Mẹ, mẹ à, con hạnh phúc lắm!” cô gái thầm thì, vùi mặt vào lòng người mẹ mang vẻ mặt mệt mỏi, phai tàn, với tấm lưng xây về phía tia nắng chói gắt tự tiện chiếu vào, đang ngồi trong chiếc ghế bành độc nhất mà căn phòng khách cáu bẩn của họ có được. “Con hạnh phúc lắm!” nàng lặp lại, “và mẹ cũng phải hạnh phúc nhé!”
Bà Vane cau có, và đặt đôi bàn tay mảnh dẻ trát phấn trắng thanh diên lên đầu con gái. “Hạnh phúc!” bà vọng lại, “mẹ chỉ hạnh phúc, Sibyl, khi nhìn con diễn. Con phải đừng nghĩ đến gì khác ngoài nghiệp diễn. Ông Isaacs đã rất tử tế với mẹ con mình, và chúng ta nợ ông ấy tiền.”
Cô gái ngước lên bĩu môi. “Tiền ư, mẹ?” nàng kêu lên, “tiền quan trọng gì chứ? Tình yêu trên tiền bạc.”
“Ông Isaacs đã đưa trước cho ba mẹ con ta năm mươi bảng để trả nợ và để sắm bộ đồ nghề hoàn chỉnh cho thằng James. Con không được quên đâu, Sibyl. Năm mươi bảng là một khoản rất lớn. Ông Isaacs là người ân cần nhất.”
“Ông ấy không ra dáng quí ông, mẹ à, và con ghét cái lối ông ấy nói chuyện với con,” cô gái nói, cất chân đứng dậy, rồi ra cạnh cửa sổ.
“Mẹ không biết chúng ta sinh nhai bằng cách nào nếu không có ông ấy,” người phụ nữ đứng tuổi cáu kỉnh trả lời.
Sibyl Vane quay ngoắt lại và cười vang. “Chúng ta không cần ông ấy nữa, mẹ à. Giờ đây Hoàng Tử Quyến Rũ chăm lo cho chúng ta.” Rồi nàng ngưng tiếng. Đoá hồng run lên trong máu nàng, và phủ bóng đôi má nàng. Hơi thở gấp gáp tách đôi hai cánh môi nàng. Chúng rung rinh. Cơn gió nam đâu đó của đam mê thổi qua nàng, và khuấy động những nếp gấp thanh nhã trên bộ váy nàng. “Con yêu chàng,” nàng hồn nhiên nói.
“Dại quá con ạ! Dại quá con ạ!” câu giáo huấn cổ lỗ được buông ra làm lời đáp. Những ngón tay khoằm khoèo đeo ngọc giả vẫy vẫy tạo cảnh hoạt kê cho lời nói.
Cô gái lại cười vang. Niềm vui của con chim trong lồng ở giọng nói nàng. Đôi mắt nàng bắt gặp giai điệu, và vọng lại trong ánh rạng rỡ: rồi nhắm lại thoáng chốc, như thể để che giấu bí mật. Khi chúng mở lại, màn sương của giấc mơ giăng ngang.
Đôi môi mỏng thông thái vẫn nói với nàng từ chiếc ghế cũ sờn, bóng gió về tính thận trọng, trích dẫn từ cuốn sách hèn kém của một tác giả nhại lại cái bút danh nhan nhản. Nàng không lắng nghe. Nàng đang tự do trong ngục tù của đam mê. Chàng hoàng tử của nàng, Hoàng Tử Quyến Rũ, đang sánh bước bên nàng. Nàng đã nhờ gọi Kí Ức để tái tạo chàng. Nàng đã phái linh hồn mình đi tìm kiếm chàng, và nó đã mang chàng về. Nụ hôn chàng một lần nữa thiêu đốt miệng nàng. Đôi mi nàng ấm nồng trong hơi chàng thở.
Rồi Thông Thái thay đổi phương pháp của mụ mà nói về theo dõi và tìm tòi. Chàng trai trẻ này có thể giàu có. Nếu vậy, việc kết hôn nên được nghĩ tới. Xuyên thủng mảnh vỏ sò của tai nàng con sóng trí trá của nhân gian phá vỡ nó. Mũi tên xảo quyệt được mụ bắn ra. Nàng thấy đôi môi mỏng chuyển động, và cười.
Bất thần nàng cảm thấy cần nói. Bầu im lặng dông dài làm phiền lòng nàng. “Mẹ, mẹ à,” nàng kêu lên, “sao chàng yêu con đến thế? Con biết vì sao mình yêu chàng. Con yêu chàng vì chàng tựa hình hài chính Tình Yêu. Nhưng chàng nhìn thấy gì trong con? Con không xứng với chàng. Vả lại – cớ sao mà, con không biết nói sao – mặc dù con thấy mình thua kém chàng nhiều lắm, con không thấy tự ti. Con thấy tự hào, vô cùng tự hào. Mẹ ơi, mẹ có yêu cha con như con yêu Hoàng Tử Quyến Rũ không?”
Da mặt người phụ nữ đứng tuổi tái lại bên dưới lớp phấn hạng tồi đánh lem nhem nơi má, và đôi môi khô giần giật trong cơn co thắt của niềm đau. Sybil lao về phía bà, vòng tay ôm cổ, và hôn bà. “Con mong được thứ lỗi, mẹ à. Con biết mẹ đau lòng mỗi khi nói về cha con. Nhưng mẹ đau lòng chỉ bởi mẹ yêu cha quá nhiều. Đừng làm vẻ buồn thế. Hôm nay con hạnh phúc như mẹ của hai mươi năm trước. A! hãy để con được hạnh phúc mãi mãi!”
“Con tôi, con còn quá trẻ để tơ tưởng đến tình ái. Hơn nữa, con biết gì về chàng trai ấy? Con chẳng biết cả tên cậu ta. Mọi sự đang đến hồi phiền hà nhất, thực vậy, khi thằng James đi mãi sang Úc, và mẹ có quá nhiều chuyện cần nghĩ, mẹ phải nói rằng con nên biết suy nghĩ hơn. Tuy nhiên, như mẹ nói trước đây, nếu cậu ta có của…”
“A! mẹ, mẹ à, hãy để con được hạnh phúc!”
Bà Vane liếc nhìn nàng, và với một trong những điệu bộ giả kịch vẫn thường trở thành một dạng bản chất thứ hai của người diễn viên kịch, siết lấy cánh tay nàng. Đúng lúc đó cánh cửa bật mở, và một cậu trai với mái tóc nâu bờm xờm bước vào phòng. Cậu nom đậm người, đôi bàn tay với chân to xù, và cử động có phần vụng về. Cậu không mang nòi xinh đẹp như chị mình. Người ta khó đoán được mối quan hệ tình thân tồn tại giữa họ. Bà Vane dán mắt vào cậu, và nở nụ cười tươi. Bà thầm nâng con trai mình lên địa vị của một khán giả. Bà đoan chắc rằng hoạt cảnh* này hấp dẫn.
“Chị dành vài nụ hôn của mình cho em được chứ, Sibyl, em mong thế,” cậu trai nói, với một câu mắng yêu.
“A! nhưng em không thích bị hôn mà, Jim,” nàng kêu lên. “Em là con gấu già dễ khiếp.” Và nàng chạy ngang phòng đến ôm cậu.
James Vane nhìn vào mặt chị mình vẻ dịu dàng. “Em muốn chị ra ngoài đi dạo cùng em, Sibyl. Em không cho rằng mình sẽ còn thấy lại cái thành phố Luân Đôn khốn nạn này nữa. Em chắc chắn rằng mình không ham.”
“Con trai tôi, đừng nói những lời khó nghe như thế,” Bà Vane nói khẽ, cầm lên bộ váy diễn kịch loè loẹt, cùng tiếng thở dài, và bắt đầu vá nó. Bà thấy hơi thất vọng vì cậu không gia nhập đoàn. Điều sẽ làm tăng tính đa dạng cho sân khấu.
“Tại sao phải đừng, hả mẹ? Ý con là thế đấy.”
“Con làm mẹ đau lòng, con trai. Mẹ cậy ở con trở về từ Úc trong địa vị giàu sang. Mẹ tin là chẳng có kiểu dạng thượng lưu nào ở các nước Thuộc Địa, chẳng có gì được mẹ gọi là thượng lưu; vậy nên khi nào phát đạt con phải trở về và khẳng định mình ở Luân Đôn.”
“Thượng lưu!” cậu trai gằn tiếng. “Con không ham biết một chút gì về đám đó. Con muốn kiếm tiền để đưa mẹ và Sibyl rời khỏi sàn diễn. Con ghét nó.”
“Chao ôi, Jim!” Sibyl nói, cười vang, “em cục cằn quá đi! Nhưng em thật sự sẽ đi dạo với chị chứ? Vậy thì hay lắm! Chị sợ rằng em sắp đi chào tạm biệt vài đứa bạn em – như Tom Hardy, thằng cho em cây tẩu ghê tởm đó, hay Ned Langton, thằng tròng ghẹo em về chuyện hút hít. Thật ngọt ngào khi em cho chị ở bên em vào buổi chiều cuối. Ta sẽ đi đâu nhỉ? Cùng ra Công Viên nhé.”
“Em quá nhếch nhác,” cậu trả lời, cau mày. “Chỉ người bảnh bao mới ra Công Viên.”
“Vớ vẩn quá, Jim,” nàng thì thầm, vuốt vuốt ống tay áo cậu.
Cậu do dự một chốc. “Được rồi,” cuối cùng cậu nói, “nhưng đừng quần quần áo áo lâu quá nhé.” Nàng nhún nhảy ra khỏi cửa. Người ta nghe được giọng nàng hát khi lên lầu. Đôi bàn chân nhỏ của nàng lộp cộp bên trên.
Cậu đi lên đi xuống trong phòng hai ba lượt. Rồi quay về phía hình hài vẫn còn trên ghế. “Mẹ, hành lí của con đã sẵn sàng chưa?” cậu hỏi.
“Sẵn sàng cả rồi, James,” bà trả lời, vẫn để mắt vào công việc của mình. Từ vài tháng nay bà cảm thấy lúng túng mỗi khi chỉ có một mình ở cùng cậu con trai cộc cằn, nghiêm nghị. Bản chất hời hợt bí mật của bà bất an khi mắt họ chạm nhau. Bà từng tự hỏi liệu cậu có nghi ngờ gì không. Bầu im lặng, vì cậu chẳng nói lời nào, trở nên quá sức chịu đựng với bà. Bà khởi sự than van. Đàn bà tự vệ bằng cách tấn công, như cách họ tấn công bằng sự đầu hàng đột ngột và kì lạ. “Mẹ mong con sẽ được thoả lòng, James, với cuộc đời lênh đênh trên biển,” bà nói. “Con phải nhớ rằng đó là lựa chọn của chính con. Con đã có thể bước vào văn phòng luật. Luật gia là tầng lớp rất đáng trọng, và ở đất nước này thường được ăn tối với những gia đình danh giá nhất.”
“Con ghét văn phòng, và con ghét đám lục sự,” cậu đáp. “Nhưng mẹ nói rất đúng. Chính con đã chọn cuộc đời mình. Thảy những gì con cần nói là, hãy trông chừng Sibyl. Đừng để chị ấy sa vào mối nguy nào. Mẹ ạ, mẹ phải trông chừng chị ấy.”
“James ơi, con nói sao lạ quá. Dĩ nhiên là mẹ trông chừng Sibyl.”
“Con được nghe có một tên quí tộc đến rạp hát hằng đêm, rồi vòng ra hậu trường để trò chuyện với chị. Có đúng thế không? Vậy là thế nào?”
“Con đang nói về chuyện mình không hiểu, James ạ. Trong nghề này những người như mẹ đã quen với việc nhận biệt đãi lớn bắt nguồn từ những khán giả ưu ái nhất tưởng thưởng. Bản thân mẹ từng được nhận nhiều bó hoa một lúc. Đấy là khi diễn xuất được thấu hiểu thực sự. Còn về Sibyl, mẹ không biết hiện tại lòng quyến luyến của con bé là nghiêm túc hay không. Nhưng không phải nghi ngờ gì rằng chàng trai ta đang nói đến là một quí ông hoàn hảo. Cậu ta luôn lễ phép hết mực với mẹ. Vả lại, cậu ta ra dáng con nhà giàu, và những đoá hoa cậu ta gửi đều dễ thương.”
“Tuy thế, mẹ không biết tên hắn ta,” cậu trai gay gắt nói.
“Phải,” mẹ cậu trả lời, với vẻ mặt điềm tĩnh. “Cậu ta chưa tiết lộ tên thật của mình. Mẹ nghĩ đó là tính lãng mạn của cậu ấy. Cậu ta có lẽ là thành viên trong tầng lớp quí tộc.”
James Vane cắn môi. “Trông chừng Sibyl, mẹ ạ,” cậu la lên, “trông chừng chị ấy.”
“Con trai tôi, con phiền lòng mẹ quá. Sibyl lúc nào cũng nằm dưới mối quan tâm đặc biệt của mẹ. Dĩ nhiên, nếu cậu quí tộc này giàu có, chẳng có lí do gì để con bé không nên kết giao với cậu ta. Mẹ tin cậu ta thuộc tầng lớp quí tộc. Cậu ta có tất cả vẻ ngoài của họ, mẹ dám nói. Đây có thể là cuộc hôn nhân tươi sáng nhất cho Sibyl. Tụi nhỏ là một cặp đẹp đôi. Vẻ ưa nhìn của cậu ta thật sự đáng chú ý; mọi người đều để tâm đến hai đứa nó.”
Cậu trai càu nhàu gì đó một mình, và gõ nhịp lên kính cửa sổ bằng những ngón tay thô ráp. Cậu vừa quay đầu lại định nói gì, thì cửa phòng bật mở, và Sibyl chạy vào.
“Hai người trông nghiêm túc quá!” nàng kêu. “Có chuyện gì thế này?”
“Chẳng có gì,” cậu trả lời. “Em cho rằng người ta cần phải nghiêm túc đôi khi. Tạm biệt, mẹ ạ; con sẽ ăn tối lúc năm giờ. Mọi thứ đã được đóng gói, trừ mấy cái áo thôi, mẹ không cần bận lòng.”
“Tạm biệt, con trai,” bà trả lời, với cái cúi chào trịnh trọng đầy căng thẳng.
Bà rất đỗi phiền lòng với tông giọng cậu nói với bà, và có gì đó ở ánh nhìn trong mắt cậu khiến bà run sợ.
“Hôn con đi, mẹ,” cô gái nói. Đôi môi tựa hoa của nàng chạm lên gò má nhăn nheo, và làm tan lớp sương giá đóng trên nó.
“Con tôi! Con tôi!” Bà Vane ta thán, ngước lên trần nhà kiếm tìm một khán đài tưởng tượng.
“Đi, Sibyl,” người em trai sốt ruột nói. Cậu ghét các điệu diễn của mẹ mình.
Họ bước ra ánh nắng bập bùng vì gió, và thả bộ xuống Đường Euston ảm đạm. Những người qua đường liếc nhìn vì ngạc nhiên trước cậu trai ủ rũ, nặng nề, người mà, trong bộ quần áo thô kệch, rộng thùng thình, đang sánh bước cùng một cô gái duyên dáng, đẹp tuyệt trần. Cậu như một người làm vườn tầm thường bước đi cùng một bông hoa hồng.
Jim chốc chốc lại cau mày mỗi khi bắt gặp ánh nhìn tọc mạch của những người lạ. Cậu không thích bị nhìn chằm chằm, thứ xảy đến với giới thiên tài tuổi muộn mằn, và không bao giờ dứt bỏ giới bình dân. Sibyl, tuy thế, lại hoàn toàn không ý thức về ấn tượng mà mình tạo ra. Tình yêu của nàng đang rung rinh trong tiếng cười trên môi. Nàng đang nghĩ về Hoàng Tử Quyến Rũ, và, chắc có lẽ nàng nghĩ về chàng nhiều hơn thế, nhưng nàng không nói về chàng, mà tán hươu tán vượn về con tàu mà Jim sắp dương buồm, về mỏ vàng mà cậu chắc chắn tìm ra, về người nữ thừa kế tuyệt vời mà mạng sống được cậu cứu khỏi tay đám thảo khấu áo đỏ hung ác. Rằng cậu không còn làm thuỷ thủ, hoặc chủ tàu buôn, hoặc bất kì gì khác nữa. Chao ôi, không! Sự sống một thuỷ thủ thật lắm gieo neo. Mường tượng bị nhốt trong một con tàu khủng khiếp, với những con sóng lưng gù, khản đặc rắp tâm nuốt chửng nó, và cơn gió đen vật gẫy cột buồm, và tước cánh buồm thành từng dải ruy-băng dài rên siết! Cậu sắp rời tàu ở Melbourne, gửi lời chào lễ phép đến ngài thuyền trưởng, và tức khắc đi đến mỏ vàng. Chưa hết một tuần cậu tìm ra một quặng lớn vàng nguyên chất, quặng vàng lớn nhất từng được phát hiện, rồi mang nó xuống bờ biển trong một xe goòng được bảo vệ bằng sáu cảnh sát cưỡi ngựa. Đám thảo khấu tấn công họ ba lần, và đều bại trận với thương vong to lớn. Hoặc, không. Cậu sẽ chẳng đến mỏ vàng nào hết. Đó là nơi khủng khiếp, nơi người đời say cuồng, và bắn lẫn nhau trong hộp đêm, và văng tục. Cậu sẽ trở thành một chàng chăn cừu dễ mến, và buổi tối nọ, khi cậu đánh ngựa về nhà, cậu thấy một người nữ thừa kế xinh đẹp bị một tên cướp cuỗm đi trên con ngựa đen, và rượt đuổi, và giải cứu nàng. Hẳn nhiên nàng phải lòng cậu, và cậu cùng nàng, họ kết hôn, và về nhà, và sống trong căn nhà rộng ở Luân Đôn. Vâng, có nhiều điều lí thú dành riêng chờ cậu. Nhưng cậu phải thật tử tế, và không mất bình tĩnh, hay tiêu tiền hoang phí. Nàng chỉ lớn hơn cậu một tuổi, nhưng nàng biết nhiều hơn về cuộc sống. Cậu cũng hẳn phải viết thư cho nàng hằng ngày, và cầu nguyện mỗi đêm trước khi đi ngủ. Chúa Trời rất nhân hậu, và sẽ phù hộ cậu. Nàng cũng sẽ cầu nguyện trước người, và chỉ trong ít năm cậu sẽ trở về rất mực giàu có và hạnh phúc.
Cậu trai sưng sỉa nghe, và chẳng đáp lại lời nào. Cậu khổ tâm vì phải rời nhà.
Nhưng không chỉ điều ấy làm cậu tối tăm và rầu rĩ. Mặc dù thiếu vốn sống, cậu vẫn cảm giác rõ rệt về mối nguy hiểm nơi Sibyl. Gã bảnh trai đang yêu đương với nàng có thể không tốt lành. Hắn là một quí tộc, và cậu ghét hắn bởi lẽ đó, ghét hắn vì một thứ bản năng dòng dõi kì lạ nào đó mà cậu không thể giải thích, và tất thảy lí lẽ ấy thống trị bên trong cậu. Cậu cũng nhận ra tính hời hợt và phù hoa trong bản chất mẹ mình, và trong đó là hiểm hoạ vô bờ cho Sibyl và hạnh phúc của Sibyl. Con cái khởi đầu bằng yêu thương cha mẹ; lớn lên chúng luận tội họ; đôi khi chúng tha thứ họ.
Mẹ cậu! Trong tâm trí cậu có điều cần chất vấn bà, điều cậu đã ấp ủ trong nhiều tháng câm lặng. Một câu nói tình cờ cậu nghe được trong rạp hát, một tiếng cười thầm nhạo báng đến tai cậu đêm nọ khi cậu đứng chờ ngoài cửa rạp, đã giải phóng chuỗi suy nghĩ kinh khủng của cậu. Cậu nhớ nó tựa như tiếng quất của cây roi săn vụt ngang mặt mình. Đôi mày cậu đan vào nhau thành một đường cày hình cái nêm, và một cơn giật đau buồn làm cậu cắn mạnh môi mình.
“Em không thèm nghe lấy một lời chị nói đấy, Jim,” Sibyl than, “còn chị đang lên những kế hoạch tươi đẹp nhất cho tương lai của em. Phải nói gì đi chứ.”
“Chị muốn em nói gì?”
“Chao ôi! Nói rằng em sẽ làm một cậu bé tử tế, và đừng quên nhà mình,” nàng trả lời, tủm tỉm cười với cậu.
Cậu nhún đôi vai. “Chị mới dễ có chuyện quên em, hơn là em quên chị, Sibyl ạ.”
Nàng đỏ bừng mặt. “Ý em là sao, Jim?” nàng hỏi.
“Chị có bạn mới rồi, em nghe nói. Gã ta là ai? Sao chị không kể về hắn với em? Hắn không tốt lành với chị.”
“Thôi đi, Jim!” nàng hét lên. “Em không được nói xấu về chàng. Chị yêu chàng.”
“Tại sao, chị còn chẳng biết cả tên hắn,” cậu trai trả lời. “Hắn là ai? Em có quyền được biết.”
“Chàng được gọi là Hoàng Tử Quyến Rũ. Em không thích cái tên đó chăng. Chao ôi! Đồ ngốc em! Em chớ bao giờ quên nó. Nếu em chỉ nhìn thấy chàng thôi, em sẽ nghĩ chàng là người tuyệt vời nhất trên đời. Một ngày kia em sẽ gặp chàng: khi em từ Úc trở về. Em sẽ thích chàng lắm lắm. Ai nấy đều thích chàng, và chị… yêu chàng. Chị mong em đến rạp hát tối nay. Chàng sẽ đến đó, còn chị đóng vai Juliet. Chao ôi! chị sẽ diễn sao đây! Tưởng tượng đi, Jim, được yêu đương và vào vai Juliet! Để có chàng ngồi kia! Để diễn cho đẹp lòng chàng! Chị e nhỡ mình làm kinh sợ khách khứa, kinh sợ hoặc mê hoặc họ. Yêu nghĩa là vượt qua chính mình. Ông Isaacs gớm guốc tội nghiệp sẽ reo lên ‘thiên tài’ với tụi du đãng ở hộp đêm. Ông ta từng thuyết giảng chị như giáo điều; tối nay ông ta sẽ tri loan chị như mặc khải. Chị cảm nhận thế. Và tất thảy là của chàng, chỉ chàng thôi, Hoàng Tử Quyến Rũ, người tình tuyệt vời của chị, vị thần phong nhã của chị. Nhưng chị nghèo ngặt khi đứng bên chàng. Nghèo? Có gì quan trọng chứ? Khi cái nghèo trườn bò dưới ngạch cửa, tình yêu bay vào qua cửa sổ[1]. Tục ngữ của chúng ta cần được viết lại. Chúng được đúc kết trong mùa đông, còn giờ là mùa hạ; tiết xuân dành cho chị, chị nghĩ, từng điệu vũ một của hoa trong những bầu trời xanh.”
“Hắn là một quí tộc,” cậu trai sưng sỉa nói.
“Một Hoàng Tử!” nàng kêu lên, giọng đầy chất nhạc. “Em còn muốn gì hơn nữa?”
“Hắn muốn nô dịch chị.”
“Chị rùng mình trước ý nghĩ được tự do.” “Em muốn chị trông hắn mà dè chừng.”
“Hễ trông chàng là tôn thờ chàng, hễ biết chàng là tin chàng.”
“Sibyl, chị phát rồ vì hắn rồi.”
Nàng cười vang, và nắm cánh tay cậu. “Ông cụ non của chị, em nói chuyện như mình đã trăm tuổi. Một ngày kia chính em sẽ biết yêu. Rồi em sẽ biết nó ra sao. Đừng trông sưng sỉa thế. Hẳn em sẽ vui lòng nghĩ rằng, dầu cho em đi xa, em để chị lại hạnh phúc hơn bất kì lúc nào trước đây. Cuộc sống đã từng khắc nghiệt với chúng ta, vô cùng khắc nghiệt và khó khăn. Nhưng bây giờ sẽ khác. Em sắp đến một thế giới mới, và chị cũng vậy. Ở đây có hai chiếc ghế; ta hãy ngồi xuống và trông những con người tinh tươm bước đi.”
Họ ngồi xuống giữa đám đông hiếu kì. Vườn hoa uất kim hương bên kia đường hồng lên như những vòng tròn lửa bập bùng. Lớp bụi trắng, trông như đám mây rung rinh của củ diên vĩ, treo lơ lửng trên bầu không vời vợi. Những cái lọng sáng màu nhấp nhô như những cánh bướm khổng lồ.
Nàng bảo cậu em mình tự kể về bản thân, hi vọng của cậu, triển vọng của cậu. Cậu kể chậm rãi và gắng gượng. Họ trao lời qua lại với nhau như hai người chơi trò đánh theo lượt. Sibyl cảm thấy nặng nề. Nàng không lan truyền được niềm vui của mình. Một nụ cười mờ nhạt cong lên trên cái miệng sưng sỉa là tất thảy những gì vọng lại cho nàng. Một lúc sau nàng cũng trở nên kiệm lời. Đột nhiên nàng bắt được ánh thoáng qua của mái tóc vàng và đôi môi cười, và trong một chiếc xe ngựa mui trần cùng với hai quí bà Dorian Gray lướt qua.
Nàng giật mình đứng dậy. “Đúng chàng rồi!” nàng hét lớn.
“Ai?” Jim Vane nói.
“Hoàng Tử Quyến Rũ,” nàng trả lời, nhìn theo chiếc xe vích-tô-ri-a.
Cậu nhảy dựng lên, thô bạo siết lấy cánh tay nàng. “Cho em thấy hắn. Hắn là người nào? Chỉ tay đi. Em phải thấy hắn!” cậu thét; nhưng đúng lúc đó xe tứ mã của Công Tước xứ Berwick xen ngang, và khi nó đi qua bỏ lại không gian vắng hoe, chiếc xe ngựa ấy đã lao ra khỏi Công Viên.
“Chàng đi rồi,” Sibyl buồn rượi nói khẽ. “Chị mong em được thấy chàng.”
“Em cũng mong vậy lắm, cầm chắc như có Chúa ở trên trời, nếu hắn dám tệ bạc với chị một lần thôi, em sẽ giết hắn.”
Nàng nhìn cậu kinh hãi. Cậu lặp lại lời mình. Chúng rạch vào bầu không như lưỡi dao găm. Mọi người xung quanh bắt đầu há hốc miệng. Một quí bà đứng cạnh nàng cười khúc khích.
“Đi thôi, Jim; đi thôi,” nàng thì thầm. Cậu lì lợm theo sau nàng, khi nàng rẽ bước qua đám đông. Cậu thấy mừng vì điều mình vừa nói.
Lúc họ đến dưới chân Tượng Đài Achilles nàng nhìn quanh. Sự áy náy trong mắt nàng chuyển thành tiếng cười trên môi. Nàng lắc đầu nhìn cậu. “Đồ ngốc, Jim, ngốc vô cùng tận; cậu bé khó ở, vậy đấy. Sao em có thể nói những điều kinh khiếp đến thế? Em không biết mình đang nói gì đâu. Em chỉ đang ghen tị và xấu tính thôi. A! Chị mong em sẽ yêu. Tình yêu khiến người đời tử tế, còn những lời em nói quá độc địa.”
“Em đã mười sáu,” cậu trả lời, “và em biết mình thế nào. Mẹ không giúp gì được chị. Bà không biết cách bảo vệ chị. Giờ đây em mong mình đừng đi Úc nữa. Em có ý chí đủ lớn để tống khứ toàn bộ thứ này. Em sẽ làm được, nếu tín thư của em chưa được kí.”
“Than ôi, đừng nghiêm trọng thế, Jim. Em giống y những anh hùng trong các vở kịch mê-lô ngốc nghếch mà mẹ từng rất thích diễn. Chị sẽ không tranh cãi với em đâu. Chị đã thấy chàng, và chao! Hễ thấy chàng là hạnh phúc vô bờ. Chúng ta sẽ không tranh cãi. Chị biết em sẽ không bao giờ làm hại người chị yêu, đúng chứ?”
“Sẽ không miễn chị còn yêu hắn, em nghĩ thế,” là lời đáp buồn bã.
“Chị sẽ yêu chàng mãi mãi!” nàng kêu lên. “Và hắn?”
“Cũng mãi mãi!” “Hắn phải tử tế hơn.”
Nàng lùi lại. Rồi nàng cười vang và đặt tay lên cánh tay cậu. Cậu vẫn chỉ là một chú bé.
Tại cổng Marble Arch họ gọi một chiếc ôm-ni-buýt, nó thả họ xuống gần căn nhà tồi tàn ở Đường Euston. Lúc đó đã quá năm giờ, và Sibyl cần nằm nghỉ đôi ba giờ trước khi lên diễn. Jim khăng khăng nàng nên làm vậy. Cậu nói mình sẽ tạm biệt nàng sớm khi mẹ họ vẫn chưa về. Bà thế nào cũng diễn màn bi kịch, và cậu căm uất diễn kịch dù bất cứ loại nào.
Trong chính căn phòng Sibyl, họ chia tay nhau. Có một cơn ghen trong trái tim cậu trai, và lòng căm hờn khốc liệt, chết chóc dành cho kẻ lạ mặt mà, dường như với cậu, đã xen vào giữa họ. Tuy vậy, khi vòng tay nàng quàng lấy cổ cậu, và ngón tay nàng đi lạc trong tóc, cậu mềm dịu lại, và hôn nàng bằng tình cảm chân thành. Có màn nước trong đôi mắt cậu khi bước chân xuống lầu.
Mẹ cậu đang chờ dưới phòng. Bà cằn nhằn về sự trễ giờ, khi cậu bước vào. Cậu chẳng nói gì, chỉ ngồi xuống dùng bữa ăn đạm bạc của mình. Bất chấp tiếng lầm rầm của ôm- ni-buýt, và leng keng của xe ngựa rong, cậu vẫn nghe được giọng vo ve nuốt chửng lấy từng phút cuối còn lại của mình.
Một lúc sau, cậu đẩy chiếc đĩa ra, rồi ôm bàn tay ra sau đầu. Cậu cảm thấy mình có quyền được biết. Nó đáng lẽ phải được nói cho cậu trước kia, nếu nó đúng như điều cậu nghi hoặc. Sợ hãi dẫn dắt, người mẹ quan sát cậu. Lời lẽ buông ra một cách máy móc khỏi môi bà. Chiếc khăn tay ren rách rưới rúm lại trong ngón tay bà. Khi đồng hồ đánh sáu giờ, cậu đứng dậy, đi ra cửa. Rồi cậu quay lại, nhìn bà. Mắt gặp mắt. Trong ánh mắt bà, cậu thấy một lời cầu khẩn hoang sơ xin được thương xót. Nó làm cậu nổi giận.
“Mẹ, con có điều muốn hỏi,” cậu nói. Đôi mắt bà đi vơ vẩn lơ đễnh khắp phòng. Bà không trả lời. “Nói cho con sự thật. Con có quyền được biết. Mẹ có từng kết hôn với cha con hay không?”
Bà gượng một hơi thở dài. Một hơi thở dài vơi dịu. Khoảnh khắc đáng sợ, khoảnh khắc từ đêm sang ngày, từ tuần sang tháng, bà nghĩ thôi mà kinh hãi, cuối cùng cũng đến, vậy nhưng bà không thấy sợ. Thực tế trong chừng mực nào đó nó làm bà thất vọng. Sự thẳng thắn đến thô lỗ của câu hỏi vời ra một câu trả lời thẳng thắn. Hoàn cảnh này không được từ tốn dẫn đến. Nó sống sượng. Nó gợi nhắc đến bà về một buổi diễn tập hỏng.
“Chưa từng,” bà trả lời, lòng thắc mắc về sự đơn sơ thô ráp của cuộc đời.
“Vậy ra cha con là một thằng đểu cáng!” cậu trai thét, siết chặt nắm tay.
Bà lắc đầu. “Mẹ biết ông ấy không được tự do. Cha mẹ yêu nhau nhiều lắm. Nếu ông còn sống, ông sẽ gửi trợ cấp cho chúng ta. Đừng lăng mạ ông ấy, con ơi. Ông ấy là cha con, và là một quí tộc. Thực tế ông ấy thuộc tầng lớp cao.”
Một câu chửi thề văng khỏi môi cậu. “Con không sá gì bản thân mình,” cậu kêu lên, “nhưng đừng để Sibyl… Nó là một thằng quí tộc, phải chứ, kẻ đang yêu đương chị ấy, hay chí ít đồ rằng thế? Cũng thuộc tầng lớp cao, con nghĩ thế.”
Khoảnh khắc ấy, cảm giác nhục nhã ghê tởm ập đến người đàn bà. Đầu bà rũ xuống. Bà lau mắt bằng đôi bàn tay run run. “Sibyl có mẹ,” bà lầm bầm; “mẹ thì không.”
Cậu trai động lòng. Cậu bước lại gần, rồi cúi xuống hôn bà. “Con xin lỗi nếu làm mẹ đau lòng vì câu hỏi về cha,” cậu nói, “nhưng con không ngăn lòng được. Con phải đi đây. Tạm biệt. Đừng quên rằng rồi đây mẹ sẽ chỉ còn duy nhất một người con để chăm sóc, và hãy tin con rằng nếu gã kia tệ bạc với chị, con sẽ truy ra nó là ai, săn lùng nó, và giết nó như một con chó. Con thề.”
Cơn điên cuồng khuếch đại trong lời hăm doạ, cử chỉ đầy nhiệt huyết kèm theo, từ ngữ thống thiết thịnh nộ, khiến cuộc đời dường như thêm sống động trước bà. Bà dần quen với bầu không khí. Bà hít thở thoải mái hơn, và lần đầu tiên trong nhiều tháng bà thật sự ngưỡng mộ con trai mình. Bà sẽ còn duy trì phân cảnh này với cùng thang bậc cảm xúc, nhưng cậu cắt màn. Rương hòm đã được mang xuống, và khăn quàng đang mong được quấn. Các phu dịch chạy lăng xăng trong ngoài nhà. Có tiếng mặc cả với người phu xe. Khoảnh khắc ấy chìm lạc trong những tiểu tiết trần tục. Cùng với cảm xúc tân tạo của nỗi thất vọng khi bà vẫy chiếc khăn tay ren rách rưới từ cửa sổ, lúc cậu con trai lên xe đi xa. Bà ý thức rằng một cơ hội lớn đã vuột mất. Bà tự xoa dịu mình bằng việc nói với Sibyl bà cảm thấy đời mình sẽ cô độc ra sao, giờ đây bà chỉ còn duy nhất một người con để chăm sóc. Bà ghi nhớ câu nói ấy. Nó làm bà đẹp lòng. Về lời đe doạ bà chẳng nhắc đến. Biểu cảm ấy sống động và dữ dội. Bà cảm nhận họ sẽ cười xoà về chuyện đó một ngày kia.
❀ ❀ ❀
[1] When poverty creeps in at the door, love flies in through the window: Oscar Wilde phỏng theo câu tục ngữ When poverty comes in at the door, love flies out of the window (Khi cái nghèo bước vào trong cửa, tình yêu bay ra ngoài cửa sổ), ý chỉ tình yêu không thể sống được trong cảnh nghèo ngặt.
