc ý. Tôi lại càng hoài nghi mẹ hơn, không biết có phải đợi tôi tốt nghiệp xong là để đi làm... Nghĩ đến đây, đôi khi tôi không dám về nhà, tôi sợ phải đối mặt với mẹ. Mẹ thỉnh thoảng cho tôi tiền ăn vặt, tôi kiên quyết không dám tiêu, chịu đói bụng đến trường học giờ thể dục, có khi suýt ngất xỉu. Nhìn người ta ăn bánh ngọt, mới hấp dẫn và ngon lành làm sao! Thế nhưng tôi phải tiết kiệm từng xu, nhỡ đâu mẹ lại sai tôi đi... Tôi có thể chạy trốn, giả sử trong tay tôi có tiền. Khoảng thời gian tôi giàu có nhất, trong tay có hơn một hào tiền! Vào những lúc ấy, dẫu là ban ngày, tôi thỉnh thoảng cũng ngước nhìn bầu trời, tìm kiếm vầng trăng non của tôi. Nỗi cay đắng trong lòng tôi giả sử có thể ví von bằng một hình dáng nào đó, chắc chắn nó sẽ mang hình dáng của một vầng trăng non. Nó bơ vơ không nơi nương tựa treo lơ lửng trên bầu trời màu xám xanh, ánh sáng yếu ớt, chẳng mấy chốc đã bị bóng tối nuốt chửng.

Điều khiến tôi đau lòng nhất là tôi dần dà học được cách căm hận mẹ. Thế nhưng mỗi khi tôi căm hận bà, tôi lại bất giác nhớ đến cảnh tượng bà cõng tôi đi tảo mộ. Nhớ đến cảnh tượng này, tôi không tài nào căm hận bà nổi nữa. Nhưng rồi tôi lại không thể không căm hận bà. Trái tim tôi giống hệt như — vẫn giống như vầng trăng non kia, chỉ có thể tỏa sáng trong chốc lát, còn màn đêm thì vô tận. Trong phòng của mẹ thường xuyên có những người đàn ông lui tới, bà không còn né tránh tôi nữa. Ánh mắt của bọn họ nhìn tôi hau háu như loài chó đói, chiếc lưỡi thè ra, nhỏ dãi thòng lòng. Trong mắt bọn họ, tôi còn ngon miệng hơn cả, tôi nhận ra điều đó. Chỉ trong một khoảng thời gian rất ngắn, tôi bỗng nhiên hiểu ra rất nhiều chuyện. Tôi biết mình phải tự bảo vệ lấy bản thân, tôi cảm nhận được trên người mình dường như có điểm gì đó vô cùng quý giá, tôi ngửi thấy trên người mình đã phảng phất một thứ mùi hương nào đó, khiến tôi cảm thấy xấu hổ và nhạy cảm. Trên người tôi đã chớm có chút sức lực, có thể tự bảo vệ mình, nhưng cũng có thể tự hủy hoại bản thân. Tôi có lúc thì tỏ ra rất cứng cỏi, có lúc lại vô cùng mềm yếu. Tôi chẳng biết phải làm sao mới phải. Tôi rất muốn yêu thương mẹ, những lúc này tôi có biết bao điều cần phải hỏi mẹ, rất cần sự an ủi từ mẹ; thế nhưng chính vào lúc này, tôi lại phải né tránh bà, tôi phải căm hận bà; bằng không thì sự tồn tại của chính tôi sẽ tan biến. Những khi thao thức không sao ngủ được, tôi vô cùng bình tĩnh suy xét, mẹ là một người đáng được tha thứ. Bà phải lo cho cái ăn cái mặc của cả hai mẹ con. Thế nhưng điều này lại khiến tôi muốn cự tuyệt việc ăn những món ăn do bà nấu. Lòng tôi cứ thế lúc nóng lúc lạnh, hệt như ngọn gió mùa đông, ngừng thổi chốc lát rồi lại gào thét dữ dội hơn; tôi lặng lẽ chờ đợi ngọn lửa giận dữ bùng lên, chẳng tài nào kìm hãm nổi.

Sự việc còn chưa để tôi kịp nghĩ ra phương án vẹn toàn thì đã trở nên tồi tệ hơn. Mẹ hỏi tôi, "Tính sao đây?" Giả sử tôi thực sự yêu thương bà, mẹ bảo, tôi nên giúp đỡ bà. Bằng không, bà sẽ không thèm quản tôi nữa. Lời này tuyệt không giống như những lời mà mẹ có thể thốt ra, thế nhưng quả thật bà đã nói thế. Bà nói rạch ròi từng chữ: "Tao đã sắp già rồi, thêm hai năm nữa, có muốn dâng không công cho người ta cũng chẳng ai thèm húp!" Điều này là sự thật, dạo gần đây mẹ trát rất nhiều phấn lên mặt, trên khóe mắt đã hằn những vết nhăn nheo. Bà sắp phải bước thêm bước nữa, đến làm vợ lẽ chuyên hầu hạ một người đàn ông. Sức lực của bà đã chẳng kham nổi việc hầu hạ nhiều người đàn ông nữa rồi. Tính toán cho bản thân, lúc này có người chịu nhận bà — chính là chủ tiệm bánh bao muốn lấy bà — bà nên khăn gói quả mướp cuốn xéo ngay lập tức. Thế nhưng tôi đã là một thiếu nữ lớn tướng rồi, không còn dễ dàng ngoan ngoãn đi theo sau kiệu hoa của mẹ như hồi nhỏ nữa. Tôi phải tự tính toán cho con đường lui của chính mình. Giả sử tôi đồng ý "giúp đỡ" mẹ, bà có thể không cần bước thêm bước nữa, mà để tôi thay thế bà kiếm tiền. Thay bà kiếm tiền, tôi trăm phần trăm nguyện ý; thế nhưng phương thức kiếm tiền ấy lại khiến tôi run lẩy bẩy. Tôi biết cái quái gì chứ, bắt tôi đi kiếm tiền hệt như một mụ đàn bà luống tuổi ư?! Trái tim của mẹ thật tàn nhẫn, thế nhưng đồng tiền còn tàn nhẫn hơn gấp bội. Mẹ không ép buộc tôi phải đi theo con đường nào, bà bắt tôi phải tự lựa chọn — hoặc là giúp đỡ bà, hoặc là hai mẹ con mỗi người một ngã. Khóe mắt mẹ chẳng còn giọt nước mắt nào, sớm đã cạn khô từ lâu rồi. Tôi phải làm sao đây?

Tôi đã đem chuyện này nói với cô hiệu trưởng. Cô hiệu trưởng là một phụ nữ ngoài bốn mươi tuổi, đẫy đà, không hẳn là tinh anh sắc sảo, thế nhưng tấm lòng vô cùng ấm áp. Tôi thực sự đã đường cùng không còn cách nào khác, bằng không sao tôi có thể mở miệng kể lể về người mẹ của mình... Tôi vốn chẳng hề thân thiết gì với cô hiệu trưởng. Khi tôi cất lời kể với cô, từng chữ thốt ra tựa như những viên than hồng đang nung đỏ đốt cháy cổ họng tôi, tôi nghẹn họng đến mức phát ngất, mất hồi lâu mới thốt ra được một chữ. Cô hiệu trưởng bày tỏ sẵn sàng giúp đỡ tôi. Cô không thể cho tôi tiền, chỉ có thể chu cấp cho tôi hai bữa cơm và chỗ ở — được ở lại trường học bầu bạn với một mụ gia nhân già. Cô bảo tôi phụ giúp người văn thư sao chép giấy tờ, nhưng không cần phải làm ngay lập tức, bởi vì nét chữ của tôi vẫn cần phải luyện tập thêm. Hai bữa cơm, một chỗ ở, đã giải quyết được vấn đề lớn tày đình. Tôi có thể không liên lụy đến mẹ nữa. Lần này mẹ đến kiệu hoa cũng chẳng thèm ngồi, chỉ bắt một chiếc xe xích lô, lủi thủi bước đi trong đêm tối. Đồ đạc chăn chiếu của tôi, bà đã gom lại đưa cho tôi hết. Lúc lâm chung, à không, lúc phân ly, mẹ cố gắng kìm nén không khóc, thế nhưng nước mắt dưới đáy lòng rốt cuộc vẫn trào dâng. Bà thừa nhận tôi sẽ không bao giờ tìm gặp bà nữa, đứa con ruột thịt của bà. Còn tôi, tôi đến cả việc khóc lóc cũng quên béng mất cách khóc thế nào, tôi chỉ mếu máo sụt sùi, nước mắt nhòe đẫm cả khuôn mặt. Tôi là con gái, là bạn bè, là chỗ dựa tinh thần của bà. Thế nhưng tôi không thể giúp gì được cho bà, trừ khi tôi chấp nhận làm cái thứ công việc mà tôi tuyệt muôn phần không muốn làm. Ngẫm lại sự việc sau đó, hai mẹ con chúng tôi chẳng khác nào hai con chó hoang không ai quản thúc, vì cái ăn cái mặc của bản thân, chúng tôi phải chịu đựng mọi đắng cay khổ cực, hệt như trên người chúng tôi chẳng có thứ gì khác, ngoài cái miệng ăn. Chỉ vì cái miệng này, chúng tôi đành phải bán đi tất cả những thứ còn lại. Tôi không còn căm hận mẹ nữa, tôi đã hiểu rõ. Không phải lỗi tại mẹ, cũng chẳng phải tại cái miệng ăn đó không nên sinh ra, lỗi là tại hạt gạo, dựa vào cái gì mà chúng tôi lại không có nổi một miếng cơm để ăn chứ? Cuộc chia ly này, đã đè bẹp mọi cay đắng tủi hờn trong quá khứ. Vầng trăng non từng thấu hiểu sâu sắc những giọt nước mắt của tôi tuôn rơi lần này lại chẳng chịu ló dạng, lần này chỉ có một màu đen kịt, đến cả chút ánh sáng lập lòe của đom đóm cũng không có. Mẹ cứ thế khuất dạng trong bóng đêm hệt như một con quỷ sống, đến cả một bóng hình cũng chẳng để lại. Cho dù bà có chết ngay lập tức đi chăng nữa, e rằng cũng chẳng thể được chôn cất chung một chỗ với cha, tôi thậm chí còn chẳng biết ngôi mộ tương lai của bà nằm ở xó xỉnh nào. Tôi chỉ có mỗi một người mẹ ấy thôi, người bạn ạ. Thế giới của tôi giờ đây chỉ còn trơ trọi lại một mình tôi.

Vĩnh viễn không thể gặp lại mẹ được nữa, tình mẫu tử đã chết ngắt trong tim tôi, hệt như đóa hoa xuân bị sương giá tàn phá. Tôi chăm chỉ luyện chữ, chính là để có thể giúp cô hiệu trưởng sao chép dăm ba thứ giấy tờ không quan trọng. Tôi buộc phải có ích, bởi vì tôi đang ăn cơm của người ta cứu tế mà. Tôi không giống như đám nữ sinh kia, tụi nó suốt ngày chỉ chú ý đến người khác, người ta ăn gì, mặc gì, nói gì; tôi thì luôn chú ý đến chính mình, cái bóng của chính tôi là người bạn đồng hành. Chữ "Tôi" lúc nào cũng canh cánh trong lòng tôi, bởi vì chẳng có ai yêu thương tôi cả. Tôi tự yêu lấy chính mình, thương xót cho bản thân, tự cổ vũ bản thân, tự quở trách bản thân; tôi thấu hiểu rõ bản thân hệt như tôi đang nhìn một kẻ khác vậy. Bất kỳ một sự thay đổi nhỏ nào trên người cũng khiến tôi hoảng sợ, khiến tôi mừng rỡ, khiến tôi ngơ ngác khó hiểu. Tôi nâng niu chính mình trong lòng bàn tay, tựa như đang nâng niu một đóa hoa mỏng manh yếu ớt. Tôi chỉ có thể lo cho hiện tại trước mắt, chẳng dám nghĩ đến tương lai, cũng chẳng dám suy tư sâu xa. Nhai miếng cơm của người ta bố thí, tôi mới biết là buổi trưa hay buổi tối, bằng không tôi đơn giản là chẳng thể nhớ nổi thời gian; không có hy vọng, thì chẳng có thời gian. Tôi cứ như thể bị đóng đinh vào một chốn không có cả nhật nguyệt. Nhớ đến mẹ, tôi hiểu rằng bản thân đã sống qua hơn mười năm trời. Đối với tương lai, tôi không giống như đám bạn cùng lớp luôn ngóng chờ kỳ nghỉ lễ, mong ngóng tết nhất; kỳ nghỉ, ngày lễ, tết nhất, thì có can dính gì đến tôi cơ chứ? Thế nhưng thân thể của tôi quả thực đang lớn lên từng ngày, tôi cảm nhận được rõ ràng. Cảm nhận được bản thân lại cao lớn thêm chút nữa, tôi lại càng mông lung vô định, tôi không yên tâm nổi về chính mình. Tôi càng lớn khôn bao nhiêu, tôi lại càng cảm thấy bản thân xinh đẹp bấy nhiêu, đây quả là một chút an ủi; nhan sắc đã nâng cao thân phận của bản thân tôi. Thế nhưng căn bản tôi làm gì có cái gọi là thân phận, sự an ủi trước ngọt ngào bao nhiêu thì sau cay đắng bấy nhiêu, cay đắng đến tột cùng lại khiến tôi sinh lòng kiêu ngạo. Nghèo túng, nhưng lại xinh đẹp đấy thôi! Điều này lại khiến tôi hoảng sợ: Mẹ vốn dĩ cũng đâu phải là người nhan sắc tầm thường.

Tôi lại đã lâu không ngắm nhìn vầng trăng non, không dám nhìn, dẫu trong lòng rất muốn ngắm. Tôi đã tốt nghiệp rồi, vẫn tiếp tục ở lại trọ trong trường học. Buổi tối, trong trường chỉ còn lại hai người gia nhân già, một nam một nữ. Bọn họ không biết phải đối xử với tôi thế nào cho phải, tôi không phải học sinh, cũng chẳng phải giáo viên, lại chẳng phải người hầu, thế nhưng trông có vẻ hao hao người hầu. Ban đêm, tôi thui thủi một mình bước đi trong sân trường, thường xuyên bị vầng trăng non xua đuổi trốn vào trong phòng, tôi chẳng có lấy một lá gan ngắm nhìn nó. Thế nhưng ở trong phòng, tôi lại hay tưởng tượng hình thù của nó ra sao, đặc biệt là vào những lúc trời nổi cơn gió heo may. Gió thoảng mơn man như đang thổi luồng ánh sáng yếu ớt ấy vào tận đáy lòng tôi, khiến tôi hồi tưởng về quá khứ, càng làm gia tăng thêm nỗi bi thương hiện hữu trước mắt. Trái tim tôi lúc này chẳng khác nào chú dơi dưới ánh trăng, dẫu là đang ở phía dưới ánh sáng, thế nhưng bản thân nó lại mang một màu đen tuyền; thứ đồ vật đen đúa, cho dù có biết bay, thì chung quy vẫn là màu đen, tôi chẳng hề có lấy một chút hy vọng. Thế nhưng tôi quyết không khóc, tôi chỉ thường xuyên nhíu mày cau trán.

Tôi đã có thêm chút thu nhập: Đan len kiếm chút tiền công từ mấy đứa học sinh. Cô hiệu trưởng đã cho phép tôi làm như vậy. Thế nhưng số tiền kiếm được chẳng đáng là bao, bởi vì tụi nó cũng biết đan. Chỉ là tụi nó đang cần gấp mà không đan kịp, hoặc là đan tặng người nhà một đôi găng tay hay đôi tất, mới ghé qua chiếu cố tôi. Mặc dù là thế, trái tim tôi dường như đã sống lại đôi chút; tôi thậm chí còn tơ tưởng đến chuyện: Giả sử mẹ không bước bước chân đó, thì tôi hoàn toàn có thể nuôi nổi bà. Cứ đếm lại số tiền ít ỏi trong tay, tôi thừa biết đây chỉ là một giấc mộng hão huyền, thế nhưng suy nghĩ như vậy lại khiến tôi cảm thấy dễ chịu hơn một chút. Tôi rất muốn gặp lại mẹ. Giả sử bà nhìn thấy tôi, chắc chắn bà sẽ đi theo tôi, chúng tôi chắc chắn sẽ có cách để sinh tồn, tôi nghĩ vậy — thế nhưng lại chẳng dám tin cho lắm. Tôi rất nhớ mẹ, bà thường xuyên xuất hiện trong những giấc mơ của tôi. Có một hôm, tôi cùng đám học sinh đi dã ngoại ngoài thành, lúc trở về đã là hơn bốn giờ chiều. Để về cho nhanh, chúng tôi rẽ vào một con đường tắt. Tôi đã nhìn thấy mẹ! Trong một con hẻm nhỏ có một tiệm bán bánh bao, ngay trước cửa đặt một chiếc sọt đựng bánh, trên sọt cắm một chiếc bánh bao bằng gỗ trắng to đùng. Mẹ đang ngồi bệt sát bên tường, người cúi rạp rồi ngả ngửa ra sau để kéo bễ lò lửa. Từ đằng xa tôi đã nhìn thấy chiếc bánh bao gỗ lớn ấy và mẹ, tôi nhận ra tấm lưng của bà. Tôi muốn chạy xô tới ôm chầm lấy bà. Thế nhưng tôi không dám, tôi sợ đám học sinh cười chê mình, tụi nó tuyệt đối không cho phép tôi có một người mẹ như thế. Càng lúc càng bước đến gần, tôi cúi gằm mặt xuống, qua làn nước mắt liếc nhìn bà một cái, bà không hề nhìn thấy tôi. Cả đám chúng tôi lướt qua sát người bà, mẹ hình như chẳng hề nhìn thấy gì hết, vẫn tập trung cao độ kéo cái bễ lò của mình. Đi được một đoạn rất xa, tôi ngoảnh đầu nhìn lại, bà vẫn đang cấy cọc kéo cái bễ ở đó. Tôi không nhìn rõ khuôn mặt của bà, chỉ nhìn thấy mái tóc của bà xõa tung lòa xòa trên vầng trán. Tôi ghi nhớ cái tên của con hẻm nhỏ này.

Hệt như có một con côn trùng nhỏ đang cắn xứt trong tim tôi, tôi rất muốn đi thăm mẹ, nếu không tận mắt nhìn thấy bà thì trong lòng tôi chẳng thể nào an yên nổi. Đúng vào thời điểm này, trường học thay đổi hiệu trưởng. Cô hiệu trưởng đẫy đà dặn dò tôi phải tự tính toán cho tương lai, cô ấy ở đây ngày nào thì tôi có cơm ăn chỗ ở ngày ấy, thế nhưng cô không thể đảm bảo vị hiệu trưởng mới cũng sẽ cư xử như vậy. Tôi đếm lại số tiền của mình, tổng cộng là hai đồng bảy hào lẻ mấy đồng xu. Mấy đồng bạc lẻ này chắc chắn sẽ không khiến tôi phải chịu đói trong vài ngày tới, thế nhưng tôi biết đi về đâu? Tôi không dám ngồi ngây ra đó lo lắng thở dài, tôi buộc phải tìm cách. Đi tìm mẹ là ý niệm đầu tiên xuất hiện trong đầu. Thế nhưng liệu bà có dung thứ cho tôi không? Giả sử bà không thể thu nhận tôi, mà tôi lại lúp xúp tìm đến bà, cho dù không gây ra cảnh tượng mẹ cãi nhau với tay bán bánh bao đi nữa, thì bản thân bà chắc chắn cũng sẽ vô cùng đau khổ. Tôi phải suy tính cho mẹ, bà vừa là mẹ của tôi, lại vừa không phải là mẹ của tôi, giữa hai mẹ con chúng tôi bị ngăn cách bởi một bức tường thành được tạo nên từ sự nghèo túng. Nghĩ đi nghĩ lại, tôi đành từ bỏ ý định tìm gặp bà. Tôi nên tự gánh lấy nỗi cay đắng của chính mình. Thế nhưng gánh vác nỗi cay đắng của bản thân bằng cách nào đây? Tôi chẳng tài nào nghĩ ra. Tôi cảm thấy thế giới này thật nhỏ bé, chẳng có lấy một nơi chốn nào dung thân cho tôi và cuộn chăn chiếu nhỏ bé của tôi. Tôi còn chẳng bằng một con chó, con chó chí ít còn có một góc để ngả lưng đi ngủ; còn trên đường phố thì người ta đâu cho phép tôi nằm ngủ. Phải, tôi là con người, con người đôi khi còn chẳng bằng con chó. Giả sử tôi trơ mặt ra lì lợm không chịu đi, há lại biết vị hiệu trưởng mới sẽ không đuổi cổ tôi ra ngoài ư? Tôi không thể ngồi đợi người ta đẩy mình ra cửa được. Đây là một ngày mùa xuân. Tôi chỉ nhìn thấy hoa nở, lá xanh, thế nhưng chẳng cảm nhận nổi dù chỉ một chút hơi ấm. Hoa đỏ chỉ là hoa đỏ, lá xanh chỉ là lá xanh, tôi nhìn thấy những màu sắc khác nhau, rốt cuộc cũng chỉ là dăm ba sắc màu; những màu sắc này chẳng mang bất kỳ một ý nghĩa nào cả, mùa xuân trong lòng tôi chẳng qua chỉ là một thứ lạnh ngắt đã chết.

Tôi xách đồ ra ngoài tìm việc làm. Không tìm mẹ, không dựa dẫm vào bất kỳ ai, tôi muốn tự mình kiếm cơm ăn. Đi lang thang ròng rã suốt hai ngày trời, mang theo hy vọng bước chân ra ngoài, để rồi ôm lấy bụi bặm và nước mắt trở về. Chẳng có công việc nào dành cho tôi cả. Mãi đến lúc này tôi mới thực sự thấu hiểu mẹ, thực sự tha thứ cho mẹ. Mẹ từng giặt qua những đôi tất hôi hám, thế mà đến cả việc này tôi cũng không với tới nổi. Con đường mà mẹ đã đi qua chính là con đường duy nhất. Những kỹ năng và đạo đức mà trường học dạy cho tôi quả thực chỉ là một trò cười, toàn là những thứ trò chơi lúc no cơm ấm cật chẳng có việc gì làm. Đám bạn học không cho phép tôi có một người mẹ như thế, tụi nó cười nhạo chốn gái bao; phải, tụi nó buộc phải nhìn nhận như thế, bởi vì tụi nó có cơm ăn. Tôi suýt chút nữa đã hạ quyết tâm: Chỉ cần có người cho tôi cơm ăn, việc gì tôi cũng bằng lòng làm; mẹ quả thực là một người đáng khâm phục. Tôi tuyệt không đi tìm cái chết, dẫu cho đôi khi từng nghĩ đến; không, tôi phải sống. Tôi còn trẻ, tôi xinh đẹp, tôi muốn sống. Sự sỉ nhục này đâu phải do tôi tạo ra.

Nghĩ thông suốt điều này, tôi bỗng có cảm giác như bản thân đã tìm được việc làm rồi. Tôi dám hiên ngang bước đi trong sân trường, một vầng trăng non mùa xuân đang treo lơ lửng trên bầu trời. Tôi nhận ra vẻ đẹp mỹ lệ của nó. Bầu trời mang một màu xanh thẫm, không một gợn mây. Vầng trăng non ấy trong trẻo và dịu dàng, đem rải rác chút ánh sáng mềm mại nhẹ nhàng rắc lên cành liễu. Trong sân thổi hiu hắt chút gió xuân, mang theo hương thơm ngát của hoa cỏ phương nam, thổi chiếc bóng của cành liễu dạt qua góc tường nơi có ánh sáng chiếu vào, lại thổi dạt đến nơi không có ánh sáng; ánh sáng không chói lọi, chiếc bóng không nặng nề, gió thổi mơn man, vạn vật đều chìm trong chút ngái ngủ, thế nhưng lại vừa khẽ khàng chuyển động. Phía dưới vầng trăng non, bên trên ngọn liễu, có một cặp vì sao trông giống như đôi mắt mỉm cười của tiên nữ, đang trêu đùa vầng trăng non cong cớn và cành liễu lả lơi trong gió. Bên kia bức tường có cái cây gì đó, nở rộ những chùm hoa trắng muốt, ánh sáng mờ ảo của vầng trăng đã rọi khối tuyết trắng ấy thành một nửa sáng ngời, một nửa hơi phảng phất bóng râm màu xám xịt, lộ ra vẻ tinh khôi thuần khiết đến mức khó có thể tưởng tượng nổi. Vầng trăng non này chính là khởi đầu của hy vọng, tôi thầm nhủ trong lòng.

Tôi lại tìm đến cô hiệu trưởng đẫy đà, ngặt nỗi cô không có nhà. Một thanh niên trẻ tuổi mời tôi bước vào trong. Anh ta trông rất lịch sự, lại vô cùng niềm nở. Bản thân tôi vốn rất sợ đàn ông, thế nhưng người thanh niên này lại không khiến tôi cảm thấy sợ hãi. Anh ta bảo tôi muốn nói gì thì cứ nói, tôi đâm ra ngại ngùng không nói không được; nụ cười của anh ta khiến trái tôi bỗng chốc trở nên mềm nhũn. Tôi đem ý định tìm cô hiệu trưởng kể lại cho anh ta nghe, anh ta tỏ ra vô cùng nhiệt tình, đồng ý giúp đỡ tôi. Tối hôm đó, anh ta mang đến cho tôi hai đồng tiền, tôi kiên quyết không nhận, anh ta bảo đây là tiền của cô ruột anh ta — chính là cô hiệu trưởng — đưa cho tôi. Anh ta còn nói cô ruột đã tìm sẵn chỗ ở cho tôi rồi, ngày mai là có thể dọn qua đó ở. Tôi vốn dĩ nên hoài nghi, thế nhưng lại chẳng dám. Nụ cười niềm nở của anh ta hệt như đang cười thẳng vào tận đáy lòng tôi. Tôi cảm thấy nếu bản thân còn hoài nghi nữa thì thật có lỗi với người ta, anh ta ôn hòa và đáng yêu biết bao.

Đôi môi tươi cười của anh ta áp trên khuôn mặt tôi, từ mái tóc của anh ta tôi ngước nhìn vầng trăng non cũng đang mỉm cười. Gió xuân tựa như say đắm, thổi rách tầng mây mùa xuân, hé lộ vầng trăng non cùng một đôi vì sao xuân. Cành liễu bên bờ sông lả lơi uốn lượn, ếch nhái mùa xuân cất tiếng ca khúc tình yêu, hương thơm của ngọn bồ non lan tỏa trong bầu không khí ấm áp buổi chiều xuân. Tôi lắng nghe tiếng nước chảy, tựa như đang truyền thêm chút sinh lực cho ngọn bồ non, tôi tưởng tượng những cọng bồ đang phơi phới vươn cao. Những bông bồ công anh nhỏ bé đang đâm chồi nảy lộc trên mặt đất ẩm ấm. Vạn vật đều đang tan chảy trong nguồn sức mạnh của mùa xuân, để rồi tỏa ra từng đợt hương thơm ngát. Tôi đánh mất chính mình, tôi không còn là tôi nữa, hệt như đã tan biến vào trong ngọn gió xuân và ánh sáng mờ ảo của vầng trăng ấy. Vầng trăng đột ngột bị mây che khuất, tôi bỗng bừng tỉnh nhớ lại chính mình. Tôi đã đánh mất vầng trăng non ấy, cũng đồng thời đánh mất cả bản thân, tôi đã trở nên giống hệt như mẹ rồi!

Tôi hối hận, tôi tự an ủi, tôi muốn khóc, tôi thích thú, tôi chẳng biết phải làm sao mới phải. Tôi muốn chạy trốn, vĩnh viễn không bao giờ gặp lại anh ta nữa; thế nhưng tôi lại nhớ anh ta, tôi cô đơn vô cùng. Căn phòng nhỏ bé, chỉ có trơ trọi một mình tôi, đêm nào anh ta cũng đến. Anh ta mãi mãi tuấn tú, lúc nào cũng ôn hòa như thế. Anh ta chu cấp cho tôi ăn uống, còn may cho tôi mấy bộ quần áo mới. Khoác lên mình bộ quần áo mới, tự tôi nhìn ra vẻ đẹp của bản thân. Thế nhưng tôi cũng căm hận những bộ quần áo này, mà lại chẳng nỡ cởi chúng ra. Tôi không dám suy nghĩ, cũng lười suy nghĩ, đầu óc cứ mụ mị cả đi, đôi gò má lúc nào cũng ửng lên hai bãi đỏ lựng. Tôi lười biếng chẳng muốn chưng diện, thế nhưng lại không thể không chưng diện, ở không quá mức rảnh rỗi, kiểu gì cũng phải tìm chút việc để làm. Những lúc chưng diện, tôi xót xa yêu thương chính mình; chưng diện xong xuôi, tôi lại căm hận bản thân. Nước mắt của tôi rất dễ trào ra, thế nhưng tôi cố kìm nén không khóc, đôi mắt suốt cả ngày cứ ngấn nước như vậy, trông vô cùng đáng yêu. Có đôi khi tôi phát cuồng lao vào hôn anh ta, rồi sau đó lại đẩy anh ta ra, thậm chí là mắng chửi xối xả vào mặt anh ta; anh ta chỉ cười trừ.

Tôi sớm đã biết thừa, tôi chẳng có lấy một chút hy vọng; chỉ cần một đám mây trôi qua là có thể che khuất vầng trăng non, tương lai của tôi chỉ là một một màu đen tối mịt mùng. Quả nhiên, chẳng mấy chốc, mùa xuân đã chuyển sang mùa hè, giấc mộng xuân của tôi đã đi đến hồi kết. Có một hôm, đúng vào lúc vừa chính ngọ, một thiếu phụ xuất hiện. Cô ta rất xinh đẹp, thế nhưng cái đẹp lại không hề linh động, trông hệt như một con búp bê bằng sứ vậy. Vừa bước chân vào phòng là cô ta òa khóc nức nở. Chẳng cần phải hỏi, tôi đã hiểu cơ sự. Nhìn bộ dạng đó của cô ta, cô ta vốn chẳng muốn đến đây gây gổ cãi cọ với tôi, còn tôi thì càng chẳng hề chuẩn bị tinh thần để xung đột với cô ta. Cô ta là một người hiền lành. Cô ta khóc lóc, thế nhưng lại nắm lấy tay tôi: "Anh ta lừa dối cả hai chúng ta rồi!" Cô ta nói thế. Tôi cứ tưởng cô ta cũng chỉ là một “người tình” mà thôi. Không, cô ta chính là vợ chính thất của anh ta. Cô ta không hề làm ầm ĩ với tôi, chỉ miên man lặp đi lặp lại một câu: "Cô hãy buông tha cho anh ấy đi!" Tôi chẳng biết phải xử trí thế nào cho phải, tôi cảm thấy thương xót cho người thiếu phụ này. Tôi đã đồng ý với cô ta. Cô ta mỉm cười. Nhìn bộ dạng đó của cô ta, tôi cứ tưởng cô ta là kẻ khuyết thiếu tâm trí, cô ta dường như chẳng hiểu chuyện quái gì hết, chỉ khăng khăng đòi lại người chồng của mình.

Tôi lang thang trên phố suốt buổi chiều dài. Rất dễ dàng để đồng ý với người thiếu phụ ấy đấy, thế nhưng bản thân tôi phải làm sao đây? Những món đồ mà anh ta cho tôi, tôi vốn chẳng hề muốn nhận; đã quyết định rời xa anh ta, thì phải cắt đứt tơ duyên cho sòng phẳng. Thế nhưng, vứt bỏ đống đồ vật ít ỏi đó rồi, tôi còn lại gì nữa chứ? Tôi biết đi về đâu? Làm sao tôi có thể ngay lập tức kiếm được cơm ăn trong ngày hôm nay chứ? Thôi được rồi, tôi đành phải giữ lại mấy món đồ đó, chẳng còn cách nào khác. Tôi lén lút dọn đồ rời đi. Tôi không hề hối hận, chỉ cảm thấy trống rỗng, tựa như một đám mây bơ vơ không nơi nương tựa. Dọn đến một căn phòng trọ nhỏ, tôi vùi đầu ngủ liền một ngày một đêm.

Tôi biết phải chi tiêu tằn tiện ra sao, từ nhỏ tôi đã hiểu đồng tiền là thứ cực kỳ hữu dụng. Cố bấu víu vào số tiền ít ỏi còn lại trong tay, tôi muốn ngay lập tức đi tìm việc làm. Bằng cách này, tôi dẫu cho chẳng mong cầu hy vọng điều gì, có lẽ cũng sẽ không vướng vào nguy hiểm nữa. Thế nhưng sự việc đâu có vì tôi lớn thêm một hai tuổi mà trở nên dễ dàng tìm việc hơn đâu. Tôi vô cùng kiên quyết, nhưng điều này chẳng đem lại tích sự gì, chỉ cảm thấy bản thân nên làm như vậy mà thôi. Phụ nữ kiếm tiền sao mà khó khăn đến thế cơ chứ! Mẹ nói hoàn toàn chính xác, phụ nữ trên đời này chỉ có duy nhất một con đường để đi, chính là con đường mà mẹ đã từng đi qua. Tôi kiên quyết không muốn bước đi theo con đường đó ngay lập tức, thế nhưng lại thừa biết nó đang đứng chờ sẵn tôi ở ngay phía trước không xa. Tôi càng giãy giụa, trong lòng lại càng hoảng sợ. Hy vọng của tôi chẳng khác nào ánh sáng của vầng trăng non đầu tháng, chớp mắt là tan biến sạch trơn. Một hai tuần trôi qua, hy vọng ngày càng lụi tàn bé lại. Cuối cùng, tôi đành đến xếp hàng cùng một đám thiếu nữ trẻ tuổi để chịu sự tuyển chọn tại một quán ăn nhỏ. Một quán ăn nhỏ xíu, nhưng ông chủ lại to béo hách dịch; đám chúng tôi đứa nào cũng không đến nỗi nào, toàn là những thiếu nữ tốt nghiệp tiểu học cả, ngóng chờ được ban ơn hệt như chờ hoàng đế tuyển phi vậy, ngoan ngoãn chờ đợi gã chủ quán trông hệt như cái tháp đổ lựa chọn. Gã đã chọn tôi. Tôi chẳng thèm cảm kích gã, thế nhưng lúc đó quả thực trong lòng cảm thấy sảng khoái đôi chút. Đám con gái kia dường như vô cùng ghen tị với tôi, có đứa thậm chí còn rưng rưng nước mắt bước đi, có đứa thì mắng chửi "Mẹ kiếp!" Người phụ nữ rốt cuộc không đáng một xu thế này sao!

Tôi trở thành nữ phục vụ bàn số hai của quán ăn nhỏ. Bày biện món ăn, dọn mâm bưng phở, tính tiền, hô tên món ăn, tôi chẳng thạo việc nào cả. Tôi có chút sợ hãi. Thế nhưng "số một" đã bảo tôi không cần phải lo lắng, những việc đó cô ta cũng chẳng biết làm đâu. Cô ta bảo, tiểu Thuận lo toàn bộ mọi việc; chúng ta làm phục vụ chỉ cần châm trà, đưa khăn mặt, và cầm giấy tính tiền cho khách; những việc khác không cần quan tâm. Kỳ lạ thật! Cổ tay áo của "số một" được xắn lên rất cao, phần vải lót màu trắng ở cổ tay áo đến một vết bẩn cũng không có. Trên cổ tay vắt hờ một chiếc khăn tay lụa trắng, thêu dòng chữ "Em yêu anh". Cô ta suốt ngày trát phấn lên mặt, đôi môi tô son đỏ chót hệt như vừa nuốt máu tươi. Khi châm thuốc lá cho khách, đầu gối của cô ta cứ tì sát vào đùi người ta; còn rót rượu cho khách, thỉnh thoảng cô ta cũng nhấp một ngụm. Đối với khách khứa, có người cô ta phục vụ cực kỳ chu đáo; có người cô ta thậm chí còn chẳng buồn đếm xỉa, cô ta sẽ sụp mí mắt xuống, vờ như không nhìn thấy. Những vị khách mà cô ta không phục vụ, tôi đành phải muối mặt ra tiếp. Tôi sợ đàn ông. Chút kinh nghiệm ít ỏi ấy đã giúp tôi thấu hiểu vài điều, cái quái gì mà yêu với chả đương, tóm lại đàn ông là lũ đáng sợ. Đặc biệt là những gã đàn ông đến quán ăn uống tụ tập, tụi chúng ra điều nghĩa hiệp, nhường chỗ nhường bàn hệt như sắp đánh nhau đến nơi; tụi chúng cạn chén đua tài, uống rượu lấy chết; tụi chúng nuốt ngốn ngấu như loài dã thú, tụi chúng bới lông tìm vết kiếm chuyện chửi mắng người ta chẳng vì mục đích gì. Tôi cúi gằm mặt đưa trà đưa khăn mặt, khuôn mặt nóng bừng lên như lửa đốt. Đám khách khứa cố tình trêu chọc đông tây với tôi, chuốc cười tôi; tôi nào có tâm trạng đâu mà cười cợt. Khoảng chín giờ tối thì xong việc, tôi mệt rã rời. Trở về căn phòng trọ nhỏ bé của mình, đến cả quần áo cũng chẳng thèm cởi, tôi cứ thế ngủ thẳng cẳng cho đến tận sáng hôm sau. Thức dậy, trong lòng tôi cảm thấy vui vẻ hơn chút ít, hiện tại tôi đang tự lực cánh sinh, dùng chính sức lao động của mình để kiếm cơm ăn. Tôi rất sớm đã đến quán làm việc.

“Số một” phải hơn chín giờ mới ló mặt đến, lúc đó tôi đã làm việc được hơn hai tiếng đồng hồ rồi. Cô ta khinh miệt tôi, nhưng cũng không hẳn là mang ác ý khi lên lớp dạy bảo tôi: "Đừng có đến sớm thế làm gì, có ai đến quán ăn cơm từ tám giờ sáng đâu? Bảo này, cái đồ xui xẻo, đừng có xị cái mặt dài ra như thế chứ; cô là nữ phục vụ chạy bàn, chứ có phải đến đây để đưa đám ma đâu nào. Cúi gằm mặt xuống thì chẳng có ai boa thêm tiền rượu đâu; cô đến đây làm gì phỏng? Chẳng phải vì mấy đồng tiền xu đấy à! Cổ áo của cô thấp quá, ngành nghề của chúng ta toàn phải diện cổ áo cao, khăn tay lụa là, khách khứa người ta chuộng cái mác đó đấy!" Tôi thừa nhận cô ta có ý tốt, và tôi cũng hiểu rõ giả sử tôi không chịu nở nụ cười, thì cô ta cũng sẽ chịu thiệt thòi, bị chia ít tiền rượu đi; tiền boa là do mọi người cào bằng chia đều cho nhau. Bản thân tôi không hề khinh miệt cô ta, xét từ một góc độ nào đó, tôi thực sự khâm phục cô ta, cô ta làm việc cốt vì tiền. Phụ nữ muốn kiếm tiền thì buộc phải lăn xả như thế, chẳng có con đường thứ hai nào khác. Thế nhưng, tôi kiên quyết không chịu học theo cô ta. Tôi dường như nhìn thấu rất rõ: Có một ngày nào đó, tôi buộc phải phóng khoáng hơn cô ta, mới có thể kiếm nổi cơm ăn. Thế nhưng ngày đó phải đợi đến khi cùng đường mạt lộ; "cực chẳng đã" lúc nào cũng chực chờ ở đó chờ đợi đám phụ nữ chúng ta, tôi chỉ có thể bắt nó phải chờ đợi thêm mấy ngày nữa. Điều này khiến tôi nghiến răng ken két, khiến trong lòng bừng bừng ngọn lửa giận, thế nhưng vận mệnh của người phụ nữ vốn chẳng nằm trong lòng bàn tay. Làm việc thêm ba ngày nữa, gã chủ quán béo ú cuối cùng cũng đưa ra tối hậu thư: Thử thách tôi thêm hai ngày nữa, nếu tôi đồng ý làm việc lâu dài, thì phải học theo cách của "số một". "Số một" nửa chế nhạo, nửa khuyên can nói: "Đã có người dò la hỏi thăm về cô rồi, việc quái gì phải ra vẻ thanh cao giả ngốc cơ chứ? Tụi mình ai mà chẳng biết tỏng ai ra cái thớ gì? Nữ phục vụ kết hôn với giám đốc ngân hàng, khối ra đấy thôi; cô tưởng tụi mình hèn mọn lắm chắc? Cởi mở mặt mũi ra mà làm ăn chứ, tụi mình cũng phải tậu mấy ngày xe hơi ngồi chứ lị!" Lời nói này, đã khơi dậy sự tức giận trong tôi, tôi hỏi cô ta: "Cô ngồi xe hơi vào lúc nào thế?" Cô ta bĩu cái môi đỏ chót ra như muốn rớt xuống: "Đừng có ở đó mà múa mép khôn lọi, làm việc nào ra việc ấy đi; cái mông thơm tho mẹ đẻ cho, chẳng lẽ đến cái việc này mà cũng không biết làm chắc!" Tôi không thể làm nổi, cầm lấy một đồng năm xu, tôi thầm lặng quay về nhà.

Bóng đêm tăm tối cuối cùng lại tiến thêm một bước sát lại gần tôi. Để né tránh nó, lại càng bước đến gần nó hơn. Tôi không hối hận vì đã vứt bỏ công việc đó, thế nhưng tôi thực sự rất sợ cái bóng đen ngòm ấy. Đem bán thân xác cho một người đàn ông, tôi làm được. Kể từ sau chuyện lần trước, tôi đã thấu hiểu phần nào về mối quan hệ giữa nam và nữ. Người phụ nữ chỉ cần buông thả bản thân một chút, đàn ông ngửi thấy mùi là sà tới ngay. Thứ mà hắn ta muốn chính là thể xác, hắn ta trút bỏ bản năng thú tính, còn bạn thì tạm thời có cái ăn cái mặc; sau đó hắn ta có lẽ sẽ đánh đập chửi mới bạn, hoặc đột ngột cắt đứt nguồn chu cấp. Người phụ nữ cứ thế tự bán rẻ bản thân, đôi khi còn tỏ ra vô cùng đắc ý, tôi từng có cảm giác đắc ý như thế. Những lúc đắc ý thường thốt ra toàn những lời non hẹn biển; để rồi qua một chốc lát, bạn sẽ cảm nhận được những vết thương đau đớn và sự chán chường ê chề trên cơ thể. Tuy nhiên, bán mình cho một người đàn ông, vẫn có thể thốt lên dăm ba lời hẹn ước; còn nếu bán mình cho thiên hạ, thì đến cả những lời đó cũng chẳng cách nào thốt ra nổi, mẹ tôi chưa từng thốt ra những lời như thế. Mức độ sợ hãi có sự khác biệt, tôi không tài nào tiếp thu nổi lời khuyên can của "số một"; rốt cuộc thì "một" người đàn ông vẫn khiến tôi vơi bớt đi phần nào sự sợ hãi. Thế nhưng, tôi vốn chẳng hề muốn bán rẻ bản thân. Tôi đâu cần đàn ông, tôi còn chưa tròn hai mươi tuổi. Ban đầu tôi cứ ngỡ ở bên cạnh đàn ông chắc chắn sẽ rất thú vị, nào ngờ cứ hễ ở cạnh nhau là hắn ta lại đòi hỏi cái thứ tha thiết khiến tôi sợ hãi ấy. Phải, lúc đó tôi hệt như đem bản thân phó mặc cho ngọn gió xuân, mặc cho người ta nhào nặn tùy ý; nghĩ lại sau đó, hắn ta chẳng qua chỉ đang lợi dụng sự ngây thơ vô tri của tôi, để thỏa mãn khoái lạc cho riêng mình. Những lời đường mật của hắn ta đã đưa tôi bước vào cõi mộng; để rồi khi bừng tỉnh tỉnh mộng, chẳng qua cũng chỉ là một giấc mộng hờ, một sự trống rỗng hư vô; thứ tôi nhận được chẳng qua là hai bữa cơm, dăm ba bộ quần áo. Tôi không muốn dùng cách này để kiếm cơm ăn nữa, cơm gạo là thứ thực tế, cứ đàng hoàng thực tế mà kiếm lấy là được. Thế nhưng, nếu thực sự không kiếm nổi cơm ăn, người phụ nữ buộc phải thừa nhận bản thân là phụ nữ, buộc phải bán thân xác! Hơn một tháng trời, tôi chẳng tìm được việc gì để làm.

Tôi tình cờ gặp lại mấy đứa bạn học cũ, có đứa đã lên trung học, có đứa vẫn ở nhà làm tiểu thư khuê các. Tôi vốn chẳng muốn đếm xỉa đến tụi nó, thế nhưng hễ trò chuyện qua lại, tôi lại cảm thấy bản thân mình sắc sảo hơn tụi nó nhiều. Hồi trước, lúc còn ở trường học, tôi ngốc nghếch hơn tụi nó; giờ đây, "tụi nó" lại lộ rõ vẻ khờ khạo ngốc nghếch. Tụi nó dường như vẫn còn đang chìm đắm trong những giấc mộng hão huyền. Đứa nào đứa nấy chưng diện lộng lẫy, hệt như những món hàng hóa trưng bày trong tiệm buôn. Ánh mắt tụi nó lúng liếng liếc nhìn đám đàn ông trẻ tuổi, trong lòng thầm vẽ lên những vần thơ tình ái. Tôi cười thầm tụi nó. Phải, tôi chắc chắn phải bao dung tha thứ cho tụi nó rồi, tụi nó có cơm ăn, ăn no nê rửng mỡ thì đương nhiên chỉ đành nghĩ đến chuyện yêu đương, nam nữ đan xen giăng mắc vào nhau những tấm lưới, lẫn nhau săn bắt; kẻ có tiền thì lưới to hơn, tóm gọn vài đứa, rồi sau đó thong thả lựa chọn một kẻ ưng ý. Tôi chẳng có lấy một đồng xu dính túi, đến cả một góc tường để chăng lưới tôi còn chẳng tìm nổi. Tôi buộc phải trực tiếp đi săn bắt người ta, hoặc là bị người ta săn bắt, tôi thấu hiểu rõ hơn tụi nó, thực tế hơn tụi nó.

Có một hôm, tôi vô tình đụng độ người thiếu phụ nhỏ bé bọ dạng y hệt con búp bê sứ ngày nào. Cô ta níu chặt lấy tay tôi, ngược lại còn tỏ ra thân thiết hệt như tôi là người thân ruột thịt của cô ta vậy. Bộ dạng cô ta có vẻ hơi lú lẫn điên khùng. "Cô là người tốt! Cô là người tốt! Tôi hối hận rồi," cô ta thành khẩn nói, "Tôi hối hận rồi! Lúc trước tôi bảo cô buông tha cho anh ta, hừ, thỉnh thoảng ở trong tay cô còn hơn thế này! Anh ta lại cặp kè với kẻ khác rồi, còn đối xử tốt hơn cả tôi, một đi không trở lại!" Qua lời dò hỏi, tôi biết được cô ta và anh ta cũng kết hôn dựa trên nền tảng tình yêu, cô ta dường như vẫn còn rất sâu đậm với anh ta. Anh ta lại chuồn mất tăm mất tích. Tôi thầm thương xót cho người thiếu phụ này, cô ta vẫn còn chìm đắm trong mộng ảo, vẫn u mê tin tưởng vào sự thiêng liêng của tình yêu. Tôi hỏi tình cảnh hiện tại của cô ta ra sao, cô ta bảo cô ta buộc phải tìm cho bằng được anh ta, cô ta phải thủ tiết thờ chồng đến trọn đời. Thế nếu không tìm được anh ta thì sao? Tôi hỏi. Cô ta cắn chặt đôi môi, cô ta vẫn còn bố mẹ chồng, nhà mẹ đẻ cũng còn cha mẹ, cô ta chẳng hề có được sự tự do, cô ta thậm chí còn đố kỵ ghen tị với tôi, tôi chẳng bị ai quản thúc cả. Lại có người đố kỵ với tôi cơ chứ, tôi thật muốn cười to cho rồi! Tôi có sự tự do, nực cười thật đấy! Cô ta có cơm ăn, tôi có sự tự do; cô ta không có tự do, tôi không có cơm ăn, cả hai chúng tôi rốt cuộc đều là đàn bà.

Kể từ sau lần chạm trán con búp bê sứ nhỏ bé ấy, tôi không còn muốn đem bản thân bán đứt cho một người đàn ông nào nữa, tôi hạ quyết tâm cứ chơi đùa xả láng đã; nói cách khác, tôi muốn kiếm cơm ăn theo kiểu "lãng mạn". Tôi không còn phải gánh vác bất kỳ trách nhiệm đạo đức nào vì bất kỳ ai nữa, tôi đang đói. Sự lãng mạn hoàn toàn đủ sức trị dứt cơn đói, y hệt như ăn no rồi mới bắt đầu lãng mạn vậy, đây là một vòng tròn khép kín, xuất phát từ đâu cũng được. Đám nữ sinh và con búp bê sứ kia đều có nét tương đồng với tôi, tụi nó mang nhiều mộng ảo hơn tôi một chút, còn tôi thì bộc trực thực tế hơn tụi nó, cái bụng đói meo mới là chân lý lớn nhất. Phải, tôi chính thức bắt đầu bán thân xác. Đem tất cả những món đồ ít ỏi của mình đem đi bán sạch, sắm cho bản thân một bộ cánh mới tinh, nhan sắc của tôi quả thực không tệ. Tôi chính thức bước chân ra thị trường.

Tôi tự nhủ muốn chơi đùa xả láng, sống lãng mạn. Chà, tôi đã lầm to rồi. Bản thân vẫn chưa hiểu hết sự đời. Đàn ông vốn không dễ dỗ ngọt như tôi tưởng tượng. Tôi muốn mồi chài những kẻ có học thức một chút, tối đa chỉ phải đền bù một hai nụ hôn. Ha ha, người ta đâu có dại dột sập bẫy cái kiểu đó, người ta muốn ngay trong lần gặp đầu tiên là phải húp trọn món hời. Chưa hết đâu nhé, người ta chỉ dẫn tôi đi xem phim, hoặc đi dạo phố, ăn một ly kem; để rồi tôi vẫn phải ôm cái bụng đói meo lủi thủi đi về nhà. Cái gọi là người có học thức, lại đi dò hỏi xem tôi tốt nghiệp ở đâu, gia cảnh làm nghề gì. Thái độ đó khiến tôi nhìn thấu một điều, nếu hắn ta muốn có được bạn, bạn buộc phải dâng cho hắn ta những lợi ích tương xứng; còn nếu bạn chẳng có chút lợi ích nào để cống hiến cả, thì người ta chỉ dùng một ly kem trị giá một hào để đổi lấy một nụ hôn của bạn mà thôi. Đã muốn bán, thì phải dứt khoát sòng phẳng. Tôi đã thấu hiểu điều này. Mẹ con búp bê sứ kia vốn chẳng hiểu được đạo lý này. Tôi và mẹ đều hiểu rõ, tôi rất nhớ mẹ.

Nghe đồn rằng có một số phụ nữ có thể lãng mạn kiếm cơm ăn, ngặt nỗi tôi lại thiếu vốn liếng; thế nên cũng chẳng cần phải tơ tưởng đến chuyện đó nữa. Tôi đã có mối làm ăn riêng. Thế nhưng chủ nhà trọ lại không cho phép tôi tiếp tục tá túc ở đó nữa, ông ta là một kẻ trọng thể diện. Tôi đến cả liếc nhìn ông ta cũng chẳng thèm, liền dọn nhà, chuyển về đúng hai gian phòng mà mẹ và người cha mới từng chung sống. Những con người ở đây chẳng màng đến thể diện, nhưng lại chân thành và đáng yêu hơn bội phần. Sau khi dọn nhà xong, công việc làm ăn của tôi khá thuận lợi. Đến cả những kẻ có học thức cũng mò đến. Người có học thức sau khi biết tôi là bán thân, còn tụi nó là mua, liền sẵn sàng lui tới; bằng cách này, tụi nó không bị chịu thiệt, lại cũng chẳng đánh mất thân phận. Lúc mới bắt đầu dâng mình, tôi vô cùng sợ hãi, bởi vì tôi còn chưa tròn hai mươi tuổi. Cho đến khi trải qua vài ngày, tôi cũng chẳng còn sợ hãi nữa. Chờ đến khi tụi nó nhũn nhão ra như một bãi bùn lầy, tụi nó mới cảm thấy bản thân không bị hố, tụi nó mãn nguyện, lại còn thay tôi làm công tác tuyên truyền không công. Trải qua mấy tháng trời, tôi càng hiểu rõ nhiều chuyện hơn nữa, hầu như chỉ cần vừa gặp mặt là tôi có thể đoán định được đối tượng đó thuộc tuýp người thế nào. Có kẻ rất giàu có, thể loại này hễ mở miệng là luôn hỏi giá trị thân phận của tôi, ngầm tỏ ý hắn ta mua nổi tôi. Hắn ta lại còn rất hay ghen tuông, lúc nào cũng muốn bao trọn gói tôi; đi tới chốn kỹ viện ẩn dật mà hắn ta cũng muốn độc chiếm, bởi vì hắn ta có tiền. Đối với những kẻ thế này, tôi không mặn mà tiếp đón cho lắm. Hắn ta nổi cơn lôi đình, tôi chẳng hề sợ hãi, tôi tuyên bố thẳng thừng, tôi có thể tìm đến tận nhà hắn ta, bẩm báo với vợ hắn ta. Mấy năm đèn sách ở trường tiểu học, quả nhiên không phải phí hoài công sức, hắn ta không dọa dạt được tôi đâu."Giáo dục" quả nhiên là có ích, tôi đã tin là như vậy. Còn có những kẻ, lúc bước vào, trong tay nắm chặt đúng một đồng bạc, nơm nớp lo sợ bị lừa gạt. Đối với thể loại này, tôi cặn kẽ bàn bạc điều kiện với hắn, thế là hắn ngoan ngoãn quay về nhà lấy tiền, nghĩ lại cũng thấy buồn cười thật đấy. Đáng hận nhất là đám lưu manh kỳ cựu, chẳng những không chịu bỏ tiền ra, ngược lại còn muốn chiếm chút tiện nghi rồi mới chuồn, nào là nửa bao thuốc lá, nào là một lọ kem dưỡng da nhỏ xíu, tụi chúng tiện tay là vơ vét lấy đi. Những kẻ này tốt nhất là không nên đắc tội, địa bàn hoạt động của tụi chúng rất rộng, đắc tội với tụi chúng, tụi chúng sẽ sai cảnh sát đến quậy phá tôi. Tôi không đắc tội với tụi chúng, tôi khéo léo dỗ dành tụi chúng; thậm chí là tôi quen biết cả với cảnh sát trưởng, lúc đó mới có thể trừng trị từng đứa một. Thế giới này chính là một thế giới cá lớn nuốt cá bé, kẻ nào thủ đoạn độc ác hơn kẻ đó chiếm phần hời. Đáng thương nhất là mấy gã trông hệt như thư sinh, trong túi áo mang theo đúng một đồng bạc và mấy chục đồng xu, kêu lủng lẳng đinh đang, mồ hôi vã ra như tắm trên sống mũi. Tôi thương xót tụi chúng, thế nhưng vẫn bán thân cho tụi chúng như thường lệ. Tôi còn cách nào khác nữa cơ chứ! Còn có mấy lão già khú đế, đều là những kẻ quy củ, hoặc trong gia đình con cháu đã đàn đàn lũ lũ. Đối với tụi họ, tôi chẳng biết phải đối xử thế nào cho phải; thế nhưng tôi biết bọn họ có tiền, muốn mua lấy chút khoاعات lạc trước khi nhắm mắt xuôi tay, tôi đành phải đáp ứng những gì họ cần. Những kinh nghiệm xương máu này đã giúp tôi nhận thức rõ hai từ "Tiền" và "Người". Đồng tiền còn đáng sợ và lợi hại hơn con người rất nhiều, con người nếu đã là dã thú, thì đồng tiền chính là lá gan của dã thú đó vậy.

Tôi phát hiện ra trên người mình đã mang bệnh. Điều này khiến tôi vô cùng đau khổ, tôi cảm thấy không còn cần thiết phải sống tiếp nữa. Tôi nghỉ ngơi, rồi đi ra đường; không mục đích, cứ đi bừa. Tôi muốn đi thăm mẹ, bà chắc chắn có thể mang lại cho tôi chút an ủi, tôi tưởng tượng bản thân đã là kẻ sắp chết. Tôi vòng ra con hẻm nhỏ đó, hy vọng được nhìn thấy mẹ; tôi nhớ lại dáng vẻ bà kéo lò bến gió ngoài cửa. Tiệm bánh bao đã đóng cửa. Dò hỏi, không ai biết đã chuyển đi đâu. Điều này càng làm tôi kiên định hơn, tôi nhất định phải tìm cho bằng được mẹ. Lang thang mất hồn mất vía trên phố mấy ngày, chẳng có tích sự gì. Tôi nghi ngờ bà đã chết, hoặc chuyển đi nơi khác cùng chủ tiệm bánh bao, có lẽ ở cách xa cả ngàn dặm. Nghĩ đến đây, tôi òa khóc. Tôi mặc xong quần áo, bôi phấn son, nằm trên giường, chờ chết. Tôi tin rằng mình sẽ chết chẳng lâu nữa. Thế nhưng tôi không chết. Bên ngoài cửa lại có tiếng gõ, tìm tôi. Thôi được, tôi sẽ hầu hạ hắn, tôi sẽ đem căn bệnh này truyền hết cho hắn. Tôi không thấy có lỗi với ai cả, đây vốn dĩ không phải lỗi của tôi. Tôi lại thấy sảng khoái hơn đôi chút, tôi hút thuốc, tôi uống rượu, trông tôi có lẽ đã như người ba bốn chục tuổi. Viền mắt tôi thâm quầng, lòng bàn tay nóng rát; tôi mặc kệ; có tiền mới sống được, cứ ăn no rồi tính chuyện khác đã. Tôi ăn không đến nỗi nào, ai mà thèm ăn đồ dở chứ! Tôi bắt buộc phải cho mình chút đồ ăn ngon, vài bộ quần áo đẹp, như thế mới có lỗi ít nhiều với bản thân.

Một buổi sáng, chắc là tầm mười giờ gì đó, tôi đang khoác một chiếc áo choàng ngồi trong phòng, thì nghe thấy tiếng bước chân ngoài sân. Mười giờ tôi mới dậy, có khi đến mười hai giờ mới muốn mặc quần áo, gần đây tôi cực kỳ lười biếng, có thể khoác áo ngẩn ngơ ngồi không một hai tiếng. Tôi chẳng nghĩ được gì, cũng chẳng muốn nghĩ gì, cứ thế ngẩn ngơ ngồi một mình. Tiếng bước chân đó đi đến ngoài cửa phòng tôi, rất khẽ rất chậm. Chẳng mấy chốc, tôi nhìn thấy một đôi mắt, đang nhìn vào trong từ ô kính nhỏ trên cửa. Nhìn một lúc, lại tránh đi; tôi lười cử động, vẫn ngồi lì ở đó. Chờ một lúc, đôi mắt ấy lại xuất hiện. Tôi không thể ngồi yên được nữa, bèn khẽ khàng mở cửa. "Mẹ!"

Hai mẹ con chúng tôi vào phòng thế nào, tôi không sao nói rõ được. Khóc mất bao lâu, cũng không nhớ rõ lắm. Mẹ đã già đến mức trông không ra hình người nữa. Tên chủ tiệm của bà đã về quê, không báo với bà, lén lút bỏ đi, chẳng để lại cho bà nổi một đồng. Bà đem bán tháo chỗ đồ đạc ít ỏi đó, trả lại nhà thuê, chuyển đến một khu nhà lớn đông đúc. Bà đã tìm tôi hơn nửa tháng nay. Cuối cùng, bà nghĩ đến việc đến đây, vốn chẳng ôm hy vọng tìm được tôi, chỉ là đến vận may thử xem, nào ngờ lại tìm được tôi thật. Bà không dám nhận tôi nữa, nếu không phải tôi gọi bà, có lẽ bà đã đi mất rồi. Khóc xong, tôi cười lên như phát dại: Bà tìm thấy con gái, con gái đã là một ả gái điếm ngầm! Lúc bà nuôi tôi, bà phải làm thế; giờ đến lượt tôi nuôi bà, tôi cũng phải thế! Nghề nghiệp của phụ nữ là thế tập, là chuyên môn!

Tôi hy vọng mẹ cho tôi chút an ủi. Tôi biết an ủi chẳng qua chỉ là mấy lời sáo rỗng, thế nhưng tôi vẫn mong được nghe từ miệng mẹ. Các bà mẹ thường hay lừa người, chúng ta gọi những lời lừa dối của mẹ là an ủi. Mẹ tôi ngay cả điều này cũng quên mất rồi. Bà bị đói dọa sợ rồi, tôi không trách bà. Bà bắt đầu kiểm tra đồ đạc của tôi, hỏi về thu nhập và chi tiêu của tôi, dường như hoàn toàn không thấy nghề này có gì là kỳ lạ. Tôi nói với bà rằng tôi đã mắc bệnh, hy vọng bà khuyên tôi nghỉ ngơi vài ngày. Không có; bà chỉ bảo đi mua thuốc giúp tôi. "Chúng ta cứ làm cái nghề này mãi sao?" Tôi hỏi bà. Bà không nói gì. Nhưng nhìn từ một góc độ khác, bà quả thực muốn bảo vệ tôi, xót xa cho tôi. Bà nấu cơm cho tôi, hỏi thăm cơ thể tôi thế nào, lại còn thường xuyên lén nhìn tôi, giống như cách người mẹ nhìn đứa con đang ngủ say. Chỉ có một điều bà nhất quyết không chịu nói, chính là bảo tôi đừng làm cái nghề này nữa. Trong lòng tôi rất rõ ràng — mặc dù có chút không vừa ý với bà — ngoài việc làm cái này ra, tôi không nghĩ ra việc thứ hai để làm. Hai mẹ con chúng ta phải ăn phải mặc — điều này quyết định tất cả. Mẹ con gì chứ, thể diện gì chứ, tiền bạc là thứ vô tình.

Mẹ muốn chăm sóc tôi, nhưng bà đành phải nghe phải nhìn người ta giày vò tôi. Tôi muốn đối xử tốt với bà, nhưng tôi cảm thấy đôi khi bà thật phiền phức. Chuyện gì bà cũng muốn nhúng tay, đặc biệt là chuyện tiền nong. Đôi mắt bà đã mất đi vẻ lấp lánh thời trẻ, nhưng hễ nhìn thấy tiền là vẫn có thể lóe lên chút ánh sáng. Đối với khách, bà tự nhận mình là người hầu, nhưng khi khách đưa ít tiền, bà liền mở miệng chửi mắng. Điều này đôi khi khiến tôi rất khó xử. Phải rồi, đã làm cái nghề này thì chẳng phải vì tiền sao? Nhưng người làm nghề này xem ra cũng không cần thiết phải mắng người. Đôi khi tôi cũng lạnh nhạt với khách, nhưng tôi có cách của mình, khiến khách không giận cũng chẳng mắng được. Cách của mẹ quá ngốc nghếch, rất dễ đắc tội với người ta. Vì nể mặt tiền bạc, chúng ta không nên đắc tội với khách. Cách của tôi có lẽ là vì tôi còn trẻ, còn non nớt; còn mẹ thì bất chấp tất cả, chỉ chăm chăm nhìn vào tiền, bà phải làm thế thôi, bà lớn hơn tôi từng ấy tuổi. Sợ rằng mấy năm nữa tôi cũng sẽ thành thế này, người già đi thì tâm cũng già theo, dần dần chai sạn cứng nhắc y như tiền vậy. Phải, mẹ không khách sáo đâu. Đôi khi bà giật phăng lấy ví của khách, đôi khi giữ lại mũ hoặc găng tay và gậy ba toong hơi giá trị một chút của người ta. Tôi rất sợ xảy ra chuyện lớn, nhưng mẹ nói rất hay: "Kiếm thêm được đồng nào hay đồng ấy, chúng ta là đem mười năm mà sống thành một năm, đợi đến bảy mươi tám mươi tuổi rồi còn ai thèm nghèo thèm rước chúng ta nữa?" Đôi khi, khách say mèm, bà liền khiêng hắn ra ngoài, tìm một chỗ vắng vẻ bảo hắn ngồi xuống, đến giày của hắn cũng mang về luôn. Lạ thật đấy, loại người này lại chẳng hề đến đòi nợ, chắc là đã bất tỉnh nhân sự rồi, nói không chừng lại còn đổ bệnh một trận lớn. Hoặc là sau khi chuyện qua đi, ngẫm lại thấy ê chề, nên cũng tiện đâu mà đến làm ầm lên nữa, chúng ta không sợ mất mặt, họ mới sợ.

Mẹ nói rất đúng: Chúng ta đem mười năm sống thành một năm. Làm được hai, ba năm, tôi cảm thấy bản thân đã thay đổi. Làn da của tôi trở nên thô ráp, đôi môi tôi lúc nào cũng nứt nẻ, trong mắt tôi lúc nào cũngằn in những tia máu đục ngầu. Tôi dậy rất muộn, mà vẫn cảm thấy tinh thần không đủ. Tôi nhận ra điều này, khách kh quen lại càng không phải kẻ mù, khách quen thưa dần đi. Đối với khách lạ, tôi càng cố gắng hầu hạ hơn, nhưng đồng thời cũng chán ghét họ hơn, đôi khi tôi không kiềm chế được tính khí của mình. Tôi cáu kỉnh, tôi ăn nói hàm hồ, tôi đã chẳng còn là chính mình nữa. Miệng tôi không kìm được cứ luyên thuyên nhảm nhí, dường như đã thành thói quen. Cứ thế, những kẻ có học thức ấy không còn lui tới chiếu cố tôi nhiều nữa, bởi vì tôi đã đánh mất dáng vẻ và mùi hương "chim sẻ nép người" — câu thơ duy nhất của họ. Tôi đành phải học theo bọn gái lầu xanh hạng bét. Tôi trang điểm trông chẳng khác nào quỷ sứ, thế mới câu dẫn nổi cái đám vô học ấy. Miệng tôi tô đỏ như cái gáo máu, tôi cắn mạnh vào họ, bọn họ lại thấy sảng khoái. Đôi khi tôi dường như đã nhìn thấy cái chết của mình, cầm lấy một đồng bạc, tôi có cảm giác như mình đã chết đi một chút. Tiền bạc là thứ kéo dài sinh mệnh, nhưng cách kiếm tiền của tôi lại mang kết quả ngược lại. Tôi nhìn thấy mình chết, chờ đợi cái chết đến với mình. Nghĩ đến đây, bèn chặn đứng mọi suy nghĩ khác. Không cần nghĩ nữa, cứ sống qua từng ngày là được, mẹ tôi chính là cái bóng của tôi, tốt nhất là tương lai tôi cũng sẽ biến thành người giống như bà, bán thịt suốt một đời, thứ còn lại chỉ là mấy cọng tóc bạc và tấm da đen nhăn nheo như quả táo tàu khô. Sinh mệnh chính là thế đấy.

Tôi gượng cười, gượng điên cuồng, nỗi đau khổ của tôi chẳng thể vơi bớt chỉ vì vài giọt nước mắt. Sinh mệnh thế này của tôi chẳng có gì đáng tiếc nuối, nhưng dù sao nó cũng là một sinh mệnh, tôi không nợ nần ai và cũng không muốn buông tay. Hơn nữa, những việc tôi làm vốn dĩ chẳng phải lỗi của riêng tôi. Cái chết nếu như đáng sợ, thì đó chỉ vì cuộc sống này đáng yêu biết bao. Tôi tuyệt đối không sợ sự đau đớn khi chết, nỗi đau của tôi từ lâu đã vượt qua cả cái chết rồi. Tôi yêu sự sống, chứ không đáng phải sống thế này. Tôi tưởng tượng ra một cuộc sống lý tưởng, giống như đang mơ vậy; giấc mơ ấy chốc lát là qua đi, cuộc sống thực tế càng khiến tôi cảm thấy khó chịu hơn. Thế giới này không phải là một giấc mơ, mà là địa ngục có thật. Mẹ nhận ra sự khó chịu của tôi, bà khuyên tôi lấy chồng. Lấy chồng, tôi có cơm ăn, bà có thể kiếm được một khoản tiền dưỡng già. Tôi là hy vọng của bà.

Tôi lấy ai đây?

Vì tiếp xúc với quá nhiều đàn ông, tôi căn bản đã quên mất yêu là gì. Thứ tôi yêu là chính bản thân mình, đến cả bản thân mình mà tôi còn chẳng yêu nổi, thì tôi yêu người khác để làm gì? Thế nhưng dự định lấy chồng, tôi đành phải giả vờ nói rằng mình yêu, nói rằng mình muốn gắn bó cả đời với hắn. Tôi đã nói thế với mấy người liền, còn thề thốt nữa; chẳng ai thèm nhận. Dưới sự chi phối của tiền bạc, ai nấy đều vô cùng tinh khôn. Đi chơi gái không bằng đi ăn trộm, đúng vậy, ăn trộm tiết kiệm tiền hơn. Giá mà tôi không lấy tiền, đảm bảo ai nấy đều mở miệng nói yêu tôi.

Đúng vào khoảng thời gian này, cảnh sát tuần tra đã bắt tôi đi. Mấy vị quan mới trong thành phố của chúng tôi cực kỳ đề cao đạo đức, muốn quét sạch tụ điểm mại dâm ngầm. Kỹ nữ chính thống ngược lại vẫn kinh doanh như cũ, bởi vì họ nộp thuế; kẻ nộp thuế là danh chính ngôn thuận, là đạo đức. Bị bắt đi, họ tống tôi vào trại giáo hóa, có người dạy tôi làm việc. Giặt giũ, nấu nướng, đan lát, cái gì tôi cũng biết; nếu mấy bản năng này có thể kiếm được cơm ăn, tôi đã sớm không làm cái nghề vất vả ấy rồi. Tôi nói với họ như vậy, họ không tin, họ nói tôi vô dụng, vô đạo đức. Họ dạy tôi làm việc, còn bảo tôi phải yêu công việc của mình. Giả sử tôi yêu công việc, tương lai nhất định có thể tự lực cánh sinh, hoặc lấy được một người chồng. Họ rất lạc quan. Còn tôi thì chẳng có nổi sự tự tin ấy. Thành tích tốt nhất của họ, là đã có hơn chục người phụ nữ, sau khi được họ giáo hóa đã lấy chồng. Người đến đây để đón phụ nữ về, chỉ cần bỏ ra hai đồng tiền thủ tục và tìm một tiệm bảo lãnh uy tín là đủ. Đây là một món hời. Nhìn từ phía đàn ông; theo tôi nghĩ, đây quả là một trò hề. Tôi dứt khoát không chịu nhận sự giáo hóa này. Khi một vị quan lớn đến kiểm tra chúng tôi, tôi liền nhổ thẳng một bãi nước bọt vào mặt ông ta. Bọn họ vẫn không chịu thả tôi ra, tôi là thứ mang tính nguy hiểm. Thế nhưng họ cũng chẳng buồn giáo hóa tôi nữa. Tôi đổi chỗ ở, bị tống vào ngục tối.

Ngục tối là một nơi tuyệt vời, nó khiến con người ta kiên quyết tin rằng nhân loại không có khả năng cứu vãn; ngay trong những giấc mơ của tôi cũng chẳng thể thấy được thứ gì xấu xa đến thế. Kể từ lúc bước chân vào đây, tôi không còn muốn ra ngoài nữa, trong kinh nghiệm của tôi, thế giới bên ngoài chẳng khá khẩm hơn nơi này là bao. Tôi không muốn chết, giả như từ đây ra mà có thể đến được một nơi khá hơn; thực tế nếu đã không phải vậy, thì chết ở đâu mà chẳng giống nhau. Ở đây, ở đây, tôi lại nhìn thấy người bạn tốt của mình, Nguyệt Nha Nhi! Đã bao lâu không gặp nó rồi nhỉ? Mẹ đang làm gì thế? Tôi nhớ lại tất cả.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.