Đã ba ngày trôi qua. Trong căn phòng nhỏ của Hoàng Nhân Minh, ánh mặt trời lười biếng dừng lại, dường như cũng đang trầm tư. Hai người phụ nữ sau cuộc trò chuyện dài đều lộ rõ vẻ mệt mỏi. Cô Mai cúi đầu nhìn mũi chân mình, lòng dạ rối bời, không phân biệt được là vui sướng hay là cảm khái. Thế nhưng, nỗi phẫn uất không rõ nguyên do của ngày hôm qua, ngày hôm kia, cũng đã tan biến. Giờ đây cô cảm thấy Thu Mẫn tuy đáng ghét, nhưng xét cho cùng cũng đáng thương. Chẳng phải con người vừa mong manh lại vừa đầy tham vọng sao? – Đặc biệt là phụ nữ! Trong những dịp may rủi bất ngờ và sự bùng nổ của lòng nhiệt thành, họ sẽ mù quáng rơi vào mối tình mà bản thân không hề thỏa mãn; rồi trong một dịp may rủi và sự bùng nổ của lòng nhiệt thành khác, họ lại sẽ bám riết lấy một người đàn ông khác, hòng bù đắp cho sự khoái lạc yêu đương chưa từng được thỏa nguyện từ lâu của mình.
Như một cái vuốt ve nhẹ nhàng, những ý niệm này đưa Cô Mai vào trạng thái nửa tỉnh nửa mê, rồi lại bị kết luận mang tính phê bình của Hoàng Nhân Minh làm cho bừng tỉnh:
"Cho nên mình cảm thấy thái độ của Lương Cương Phu về phương diện này cũng chẳng có gì là không nên. Hai năm trước, ai mà không phải là kẻ chủ nghĩa bốc đồng cơ chứ? Trào lưu 'Ngũ Tứ' chỉ cho chúng ta hai con đường: vứt bỏ mọi tín điều cũ kỹ, tất cả đều dựa vào niềm tin của chính mình mà sáng tạo! Thế nhưng cái đầu trống rỗng của chúng ta, thì sáng tạo ra cái gì được đây? Kết quả chỉ là chạy theo sự bốc đồng nhất thời mà thôi! Sự bốc đồng đó đã tạo nên mối quan hệ phức tạp giữa Lương Cương Phu và Thu Mẫn hai năm trước. Việc họ giấu giếm Trương Đại Thành là không nên. Nhưng, Mai à, cậu thử nghĩ xem tâm trạng của mỗi người họ lúc đó: Thu Mẫn nào có hiểu được nhân cách của Lương Cương Phu, chẳng qua chỉ là chán ghét sự nhạt nhẽo trung niên của Trương Đại Thành, hy vọng tìm chút kích thích trong mối tình bí mật; còn về phần Lương Cương Phu, anh ta thừa nhận đó là sự bốc đồng dục vọng nhất thời. Dĩ nhiên anh ta chẳng phải bậc thánh hiền, chẳng phải siêu nhân, anh ta không thể cưỡng lại sự cám dỗ của một người phụ nữ. Lúc đó họ đều cảm thấy đó chỉ là một giấc mơ mà thôi. Nếu cứ thế mà kết thúc, có lẽ sự khinh bỉ của mình đối với Thu Mẫn sẽ giảm bớt chút ít. Nhưng giờ đây họ lại gặp nhau, Lương Cương Phu đã không còn là kẻ chủ nghĩa bốc đồng như trước, anh ta đã đưa bản thân vào một cuộc sống ý nghĩa hơn, thế mà Thu Mẫn lại cứ muốn bám riết lấy anh ta!"
Hoàng Nhân Minh đứng phắt dậy, đi đi lại lại vài bước. Câu cuối cùng này, được nói ra đầy phẫn nộ, đầy quan tâm, dường như đã vượt ra khỏi trạng thái bình thường mà một người ngoài cuộc nên có, không phải là cái tên hay ký hiệu trống rỗng, mà là thứ biểu hiện được trừu tượng hóa từ sự vật cá biệt, cho nên tâm trí rối bời của Cô Mai không khỏi trào dâng thêm những cảm tưởng phức tạp khác. Ánh mắt cô dõi theo bước chân của Hoàng Nhân Minh, không thốt ra nửa lời, Hoàng Nhân Minh quay lại cười một cái, rồi nói tiếp:
"Đúng vậy, cô ta vẫn cứ bám riết lấy. Hành vi trước đây của cô ta, chúng ta có thể cảm thông, tuy nhiên bây giờ cô ta thật sự khiến người ta chán ghét! Cô ta ngày một thụt lùi, thật vô vị! Chúng ta đổi chủ đề khác đi. Cậu vẫn tiếp tục xử lý việc của Hội Phụ nữ, được không?"
Cô Mai mím môi cười, đưa ra câu trả lời là cái lắc đầu.
"Vẫn còn chút canh cánh trong lòng về chuyện Thu Mẫn sao? Cần gì phải vậy! Hội Phụ nữ không phải là chuyện của riêng một mình Thu Mẫn, cậu không phải làm thay cho cô ta; nói xa hơn nữa, đó cũng chẳng phải chuyện của riêng mình cậu, Mai ạ. Đó là chuyện của một nhóm người lớn hơn cả cậu, cả mình và cô ấy. Mai, nếu cậu tình nguyện trở về Thành Đô để tiếp tục cuộc sống trước đây, thì chẳng còn gì để nói nữa; nhưng giờ đây nếu cậu muốn sống một cuộc sống có ý nghĩa ở Thượng Hải, thì cậu nên vứt bỏ những tình cảm và ý kiến cá nhân đó đi."
Hoàng Nhân Minh lại ngồi xuống, tiếp tục luận bàn. Đôi mắt u ám của cô ta toát ra vài tia đỏ đầy phấn khích.
"Mình thì chẳng nhìn thấy trong đó có ý nghĩa gì ghê gớm đối với đám đông cả."
Cô Mai thản nhiên bày tỏ ý kiến phản đối. Tuy nhiên trong giọng điệu của cô lại không hề có vẻ chán chường hay mệt mỏi, trái lại còn rất gay gắt. Đôi lông mày thanh tú của cô khẽ nhướn lên, dường như vẫn còn lời muốn nói, nhưng đã bị tiếng kêu của Hoàng Nhân Minh ngắt lời:
"Cậu nói là không nhìn thấy ý nghĩa gì ư!"
"Đúng vậy! Kéo tới kéo lui cũng chỉ là mấy cô mấy bà nhỏ nhen, miệng thì đầy những 'không tệ, rất tốt'; nhưng trong lòng thì sao! Một trăm sự chê trách, một trăm cái cười nhếch mép. Còn nữa! Mấy cô tiểu thư, nữ sinh cứ như con thỏ rừng. Khổ cho họ là cứ nhảy nhót lung tung khắp nơi, nhưng càng nhảy lại càng loạn. Tình hình là như thế đấy, ngay cả những việc vốn có ý nghĩa, cũng phải trở nên vô vị nhạt nhẽo. Mình không thích. Hơn nữa, giao thiệp với các cô các bà, mình đã chán từ lâu rồi. Mình là kẻ thích động không thích tĩnh, mình thích đi con đường hiểm hóc. Mình muốn làm cho thật đã đời! Ở quê nhà cứ phải đi những con đường quanh co, không ngờ đến đây vẫn cứ quanh co như vậy!"
Sau vài giây, Hoàng Nhân Minh mới chậm rãi đáp:
"Chuyện 'đã đời' ư? Ở trong tương lai. Sự quanh co trước mắt chính là đang chuẩn bị cho một tương lai đã đời đấy. Cậu nói cử chỉ nho nhã của các cô các bà làm cậu mất kiên nhẫn, nhưng ở một Trung Quốc vạn sự lạc hậu, chúng ta không thể hy vọng quá cao; ở Trung Quốc, phụ nữ muốn cống hiến cho xã hội, chỉ có thể làm vận động phụ nữ. Chỉ có thể kiên nhẫn đánh thức các cô các bà ấy dậy thôi!"
"Vậy còn cậu? Tại sao cậu không làm?"
Cô Mai chộp lấy nửa sau câu nói của Hoàng Nhân Minh, phản bác ngay lập tức.
Hoàng Nhân Minh mỉm cười, nhìn Cô Mai một cái đầy chú ý, không trả lời. Thế là điều mà Lý Vô Kỵ từng nói là "lợi dụng", bỗng nhảy nhót trong lòng Cô Mai. "Đây cũng là một kiểu lợi dụng sao? Đẩy những việc xám xịt chán ngắt cho người khác làm." Những cảm tưởng như vậy cũng trào dâng trong ý thức của Cô Mai. Nhưng sự tò mò mạnh mẽ của cô đã đè bẹp tất cả những tạp niệm xông tới. Dường như muốn xua tan những cảm tưởng đó, cô lắc mình, đi đến trước mặt Hoàng Nhân Minh và nói:
"Mình quyết định không làm nữa, mong cậu lượng thứ. Hôm qua còn cảm thấy cách làm của Thu Mẫn không đúng, giờ đây lại nghĩ cô ta làm rất hợp lý. Những cô những bà miệng thì không nói nhưng lòng thì chê bai, có lẽ chỉ có phương pháp 'mặt dày' bao biện của Thu Mẫn mới đối phó được; còn mấy cô nữ sinh nhảy nhót như thỏ rừng cũng hợp với tính hấp tấp vội vàng của Thu Mẫn. Thôi bỏ đi, mình xin rút lại tất cả những gì đã nói trước ngày hôm nay. Mình cũng muốn thay đổi hoàn toàn cuộc sống trước ngày hôm nay. Sau khi đến Thượng Hải, mình đã trở thành một tấm gương, chiếu rọi người khác, nhưng lại không thấy chính mình. Từ nay về sau mình muốn tự tính toán, quyết định lộ trình mới của bản thân. Một là, mình muốn chuyển nhà. Ở nhà vị lão tiên sinh đồng hương đó mình không muốn ở tiếp nữa. Từ trước tới giờ cứ đổi sang môi trường mới là mình lại có việc mới để làm. Nhân Minh, chúng ta tìm một chỗ ở chung đi!"
Nhìn thấy Hoàng Nhân Minh lộ vẻ do dự, Cô Mai dồn thêm một câu:
"Cậu tưởng mình không thể sống một cuộc sống đạm bạc như cậu được sao?"
Hoàng Nhân Minh cười một cái, chưa kịp trả lời, cửa phòng đã hé mở, lộ ra nửa khuôn mặt của Lương Cương Phu. Nhưng Cô Mai không nhìn thấy, vẫn tiếp tục gặng hỏi:
"Không có gì bất tiện chứ? Mình đã xem được một căn phòng, rất rẻ, ngày mai hoặc ngày kia..."
Cô chưa nói hết câu, Lương Cương Phu đã lạnh lùng đứng trước mặt họ. Một vài gợn sóng nấc nghẹn lập tức lan tỏa trong lồng ngực Cô Mai, chỉ kịp bị kìm nén nơi khóe môi, và nhanh chóng chuyển thành một nụ cười không chút mảy may bận tâm.
"Đến thật đúng lúc. Đang có một vấn đề khó giải quyết."
Hoàng Nhân Minh nhìn Lương Cương Phu, dùng giọng điệu khoa trương nói; cô ta rất vui vì có cơ hội thoát khỏi sự truy vấn của Cô Mai.
"Chuyển nhà ư? Là một vấn đề, nhưng không khó giải quyết."
"Không phải chuyển nhà. Cô Mai không muốn làm việc ở Hội Phụ nữ nữa, mình đang khuyên cô ấy đây."
"Còn mình thì đang khuyên cậu, chuyển nhà đi, chúng ta ở chung."
Cô Mai vội tiếp lời, không nhịn được mà cười với Lương Cương Phu một cái.
"Vậy thì càng dễ xử lý. Hai người hoàn toàn có thể trao đổi điều kiện."
Lương Cương Phu cũng cười, nghiêng người, nằm xuống giường của Hoàng Nhân Minh, ngửa mặt nhìn trần nhà.
Hoàng Nhân Minh lại không cười, cướp lời kể lại ý kiến mà Cô Mai vừa bày tỏ, mắt nhìn thẳng vào Lương Cương Phu, dường như là học sinh tiểu học đang học thuộc lòng trước mặt giáo viên. Cô Mai mím môi cười, trong lòng lại đang hồi tưởng lại chuyện bí mật giữa Lương Cương Phu và Thu Mẫn mà Hoàng Nhân Minh vừa nói. Bỗng nhiên nụ cười của cô biến mất. Câu nhận xét đầy phẫn nộ vượt ra ngoài thái độ của một người ngoài cuộc của Hoàng Nhân Minh: "Nhưng giờ đây, Thu Mẫn lại cứ muốn bám riết lấy anh ta!" vang lên đầy mạnh mẽ bên tai Cô Mai. Tiếp đó là hình ảnh Lương Cương Phu không chút khách khí nằm trên giường của Hoàng Nhân Minh thoáng hiện trước mắt. Thế là nảy sinh những cảm xúc không vui kỳ lạ mà một người ngoài cuộc không nên có, như làn khói nhẹ kéo Cô Mai ra khỏi thực tại trước mắt. Cô nhìn khuôn mặt bình tĩnh của Lương Cương Phu, cô lại nhìn đôi môi đang mấp máy của Hoàng Nhân Minh. Nhưng chẳng nghe hiểu được điều gì cả. Bất thình lình Lương Cương Phu đứng dậy khỏi giường, những câu nói rõ ràng của anh ta phá tan sự ngẩn ngơ của Cô Mai:
"Tuyệt quá, hai người ở chung đi."
"Trao đổi điều kiện ư? Lại điệp khúc cũ của anh! Nhưng chuyện này không thể áp dụng trao đổi điều kiện được."
Hoàng Nhân Minh lập tức bác bỏ.
"Đương nhiên không phải trao đổi điều kiện. Vì cô Mai đã định thay đổi môi trường, chúng ta nên giúp đỡ cô ấy."
Câu này nghe rất thuận tai đối với Cô Mai, nhưng vừa nghĩ lại, cô lại cảm thấy ít nhiều chứa đựng ý coi cô là người không có năng lực, không hiểu chuyện, sự phấn khởi vừa nhóm lên lại lụi tàn. Đồng thời Lương Cương Phu lại đưa ra một câu hỏi khá nặng ký:
"Nhưng, cô Mai, cô mong đợi một cuộc sống mới như thế nào?"
Cô Mai trầm ngâm không trả lời ngay được. Mục tiêu xác định, cô không có; bức tranh lý tưởng cho tương lai, cô cũng chưa từng có ý thức quy hoạch. Hơn nữa cô cũng không tiện nói vì nhìn thấy "hai người có bí mật, tôi muốn đến để rình mò". Cô thật sự lúng túng. Nhưng trong lúc vội vã bỗng nhớ lại bài nghị luận dài của Lý Vô Kỵ khi đến thăm cô lần thứ hai vào ngày hôm kia, thế là không kịp suy tính kỹ càng, cô liền nhặt lấy vài câu để đối phó với chất vấn của Lương Cương Phu:
"Cái đó, chỉ có thể nói đại khái thôi. Ví dụ như, trước đây tôi phản đối thế lực cũ, tôi bỏ nhà ra đi, tôi tự lực cánh sinh, sau đó lại chính thức ly hôn, tôi coi như đều không thất bại, thế nhưng rốt cuộc thì có ích lợi gì cho quốc gia? Chẳng có chút nào. Lúc ở Tứ Xuyên, không nhìn thấy quốc gia nào cả, đến đây mấy tháng, lại dần dần nhìn thấy rồi. Thế lực của người nước ngoài ở đây, khiến tôi nhớ đến mình là người Trung Quốc, nên gánh vác một phần trách nhiệm, làm cho Trung Quốc cũng giàu mạnh như nước ngoài. Tôi hy vọng có một chính phủ vững chắc không bán nước, nội chính, ngoại giao, giáo dục, thực nghiệp, đều đi vào quỹ đạo, thì lúc đó, tôi cũng có thể an tâm làm việc mình muốn."
Lương Cương Phu bình tĩnh lắc đầu, chưa kịp trả lời, đã bị giọng nói sắc bén của Hoàng Nhân Minh cướp lời trước:
"Cô muốn chờ đợi những bậc đại nhân đương quyền làm cho quốc gia tốt lên ư? Cả đời cũng không xong đâu!"
"Tất nhiên không phải là khoanh tay đứng nhìn, chỉ chờ đợi người khác. Chúng ta cũng còn trách nhiệm của mình."
"Nhưng cô Mai, cô cũng phải nhớ Trung Quốc không phải là đóng cửa lại. Cô ấy không thể tự do tự tại dọn dẹp việc nhà, lúc nào cũng có người nước ngoài ở đó thao túng, hơn nữa chính phủ đương cục nếu không bán nước thì trước tiên đã đứng không vững rồi."
Lương Cương Phu nhíu mày chậm rãi nói như rất mực thước.
"Cho nên cô hy vọng có một chính phủ không bán nước, cũng chỉ là nằm mơ!"
Hoàng Nhân Minh lại chêm vào một câu.
"Ồ, vậy chẳng lẽ không có hy vọng, còn náo loạn Hội nghị Quốc dân cái gì!"
Cô Mai cũng phản bác rất khí thế.
"Không vội, cô nghe tiếp đi. Cô đã biết mục đích cuối cùng của Hội nghị Quốc dân, là muốn thiết lập một chính phủ sản sinh từ ý chí nhân dân. Nếu thiết lập được một chính phủ nhân dân thực sự, thì sẽ khác. Thế nhưng người nước ngoài nhất định sẽ ngầm giúp đỡ chính phủ bán nước, quân phiệt và quan liêu, không cho chính phủ nhân dân thực sự xuất hiện. ——"
"Trước tiên hãy đánh đổ đế quốc chủ nghĩa!"
Nhìn thấy lời của Lương Cương Phu khựng lại, Hoàng Nhân Minh vội vàng chêm vào một câu.
"Còn nữa, cô Mai, cô hy vọng Trung Quốc cũng giàu mạnh như nước ngoài. Tốt lắm, nếu làm được, tôi cũng có thể miễn cưỡng tán thành một nửa. Nhưng cô có biết sự giàu mạnh của nước ngoài đến từ đâu không? Hừ, cô muốn nói là do công nghiệp của họ phát đạt. Cô lại muốn nói chúng ta cũng có thể phát triển công nghiệp. Kêu ai đi phát triển công nghiệp đây? Ồ, chúng ta có nhà tư bản. Nhưng cô đừng quên, nhà tư bản Trung Quốc là dựa dẫm vào người nước ngoài, họ làm sao có lá gan phản kháng ông chủ nước ngoài của họ? Họ chỉ có thể dựa vào thế lực của người nước ngoài để vắt kiệt bách tính Trung Quốc, họ chỉ cần bản thân còn có thể giữ lại được chút tiền để xây nhà Tây trong tô giới, cưới vợ lẽ, đó chính là hy vọng lớn nhất rồi."
"Cho nên cô hy vọng nhà tư bản Trung Quốc sẽ có chí khí, cũng là nằm mơ!"
Hoàng Nhân Minh lớn tiếng nói, dường như thay thế Lương Cương Phu đưa ra kết luận.
Về phía Cô Mai, lại không có hồi âm. Cô nhìn khuôn mặt bình tĩnh của Lương Cương Phu, trầm ngâm ở đó. Thấy bản thân bị bác bỏ, rất không cam tâm, nhưng cô lục tìm đến từng sợi dây thần kinh trong não, cuối cùng cũng không nghĩ ra câu trả lời thích đáng. Bài đại kinh luân về làm giàu cường quốc mà Lý Vô Kỵ rót vào đầu cô, lại không bao gồm tư liệu để bác lại Lương Cương Phu. Còn kho tàng tư tưởng của bản thân cô, đối với những vấn đề này từ trước đến giờ chưa từng chuẩn bị. Giờ đây hiện lên trong ý thức của cô, chỉ có một vài danh từ vụn vỡ: cuộc sống tươi sáng, cuộc đời vui vẻ, lễ giáo cũ, đánh đổ thần tượng, phản kháng, bước ra khỏi gia đình để đi đến xã hội! Thế nhưng, những danh từ này, trong trường hợp hiện tại rõ ràng chẳng có chút tác dụng nào.
Im lặng vài phút, Cô Mai mới miễn cưỡng nhặt lại đầu mối câu chuyện bị gián đoạn:
"Theo cách nói của anh, chúng ta nên làm thế nào đây?"
"Câu này thì dài lắm. Nói đơn giản, chúng ta trước tiên phải vạch trần người nước ngoài, chính phủ bản quốc, quân phiệt, quan liêu, nhà tư bản, là một chuỗi liên hoàn trên cùng một sợi xích, khiến mọi người giác ngộ; nhân dân giác ngộ rồi, sẽ trở thành sức mạnh."
Lương Cương Phu bỗng nhiên có chút ấp úng, dường như có điều kiêng dè, không tiện nói thẳng. Điều này lại không thể thoát khỏi đôi mắt sắc bén của Cô Mai. Cô chộp lấy cơ hội này, dự định rút bản thân ra khỏi vị thế lúng túng đó, chuyển hướng câu chuyện. Cô cười một cái, tiếp lời ngay:
"Nhưng hoạt động hiện nay của các anh dường như không chỉ dừng lại ở điểm này."
Lương Cương Phu cũng cười, lại nhanh chóng liếc nhìn Hoàng Nhân Minh một cái, chỉ đưa ra một câu trả lời rất mơ hồ:
"Sự biến ép đến, ai có thể dự liệu được chứ? Xã hội là sống động, lúc nào cũng đang biến động ở đó, chúng ta cũng không thể quy định những bước đi cứng nhắc. Xã hội của chúng ta, sự nghiệp của chúng ta, đều không đứng trên một trang lịch sử trắng tinh, có vô số sức mạnh nhìn thấy được và không nhìn thấy được đang kéo rê, ảnh hưởng chúng ta ở xung quanh, do đó chúng ta quyết không thể tự do lựa chọn một thời gian hay một phương pháp. Tóm lại, nói ra thì rất dài. Tôi có thể giới thiệu vài cuốn sách cho cô."
Vừa nói, Lương Cương Phu đã đứng dậy, lộ vẻ muốn đi, bất thình lình anh ta lại trịnh trọng hỏi:
"Còn một việc nữa: cô Mai, tại sao cô bỗng nhiên nghĩ đến việc ở chung với Hoàng Nhân Minh?"
"Cũng không phải bỗng nhiên nghĩ đến. Tôi đã sớm chán ghét vị lão tiên sinh chuyên gia Quốc học họ Tạ đó. Chuyển ra ở một mình thì lại sợ cô đơn. Nếu Nhân Minh nhất định không muốn, thì cũng đành chịu. Anh còn tán thành đến cùng chứ?"
Cô Mai nói đặc biệt to câu cuối cùng. Thiên tài quan sát của cô đã cảm thấy sự hỏi han đặc biệt của Lương Cương Phu có chút cặn bã của những lo ngại mà trước đó anh không nghĩ tới.
"Tán thành đến cùng!"
Lương Cương Phu đáp trả ăn miếng trả miếng, mỉm cười nhẹ với hai người phụ nữ, rồi đi mất.
Trò chuyện thêm vài phút, Hoàng Nhân Minh cuối cùng cũng đồng ý với yêu cầu của Cô Mai.
Tối hôm đó, Cô Mai tìm đến trường Trung học Khởi Cường nơi Lý Vô Kỵ tạm trú, là để đáp lễ, cũng là để báo cho anh biết sắp chuyển nhà. Sau khi từ chỗ Hoàng Nhân Minh về, Cô Mai từng suy nghĩ kỹ càng những lời nói của Lương Cương Phu và họ. Cô không thể chấp nhận lý luận của Lương Cương Phu về mặt lý trí, mặc dù cô cũng không tìm ra điều gì để bác bỏ; nhưng không hiểu sao, Lương Cương Phu lại thu hút cô, khơi dậy mối tình yêu đã ngủ yên từ lâu trong sâu thẳm trái tim cô. Rốt cuộc cô cũng nhìn ra: không chỉ Thu Mẫn, dù là Hoàng Nhân Minh, dường như cũng chưa từng nắm bắt được chàng thanh niên bình tĩnh này. Chính sự bình tĩnh ngẩng cao đầu vượt ra ngoài đám mây này, lại có sức hút đặc biệt đối với Cô Mai.
Không có trăng, ánh sao lại rất rực rỡ. Đèn đường vàng vọt. Khu trường học tối om nằm chễm chệ giữa những ngôi nhà dân như lồng chim bồ câu, ngay từ đầu đã cho Cô Mai một ấn tượng không tốt. Cô cảm thấy chuyến này là việc thừa thãi. Cô đặc biệt muốn đến báo việc chuyển nhà, chẳng qua không muốn để người ta đoán cô có hành động ám muội gì; cô vốn tự phụ là người quang minh lỗi lạc.
Cuối cùng cũng tìm được phòng, lại chờ đợi rất lâu, Lý Vô Kỵ hớn hở bước ra, tay cầm một cuốn "Tỉnh Sư", rất trịnh trọng nói:
"Đây là kỳ mới nhất, cuốn đầu tiên lấy từ giá in, tặng cô đọc trước cho sướng."
Cô Mai mỉm cười đón lấy, cuộn thành hình ống, nhẹ nhàng gõ lên đầu gối, liền nhắc đến chuyện sắp chuyển nhà.
"Rất tốt. Cái giọng nói chuyện của lão tiên sinh đó, tôi cũng hơi sợ đấy. Nam Kinh, cô không thích đi. Vậy thì —— không tệ, tôi có một người bạn, hai vợ chồng, sống ở đường Bối Lặc, nơi ở rất thanh tịnh, cô chuyển đến đó là tốt nhất rồi."
Không đợi Cô Mai nói xong, Lý Vô Kỵ đã tranh giành dũng cảm giới thiệu chỗ ở.
"Cảm ơn anh. Nhưng tôi đã tìm được phòng rồi."
Cô Mai mỉm cười đáp, tiện tay vứt cuốn "Tỉnh Sư" hình ống lên bàn trà.
"Cô ở một mình ư?"
Là câu hỏi thăm dò vội vã.
"Còn có một người bạn đồng hành nữa."
Đôi mắt nhỏ của Lý Vô Kỵ lóe lên một cách lạ thường. Dường như phương pháp rảnh rỗi ưỡn cổ đã không còn phù hợp với tình thế khẩn cấp hiện tại, anh ta vội vàng dùng đôi tay vuốt mái tóc dài bù xù ra sau, ngập ngừng dường như tự nhủ với bản thân:
"Chắc là bạn gái rồi!"
Nhận được cái gật đầu mỉm cười, Lý Vô Kỵ mới thở phào nhẹ nhõm, nâng cao giọng nói tiếp:
"Tiếc là hơi muộn một chút. Nếu không, nhà bạn tôi là hợp nhất."
Lại là thăm dò địa điểm, thăm dò tên của người bạn gái đó. Cô Mai đều nói cho anh biết, đứng dậy liền muốn cáo biệt. Nhưng Lý Vô Kỵ vẫn còn đầy bụng lời muốn trút ra. Anh kiên quyết giữ Cô Mai lại:
"Cô xem, mới có tám giờ. Học sinh ở đây có ký túc xá riêng, giáo viên cũng không ở lại trường, cho nên yên tĩnh không giống như Tứ Xuyên, —— Tứ Xuyên muốn yên tĩnh như thế này, ít nhất cũng phải là mười một giờ. Thật sự vẫn còn sớm, nói chuyện thêm đi."
Khuyên nhủ nhiệt tình như vậy, Lý Vô Kỵ lại vô thức cầm lấy cuốn "Tỉnh Sư" hình ống trên bàn trà giở ra, bỗng nhiên mang theo vài phần ý nghĩa cảm khái nói thêm một câu:
"Bạn cũ sớm đã tan tác, ai ngờ được ba bốn năm sau, cách xa mấy nghìn dặm, lại gặp lại cô!"
Cô Mai không nhịn được cũng thở dài như hưởng ứng. Phòng khách ánh đèn lờ mờ trước mắt, từ bức tường vôi chuyển từ trắng sang vàng, những đồ đạc lộn xộn cũ nát đó, đều làm cô nhớ đến ngôi trường giống như ngôi chùa cổ ngày trước. Và người đang khổ sở giữ cô lại nói chuyện thêm này, ngày trước cũng từng theo đuổi cô gắt gao như vậy. Nhân sự thật sự giống như đèn kéo quân quanh co khúc chiết mà cuối cùng lại trở về lối cũ ư? Cô Mai khẽ ngước mắt nhìn Lý Vô Kỵ. Người đàn bà có thân hình cao ráo này, đã không còn như trước nữa; sắc thái u sầu hoàng hoàng không biết cầu mong gì đã biến mất dưới những nếp nhăn nhỏ mới thêm, thay vào đó là phong thái không tệ chút nào điểm xuyết bởi thần thái đã có được sự xác tín điều gì đó.
Vô thức mỉm cười, Cô Mai nói như vậy:
"Bây giờ anh làm vận động chính trị rồi, rốt cuộc thì thú vị hơn làm giáo viên chứ."
"Cô nhìn là vậy ư? Nhưng ba năm trước tôi, có lẽ cũng cảm thấy cuộc sống hiện tại không đáng yêu. Đúng vậy, tôi thường tự hỏi: là bản thân sự việc khác biệt, hay là tư tưởng của chính tôi đã có thay đổi? Kết luận rơi vào cái sau. Vì tư tưởng đã thay đổi, lúc này mới thấy hoạt động hiện nay rất thú vị! Mai, ba bốn năm nay, chúng ta đều đã biến thành một người khác, cô cũng không còn là cô của ngày xưa nữa rồi!"
Lý Vô Kỵ chậm rãi nói, ánh mắt chiếu thẳng vào mặt Cô Mai. Hừ, ánh mắt này! Ba năm trước dưới ánh trăng trước đèn, Cô Mai đã từng nhiều lần nhìn thấy ánh mắt chứa chan nhiệt vọng như vậy. Thế là dường như có một thứ gì đó khẽ khều trong tim cô. Tuy nhiên Lý Vô Kỵ đã nói tiếp, giọng điệu nhanh hơn một chút:
"Tôi vẫn chưa quên vài câu cô từng nói ngày trước. Cô nói nếu gặp tôi sớm hai năm, câu trả lời của cô có thể làm tôi hài lòng. Cô nói không phải trong lòng còn có ai khác, chỉ là tư tưởng lúc đó của cô là, —— muốn xông pha độc lập giữa biển người, cho nên đưa ra một chữ 'không' đơn giản. Bây giờ đã qua ba năm, bây giờ chúng ta lại gặp nhau; tôi tin rằng trong ba năm qua, ngoài sự thay đổi về tư tưởng, còn lại, vẫn là tôi và cô của ba năm trước! Mai, tư tưởng hiện tại của cô, có phải vẫn muốn cho tôi một chữ 'không' đơn giản? Tôi hy vọng hôm nay sẽ nhận được câu trả lời hài lòng!"
Tiếp theo là sự im lặng chết chóc. Nhưng chỉ một thoáng. Tiếng cười phong tình của Cô Mai lập tức làm rung động không khí toàn phòng, và làm rung động dữ dội hơn nữa trái tim của Lý Vô Kỵ. Trộn lẫn trong tiếng cười là câu trả lời của Cô Mai nói:
"Ái chà, vẫn là yêu đương! Dường như Từ Khởi Quân viết thư nói anh bây giờ khinh bỉ yêu đương rồi, anh nói là yêu đương 'vô vị'! Chẳng phải sao?"
"Phải. Tôi khinh bỉ yêu đương 'vô vị', ví dụ như, yêu đương của Lục Khắc Lễ và Trương Dật Phương ngày trước. Nhưng, Mai, ba năm trời, cô và tôi vẫn là độc thân như ngày nào, mà lại bỗng nhiên gặp nhau, cái này, cô thử nghĩ xem!"
Lý Vô Kỵ nói rất nghiêm túc mà lại rất huyền bí. Anh ta đứng dậy xoay một vòng, dường như muốn tìm kiếm cái gì đó, rồi lại ngồi xuống, ánh mắt ghim chặt vào mặt Cô Mai.
Một sợi tơ thương hại, cũng có thể nói là gợn sóng cảm động, rung rinh lớn dần trong lòng Cô Mai. Đồng thời khuôn mặt bình tĩnh của Lương Cương Phu cũng hiện lên trong không gian mờ tối. Đột nhiên một nụ cười dữ dằn, Cô Mai xua tan tất cả những điều này, nỗ lực chuyển hướng câu chuyện:
"Anh nhìn chuẩn tư tưởng của tôi cũng có bao nhiêu thay đổi ư? Bản thân tôi cũng không rõ lắm. Nhưng những việc xem đã chán, nhìn đã quen, muốn tìm một môi trường mới, thì cũng có đấy. Ngày hôm kia anh nói rất nhiều về chính trị, sau đó tôi lại nghĩ ra rất nhiều nghi vấn. Tôi cảm thấy rốt cuộc không thể hoàn toàn tán thành ý kiến của anh."
"Không tán thành? Là những điểm nào không tán thành vậy?"
Như bị châm một kim, Lý Vô Kỵ vươn dài cổ, vội vã hỏi.
"Chính là làm thế nào để phát triển công thương nghiệp."
Dường như không ngờ vấn đề lại đơn giản như vậy, Lý Vô Kỵ cười.
"Ồ, là thế —— này ư? Trong nước không đánh trận, người có tiền mang ra đầu tư, trong nhà máy tăng cường làm việc, thời gian kéo dài, sản xuất tăng thêm, chẳng phải là thành rồi sao?"
"Tiền làm ra được chẳng phải sẽ rơi vào túi người nước ngoài sao?"
Cô Mai hỏi ngược lại, nhẹ nhàng áp dụng lý luận nghe được từ chỗ Lương Cương Phu.
"Tiền của mình, sao nỡ tặng cho người khác! Bây giờ mỗi năm Trung Quốc phải chảy ra mấy vạn vạn tiền bạc, chính vì bản thân không có công nghiệp, đây gọi là bất khả nại hà. Nếu cái gì cũng có thể tự chế tạo, chẳng phải là chống lại được thế lực của người nước ngoài rồi sao? Cho nên nói suông tẩy chay người nước ngoài là vô ích, nên trước hết phải tự cường."
Cô Mai mím môi cười. Cô nhìn thấy cái khí thế hăng hái, coi việc khó như không của Lý Vô Kỵ, không nhịn được muốn cười. Trong tai cô, bài nghị luận này của Lý Vô Kỵ, không hề mới mẻ, dường như mười mấy năm trước lúc đọc sách gì "Luận thuyết nhập môn" đã sớm nhìn thấy ý tứ như vậy rồi. Tuy nhiên vấn đề khác lại được đưa ra, cô lại nói:
"Các anh cũng phản đối người nước ngoài?"
"Sao lại không! 'Đối ngoại kháng cường quyền' là khẩu hiệu của chúng tôi đấy. Nhưng chúng tôi chủ trương dùng thủ đoạn hợp lý. Chúng tôi lại chủ trương phân biệt mà bàn. Không hỏi như thế nào mà chuyên phản kháng người nước ngoài, chúng tôi không tán thành."
Thế là đến những đoạn nghị luận dài. Lý Vô Kỵ đem tư thế lên giảng đường ra hoàn toàn, càng nói càng có tinh thần, nhưng Cô Mai lại có chút mệt mỏi. Cô kiên nhẫn đợi đến khi sự nhiệt đàm của Lý Vô Kỵ biểu hiện ra chút thất bại, liền cứng nhắc chêm vào một câu:
"Bây giờ tôi nhất định phải về rồi, ngày mai phải chuyển nhà đây."
Lý Vô Kỵ đứng dậy một cách khác thường, nhìn chiếc đồng hồ treo tường trên tường một cái, rồi quay lại nhìn mặt Cô Mai, sau đó chậm rãi nói:
"Ngày mai lúc nào? Buổi chiều chứ? Tôi đến giúp một tay."
Cô Mai rất uyển chuyển từ chối sự giúp đỡ quá ân cần này. Lý Vô Kỵ lại muốn tiễn cô về chỗ trọ. Tất nhiên Cô Mai không có gì không muốn. Nhưng khi đến trước cửa nhà họ Tạ muốn chia tay, Lý Vô Kỵ đột nhiên nắm lấy tay Cô Mai, thốt ra dũng khí cuối cùng:
"Ngày kia tôi đến thăm ngôi nhà mới của cô. Tôi tin rằng ở nơi mới này, có hy vọng mới, Mai à!"
Ánh đèn cửa rơi trên mặt Lý Vô Kỵ, chiếu thấy xung quanh hốc mắt anh ta hơi đỏ, môi anh ta hơi run rẩy. Cô Mai chỉ có thể mỉm cười dịu dàng. Cô thật sự không biết còn có biểu hiện nào thích hợp hơn thế này không.
Lại qua hai ngày nữa, Hoàng Nhân Minh mới rút được thời gian cùng Cô Mai chuyển vào căn nhà mới đó. Trong sân nhặt được một tấm danh thiếp của Lý Vô Kỵ. Người bạn nhiệt tình này tối qua đã đến rồi.
Sau khi bố trí sơ qua, Hoàng Nhân Minh liền bảo Cô Mai, đừng để địa chỉ này "quá công khai". Cô Mai ngạc nhiên mở to mắt, rất do dự một lúc, mới nói:
"Để một người biết. Không sao chứ? Nếu cậu sớm nói là cần bí mật, mình cũng có thể không nói với anh ấy. Nhưng bây giờ, anh ấy đã biết, hơn nữa còn đến trước chúng ta."
"Tấm danh thiếp họ Lý kia chính là anh ta sao?"
Cô Mai gật đầu; lập tức hỏi ngược lại:
"Tại sao phải bí mật?"
"Chẳng qua là sợ khách đến đông quá không được yên tĩnh."
"Vậy thì, người họ Lý này chẳng qua tình cờ đến Thượng Hải chơi thôi, nhiều lắm là đến một hai lần thôi."
Hoàng Nhân Minh cười một cái an tâm, cũng không truy hỏi nữa. Cô Mai lại cảm thấy vài phần không thoải mái. Cô nhìn ra cái gọi là "sợ không được yên tĩnh" của Hoàng Nhân Minh là nói dối tùy tiện, hay là không chịu thành thật; đồng thời cô lại phản tỉnh hành vi của bản thân rất có thể bị người ta nhìn nhận là mồm nhanh ý hẹp. "Sao mình dạo này biến thành thế này nhỉ! Thế này mất thần lạc phách, không có chút tính toán tỉ mỉ nào?" cô đau lòng nghĩ. Cô tự cho mình nhiều câu trả lời: vì dạo này trong lòng luôn không được yên ổn; vì quá hiếu thắng, muốn được mọi người tôn trọng, muốn biểu hiện bản thân quang minh lỗi lạc, trái lại thành ra không cẩn trọng; vì môi trường nhân vật hiện tại đều khác với ngày xưa, do đó không thể xoay xở khéo léo mà thuận theo; vì chuyên tâm muốn học những thứ gì quốc gia, chính phủ, nhà tư bản, công thương nghiệp rất lạ lẫm kia; vì... Cô đứng dậy như nổi giận, nhìn những vật dụng tán loạn đầy nhà mình, lao tới đá mấy cái, dường như chúng chính là đầu sỏ gây tội.
Đêm đầu tiên mới thay đổi giường nằm, đặc biệt khiến Cô Mai không thể an giấc. Tấm thảm lông mềm mại kia lại biến thành giống như lông lợn, đâm chích sự tiêu sầu toàn thân Cô Mai. Gió hú vang lên. Đây là trận gió Tây Bắc đầu tiên, người dẫn đường cho mùa đông lạnh lẽo vô tình. Cô Mai nghiêng tai lắng nghe, đột nhiên nỗi bi thương từ trong lồng ngực dâng lên. Cảm tưởng của cô liền rất thê lương: "Đây là mùa đông thứ hai mươi ba kể từ khi sinh ra đấy! Trong cuộc đời của chính mình, đã đến cuối của thời thanh xuân, cũng từng trải qua bao nhiêu biến đổi, thế nhưng kết cục thì sao? Kết cục chỉ còn lại sự cô độc trước mắt! Là vĩnh viễn thành sự cô độc sao? Là những chỗ nào không bằng người ta, là những việc nào có lỗi với người, lại bị sự trừng phạt của sự cô độc gọi đến chứ?" Thế là những giọt nước mắt mấy năm nay không hề rơi, nước mắt đã nhịn lại lúc bị nghi kỵ, bị ghét bỏ, bị quấn quýt mấy năm nay, đều trào ra cùng một lúc.
Một cách yếu đuối, gần như nín thở mà nằm, cô có thể nghe được mỗi một âm thanh nhỏ bé nhất. Từ dưới lầu vọng lên tiếng ngáy của Hoàng Nhân Minh, đều đặn và ngọt ngào, càng gợi lên sự đố kỵ của Cô Mai. Cô làm sao có thể không đố kỵ? Người khác là thích hợp khắp nơi như thế này, rất phóng khoáng mà bay lượn trong thế giới rộng lớn này; còn cô thì sao, khổ sở không ai giúp đỡ như thế này! Không có một người nào thực sự hiểu cô, cũng không có một người nào chịu dùng tâm để hiểu cô. Đột nhiên cảm xúc ban ngày lại quay về. Cái chuỗi tự vấn tự đáp dài đó lại lặp lại trong trái tim bi thương của cô. Cuối cùng cô vứt bỏ tất cả những câu trả lời đó. Cô không thể không thừa nhận sự chân thực của nỗi đau lòng: yếu đuối! Là bản thân mình trở nên yếu đuối, cho nên mất thần lạc phách, cái gì cũng làm không tốt! Là bản thân mình trở nên yếu đuối, cho nên không kiềm chế được sự xao động không thể gọi tên trong lòng, cho nên dù ngày trước có thể cao ngạo mà coi thường người đàn ông vây quanh bên trái phải trước sau, mà bây giờ lại không thể không vương vấn Lương Cương Phu!
Nghĩ như vậy, dường như nhìn thấy kẻ địch ẩn núp, trong lòng Cô Mai trái lại bình tĩnh hơn. Cô không còn dự định ngủ nữa, chỉ mê man mơ hồ tìm kiếm nguyên do khiến bản thân trở nên yếu đuối. Nhưng không có được. Chỉ cảm thấy môi trường mới quá phức tạp rộng lớn lạ lẫm đã nuốt chửng cô vào, hình thành nên sự nhỏ bé yếu đuối của cô, và làm lạc mất bản thân vốn có của cô. Từ khi đến Thượng Hải, cô nhìn thấy rất nhiều việc mới, đồng thời cũng không thể hiểu được; đúng vậy, không thể hiểu được! Cô không phải tiểu thư mới ra khỏi cửa phòng, cô đã trải qua cuộc sống phức tạp và nhiều hơn phụ nữ bình thường, cô còn nhìn thấu tư tưởng và tính cách của những nhân vật chính trong những cuộc sống phức tạp đó; thế nhưng bây giờ, người chui ra từ sự gian truân xa hoa như cô, lại không thể hiểu được động cơ hành vi của những người trước mắt đó. Tất nhiên cô đã biết Lương Cương Phu và Hoàng Nhân Minh đang làm một vài việc bí mật, nhưng cô không thể hiểu được tại sao họ lại có lòng thành kính như vậy, thứ gì đã xua đuổi họ nhiệt tâm liều mạng, và thứ gì đã làm cho sáu thước cơ thể nhỏ bé của họ có ánh hào quang khác lạ, khác lạ có thể thu hút cô. Chẳng phải cô đã nhiều lần muốn tự đứng thẳng, muốn gạt bỏ cái Lương Cương Phu lạnh lùng kia sao? Chẳng phải cô nhìn thấy Hoàng Nhân Minh không chịu đồng ý ở chung, cũng từng dỗi mà nghĩ không muốn cầu xin nữa sao? Nhưng có một sức mạnh ngoan cường, ép bẹp cô, đẩy cô đi đến trước mặt Lương Cương Phu, ép buộc cô cúi đầu khép nép mà cầu xin khổ sở với Hoàng Nhân Minh.
"Hừ, hừ, sức mạnh không thể chống lại này, cái thứ quái gở không nhìn thấy này, là cuối cùng sẽ thành toàn cho tôi sao? Hay là đuổi tôi đi đến bại diệt đây? Chỉ đành mặc cho ngươi đẩy, đi thẳng về phía trước, đi thẳng về phía trước, hoàn toàn giao bản thân cho ngươi vậy!"
Cô Mai ôm đầu nghĩ, gần như có thể nói là cầu nguyện.
Cô chìm nổi trong lời cầu nguyện này, không gian mất đi sự tồn tại, thời gian mất đi ghi chép. Sau đó là rất nhiều khuôn mặt quen thuộc vây quanh cô, đẩy kéo cô; bao nhiêu nơi du ngoạn cũ trước mắt, cô phát hiện bản thân đang đóng vai bi hoan tăng ái ở đó; thoáng chốc lại là tiếng gầm rú nặng nề của máy móc, tiếng rít bi tráng của nước sông, Vu Hiệp quanh co khúc chiết; đột nhiên lại là căn phòng lộn xộn giống như chạy nạn, Hoàng Nhân Minh bĩu cái môi nhỏ, oán trách cô mồm nhanh hấp tấp, sao vừa nói tốt chuyển nhà, liền vội vã nói với người ta rồi. Cô vội vã chạy qua muốn biện bạch, lại vấp phải một cái rương da nhỏ chắn ngang bên chân, đổ nhào xuống đất.
Hét lớn một tiếng mở mắt ra, ánh mặt trời chiếu trên đầu cô, tiếng ồn ào của đô thị giống như cơn bão ở xa, giống như một chiếc xe hơi ngay ngoài cửa sổ, bồ bồ kêu kỳ lạ.
Cô Mai ngẩn ngơ đi xuống lầu. Hoàng Nhân Minh không có ở đó. Phòng của cô ta đã dọn dẹp rất ngăn nắp. Một tờ giấy trắng lớn trải phẳng trên bàn viết, nói là người giúp việc mới thuê hẹn mười một giờ mới đến, mời Cô Mai giữ ở nhà chờ. Cô Mai cầm tờ giấy này vò thành một cục, tựa vào bàn viết, tiện tay nhặt một cuốn sách: "Chủ nghĩa Marx và chủ nghĩa Darwin"; hai cái đều là danh từ quen thuộc xa lạ. Cô tiện tay lật ra xem một lúc, vô tình để cơ thể rơi vào chiếc ghế bên cạnh, ánh mắt trĩu nặng trên trang sách của cô lấp lánh tham lam, cho đến khi tiếng gõ cửa đánh thức cô.
Người giúp việc đến rồi. Tiếp đó là quét dọn phòng ốc, mua thức ăn nấu cơm, việc tạp nham, đều hướng Cô Mai đòi hỏi thời gian phân phó chỉ huy. Gần trưa Hoàng Nhân Minh về, sau khi ăn cơm nói chuyện vội vàng vài câu, liền lại ra ngoài rồi. Cô Mai đang nghĩ tiếp tục đọc cuốn sách đập vào tay đó, người giúp việc mới đến lại giống như cái bóng đứng bên cửa khách đường, nói một câu kỳ lạ:
"Thiếu phu nhân, khách đường lầu còn có một người thuê phòng sao?"
Cô Mai sững sờ. Cách xưng hô kỳ lạ làm sao, lại là câu hỏi kỳ lạ làm sao chứ!
Cô cúi đầu đọc sách, chỉ từ khe răng trả lời hai chữ:
"Không có."
"Vừa nãy đến ăn cơm chính là thiếu gia phải không?"
Người giúp việc hỏi càng kỳ lạ hơn, tuy nhiên cũng có chút ý nghĩa không dám tin. Mày Cô Mai giật nảy, ngẩng đầu lên nhìn người hầu một cái, không nhịn được cười rộ lên. Chẳng phải sao? Mái tóc cắt quá ngắn của Hoàng Nhân Minh, cái áo bông vải xám tay áo quá dài đó, loại thần thái âm u sa sầm mặt mũi đó, đều rất giống một người đàn ông, do đó tất nhiên là "thiếu gia" của Cô Mai rồi. Miễn cưỡng dừng cười, Cô Mai rất trịnh trọng đáp:
"Đúng vậy. Chính là thiếu gia. Họ Hoàng. Cứ gọi là Hoàng thiếu gia đi!"
Người giúp việc gật đầu như vỡ lẽ, môi lại động đậy; Cô Mai vội vàng uy nghiêm thêm một câu:
"Lầu bếp là phòng ngủ của ngươi, mau đi dọn dẹp, ở đây không cần ngươi hầu hạ!"
Ánh mắt cô lại rơi trên cuốn sách. Sau khi lật qua hai trang, cô trong lòng vẫn đang cười khúc khích.
Khi mặt trời xế chiều, Lý Vô Kỵ đến. Cách xưng hô của người giúp việc đối với Cô Mai, rất làm vị thiếu niên này kỳ lạ. Trò chuyện tùy tiện vài phút sau, Lý Vô Kỵ mang thái độ không thoải mái nói:
"Có một nhà sách muốn tìm nữ biên tập, điều kiện cũng không tệ. Mai, dù sao bây giờ cô không có việc gì, mời cô đến giúp vài ngày được không? Nếu cô chịu làm lâu dài, tất nhiên càng tốt."
"Tôi có việc."
"Việc gì? Vẫn đang học phụ đạo tiếng Pháp sao?"
"Ý học tiếng Pháp sớm đã bỏ qua rồi. Bây giờ tôi học làm thiếu phu nhân."
Cô Mai cười nhẹ nhàng nói. Ánh mắt và đôi môi run rẩy của Lý Vô Kỵ dưới ánh đèn trước cửa nhà họ Tạ ngày hôm đó liền lại thoáng hiện trong không gian hiện tại của cô.
"Cô lại nói đùa!"
"Thật đấy! Không nghe thấy người giúp việc gọi tôi là thiếu phu nhân sao?"
Lý Vô Kỵ cười khổ. Những sợi tơ nghi ngờ cũng bò theo lên khóe miệng anh ta. Tuy nhiên Cô Mai đã nói tiếp:
"Trước đây tôi từng làm thiếu phu nhân, tiếc là chỉ hữu danh vô thực, cho nên bây giờ muốn đến học. Lần trước anh nói mấy năm nay, tư tưởng mọi người có thay đổi; bây giờ tôi cho anh câu này làm chú giải. Từ gần đây, tôi mới cảm thấy có nhiều việc tôi không hiểu, hơn nữa đặt trước mắt tôi, tôi cũng không nhìn thấy. Tôi luôn muốn đem những cái không hiểu biến thành hiểu, không nhìn thấy biến thành nhìn thấy. Việc gì cũng phải học từ đầu. Cho nên người giúp việc đã gọi tôi là thiếu phu nhân, tôi liền đến học một chút vậy. Lại ví dụ như, lần trước anh đàm luận yêu đương với tôi, tôi cũng muốn học."
Khẽ cười, Cô Mai đi đến trước cửa sổ, ngẩng đầu nhìn lên bầu trời. Một đám mây màu xám nhanh chóng bay qua, lộ ra khuôn mặt đỏ của mặt trời xế chiều, dường như cũng đang cười. Cô Mai xoay người lại, lại nhìn thấy Lý Vô Kỵ đã đứng gần như vậy, đôi mắt nhiệt tình càng sáng hơn.
"Chính là muốn học. Một người đang lúc học tập, không thể trả lời 'phải' hoặc 'không', môn học yêu đương này tất nhiên cũng không ngoại lệ."
Cô Mai cười dịu dàng nhưng kiên quyết kết thúc, liền vội vàng chuyển hướng câu chuyện, hỏi Lý Vô Kỵ dự định lúc nào về Nam Kinh, Từ Khởi Quân có thường xuyên gặp không. Sắc mặt Lý Vô Kỵ xám xịt, ngơ ngác đáp ứng, không rời mắt nhìn Cô Mai. Không có biểu cảm đặc biệt nào lộ ra trên mặt Cô Mai. Vẫn là đôi lông mày cong cong dường như biết nói đó, vẫn là đôi mắt nhìn quanh liêu người nhưng quang minh chính đại, cũng như nụ cười đáng yêu mà lại đáng sợ.
"Hy vọng khi tôi lại đến Thượng Hải, thời gian học tập của cô đã xong xuôi, có thể đưa ra câu trả lời quyết định."
Than thở như vậy, Lý Vô Kỵ liền đi rồi. Người giúp việc lại gọi thiếu phu nhân liên hồi sau khách đường.
Hai ba ngày sau, Cô Mai mới cảm thấy mình sắp biến thành thiếu phu nhân thực sự rồi. Hoàng Nhân Minh dường như rất bận, suốt ngày chạy bên ngoài, lại tiếp nối bằng đêm; có lúc về quá muộn, còn phải Cô Mai đi mở cửa. Người giúp việc lại không lúc nào xin nghỉ ba tiếng đến nửa ngày. Trách nhiệm giữ nhà lại rất hợp lý mà rơi lên vai Cô Mai. May mà cô còn có cuốn sách mới gặp được kia giải buồn, hơn nữa lại liên tiếp tìm ra rất nhiều, cho nên ba ngày không ra cửa, trái lại không cảm thấy cái gì.
Những cuốn sách này mở ra một vũ trụ mới trước mắt Cô Mai. Sự khổ sở không phân biệt được phương hướng như vậy của cô tạm thời bị dồn vào góc quên lãng. Bây giờ tâm trạng cô, dường như có chút giống bốn năm năm trước còn ở trường trung học lúc mới đọc sách báo xếp hàng chữ "mới". Lúc đó cô cũng có thể tạm thời vứt nỗi khổ đau muốn yêu mà không được ra sau đầu.
Nhưng có một ngày Lương Cương Phu đến, nhìn thấy Cô Mai đắm chìm trong sách vở, lại nghe Hoàng Nhân Minh kể lại chuyện cười "thiếu phu nhân", liền nói chỉ xem sách cũng không xong, nói cái gì thế giới quan và nhân sinh quan cách mạng đấu tranh nên đi nhận lãnh từ trong thực sống. Anh ta lại khuyên họ lắp một chiếc khóa lò xo kiểu mới ở cửa sau, như vậy, có ba chìa khóa, Hoàng Nhân Minh, Cô Mai, người giúp việc, mỗi người cầm một cái, tránh làm nô lệ cho căn nhà.
Mặc dù không hiểu lắm lý luận của Lương Cương Phu, Cô Mai lại cũng vô thức tuân theo. Cô lại thường xuyên ra ngoài đi lại. Tuy nhiên lại cảm thấy không có chỗ nào để đi. Người khác đều dường như rất bận, thường xuyên đi làm phiền cũng không thấy ngại. Sau đó cô tìm được một phương pháp tiêu khiển: luyện đi xe đạp.
Viết thư cũng tiêu phí một phần thời gian của Cô Mai. Thư đến của Lý Vô Kỵ rất chăm chỉ, hơn nữa gần như cuối mỗi lá thư đều kéo theo một câu hỏi: "Việc học của cô sắp xong xuôi rồi chứ?" Từ Khởi Quân cũng không trốn lười. Cô ấy mặc dù sống ở Nam Kinh, lại kể cho biết rất nhiều việc của Quảng Châu, vì em họ Từ Tự Cường của cô ấy đang ở trong trường sĩ quan bên kia.
Điểm này, điểm xuyết cuộc sống nhàn rỗi của Cô Mai, thì cũng không cô đơn lắm. Giống như người mắc bệnh nhiệt đã trải qua thời kỳ cuồng loạn đó, bây giờ tâm cảnh của Cô Mai bước vào sự yên định như giấc ngủ. Sự tò mò muốn trinh thám xem Hoàng Nhân Minh họ rốt cuộc có bí mật gì, cũng dần dần nguội lạnh. "Làm một tấm gương chỉ chiếu người khác có lợi ích gì đâu!" Cô Mai tự khích lệ như vậy. Hơn nữa cô đã hiểu Hoàng Nhân Minh họ đang làm gì rồi. Gần đây Hoàng Nhân Minh không giống như lúc trước bận rộn như vậy, lúc trò chuyện nhàn nhã liền cũng vô ý mà nói đến việc của chính mình. Cô Mai luôn lắng nghe, không bày tỏ ý kiến gì. Cô vẫn chưa thể đưa ra phê bình đối với những việc đó, mà qua loa lấy lệ, cô lại không muốn.
Trong cuộc sống bình tĩnh nhưng không tránh khỏi màu xám này, chỉ có sự viếng thăm của Lương Cương Phu, mới khiến Cô Mai cảm thấy sự bất an mới và nỗi khổ đau sống lại. Có lúc chỉ có hai người họ, câu chuyện lại rất thú vị, bỗng nhiên bên tai Cô Mai âm thầm vang lên tiếng của Lý Vô Kỵ: có phải vẫn cứ cho một chữ "không" đơn giản? Cô chú ý nhìn chằm chằm vào mắt Lương Cương Phu, hy vọng phát hiện ra những thứ không bình thường. Không có. Chuyện cũng nói đến quan hệ nam nữ. Lúc đó ánh mắt Lương Cương Phu sáng hơn một chút, đùa giỡn như bỗng nhiên đưa ra một câu hỏi:
"Cô Mai, kinh nghiệm của cô không thể kể chút sao?"
Cô Mai cảm thấy câu này vô cùng chói tai, đồng thời lại ngửi thấy mùi khinh rẻ, câu trả lời của cô liền rất sắc bén:
"Vì không kỳ lạ, không phải lén lút, nói ra cũng chưa chắc có vị."
Lương Cương Phu cười nhạt, không giận, cũng không ngượng ngùng, dường như còn mang theo chút ý nghĩa trái lại đáng thương tâm hồn Cô Mai quá hẹp hòi. Cô Mai cũng lập tức hối hận, cô tự hỏi tại sao lại nói ra câu cứng nhắc như vậy. Giống như người mẹ trẻ mặc dù nhất thời giở tính, đánh đứa con nhỏ yêu quý, nhưng sau đó trong lòng xót xa biết bao, cô ngẩn ngơ nhìn Lương Cương Phu, qua vài giây, mới thở dài nói tiếp:
"Hơn nữa tôi không biết những việc giống như tôi đã trải qua, có tính là bi kịch không. Tôi đã yêu một người, nhưng anh ấy không dám yêu tôi; anh ấy yêu cầu tôi vì yêu anh ấy mà không đi yêu anh ấy nữa. Tôi đã dùng nỗ lực cực lớn để tuân theo ý anh ấy làm. Thế nhưng khi mọi thứ đã định hình rồi, anh ấy lại đổi ý, anh ấy dám rồi; nhưng ngay lúc đó, anh ấy —— bệnh chết!"
Im lặng trong chốc lát. Sau đó là giọng nói bình tĩnh như thường lệ của Lương Cương Phu:
"Các người đã làm một bài thơ yêu đương rất hay, chỉ tiếc thiếu mất ý nghĩa xã hội của đấu tranh."
Cô Mai rùng mình một cái. Sự phê bình lạnh lùng khô khan như vậy còn khó chịu hơn cả quát mắng. Cô khẽ cắn môi, vội vàng chuyển hướng dùng những lời lẽ không liên quan mà trôi qua.
Sau đó Lương Cương Phu đi rồi, Cô Mai buồn bực luôn cảm thấy không vui. Cô hận người đàn ông lạnh lùng này, cô lại hận chính mình. Tại sao không vứt bỏ anh ta được nhỉ? Là kẻ ngốc mới không nhìn hiểu ý nghĩa trong mắt một người phụ nữ! Nhưng Lương Cương Phu lại thông minh cảnh giác. Có lẽ vì anh ta quá thông minh, vì anh ta rất biết đã thu hút trái tim một người phụ nữ mạnh mẽ thế nào, cho nên anh ta cố ý làm cao, hơn nữa muốn cố ý đùa giỡn trái tim rơi trong lòng bàn tay này? Có lẽ anh ta chính là tàn nhẫn như vậy! Sách rơi trong tay cũng không cảm thấy, Cô Mai tựa trên gối, tiếp tục nỗi sầu tư của mình. Ánh mặt trời rò rỉ từ mây dày chiếu nghiêng lên mặt cô, cô nhắm mắt lại, cơ thể cô dần trượt xuống, cho đến khi nằm phẳng trong giường. Những câu hỏi giả thiết đều trả lời xong, có một đầu mối tự an ủi mới từ ý thức mê man của cô nương theo bay lên; họ đều không phải là người sợ sệt ngượng ngùng, trong chuyện này, họ là trần trụi nhất không hề có ý đồ đấu đá, tự nhiên họ không chịu như chó con mà dâng hiến ân cần; bất luận ai yêu ai, tóm lại không phải là chuyện đáng xấu hổ, nên thẳng thắn biểu hiện, tại sao không biểu hiện với anh ta? Nên có một biểu hiện rõ ràng!
Thế là một cảm xúc gần như hối hận, đưa Cô Mai quay trở lại cuộc đối thoại vừa rồi. Thứ như đũa băng vẫn trượt qua trên lưng cô, nhưng cô nghe thấy lời nói trong miệng mình lại là hỏi cái gọi là "ý nghĩa xã hội của đấu tranh". Sau đó nhìn thấy Lương Cương Phu nghiêm trang đứng dậy, đi đến trước mặt cô đứng lại. Bên môi có nếp nhăn cười như không cười. Nhiều ngôi sao đỏ nổ ra từ giữa họ. Giống như bị bàn tay không nhìn thấy đẩy một cái, Cô Mai lao mạnh vào lòng Lương Cương Phu, đôi môi họ chạm vào một chỗ. Ôm ấp, mềm nhũn, say mê, cuối cùng hôn mê mà treo lơ lửng trên không trung. Sau đó như rơi xuống đất, cô nhìn thấy chỉ có bản thân mình một người. Lương Cương Phu đang đi chậm rãi ở phía trước không xa. Cô đuổi theo muốn kéo lại, lại nhận được một câu trách mắng nghiêm khắc:
"Còn muốn cái gì?"
"Em yêu anh."
"Nhưng anh không thể. Anh chỉ có thể cho em sự khoái cảm mà em cần."
Cô khóc, quấn chặt như rắn lấy Lương Cương Phu. Đột nhiên một quả đấm nặng nề rơi trên lồng ngực cô, cô đổ xuống, máu đỏ từ trong miệng phun ra, chảy đầy đất.
Cô Mai rên rỉ mở mắt ra, hai tay còn ấn chặt trên lồng ngực mình. "Hừ! Ác mộng! Mặc dù nói là ác mộng, nhưng lại không tệ hơn lúc tôi không mộng!"
Nàng thầm nghĩ như vậy, cười lạnh một tiếng. Sau đó, vẻ tái nhợt bao phủ lên gương mặt nàng, nàng đau lòng rơi vài giọt nước mắt. Một hiện thực còn tệ hơn cả ác mộng! Nàng thà chết trong mơ còn hơn! Cuộc đời đã qua lại bay ngược trở về. Hẳn cũng từng có những sắc màu rực rỡ, nhưng lại lộn xộn điên đảo biết bao, thực sự còn không bằng cả giấc mơ! Cho đến tận bây giờ, người yêu nàng thì thực sự không ít, nhưng người mà nàng cũng yêu, lại chỉ có hai người; hai người! Người thứ nhất là không dám yêu nàng, người thứ hai là không muốn yêu nàng. Mà nàng lại chẳng thể khiến bản thân mình ngừng yêu người thứ hai này! Số phận là như vậy sao! Thế nhưng đây đúng là cuộc đời điên đảo rối ren như vậy!
Trước đôi mắt đẫm lệ long lanh của cô Mai, hiện ra gương mặt u sầu buồn bã của Vi Ngọc và nụ cười bình tĩnh của Lương Cương Phu. Chúng đều đang rung động, đều đang lan rộng, cuối cùng nuốt chửng lấy toàn thân cô Mai.
Bên ngoài, gió bắc đang gào thét dữ dội. Bầu trời đầy mây xám xịt lúc này lất phất rắc xuống những hạt mưa lạnh giá sắp biến thành bông tuyết. Bóng đen của mùa đông đã gõ cửa nơi đây rồi.