Bà Vạn rất ghét người khác gọi mình là bà Vạn; bà tự xưng là quý bà Mục Phượng Trinh, và cũng muốn người ta gọi mình như vậy. Chồng bà rất giàu, bà thản nhiên tiêu xài không chút khách khí; tiêu hết tiền của chồng mà lại được gọi là quý bà Mục, bà cảm thấy mình là một người phụ nữ độc lập, chứ không hoàn toàn ăn bám vào chồng.
Quý bà Mục bận rộn suốt từ sáng đến tối khỏi phải bàn, lại thêm dáng người đẫy đà, bận đến mức thở không ra hơi. Khỏi phải nói đến những chuyện khác, chỉ riêng việc lên xuống xe hơi thôi, quý bà Mục – tức là quý bà Mục đấy! – một ngày phải lên xuống bao nhiêu lần. Buổi họp nào không có mặt bà, việc công ích nào không có bà? Đổi lại là người khác, thì hai cái chân múp míp kia cũng đủ mệt đến bán sống bán chết rồi. Quý bà Mục không sợ, sinh mạng của bà là hiến cho xã hội; hai cái chân đó có múp míp thêm một vòng đi nữa, thì cũng phải tìm cách mang lên xe hơi cho bằng được. Bà luôn xót xa cho bản thân, nhưng lại càng yêu thương người khác, bà sinh ra là để cứu thế.
Quý bà Mục vẫn chưa dậy, nha đầu Tự Do đã đi vào bẩm báo. Bà đã dặn đi dặn lại Tự Do không biết bao nhiêu lần: bà chưa dậy, không được phép vào bẩm báo. Nha đầu thì vẫn hoàn nha đầu, gọi nó là "Tự Do" cũng chẳng ích gì, bản tính vốn không biết điều. Bà thật muốn vấy lấy chiếc đèn bàn nhỏ cạnh giường ném thẳng vào Tự Do, nhưng lại cảm thấy Tự Do còn chẳng đáng giá bằng chiếc đèn bàn, thế nên không ném.
“Tự Do, ta dặn ngươi bao nhiêu lần rồi!” Quý bà Mục nhìn đồng hồ, đã gần chín giờ, bà dịu giận đi một chút, không vì gì khác, chỉ vì thích việc mình có thể ngủ liền một mạch đến chín giờ, cơ thể chắc chắn là rất tốt; bà phải vì xã hội mà xót xa cho bản thân, bà cần có thời gian ngủ nghỉ dài.
“Không phải đâu ạ, thưa thái thái, thưa quý bà!” Tự Do muốn giải thích một chút.
“Nói đi, có chuyện gì! Đừng có lề mề nữa!”
“Phương tiên sinh muốn gặp quý bà ạ.”
“Phương tiên sinh nào? Phương tiên sinh thì nhiều lắm, ngươi biết nói chuyện không thế?”
“Là Phương tiên sinh dạy học ạ.”
“Ông ta lại sao nữa?”
“Ông ta nói vợ ông ta mất rồi!” Tự Do có vẻ rất thương thay cho Phương tiên sinh.
“Khỏi phải nói, lại là đến xin tiền chứ gì!” Quý bà Mục mò từ dưới gối ra chiếc ví da nhỏ: “Đi, đưa cho ông ta hai mươi đồng này, bảo ông ta mau đi đi; dặn cho rõ rằng, trước khi ăn sáng tao không gặp ai cả.”
Tự Do cầm tiền định đi, lại bị chủ nhân gọi giật lại: “Bảo Bác Ái chuẩn bị nước tắm cho đàng hoàng; lúc về ngươi mở cửa sổ phòng này ra. Cái gì cũng phải đợi ta nhắc từng ly từng tí, đúng là làm khổ người ta! Đại thiếu gia đâu rồi?”
“Đi học rồi ạ, thưa quý bà.”
“Đến một nụ hôn cũng chẳng cho tôi mà đã đi, thật là được lắm,” quý bà Mục liên tục gật đầu, phần thịt mỡ trên má rung lên bần bật.
“Đại thiếu gia nói, tan học ăn cơm trưa xong sẽ lại cho quý bà một nụ hôn ạ.” Tự Do mà cũng biết thế nào là kiss, pie với bath.
“Mau đi đi, đừng nói nhảm nữa; cái kiểu làm mệt người này!”
Tự Do nhẹ nhàng bước ra ngoài, quý bà Mục chợt nhớ ra: nhà Phương tiên sinh có tang sự, nhị thiếu gia phải tính sao đây? Không dưng lại đi chết cái quái gì không biết, lại làm thiếu gia bị lỡ dở việc học mấy ngày liền! Quý bà Mục là người cực kỳ chú trọng đến việc giáo dục con cái. Bác Ái gõ cửa, “Nước xong rồi ạ, thưa quý bà.”
Quý bà Mục mặc đồ ngủ đi về phía phòng tắm. Bồn tắm trắng muốt, đổ đầy hơn nửa bồn nước trong không lạnh không nóng. Kính hoa văn nổi, tường gạch men trắng, bao quanh bởi hơi nước và mùi nước hoa. Một chiếc gương lớn, mấy chiếc khăn tắm trắng lớn; hộp xà phòng, lọ muối tắm, tất cả đều được lau chùi sáng bóng. Bà cảm thấy khoan khoái hơn một chút. Đặt đôi chân trắng múp míp xuống nước, bà thẫn thờ một lúc; chút kích thích của nước đối với làn da khiến bà có chút ngơ ngác giữa sự thoải mái. Bà nhớ lại chút chuyện đã quên từ lâu. Ngồi trong bồn, bà nhìn đôi chân trắng múp míp của mình; đôi chân ở trong nước trông càng múp míp hơn, lòng bà lại càng xa xăm. Dùng một ít nước, bà nhẹ nhàng rửa cổ; rửa được hai búa, lại nhớ đến chuyện đã quên từ lâu ấy – thanh xuân của bản thân: hai mươi năm trước, cơ thể mình thon thả và đẹp đẽ biết bao! Bà dường như không còn nhận ra chính mình. Nghĩ đến chồng, con cái, tất cả đều hiện lên không mấy rõ ràng, bọn họ có vẻ như những người xa lạ. Bà vốc rất nhiều nước lên, dùng sức chà rửa, trơ mắt nhìn làn da ửng đỏ lên. Bà thấy khoan khoái hơn một chút, không còn ngơ ngác nữa. Bà không chỉ là một người vợ, người mẹ; bà là người mẹ của muôn người, là người thầy của tất cả chị em phụ nữ. Bà từng du học ở nước ngoài, biết rõ đại thế thế giới, thiên chức của bà là cứu thế.
Thế nhưng cứu thế đâu phải chuyện dễ! Hai năm trước, bà nhớ lại, bà đề xướng việc tắm rửa, đi khắp nơi tuyên truyền: “Không có bồn tắm, không tính là gia đình!” Kết quả thì sao chứ? Sự ngu muội của nhân loại, có nói rát cả lưỡi, bọn họ cũng chẳng thèm hiểu cho! Sờ vào cổ và chân mình, bà nghĩ nên nản lòng đi thôi, cứ mặc cho thế giới biến thành cái chuồng chó, không bồn tắm, không vệ sinh gì hết! Thế nhưng bà không thể nản lòng, đã muốn hy sinh thì phải hy sinh cho đến cùng. Bà gọi Tự Do: “Cửa sổ mở năm phút là phải đóng lại đấy!”
“Đã đóng hết lại rồi ạ, thưa quý bà!” Tự Do đáp.
Quý bà Mục quay lại phòng ngủ. Chỉ trong vòng năm phút, căn phòng đã được thay hoàn toàn bằng không khí tươi mới. Mỗi buổi sáng bà đều phải tập hít thở sâu. Không khí trong sân quá lạnh, phòng mở cửa sổ năm phút là đã đủ cho bà dùng để hít thở rồi. Đầu tiên cúi gập người xuống, bà đắc ý vì tay mình vẫn với tới ngón chân, chân tuy gập lại rất nhiều, nhưng rốt cuộc thì đầu ngón tay cũng chạm được vào ngón chân. Cúi gập rồi ngẩng lên ba lần, bà liền đứng thẳng dậy cho phổi của mình ăn năm sáu hơi không khí. Bà lập tức cảm nhận được máu khắp toàn thân đã đổi màu, đỏ tươi, nóng bỏng và rực rỡ như vầng thái dương buổi sớm. “Tự Do, dọn cơm!”
Quý bà Mục ghét nhất việc người ta ăn quá nhiều, thế nên bữa sáng của bà rất đơn giản: một đĩa trứng ốp la thịt xông khói to, hai lát bánh mỳ bơ, mứt quả thảo, một cốc cà phê sữa. Bà từng đề xướng việc ăn uống tiết kiệm: đừng ăn năm sáu cái bánh ngô, hay bốn bát mì đen to tướng, mà hãy ăn nhiều sữa bò và bơ. Chẳng ai hưởng ứng cả; việc tốt thì chẳng bao giờ nhận được sự hưởng ứng. Bà đành tự mình thực hiện chủ trương này, tự thuê riêng một đầu bếp biết nấu món Tây. Vừa ăn trứng thịt xông khói, bà lại nhớ đến Phương tiên sinh. Phương tiên sinh dạy nhị thiếu gia đọc sách, một tháng nhận hai mươi đồng, không tính là ít. Bà sợ nhất là những kẻ nghèo khổ có cơ hội kiếm thêm tiền; tiền nằm trong tay bà mới là tiền, rơi vào tay người nghèo thì lại là họa. Bà không phải là không thể cho Phương tiên sinh thêm mấy đồng, mà là không nỡ, một là sợ bản thân mang tiếng là kẻ khờ dại bị bói tiền, hai là sợ rước họa vào cho Phương tiên sinh. Cứ cho là thế đi, mới dạy học được mấy tháng, mà lại còn làm cho vợ chết nữa chứ. Dẫu sao thì Phương tiên sinh cũng thật đáng thương. Bà phải tìm cách an ủi Phương tiên sinh: “Tự Do, bảo đầu bếp đưa mười quả trứng gà của ‘tôi’ sang cho Phương tiên sinh đi; dặn Phương tiên sinh đừng luộc chín quá, ăn tái mới ngon!”
Quý bà Mục nhấm nháp dư vị của cốc cà phê, tưởng tượng ra cảnh Phương tiên sinh sau khi ăn trứng gà tái chắc chắn sẽ khỏe mạnh trở lại, đủ sức chống chọi lại nỗi đau buồn vì mất vợ. Tiếp đó lại nghĩ, Phương tiên sinh đã mất vợ, không có ai nấu cơm cho ăn, sau này tốt nhất là do bà cung cấp cho ông ta hai bữa cơm. Bà luôn chu đáo với người khác như vậy quen rồi; không kiềm chế được, đã thành thói quen. Cung cấp cho ông ta hai bữa cơm ấy à, thì lại phải bớt đi của ông ta mấy đồng tiền công. Ông ta bớt được mấy đồng, nhưng lại được ăn uống thoải mái cơ mà. Phương tiên sinh nên biết ơn sự thấu hiểu và lòng thương xót này của bà. Bà mãi mãi thấu hiểu và thương xót người khác, thế nhưng có ai thấu hiểu và thương xót bà cơ chứ? Nghĩ đến đây, bà cảm thấy sinh mạng chẳng qua cũng chỉ là một thứ trống rỗng; bà không thể yêu đương với ai nữa, không thể gọi thanh xuân trở lại; bà chỉ có thể đi phục vụ người khác, thế nhưng có ai biết cảm kích bà, đồng cảm với bà đâu?
Bà không dám nghĩ tiếp đến chuyện đáng sợ này, chuyện đủ để làm bà phát điên. Bà ra phòng làm việc để xem xét công việc của ngày hôm nay; công việc, chỉ có công việc mới khiến bà cảm thấy phong phú, khiến bà mệt mỏi, khiến bà ngủ ngon giấc, khiến bà cảm thấy vui vẻ và giá trị của bản thân.
Thư ký của bà là quý bà Phùng đã đợi trong phòng làm việc hơn một tiếng đồng hồ rồi. Quý bà Phùng mới hai mươi ba tuổi, dung mạo không đến nỗi nào, một tháng kiếm được mười hai đồng. Cái danh nghĩa mà quý bà Mục ban cho cô ta là thư ký, theo lẽ thường thì với cái danh hiệu như thế này, có không trả lương thì cũng đường đường chính chính chán. Giao của quý bà Mục rộng lớn biết bao, làm thư ký cho bà đương nhiên sẽ có cơ hội gặp gỡ những người giàu có; giả như gả được cho một người giàu, cả đời ăn ngon mặc đẹp, chẳng phải tốt hơn là đi kiếm năm sáu mươi đồng bây giờ sao? Quý bà Mục tính toán cho người khác lúc nào cũng chu đáo như vậy, lại còn có tầm nhìn xa trông rộng. Nhìn thấy quý bà Phùng, quý bà Mục thở dài một tiếng: “Ây da! Hôm nay có chuyện gì thế? Nói đi!” Bà ngả người ra một chiếc ghế lớn.
Quý bà Phùng đã chuẩn bị sẵn cuốn sổ ghi chép từ lâu: “Sáng nay là, thưa quý bà, triển lãm trường người mù người câm, mười giờ hai mươi khai mạc; mười một giờ kém mười, hội phụ nữ, ngài làm chủ tịch; mười hai giờ, đám cưới nhà họ Trương; buổi chiều,”
“Đợi đã nào,” quý bà Mục lại thở dài một tiếng, “Lễ mừng nhà họ Trương đã đưa qua đó chưa?”
“Đã đưa qua rồi ạ, một đôi lẵng hoa tươi, hai mươi tám đồng, rất ra dáng thể diện.”
“À, lễ vật hai mươi tám đồng thì không quá mỏng mặt đâu nhỉ—”
“Lần trước ông Vạn mừng thọ, nhà họ Trương gửi là một bức trướng thọ, cũng đâu có—”
“Bây giờ khác rồi, địa vị của ông Trương cao hơn trước; thôi bỏ đi, sau này tìm dịp bù vào vậy. Buổi chiều rốt cuộc có mấy việc?”
“Năm cuộc họp liền ạ!”
“Hừ! Đừng có nói với tôi, tôi nhớ không nổi đâu. Đợi tôi từ nhà họ Trương về rồi hãng hay.” Quý bà Mục châm một điếu thuốc hút, trong lòng vẫn nghĩ lễ vật nhà họ Trương hình như có vẻ hơi mỏng mặt thật. “Quý bà Phùng, cô ghi lại đi, thứ Sáu hoặc thứ Bảy tuần sau mời vợ chồng mới nhà họ Trương dùng bữa cơm, đến thứ Tư cô lại nhắc tôi một tiếng nhé.”
Quý bà Phùng nhanh chóng ghi lại.
“Đừng quên hỏi xem nhà họ Trương bày tiệc rượu gì đấy, đừng có quên đấy.”
“Vâng, thưa quý bà.”
Quý bà Mục không muốn đến trường người mù người câm chút nào, nhưng lại sợ buổi triển lãm chụp ảnh, trong ảnh lại không có mình thì thật là kém duyên. Bà quyết định đến muộn một chút, tốt nhất là vừa khéo bắt đúng lúc chụp ảnh thì hay biết mấy. Đã quyết định như vậy rồi, bà rất muốn nói thêm vài câu với quý bà Phùng, không phải vì quý bà Phùng có điểm gì đáng yêu, mà là vì chính bản thân bà cảm thấy trống rỗng, muốn nói gì đó... cho đỡ buồn chán. Bà chợt nhớ đến Phương tiên sinh: “Phùng này, vợ của Phương tiên sinh qua đời rồi, tôi đã cho người mang sang cho ông ta hai mươi đồng, với mười quả trứng gà, Phương tiên sinh thật đáng thương!” Viền mắt của quý bà Mục quả thực có chút rưng rưng ẩm ướt.
Quý bà Phùng sớm đã biết chuyện Phương tiên sinh tự mình đến gặp bà Vạn nhưng bà không gặp, mà chỉ cho hai mươi đồng, thế nhưng cô ta hiểu rõ tính khí của chủ nhân: “Phương tiên sinh thật đáng thương! Nhưng cũng coi như gặp được người như quý bà, vội vã cho người mang tiền sang!”
Trên mặt quý bà Mục thoáng hiện lên một nụ cười ý nhị, “Tôi đối xử với người khác luôn luôn như vậy; thế mà vẫn chẳng đổi lại được chút hảo ý nào, nhân thế thật là vô tình!”
“Ai mà chẳng biết sự từ tâm và nhiệt tình của quý bà cơ chứ!”
“Ây da! Có lẽ vậy!” Nụ cười trên mặt quý bà Mục càng lan rộng ra thêm chút nữa.
“Việc học của nhị thiếu gia lại phải lỡ dở mấy ngày rồi!” Quý bà Phùng ra vẻ vô cùng quan tâm.
“Cả đấy, cứ mãi không cho tôi được yên ổn một phút nào!”
“Hay là tôi tạm thời dạy thay em ấy vài bữa xem sao? Chỉ có điều tôi thì không giỏi lắm đâu nhé!”
“Sao lại không giỏi! Tôi suýt thì quên mất cách này đấy! Cô cứ dạy thay em ấy đi, tôi sẽ không để cô chịu thiệt đâu!”
“Ngài đừng có trả thù lao cho tôi nữa, dù sao cũng chỉ là chuyện mấy ngày, đợi việc nhà Phương tiên sinh xong xuôi thì lại để Phương tiên sinh dạy.”
Quý bà Mục trầm ngâm một lát: “Phùng này, chi bằng cứ quyết định thế này đi? Cô cứ dạy luôn đi, tôi mỗi tháng trả tổng cộng cho cô hai mươi đồng rưỡi, chẳng phải là chẵn tiền hơn sao?”
“Chỉ là có hơi có lỗi với Phương tiên sinh một chút!”
“Có gì đâu chứ, đằng nào thì ông ta cũng mới mất vợ, khoản chi tiêu trong nhà cũng ít đi; gặp cơ hội tôi lại kiếm cho ông ta việc gì đó kiếm thêm chục đồng tám đồng; chẳng có gì đáng ngại cả! Tôi phải đi đây, ây da! Ngày qua ngày, đúng là mệt chết người mà!”