Mười tám tuổi, cô Mai học tại trường Nữ sinh Ích Châu ở Thành Đô. Chính vào ngày 4 tháng 5 năm đó, sinh viên Bắc Kinh bắt đầu phong trào quần chúng mang tính lịch sử; từ một cú đấm tại lầu Triệu Gia, dấy lên cơn sóng dữ "Ngũ Tứ", từ một tia lửa tại lầu Triệu Gia, thiêu đốt nhiệt huyết của thanh niên toàn Trung Quốc.
Cơn sóng dữ này, tia lửa này, một tháng sau đã ập tới Thành Đô, "miền đất bí ẩn" nơi biên thùy phía tây.
Tại đại hội tẩy chay hàng kém chất lượng ở công viên Thiếu Thành, cô Mai cũng từng đến xem náo nhiệt, khẩu hiệu lúc bấy giờ là "Ái quốc". Cô Mai đương nhiên hiểu nước là phải yêu, nhưng rốt cuộc mục tiêu quá mơ hồ, quá viển vông, không thể khơi dậy nhiệt tình của cô. Lúc đó cô chỉ là một kẻ bàng quan. Cô đang có một vấn đề thiết thân không cách nào giải quyết. Ba ngày trước, cha cô đã làm chủ, hứa gả cô cho người anh con cô con cậu là Liễu Ngộ Xuân.
Tối sau khi đi xem náo nhiệt, cha cô vừa từ nhà họ Liễu uống say trở về. Ông có lẽ đã nghe được vài tin tức hỗn tạp ở "Tiệm hàng Tô" của nhà họ Liễu; nên không đi ngủ như lệ thường, mà gọi cô Mai lại, lải nhải nói:
"Đúng là đổi triều đại rồi. Sinh viên cũng đến lo chuyện bao đồng! Chúng đòi đến Tiệm hàng Tô kiểm tra hàng Đông Dương. Kiểm tra ra là tịch thu. Còn đòi phạt tiền. Thật nực cười! Thật hồ đồ! Chẳng lẽ nha môn không quản sao?"
Cô Mai cúi đầu không nói. Câu "đến Tiệm hàng Tô kiểm tra hàng Đông Dương" đột nhiên đâm một nhát vào thần kinh cô; tiếng "Ái quốc" chấn động cả công viên Thiếu Thành vốn tưởng như rất xa lạ với cô, giờ đây lại nảy sinh liên quan đến vấn đề thiết thân của cô. Sau này cô phải làm nữ chủ nhân của một Tiệm hàng Tô chuyên bán lén hàng Nhật. Quan niệm này làm nỗi buồn phiền của cô thêm nặng nề. Tâm trạng thoải mái kiểu "mình chưa bao giờ làm kẻ bán nước" khi nghe người ta hô to "Ái quốc" ban ngày, giờ đây không còn nữa, cô bỗng cảm thấy mình chính là kẻ bán nước mà vạn người chỉ trích.
"Chúng nói nghe hay lắm, bảo là muốn dùng hàng nội địa; hừ, bố đây chính là bác sĩ 'hàng nội địa' chính hiệu, thế mà mấy năm gần đây lại chẳng ra sao, lại sa sút thế này!"
Cha cô phả ra đầy mùi rượu, hầm hừ nói tiếp. Tiếp theo lại là những lời chửi rủa con trai như lệ thường; ông lắc cái lưỡi cứng đờ vì say rượu, đầy khó nhọc kể lại những câu chuyện mà cô Mai đã nghe đến phát chán: ban đầu ông đã bán hết gia sản để đưa con trai sang Mỹ du học như thế nào, sau đó lại bán gia sản để chạy chọt chức vụ cho con trai ra sao, còn bây giờ, con trai chỉ biết vui vẻ bên ngoài, chẳng buồn đoái hoài sống chết của cha. Cha cô kết thúc câu chuyện với đôi mắt đỏ ngầu.
"Năm kia làm việc ở Đốc quân thự Thiểm Tây, còn gửi từng bức điện báo về nhà đòi tiền; năm ngoái được bổ làm Huyện tri sự, không đòi tiền nữa, nhưng điện báo, thư tín cũng bặt tăm. Hừ! Con trai ra nước ngoài du học làm quan thì ra là thế đấy! Trái lại thằng bé Ngộ Xuân lại có tiền đồ. Nó là đứa trẻ mồ côi cha mẹ, ngày trước ta nhặt về nuôi trong nhà, cũng chỉ vì tình thân họ hàng mà thôi, sau đó gửi nó đến Tiệm hàng Tô Hoằng Nguyên ở thương trường Duyệt Lai học nghề, chỉ mong nó có cơm ăn. Thế mà nó tay không bắt giặc, gây dựng nên một cơ ngơi lớn."
Cha cô nhắm mắt lại, đắc ý lắc đầu. Chợt lại trợn tròn mắt, lớn tiếng nói:
"Đám sinh viên con rùa đó lại không cho người ta bán hàng Đông Dương!"
Lại hận hận lặp lại một câu, cha cô lảo đảo đi vào phòng mình.
Cô Mai nhìn theo cái bóng lảo đảo của cha, khẽ thở dài. Nếu không phải ở góc phòng tối om kia vẫn còn đứng một con bé a hoàn lớn, thì cô Mai đã để hai dòng nước mắt trong hốc mắt tuôn trào cho sảng khoái rồi. Cô nhìn quanh, như người đuối nước tìm chỗ bám. Không có gì cả! Chỉ có ngọn lửa đèn dầu hỏa cứ chập chờn nhảy múa trước mặt cô, chỉ có đồ gỗ cổ kính câm lặng vây quanh, chỉ có cái hơi lạnh tàn tạ đâm thẳng vào tận xương tủy!
Cắn môi nhịn khóc, cô Mai rảo bước chạy vào phòng ngủ của mình. Ở đây, bầu không khí ấm áp nhẹ nhàng khiến cô cảm thấy được an ủi đôi chút. Trên chiếc bàn gỗ lê nhỏ nhắn bày những vật kỷ niệm cuộc sống hạnh phúc thời thơ ấu của cô. Búp bê Tây mặc quần áo tinh xảo, người Tây da đen môi đỏ răng trắng đang phồng cái bụng nhỏ của chiếc đồng hồ thời gian, trong bình thủy tinh hình tam giác màu xanh trà cắm hai nhánh lông công: đây đều là tàn dư của năm sáu năm trước, khi mẹ chưa mất và gia cảnh còn khá giả. Cô Mai không còn mẹ cũng chẳng có chị em, từ lâu đã coi những món đồ chơi này như người thân ruột thịt. Giờ đây, cô lặng lẽ ngẩn ngơ nhìn những người bạn câm lặng dường như có tri giác này. Nhiều tư tưởng rối bời chạy qua trong tâm trí cô, nhưng không có cái nào hiện rõ trong ý thức. Cô chỉ cảm thấy có mấy danh từ đang nhảy múa trong cái trán nóng bừng của mình: Tiệm hàng Tô, hàng Đông Dương, anh họ nhà họ Liễu, hôn nhân, đại hội ở công viên Thiếu Thành.
Cô bỗng đến bên giường lấy ra một chiếc hộp gỗ mun nhỏ khảm xà cừ. Mở nắp ra, bên trong trống rỗng, chỉ đặt một tấm ảnh. Là khuôn mặt của một người nam giới có chút nét nữ tính. Cô Mai nhìn chằm chằm vài phút, cất hộp đi, rồi nằm xuống giường. Một khuôn mặt nam giới khác hiện ra từ góc màn. Khuôn mặt tròn trịa có hai hàng lông mày rộng và đậm, một đôi mắt rất sắc sảo; thực ra không khó nhìn, chỉ là thêm chút vẻ tục tĩu của phường con buôn.
Cô Mai úp mặt vào gối, nghiến chặt răng. Cô ghét người này! Cô bí mật ghét người này, cũng như cô bí mật yêu người kia vậy. Nhưng không phải vì bí mật yêu người kia nên mới cảm thấy người này đáng ghét. Cô đã ghét hắn từ lâu rồi. Cả hai đều là anh em họ, nhưng không hiểu sao, cô Mai ngay từ đầu đã cảm thấy người anh họ bên cô này, kẻ từ nhỏ đã được gửi nuôi ở nhà mình, không dễ chịu bằng người anh họ bên dì. Còn hắn, hắn lại sớm nảy sinh ý đồ xấu xa. Lúc cô Mai mới chớm hiểu sự đời, hắn đã là người trưởng thành, thường xuyên tìm cơ hội để trêu chọc cô. Hiện tại trên cánh tay cô Mai vẫn còn lưu lại vết cào của hắn. Những điều này không phải là thứ mà cô Mai có lòng tự trọng cao có thể dung nhẫn. Cô mang theo những bí mật bị sỉ nhục này, cô bí mật khinh bỉ người này.
Thế mà chính với một người như thế, cô lại được chỉ định là phải cùng sống suốt đời!
Cảm giác bị chinh phục, bị bắt làm tù binh làm đau nhói tim cô Mai. Hơn nữa đường lui lại tuyệt vọng làm sao! Hôn ước đã định, xuất giá có lẽ là năm sau chăng? Cô dùng cách gì để phản kháng? Cô "có" cách gì để phản kháng đây! Huống hồ người cô yêu nghe nói cũng sắp kết hôn rồi. Muộn nhất là mùa đông năm nay chăng? Tuần trước gặp gỡ ở lầu Vọng Giang, chẳng phải anh ấy đã nói những lời này sao:
"Em gái, mọi tình thế đều khiến chúng ta chia lìa, không cho chúng ta đoàn tụ. Ngay cả khi anh chưa đính hôn, liệu dì phu có chịu nhận thằng nhóc nghèo mồ côi cha mẹ như anh không? Ngay cả khi dì phu đồng ý, anh, chỉ là một thư ký ở đoàn bộ, có thể khiến em hạnh phúc không? Anh biết em tình nguyện chịu khổ, nhưng làm sao anh có thể an tâm nhìn người yêu anh phải hy sinh vì anh. Bác sĩ nói anh bị bệnh phổi, chắc anh không còn sống được bao lâu nữa, anh không nên hy sinh tiền đồ của em!"
Hai dòng nước mắt nóng hổi trào ra từ mắt cô Mai, nhưng là những giọt nước mắt hạnh phúc. Cô được tận hưởng, cô nhấm nháp vẻ đẹp của tình yêu chân thành đau đớn như ớt cay này. Đồng thời, hồi ức lại thúc đẩy cô tiến lên. Cảnh tượng lúc đó tái hiện như phim sống động. Ở đỉnh điểm của sự cảm động, nhìn xung quanh không có ai, cô tì khuôn mặt mình vào vai anh họ, cô lại chậm rãi cố ý hoặc vô ý ghé đôi môi đỏ rực nóng bỏng của mình lại gần; nhưng sau khi toàn thân run lên, anh họ đã dịu dàng tránh đi, run giọng nói: "Em gái, anh bị bệnh phổi." Hừ, hừ! Bệnh phổi! Không cho cô một lần ôm người còn sống, chỉ để cô khóc bên nấm mộ sau khi chết thôi sao?
Bây giờ ngọn lửa tình yêu cuồng nhiệt đã chiếm giữ tâm hồn cô Mai. Cô không trách sự dường như thiếu tình người của anh họ; ngược lại, cô càng cảm kích, càng kính yêu phẩm hạnh trong sáng của anh; cô chỉ tự hỏi tại sao cô không có quyền yêu người mình yêu, tại sao cô chỉ xứng đáng làm một khối thịt mềm mại bị bắt làm tù binh, bị đùa bỡn? Cô vô cùng căm hận giáo viên trong trường và hiệu trưởng Thôi, một nhà cách mạng già cả đời không gả, tại sao lại không bao giờ nói đến vấn đề như vậy!
Những câu hỏi đáp trái chiều cứ lần lượt dồn ép cô Mai, đều không có kết quả; cuối cùng, hệ thần kinh mệt mỏi đến cùng cực đưa cho cô một câu trả lời cổ xưa: Bạc mệnh!
Câu trả lời đơn giản này vò nát cô, gặm nhấm cô, mút mát cô, đâm chích cô, ép bẹp cô, lại cuốn cô xoay vòng, cho đến khi tiếng chào buổi sớm của lũ chim ngoài cửa sổ kêu chiêm chiếp đánh thức cô. Ánh mặt trời đậu nghiêng bên mái hiên, chiếc đồng hồ bụng bự của người Tây đen kêu tích tắc, mọi thứ đều xinh đẹp, bình lặng.
Cô Mai trở mình ngồi dậy, ngẩn ngơ ngồi bên mép giường, không tin nổi đã qua một đêm. Cô nhìn thấy trên cánh tay trắng của mình nổi lên rất nhiều vết muỗi đốt, cô lại cảm thấy cổ họng ngứa ngáy bất thường. Khi đi đến trước cửa sổ soi gương, cô nhìn thấy bên mắt có một quầng xanh nhạt, hai gò má lại đỏ như máu. Cô đặt gương xuống, buông xuôi người ngồi phịch vào chiếc ghế gần đó, ngây người nhìn búp bê Tây trên bàn gỗ lê.
Chiếc kim dài trên bụng người Tây đen dịch qua hai vạch, cô Mai đột ngột đứng dậy. Cô viết nhanh một lá thư ngắn, chải lại tóc, thay một bộ váy áo voan mỏng màu ngó sen, rồi gọi con hầu trong nhà mang bữa sáng tới. Bên môi cô đã hồi phục nụ cười, đôi mắt mất ngủ của cô bắn ra ánh nhìn kiên quyết.
Cô lên trường như thường lệ. Trên đường bỏ thư vào hòm thư, cô vô tình khẽ cười.
Ngày hôm ấy ở trường không có tiết học chính thức. Đại hội hôm qua đã khuấy động tâm hồn bình lặng của mấy cô gái. Ở đâu cũng có thể nghe thấy những âm thanh hiếu kỳ râm ran. Hiệu trưởng Thôi, nhà cách mạng già, đột nhiên trở thành nhân vật thú vị, nơi bím tóc dài của bà quét qua, luôn có vài học sinh lén lút chú ý nhìn bà. Phòng đọc sách càng náo nhiệt chưa từng có. Từng nhóm học sinh tranh nhau tờ báo Thượng Hải và Hán Khẩu cách đây một tháng để nghiên cứu việc sinh viên Bắc Kinh làm thế nào phóng hỏa đốt nhà tổng trưởng rồi đánh bị thương một vị yếu nhân, làm thế nào sau đó lại ra phố diễn thuyết rồi bị cảnh sát bắt đi hàng trăm người. Vài cô gái cẩn thận hơn còn tìm ra năm sáu cuốn "Tân Thanh niên" đóng bụi. Không khí toàn trường hiện lên một sự rung động căng thẳng.
Cô Mai cũng không ngoại lệ. Nhưng bảo là cô nhiệt tình nghiên cứu thì chi bằng nói cô mượn việc này để giết thời gian; tâm trí cô bận lo việc hẹn hò với anh họ Vi Ngọc. Cô lại sợ nghe người ta nói những câu đại loại như "Tiệm hàng Tô toàn là hàng Đông Dương". Mỗi khi bạn học bàn đến điểm này, cô Mai không khỏi nhói tim, dường như cái xấu xa ẩn giấu của mình bị người khác phát hiện.
Bốn giờ mười phút, cô Mai lặng lẽ đi đến đình Tử Vân. Một thiếu niên gầy dài đã ở đó từ trước. Sau khi nhìn nhau cười, hai người nhìn nhau, không nói gì. Họ chậm rãi đi đến dưới gốc cây ngô đồng lớn sau đình, dường như đều đang cân nhắc nên nói điều gì trước.
"Em gái, thư của em làm anh giật mình đấy."
Ánh mắt dịu dàng của thiếu niên dán chặt trên mặt cô Mai, khẽ nói.
Cô Mai đáp lại bằng một nụ cười dịu dàng mềm mại.
"Tại sao tối qua em không thể ngủ ngon? Sắc mặt em rất tệ. Hốc mắt cũng hơi sưng, tối qua em khóc rồi phải không?"
Thiếu niên khẽ thở dài một tiếng, cúi đầu xuống, lén rơi hai giọt nước mắt.
Không có câu trả lời. Đôi môi cô Mai tuy khẽ nhếch, dường như có lời muốn nói, nhưng lại thu lại. Cô dùng mũi chân đá vào bụi cỏ nhỏ trên rễ cây, lại máy móc dùng ngón tay vò vò góc áo voan của mình. Sự do dự này kéo dài suốt nửa phút, cô mới trấn tĩnh nói:
"Anh Ngọc, tối qua cứ thế mơ màng qua một đêm —— cơ mà, anh không cần lo lắng, chuyện này không là gì cả; tối qua là suy nghĩ vẩn vơ, suy nghĩ vẩn vơ không có kết quả; trái lại sáng nay em đã có một ý tưởng. Chúng ta bàn cách bỏ trốn, được không?"
Vi Ngọc kinh ngạc ngẩng đầu lên, dùng đôi mắt nữ tính ôn hòa nhìn chằm chằm cô Mai, như là không hiểu ý nghĩa của từ "bỏ trốn" đó; nhưng cảm xúc vô cùng cảm động cũng lộ ra trong đôi mắt đầy lệ của anh. Cô Mai cười rất quyến rũ, khẽ thêm một câu:
"Chúng ta đi cùng nhau, chưa chắc không có đường sống; chúng ta tách ra hai nơi, tiền đồ thì không dám tưởng tượng!"
Chỉ có nước mắt trả lời. Hai tư tưởng đang giao chiến trong lòng vị thiếu niên quá nhiều nữ tính này. Anh không nỡ nói "Không", nhưng lại cảm thấy không nên nói "Có". Sau một hồi im lặng đau thương, anh cố nặn ra vài chữ:
"Anh không xứng nhận —— tình yêu thiết tha này của em, em gái à!"
Bây giờ sắc mặt cô Mai chợt biến đổi. Cô hơi cảm thấy người yêu mình quá nhát gan.
"Anh là thân bệnh tật. Anh nhiều nhất chỉ sống được hai ba năm nữa. Anh không xứng tận hưởng niềm vui nhân sinh. Anh càng không nên lấy cái bóng đen của mình để che khuất hạnh phúc tương lai của em. Có em vẫn nhớ đến anh, lúc chết anh nhất định vẫn còn nụ cười. Biết tương lai của em có thể rất tốt, anh chết cũng an tâm."
Tuy giọng nói hơi run, nhưng nói rất kiên định, lúc này vị thiếu niên này rất giống một liệt sĩ thản nhiên chịu chết. Không rơi nước mắt nữa, đôi gò má bị ngọn lửa ảo của sự hưng phấn hong đỏ của anh, rực rỡ sáng ngời.
Cô Mai cúi đầu, tạm thời không nói gì; bỗng cô nói rất kiên quyết:
"Tương lai của em chắc chắn không tốt!"
"Hả?"
"Vì em không yêu hắn, em ghét hắn!"
"Nguyên nhân ghét hắn chính là điều em nói lần trước sao? Hắn quả nhiên quá lỗ mãng, nhưng cũng chưa chắc không phải vì hắn yêu em rất nhiều đấy."
Cô Mai không nhịn được mím môi cười. Cô liếc Vi Ngọc một cái, mang chút vẻ giận dỗi nói:
"Anh học được cách bào chữa cho người khác từ khi nào vậy?"
"Không phải bào chữa cho hắn, chỉ là nói một câu công đạo."
"Có thứ công đạo này sao!"
Cô Mai nói bằng giọng sắc nhọn, rõ ràng là đã giận. Nếu không phải Vi Ngọc, người cô tin tưởng, cô nhất định nghĩ rằng Liễu Ngộ Xuân đã chạy chọt để đến thuyết phục cô. Nhưng ngay cả với Vi Ngọc, cô cũng cảm thấy những lời như vậy từ miệng anh ra là rất bất ngờ. Cô nhìn chằm chằm Vi Ngọc, chờ đợi câu trả lời.
"Em gái, lời anh nói sai rồi phải không, xin em tha cho anh lần này. Anh đương nhiên cực kỳ không muốn có một người khác cũng yêu em, nhưng anh lại cực kỳ hy vọng có một người có thể yêu em chân thành, và em cũng yêu người ấy."
Vi Ngọc rất hoảng sợ vội vàng phân trần.
"Từ khi nào anh có ý nghĩ này?"
"Từ khi anh biết mình bị bệnh phổi, biết mình không có năng lực khiến em vui vẻ."
Lại là "bệnh phổi" ư! Cô Mai giật mình. Cô cảm thấy cái bóng đen bệnh phổi này đã cứng rắn chia lìa hai người. Cô rất muốn quát tháo căn bệnh phổi vô lại này, nhưng Vi Ngọc đã nói tiếp:
"Năm ngoái không phải nghĩ thế này. Em gái, lúc đó chúng ta đều thẹn thùng, chưa bao giờ đối mặt tâm sự, chỉ là trong lòng hiểu rõ,Bỉ thử nhớ nhung đau lòng thôi; lúc đó anh, chỉ hận mình quá nghèo, chỉ trách dì phu không chịu. Gần đây anh đọc mấy cuốn tiểu thuyết và tạp chí mới, tư tưởng của anh mới khác đi..."
"Liền nói 'câu công đạo' rồi, hả?"
Cô Mai xen vào một câu mang chút ý oán trách.
"Không phải. Lúc này anh mới biết khi yêu một người, không nhất định phải 'chiếm hữu' cô ấy; yêu một người chân thành là phải tính toán dựa trên hạnh phúc của cô ấy, không nên nghĩ từ sự ích kỷ cá nhân..."
"Cái này! Chẳng qua là tiểu thuyết nói nghe hay thôi."
Cô Mai lần thứ hai cắt ngang lời Vi Ngọc; rõ ràng cô không cảm thấy hứng thú với mấy câu này, nhất là từ "chiếm hữu" mà cô không hiểu lắm.
"Không phải tiểu thuyết, là triết học; là triết học của Tolstoy!"
Vi Ngọc chỉnh lại rất nghiêm túc. Nhưng cũng thấy vẻ chán nản của cô Mai, liền cúi đầu, thu lại những nghị luận bên môi.
Một khoảng im lặng ngắn ngủi. Tiếng ve kêu râm ran lọt qua kẽ lá ngô đồng lúc này lần đầu tiên đưa vào ống tai hai người; gió lại thổi váy voan của cô Mai, kêu xào xạc; ánh mặt trời treo nghiêng ở góc đình. Cô Mai khẽ nhíu mày, nhìn chằm chằm ra không trung xa xăm.
"Việc của anh nửa năm sau, có ngày tháng chưa?"
Vẫn là cô Mai lên tiếng trước; ánh mắt cô nhanh chóng lướt qua mặt Vi Ngọc một vòng.
Câu trả lời chỉ là cái gật đầu ảm đạm. Nhưng dường như lời giải thích tự bày tỏ cũng đến sau một khoảng lặng:
"Đều là do bá phụ của anh làm cả! Anh đã nói rồi, hiện tại anh vẫn chưa đủ lực nuôi gia đình, nhưng ông ấy cứ khăng khăng không nghe."
"Nhưng anh có nói về căn bệnh phổi của anh nhiều nhất chỉ sống thêm ba bốn năm nữa không?"
"Chưa. Nói cũng chẳng ích gì."
"Như vậy chẳng phải anh hại tương lai của cô ấy sao?"
Vi Ngọc ngơ ngác nhìn cô Mai, nhất thời không tìm ra câu trả lời thích hợp.
"Vì anh không yêu cô ấy sao? Nhưng biết đâu cô ấy lại không yêu anh? Sao anh lại nhẫn tâm hại tương lai của người yêu mình vậy?"
"Thế thì không quản được nhiều như vậy. Vả lại ngay cả khi coi là hại cô ấy, bá phụ của anh chính là kẻ đao phủ. Anh chỉ có thể coi là một con dao mà thôi, dao thì không thể tự mình cử động được."
"Nhưng có người tự nguyện muốn va vào lưỡi dao của anh, con dao này của anh lại biến thành vật sống, anh lại thoái thác!"
Phản bác một cách rất dịu dàng như vậy, cô Mai quay mặt đi về phía đình, chậm rãi di chuyển bước chân. Cô không thể đè nén những cảm tưởng phức tạp đã từ lâu cựa quậy trong lòng mình. Những cảm tưởng này không mấy dễ chịu. Cô cảm thấy anh họ quá tiêu cực quá nhu nhược, cảm thấy anh quá lười biếng, chỉ mưu cầu sự an ổn chốc lát của bản thân, thậm chí không dám mạo hiểm vì người mình yêu. Anh coi sự an nhàn của bản thân quan trọng hơn bất cứ thứ gì!
Khi bước lên bậc đá trước đình, cô Mai không nhịn được quay đầu lại, lại thấy Vi Ngọc đã ở dưới vai cô; cái vẻ hoảng sợ kia của anh đã kéo bước chân cô Mai lại. Hai người nhìn nhau vài giây, Vi Ngọc phẫn nộ nói:
"Anh là kẻ yếu, anh là kẻ yếu không có tiền đồ; em gái, em đã yêu lầm anh rồi. Nhưng lòng anh, em biết. Anh tôn thờ em, anh coi em là thần tiên, anh cầu em đừng vì anh mà đau khổ, anh cầu em quên anh đi, cầu em khinh bỉ anh, cầu em chỉ để anh lặng lẽ yêu em trong lòng, chỉ để anh dùng nước mắt để báo đáp em. Ôi! Anh nói hết ra đi! Anh là người xấu, hai tháng trước, khi nửa đêm anh nghĩ đến em, anh ôm chăn gối chặt như vậy, ôi, anh là súc vật! Chỉ khi đứng trước mặt em ban ngày, anh lại biến thành người, người quân tử chân thành. Anh ghét bản thân mình lắm. Anh đọc tiểu thuyết, anh đọc tạp chí mới, anh muốn được an ủi từ những tờ giấy, tìm cách tự cứu và cứu em từ những tờ giấy. Bây giờ anh đã tìm được rồi! Lý tưởng vĩ đại mới đã giải tỏa nỗi đau của anh, đã trả cho anh cái giá phải từ bỏ em. Bây giờ chỉ cần nhìn thấy em gái đa phúc đa thọ, anh chính là người hạnh phúc nhất trên thế giới!"
Nói đến câu cuối cùng, hơi mở to đôi mắt đầy vẻ sầu muộn kia, Vi Ngọc nhìn chằm chằm vào nơi xa xăm của bầu trời; dường như ánh đỏ của hoàng hôn sau tán cây bên kia chính là lý tưởng mới và vĩ đại mà anh ký thác sinh mạng, dường như bên kia có vài vị thánh nhân đại từ đại bi đang giơ tay vẫy gọi anh.
Tuy nhiên những giọt nước mắt trong suốt cũng rỉ ra bên khóe mắt Vi Ngọc. Đây là sự bộc lộ tự nhiên của nhân tính, hay là những cặn bã cuối cùng của "trần tâm"? Bản thân Vi Ngọc không rõ lắm. Anh chỉ cảm thấy lồng ngực như vừa trút bỏ được thứ gì đó vô cùng sảng khoái.
Cô Mai tựa nghiêng vào cột đình, ngẩn ngơ trầm tư, không trả lời. Một lát sau, cô xoay người lại, như cười như không nói nhỏ:
"Lòng anh, em biết; điều này, chúng ta, chưa chắc đã là cái gọi là số mệnh chăng? Xin anh yên tâm, em hiểu ý của anh rồi. Nhưng lời công đạo đừng nói nữa. Em cũng có một lý tưởng. Em không chịu làm tù binh! Thời gian không còn sớm nữa, anh Ngọc, tạm biệt nhé!"
Quay đầu lại liếc Vi Ngọc một cái, cô Mai vòng qua hành lang bên phải đình, kiên quyết bước đi. Nhưng hơn mười bước sau, cô lại quay người đứng lại, nói với Vi Ngọc đang chậm rãi theo sau:
"Những tiểu thuyết và tạp chí anh nói đó, em cũng muốn xem; gửi đến nhà cho em nhé."
Bất chợt một cơn gió chiều thổi đến, cuốn váy voan của cô Mai lên, để lộ phần dưới của chiếc áo lót nhỏ màu đỏ nhạt bên trong, như ráng mây làm lóa mắt Vi Ngọc, lập tức lại làm sôi sục máu huyết của anh; anh theo bản năng lao lên hai bước, gần như khi sắp đụng ngực vào cô Mai, anh đột nhiên hồi phục lại bản thân, ghìm chân lại. Anh ngẩn ngơ gật đầu, rồi rẽ sang một con đường khác chạy mất.
Cô Mai mang đầy sự nghi hoặc trở về nhà. Diện mạo của Vi Ngọc trong lòng cô bắt đầu hơi mờ nhạt đi. Cô vốn luôn tự cho rằng mình nhận thức rất rõ ràng về Vi Ngọc, bây giờ lại cảm thấy không phải vậy. Những cuốn sách kỳ lạ nào đó đã làm thay đổi dáng vẻ của Vi Ngọc. Là dáng vẻ gì? Cô Mai không rõ lắm. Cô chỉ cảm thấy dường như đã có tinh linh gì đó phụ vào người Vi Ngọc, khiến tư tưởng hành vi của anh khác với người bình thường, lại khác với chính cô; anh càng thêm sợ hãi rút lui, càng coi mọi thứ nhạt nhẽo, gần như có thể nói là lạnh lùng vô tình, nhưng lại không hoàn toàn như vậy, dưới lớp vỏ sợ hãi rút lui, anh có dũng khí và quyết tâm mà trước đây không có, trong sự lạnh lùng vô tình, anh thiêu đốt nhiệt huyết hy sinh bản thân để mưu cầu hạnh phúc cho người khác.
Chỉ có một điểm, cô Mai còn rất tin chắc, đó là sự chân thành trước sau như một của Vi Ngọc đối với cô, điều này mang lại cho cô sự an ủi vô thượng, cô gần như muốn học theo giọng điệu của Vi Ngọc mà nói: Ngay cả khi tương lai của bản thân không có chút niềm vui nào, nhưng nghĩ đến việc từng có một người dốc hết cả trái tim để yêu cô, thì đời này cũng không uổng phí!
Trong tâm trạng như vậy, cô Mai lại cảm thấy ngày tháng trôi qua nhẹ nhàng hơn một chút. Đồng thời bản tính thích tìm tòi khuyến khích cô nuốt chửng những cuốn tiểu thuyết và tạp chí Vi Ngọc gửi tới.
Cô khao khát được nhận diện ngay lập tức cái tinh linh bí ẩn đã thay đổi Vi Ngọc đó.
Đối với "phong trào ái quốc" đang ồn ào nóng hổi bên ngoài, cô vẫn là một "vị khách". Cô không cảm thấy hứng thú. Tuy câu "đến Tiệm hàng Tô kiểm tra hàng Đông Dương" thỉnh thoảng khơi dậy nỗi đau ẩn giấu của cô, nhưng nghĩ đến quyết định "quyết không làm tù binh", cô lại thản nhiên, cảm thấy hàng Đông Dương ở "Tiệm hàng Tô" dù sao cũng không liên quan đến mình. Trong mắt cô, đại phong trào đang tiếp diễn làm đảo lộn cả trời đất này vẫn là hai con đường khác với lợi hại thiết thân của mình.
Nhưng phong trào ái quốc bài trừ hàng Đông Dương lại dần dần biến tấu ra những trò mới. Sinh viên trường Sư phạm Cao đẳng, trường học cao nhất của thành phố, hô lên một danh từ hoàn toàn mới: "Nam nữ giao tiếp công khai"! Ồ? Cô Mai nhớ trong mấy cuốn tạp chí của Vi Ngọc có câu này. Nhưng không chú ý tới. Theo lời chỉ dẫn của Vi Ngọc, cô chỉ xem mấy bài luận bàn về Tolstoy. Tiểu thuyết cũng là của Tolstoy, đã đọc một cách rất hưng phấn hai lần, dường như trong đó không nhắc đến chuyện "giao tiếp công khai". Cô mang theo sự tò mò và hy vọng mới lại lật giở mấy cuốn sách đó.
Một ngày nọ từ trường về nhà, cô Mai liếc thấy trong tủ kính của tiệm sách báo nào đó trưng bày một số tạp chí bắt mắt, đều là những anh em mang họ chữ "Tân". Trên mục tiêu đề bìa có những danh từ đại loại như "Lễ giáo ăn người". Cô Mai kinh ngạc vui mừng nhìn, hối hận bên mình không mang theo tiền. Ngày hôm sau lên trường cố ý đi mua, thì lại không còn nữa. Chán nản vào trường, cô nghe giảng cũng không có tâm trạng. Cô mơ màng nghĩ: cô dường như nhìn thấy cơn sóng trào dũng mãnh ầm ầm cuốn đi tất cả những gì cổ xưa mục nát; cô khẳng định thế giới bên ngoài sớm đã tràn ngập những thứ mới mẻ, chỉ là chưa đến đây, ngay cả khi đến đây, cũng chẳng thể đến tay cô. Cô bồn chồn nhìn quanh, trong lòng khinh bỉ những bạn học hôn mê tê liệt lười biếng kia. Đột nhiên ngoài ý muốn của cô, cô nhìn thấy Từ phu nhân, người có chỗ ngồi không xa mình, đang lén xem một cuốn tạp chí kiểu họ "Tân"!
Sau giờ học, cô Mai tranh thủ chạy tới phía sau Từ phu nhân để nhìn khi, thì ra cuốn sách trong vấn đề đó chính là món bảo bối cô bỏ lỡ.
"Ồ, không ngờ lại bị cậu mua mất!"
Cô Mai vui vẻ gọi lên; nghiêng người dựa vào vai Từ phu nhân, cứ như là bạn cũ nhiều năm. Từ phu nhân quay mặt lại, dùng đôi mắt đen láy nhìn cô Mai, mỉm cười nói:
"Trong thành cũng có bán sao? Của tớ là đại ca từ Bắc Kinh gửi cho tớ đấy."
Hai người bạn học chỉ mới quen biết này lập tức trò chuyện thân mật với nhau. Một sức mạnh không thể diễn tả nhưng nhận thức rõ ràng, đã dán chặt hai người họ lại. Trong cuộc đối thoại nhanh chóng, cô Mai lại nghe được nhiều danh từ mới lạ; tuy ý nghĩa của những danh từ đó cô vẫn chưa rõ lắm, nhưng mỗi cái đều mang lại cho cô niềm vui mãnh liệt, và sự hưng phấn tột độ. Họ thậm chí không nghe thấy chuông tan học.
Ngày hôm ấy, khi cô Mai về nhà, nách kẹp thêm một bọc sách, chính là tạp chí mới mượn của Từ phu nhân. Tuy sức nặng dưới cánh tay tăng lên, bước chân của cô Mai lại nhẹ nhàng hơn. Cô cảm thấy một thế giới hoàn toàn mới đã mở ra trước mắt, chỉ chờ cô bước vào, là có ánh sáng, có hạnh phúc.
Việc theo đuổi tư tưởng mới và sự gặp gỡ độtngột của đồng chí mới, đều khiến cô Mai tạm thời quên đi nỗi phiền muộn của vấn đề thiết thân. Mỗi ngày sáng sớm, cô đều lên trường, cho đến khi trời tối mới luyến tiếc chia tay Từ phu nhân. Ở trường, hai người họ trở thành tiêu điểm nghị luận, sự suy đoán "đồng tính ái" cũng gán lên người họ. Nghỉ hè sắp đến rồi, ngày thi cũng đã định, nhưng cô Mai và Từ phu nhân đắm chìm trong sách báo mới vẫn chỉ trải sách giáo khoa trước mặt trong giờ học để che mắt giáo viên.
Vì có gợi ý của Vi Ngọc trước, người cô Mai chú ý nhất vẫn là Tolstoy; nhưng Từ phu nhân dường như là tín đồ của Ibsen, ba câu luôn có hai câu là "Ibsen". Cặp bạn tốt này khi trò chuyện, liền thực sự là đại diện cho phong thái của Tolstoy và Ibsen; họ thực sự cũng không rõ lắm về nội dung của hai vị đại sư đó, họ chỉ có một quan niệm cực kỳ mơ hồ, thậm chí cũng có không ít hiểu lầm, nhưng đồng thời họ lại thừa nhận lẫn nhau: "Tóm lại, Tolstoy và Ibsen đều là mới, do đó cũng nhất định đều là tốt." Chỉ niềm tin chung này thôi đã khiến giao tình của cô Mai và Từ phu nhân càng thêm kiên cố, và đạt đến sự ôm ấp tâm hồn vượt trên tình cảm.
Kỳ thi cuối cùng cũng qua. Đêm ngày mùng 1 tháng 7 nghỉ học ở trường, cha cô Mai đột nhiên đổ bệnh. Ông lão tám giờ uống say về nhà, mười giờ kêu đau bụng, rồi sau đó nôn ra hết mọi thứ. Ông tự viết đơn thuốc sắc uống, cũng không có hiệu nghiệm gì. Cô Mai một đêm không ngủ, ngồi trong phòng bệnh của cha, rất hưng phấn mơ màng nghĩ đông nghĩ tây. Khi trời gần sáng, cha dường như yên tĩnh hơn; nhưng chưa đầy nửa tiếng, bỗng lại mắng con trai bất hiếu, thở hổn hển nhảy dựng lên nói là muốn bắt con trai lại để tố nghịch tử. Cô Mai và một con hầu ngoài việc dùng sức kéo bệnh nhân về giường, không còn cách nào khác. Cứ loạn lên như thế đến tám giờ sáng, bệnh nhân mới yên tĩnh hơn, sau đó thì bận rộn mời bác sĩ.
Buổi sáng, bệnh nhân hơi yên tĩnh, cô Mai trở về phòng mình định ngủ một lát, nhưng sự hưng phấn quá độ khiến cô chỉ có thể nhắm đôi mắt mỏi nhừ, mặc cho những tư tưởng hỗn loạn mơ hồ đung đưa mình. Cô nhớ Từ phu nhân hôm nay về nhà ở Trùng Khánh rồi, sách mới hứa gửi đến, không biết bao giờ mới gửi tới; cô lại nghĩ đến kế hoạch đọc sách trong kỳ nghỉ đã định của mình liệu có bị cản trở không; cô hy vọng bệnh của cha lập tức khỏi hẳn; cô lại ngạc nhiên tại sao tuần này mãi không thấy Vi Ngọc tới. Cô nghĩ tới nghĩ lui, nhiều lần trở mình dán má nóng hổi vào nơi mát hơn của chiếu; cô mơ màng nghe tiếng chim hót chiêm chiếp trên cây ngoài cửa sổ, lại nghe tiếng vú nuôi Chu nói chuyện ở sảnh trước, lại nghe tiếng bước chân hỗn tạp. Cuối cùng cô cảm thấy có một con ruồi cứ vo ve kêu bên tai không ngừng.
"Liễu cô gia tới rồi."
Khi tiếng vo ve ngưng tụ thành câu này, đột nhiên kích thích cô Mai mệt mỏi cực độ tỉnh dậy. Cô mở mắt ra, ngơ ngác nhìn về phía trước. Người đứng cười hì hì trước giường, hóa ra là Xuân Nhi, a hoàn trong nhà. Cô Mai cau mày lắc đầu, dường như muốn nói "đừng đến làm phiền", rồi trở mình, giả vờ ngủ. Cô đã sớm đoán trước hắn sẽ tới. Cô thực sự cũng rất mong có người tới xua đi nỗi buồn chán của mình. Nếu người tới không phải hắn, thì tốt biết bao! Cơn buồn ngủ hoàn toàn không còn nữa. Cô chợt nghĩ đến một chuyện, nhảy dậy chạy đến cửa phòng định khóa cửa lại. Nhưng sau khi suy nghĩ, cô vẫn để cửa khép hờ, đi đến trước cửa sổ ngồi vào một chiếc ghế, rất kiêu ngạo khẽ nói với mình:
"Hắn dám sao?"
Kim ngắn trên bụng người Tây đen đang chỉ đúng ba giờ, uy lực nóng bỏng của mặt trời tháng Bảy đè nén mọi âm thanh, chỉ có tiếng ve kéo dài phát ra từ cây ngô đồng ngoài cửa sổ. Cô Mai ngơ ngẩn ngồi một mình, dường như đang chờ đợi điềm xấu gì đó.
Bỗng cửa phòng vang lên tiếng kẽo kẹt. Cô Mai nhìn như kinh ngạc. Khuôn mặt Xuân Nhi với đôi môi dày mở rộng, ló vào trong, rồi lại nhanh chóng rụt ra.
"Xuân Nhi!"
Tiếng gọi uy nghiêm này của cô Mai đã kéo Xuân Nhi vào. Nó sợ hãi đứng giữa phòng, đôi môi dày hơi ngốc nghếch của nó vẫn mở nửa vời như cười như không.
"Liễu thiếu gia về chưa?"
"Về rồi."
"Lão gia vẫn ngủ sao?"
"Không. Liễu cô gia nói chuyện với lão gia nửa ngày, ban đầu lão gia rất vui, sau đó tức giận."
Cô Mai nghiêng đầu trầm ngâm, cảm thấy rất bất ngờ. Cô nhìn khuôn mặt béo của Xuân Nhi với vẻ không tin lắm, cô biết con nhỏ lanh chanh này không đến nỗi nói dối, nhưng có lẽ đang đoán mò. Tuy nhiên Xuân Nhi tiến lại gần một bước, lại hạ giọng nói tiếp:
"Liễu cô gia nói với lão gia, sớm gả cô cho thiếu gia, lão gia liền chuyển đến nhà Liễu cô gia ở, như vậy, lại bị bệnh vào nửa đêm, thì cũng không sợ nữa. Vú nuôi Chu nói với con, tháng sau là có rượu mừng của tiểu thư ăn rồi!"
"Phì!"
Sắc mặt cô Mai hơi biến, nhưng vẫn giữ vẻ không quan tâm. Cô liếc nhìn Xuân Nhi một cái thật sự, dường như muốn nhìn ra thực hư lời nói của nó; sau đó, cười khổ một tiếng, cô đổi giọng hỏi:
"Lão gia nói thế nào?"
"Lão gia rất vui. Sau đó, không biết Liễu cô gia lại nói những lời gì, lão gia liền có vẻ tức giận. Lão gia lại mắng đám sinh viên con rùa đó hồ đồ, nha môn không quản việc."
Cô Mai nhắm mắt cười lạnh. Cô đuổi Xuân Nhi đi bằng một câu "đừng nhiều lời", rồi ôm đầu trầm tư. Cô đoán được "Liễu cô gia" đã nói những gì, nhưng, thực sự cha đã đồng ý làm việc đó vào tháng sau sao? Cô rất không yên tâm. Tuy cô đã quyết định phương pháp đối phó, nhưng cũng mong sự tồi tệ của sự việc không đến quá nhanh.
Tối hôm đó, cha ngủ rất ngon, đến ngày hôm sau, bệnh đã gần như khỏi hẳn. Trong khi tán gẫu với cha, cô Mai cũng dò hỏi ra sự thật về sự kiện mà cô lo lắng. Cha cô mang chút vẻ phẫn nộ nói:
"Chẳng qua là tình cờ cảm phải tà khí, mọi người đều tưởng ta sắp chết rồi. Ngộ Xuân thế mà lại muốn tranh thủ đón con qua. Hừ, thằng bé này biết tính toán thật! Ta còn muốn sống thêm mấy năm nữa! Việc này của con, ta phải làm cho ra trò mới được. Sinh viên làm loạn ghê quá, nói không chừng Ngộ Xuân sẽ chịu thiệt đấy; đợi cơ ngơi của nó lớn hơn nữa, con hãy qua đó, ta đương nhiên mới yên tâm hơn chứ. Nó lại nói nghe hay thật; bảo là ta già rồi, nhiều bệnh, sớm lo việc của con, rồi mời ta qua, nó có thể sớm tối chăm sóc. Hả, theo con gái đi ăn chực, bác sĩ Mai ta không làm chuyện đó đâu!"
Cô Mai mím môi cười. Cô hiểu ý của cha là muốn gõ cửa nhà họ Liễu một vố về chuyện của cô; những lời mắng chửi "hôn nhân mua bán" trên tạp chí lập tức lướt qua màng não cô; nhưng nghĩ đến tâm tư này của cha vừa khéo giúp ích cho "kế hoãn binh" của cô, ngược lại cô lại thấy vui mừng một chút. Cô bày tỏ ý muốn "ít nhất phải đợi tốt nghiệp trung học", liền vội vàng tìm cớ rút lui trước mặt cha.
"Việc tương lai, tương lai hãy tính; bây giờ có đường, bây giờ cứ đi trước!"
Ngồi trong phòng mình nghĩ như vậy, cô Mai mỉm cười cầm lấy tờ "Tuần bình" Từ phu nhân để lại đọc một cách rất nhiệt tình.
Chưa đọc đầy một trang, bỗng có tiếng người từ sảnh trước truyền tới, đâm thẳng vào tai cô Mai. Cô vứt tờ báo, chạy ra ngoài; thì chính là nhìn thấy một thiếu niên phong cách thanh tú trong bộ quân phục ngay trong gian phòng bên ngoài phòng ngủ của cha, hóa ra chính là Vi Ngọc. Anh đến thăm bệnh bác sĩ Mai, nhân tiện từ biệt.
"Đã gặp dì phu rồi, ngày mai em phải đến Lô Châu."
Vi Ngọc chỉ vội vàng nói hai câu, liền nhìn cô Mai chăm chú, dường như trong mắt có chút ẩm ướt.
Cô Mai cố cười, giả vờ thân phận chủ nhà, để Vi Ngọc vào phòng sách phía trước ngồi. Đây là một căn buồng nhỏ, trước đây từng là phòng khám của bác sĩ Mai, sau đó lại tạm thời làm lớp học của gia đình, gần đây bỏ hoang đã lâu, tuy vẫn dọn dẹp sạch sẽ, nhưng khắp nơi đã lộ ra vẻ hoang tàn. Cô Mai không muốn ai đến làm phiền, trong lúc vội vàng liền nghĩ đến nơi này.
Mười phút sau, cô Mai mới biết đoàn bộ của Vi Ngọc sắp nhổ neo đi Lô Châu, có lẽ có đánh trận; cô lại biết Vi Ngọc đã thăng một cấp, hiện là trung úy. Cô nhìn chằm chằm Vi Ngọc chậm rãi nói, bao nhiêu câu hỏi đã chen chúc nơi cổ họng chỉ đợi có kẽ hở là tuôn ra.
"Đây là vì nghe nói muốn đánh trận, người làm văn thư trong đoàn bộ có mấy người từ chức, nên anh được thăng một cấp. Anh đương nhiên không biết đánh trận, nhưng nghĩ lại cũng không sợ. Nếu đánh chết, cũng rất sảng khoái. May mà không chết, anh hy vọng thân thể sẽ khá lên. Anh nghĩ, nên chấn chỉnh tinh thần một chút; em gái, em xem hôm nay anh mặc quân phục rồi này. Không làm được người khỏe mạnh, thì chết đi! Đây là dũng khí cuối cùng, hy vọng cuối cùng của anh. Nhưng mười phần thì chín phần là chết; khi đánh thua trận còn có thể chạy trốn được không, như anh đây..."
Vi Ngọc đột nhiên thu lời lại. Tuy anh cảm thấy bàn tay sắt của "số mệnh" đã siết chặt lấy mình, nhưng những cuốn sách mới đọc gần đây lại vô thức ngăn cản anh buột miệng nói ra câu cũ không vẻ vang này. Ánh mắt anh mềm yếu rủ xuống, rồi lại liếc nhìn vào trong phòng. À! Vẫn là phong cảnh thư phòng này. Chuyện cũ mười năm trước bỗng ùa về trong tim anh: lúc đó, cha mẹ anh còn sống; lúc đó, anh đọc sách trong căn phòng này, chính cùng một bàn với cô Mai; lúc đó, trò chơi của họ từng có nhiều lần là "bái đường" kiểu cũ; cũng là lúc đó, hai trái tim nhỏ bé như sơn như keo bắt đầu dính chặt lấy nhau. Bây giờ, bây giờ, hai trái tim cũng vẫn như cũ, nhưng hoàn cảnh đã thay đổi, anh không thể không thừa nhận uy quyền của hiện thực, không thể không cắt đứt tâm tư quyến luyến mười năm qua. Anh không nhịn được lại muốn rơi nước mắt.
Những nỗi cảm thương này, cô Mai đều không chia sẻ; cô trước tiên kiên nhẫn đợi Vi Ngọc nói tiếp, mà khi cảm thấy đại khái là sẽ không có nội dung gì nữa, câu hỏi của cô mới đến:
"Khi nào lại về? Người làm văn thư cũng phải lên chiến tuyến sao? Lô Châu, chắc phải mất mười ngày đường nhỉ? Lúc khởi hành chắc không thể không có kiệu chứ?"
Chuỗi câu hỏi này làm chuyển hướng suy nghĩ của Vi Ngọc. Anh mỉm cười nhìn cô Mai, theo lệ chậm rãi trả lời:
"Việc trong quân đội không nói chắc được, đến bên đó, có lẽ không đánh trận; hiện tại ai cũng không biết. Ngay cả khi đánh trận, đương nhiên không đến lượt anh lên chiến tuyến, nhưng khi thua trận chạy trốn, cũng phải cần hai chân khỏe mạnh mới được chứ. Anh là, thà lên chiến tuyến ăn một phát đạn! Khi nào về? Cái đó thật sự còn khó nói hơn."
Tạm thời im lặng. Hai người chỉ trao đổi ánh mắt vài lần. Sau đó Vi Ngọc lại cười khổ thêm một câu:
"Cho nên lần này có lẽ là vĩnh biệt. Anh chúc em gái tương lai bình an hạnh phúc."
Cô Mai cũng cười như hiểu ý, nhưng ngay lập tức nói rất nghiêm túc:
"Em hy vọng các anh đến Lô Châu là có trận đánh. Em hy vọng các anh thắng lợi; em tin các anh nhất định thắng lợi. Em tin sự nghiệp của anh từ đây mà mở màn. Lúc đó, lúc đó, liền cái gì cũng khác rồi. Em chờ đợi lúc đó đến!"
Lại cười quyến rũ một cái, cô Mai kiên quyết đứng dậy, như một người phụ nữ dũng cảm tiễn người tình ra chiến trường. Nhưng chợt nhớ đến một việc khác, cô liếc Vi Ngọc một cái, hạ giọng hỏi:
"Nửa năm sau đại khái là chưa chắc đã về, vậy, việc kia của anh thế nào?"
Vi Ngọc vừa đứng dậy kéo thẳng quân phục, vừa trả lời:
"Anh không về, họ cũng không có cách nào, chẳng lẽ lại đưa đến Lô Châu sao? Vả lại sau này anh chưa chắc đã ở Lô Châu. Việc trong quân đội ai mà lường trước được."
Đột nhiên một cơn gió thổi hai cánh cửa sổ kính sát đất mở ra. Bên ngoài là một khoảng sân nhỏ, có vài nhánh tre, và một bồn hoa che phủ đầy rêu xanh; bên cạnh bồn đứng hai ba chậu hoa đất nía cũ kỹ, mọc lộn xộn mấy loại cỏ dại. Cô Mai máy móc đi tới đóng cửa sổ lại, quay đầu nhìn Vi Ngọc đang đứng trong khung cửa sắp sửa ra ngoài, không nhịn được lại cười một cái, là nụ cười tâm linh tương thông, nụ cười an ủi, nụ cười tán thưởng, cũng là nụ cười hy vọng.