Hắn chìm vào trong tán cây, mang lên hai chiếc cần câu cao cấp có thể co giãn. Tôi vuốt ve chiếc ròng rọc mạ niken sáng loáng ở đầu cần câu, ngạc nhiên hỏi: "Thứ cao cấp thế này, cậu vớ được ở đâu thế?"
Hắn cười bí hiểm, nói:
"- Cái đó thì cậu đừng hỏi, dù sao cũng không phải đi ăn trộm ở cửa hàng."
Tôi nói: "Cậu không nói cho tôi biết thì tôi không câu nữa."
Hắn nói: "Cậu đúng là cái đồ khó dây dưa, chuyện gì cũng phải bới cho ra tận gốc."
Tôi nói: "Không thế thì sao dài được kiến thức cơ chứ!"
"Kiến thức con khỉ!" hắn cười nói, "Nói cho cậu biết nhé, hai chiếc cần câu này, một chiếc là của Phó chủ tịch Ngô, một chiếc là của Huyện trưởng Mã. Chủ nhật nào bọn họ cũng ngồi xe con, mang theo tùy tùng, đến gốc cây này để câu, làm tôi ồn ào không được yên tĩnh, thế là tôi giở chút phép thuật nhỏ, dọa cho bọn chúng chạy mất dép!" Hắn cười ranh mãnh nói, "Cần câu này cứ thế thành chiến lợi phẩm, tôi còn chưa dùng bao giờ đấy."
"Cậu đúng là cái đồ thành quỷ rồi mà vẫn không yên ổn."
"Cái này gọi là 'Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời'!" hắn đắc ý cười rộ lên.
Chúng tôi chuẩn bị xong cần câu, mới phát hiện ra không có mồi.
"Đi đào giun đất thôi!" Tôi nói.
Hắn nói: "Cá ở dòng sông này đều thành tinh cả rồi, chúng không thèm ăn giun đất nữa đâu."
"Thế thì dùng gì?"
Hắn kéo một cành liễu đang ngâm mình trong nước sông, bứt từ trên đó xuống hai khối u lá màu đỏ tía, bóc ra, nặn lấy hai con côn trùng nhỏ màu trắng, móc vào lưỡi câu của tôi và của hắn.
Chúng tôi vứt lưỡi câu xuống nước, ngồi sóng vai nhau, chăm chú nhìn phao câu làm bằng sê-lô-đốt (Celluloid) nổi trên mặt nước. Tôi đưa cho hắn một điếu thuốc, tự mình cũng châm một điếu. Lỗ mũi hắn lại phun ra cột khói, nhưng lực đạo yếu ớt, bởi vì tôi nhìn thấy trong tai hắn, trong tóc, trên cổ, trên má đều có từng sợi khói xanh chui ra, làm suy yếu cột khói trong khoang mũi.
Tôi chăm chú nhìn phao câu, dần dần lại nhìn thấy cả dây câu treo lơ lửng dưới phao, dây câu rủ thẳng xuống, lưỡi câu móc con trùng trắng khẽ run rẩy ở khoảng cách nửa mét tính từ đáy nước. Đáy nước ở đây không phải là đáy sông thực sự, mà là bãi sông lúc nước cạn, khi ấy mọc đầy ẩm ướt nào là ngưu bàng đỏ, rau vi tía, cỏ tam lăng tơi áo bây giờ đều đang lúc lắc dưới đáy nước, dòng chảy ngầm chậm chạp dưới đáy nước lúc thì đẩy chúng sang hướng nam, lúc thì kéo chúng về hướng bắc, lúc thì dồn chúng sang hướng tây, lúc thì giật chúng sang hướng đông. Cát mịn trong nước chậm chạp lắng đọng dưới đáy nước, cũng lắng đọng trên thân và lá của chúng. Vượt qua chúng nhìn về phía trước, liền dần dần bày ra những bãi cát lấp lánh đang xoay tròn, đang chảy, đang lắng đọng từng cụm dưới đáy sông. Nước được chia thành ít nhất ba tầng và ít nhất cũng thể hiện ra ba màu sắc rạch ròi. Chỉ có vài con giun tuyến màu hồng quấn cơ thể vào thân cỏ nước và lay động theo nhịp uốn éo của cỏ nước. Thế mà không hề có bóng dáng của một con cá nào. Không cá trê, không cá chép, không cá diếc, không ba ba, chẳng có con cá nào cả. Vừa rồi lúc chúng ta ăn thịt gà những con cá lớn cá nhỏ nhảy vọt lên mặt nước tranh giành xương gà đâu mất rồi? Tôi ngẩng đầu lên, vẻ khó hiểu nhìn Tiền Anh Hào. Từng làn khói xanh chui từ trong đầu và cổ của hắn ra giống như những con rắn nhỏ. Cảnh tượng này khiến tôi kinh ngạc nhưng ngay sau đó lại trở lại bình thường, đối với loại kỳ nhân như Tiền Anh Hào thì tự nhiên không thể dùng lý lẽ thông thường để phán đoán được. Hắn phun khói từ đâu ra là chuyện thứ yếu, dưới đáy sông không có bóng dáng cá mới là chuyện chính. Bởi vì nhiệm vụ hàng đầu hiện tại của chúng ta là câu cá. Cá đi đâu mất rồi?
Hắn hắng giọng một tiếng rõ vang, tiện đà nhổ một bãi đàm xuống sông. Bãi đàm đã khô cứng tựa như mảnh vỡ của lựu đạn tạo ra một vòng gợn sóng xinh đẹp trên mặt nước. Hắn đột nhiên dùng giọng nén thấp nói:
- Nhìn kìa, mau nhìn kìa, bọn chúng tới rồi!
Tầm nhìn của ngón tay trỏ loang lổ gỉ sắt của hắn dẫn đường, vượt qua cỏ nước, lại qua bãi cạn, dừng lại ở cái vũng nước sâu như đầm lầy ở giữa lòng sông. Nước ở đó xoay tròn như bánh xe, nước xung quanh đều nhường đường cho nó. Hai đốm màu xanh biếc văng ra từ xoáy nước ấy, một con cá trê trắng giống như cánh tay của người phụ nữ mập mạp đang cẩn thận từng chút bơi về phía tán cây của chúng ta trong dòng nước. Do nó dẫn đầu, những con cá trê trắng có độ dày bằng nó và những con cá trê trắng không nhỏ hơn nó là bao, giống như một đám mây tro dưới đáy nước sáng lấp lánh, từ trong xoáy nước chen chúc xoay tròn đi ra, quần tụ chặt chẽ trên lòng sông rộng lớn vô biên bơi lội với tốc độ nhanh. Nhóm của chúng bơi lội cực kỳ giống đàn bồ câu bay lượn vòng trên bầu trời xanh, lúc đi lúc dừng, lúc tiến lúc lùi, tiến lùi tự như không hề có cảm giác ngưng trệ và dừng lại, động tác khéo léo, hành động thống nhất của chúng đạt đến trình độ khiến tôi phải trầm trồ khen ngợi. Việc bơi lội của chúng dường như không thể dừng lại, theo dõi chúng lâu, mắt tôi cảm thấy rất mệt mỏi. Liền chuyển ánh mắt, đi tìm kiếm những con cá khác. Xung quanh tán cây chúng tôi đang ngồi, trong những cụm râm bụt nước bị nước nhấn chìm ấy, tựa như phép màu bao vây lại hàng trăm con cá, có cá chép, cá trê, cá diếc, cá trắm, màu sắc khác nhau, kích thước không đều. Lại có thêm một con ba ba lớn mai xanh vụng về, nửa vùi cơ thể trong bùn cát, trừng trừng trố hai con mắt ba ba sắc lẹm như vạch chia trên cân đòn, trân trân nhìn tôi. Những con cá ấy bơi lội cực kỳ chậm chạp trong những cành cây bụi xanh ngắt đó, con ngươi đứa nào đứa nấy mở tròn xoe, giống như đang đợi chờ cái gì. Tôi bỗng nhiên nhận thức được: Cá đã bao vây chúng ta rồi! Một trận hoảng sợ chưa từng có tóm chặt lấy trái tim tôi. Trong khu rừng rậm cận nhiệt đới chúng ta bao vây đội quân lộn xộn rách rưới của Việt Nam, thì bên dòng sông quê hương trên tán cây quê hương, đội quân cá lộn xộn đã bao vây chúng ta. Cá trê trắng vẫn đang thực hiện màn trình diễn bơi lội khiến tôi hoa cả mắt, những con cá tạp vẫn đang ẩn giấu, mai phục trong lùm cây bụi, bên cạnh cỏ nước. Màu sắc trên người chúng phối hợp nhịp đồng điệu với môi trường xung quanh, hình như đều mặc quân phục rỉa, phảng phất như những đặc công có hành tung vô cùng bí ẩn.
Theo truyền thuyết, cá là loài có thể ăn thịt người, không phải chỉ cá mập ngoài biển, mà là chỉ cá nước ngọt ở sông hồ. Truyền thuyết chung quy vẫn là truyền thuyết, tạm tin là thế, tạm nghe là thế, nhưng hôm nay, truyền thuyết dường như sắp biến thành hiện thực rồi.
Tôi tin chắc Tiền Anh Hào tuyệt đối cũng phát hiện ra vòng vây do loài cá giăng ra, đầu óc hắn linh hoạt, có thiên phú quân sự, thời niên thiếu đã nghiên cứu sâu sắc về tập tính của loài cá, sau khi về quê lại ngồi trên tán cây bên bờ sông quan sát mỗi ngày, âm mưu của loài cá đối với hắn phải là rõ như ban ngày, có hắn ở đây hình như tôi có thể thả lỏng tâm trạng hơn một chút. Lúc này, tôi cảm giác hắn dùng ngón tay lạnh ngắt chọc vào eo tôi, đồng thời, cái miệng phát ra mùi hôi thối của hắn cũng áp sát vào tai tôi, hắn nói:
- Chú ý nhìn con cá trê trắng lớn kia kìa!
Lời hắn vừa dứt, mùi hôi thối vẫn chưa tan hẳn, đàn cá trê trắng đang bay lượn kia liền ngừng bơi: Tập trung lại ở vùng nước dưới đáy không xa tán cây của chúng tôi, luồn lách réo rắt như ngàn sợi vạn mối, cuối cùng quấn kết lại thành hình một tòa bảo tháp, đầu của chúng đồng loạt ngẩng ngược lên trên hướng ra ngoài, vừa đẹp mắt lại vừa kinh hãi. Tốc độ chúng cuộn lại thành bảo tháp cực kỳ nhanh, kích thước giống như một đám binh lính được huấn luyện lâu năm, tất nhiên bọn chúng tuyệt đối không phải binh lính, chúng giống một đám diễn viên xiếc được huấn luyện chuyên nghiệp hơn. Cá trê trắng lớn ở tầng thấp nhất, cá trê trắng nhỏ ở tầng cao nhất. Con cá trê trắng nhỏ trên tháp ấy chỉ to bằng cây bút chì, dài bằng cây bút chì, có lẽ vì nhỏ nên màu sắc của nó gần như là màu đen, ba phần giống cá trê trắng, bảy phần càng giống một con rắn nhỏ kiêu ngạo. Không còn nghi ngờ gì nữa, thứ nhỏ bé này chính là cưng chiều trong gia đình cá trê này, còn trân quý hơn cả đứa con một độc đinh mười đời. Nhìn bảo tháp của đám cá trê này, trong lòng tôi càng cảm thấy sự bi ai và nhỏ bé của con người. Giới động vật thần kỳ rốt cuộc còn bao nhiêu cảnh tượng kỳ lạ mà chúng ta chưa từng nghe thấy chưa từng nhìn thấy, e rằng mãi mãi là con số thiên văn.
Con cá trê trắng lớn kia không được biên vào bảo tháp, trong quá trình đàn cá dệt bảo tháp, nó kiêu ngạo bơi lội xung quanh quần thể, hệt như một vị chỉ huy uy nghiêm, ngẩng cao đầu hống hách thị sát đội ngũ của chính mình. Sau khi bảo tháp được dệt xong, nó ngừng bơi, uốn cong cái đuôi, dựng đứng cơ thể xiên xiên, há to cái miệng——
- Tiền Anh Hào lại chọc tôi một cái, nói: "Tai của cá!"
Nó há to cái miệng, giống như người già khạc đờm vậy, dùng sức cong cơ thể lại, hai màng mỏng màu trắng sữa hình con bướm, từ cái miệng há to của nó từ từ phồng to ra. Những cái đầu cá trê ngẩng lên trên tháp đều liên tục gật gật, khiến tôi hoa cả mắt. Cứ như vậy trôi qua khoảng thời gian bằng nửa điếu thuốc, cái màng mỏng mà con cá trê lớn phun ra trong miệng kêu lên lách cách hai tiếng, ngay sau đó vỡ tan, những chiếc màng mỏng vỡ nát ấy bồng bềnh trôi nổi trong nước. Đồng thời, bảo tháp do đàn cá cấu thành đột nhiên giải thể, con cá trê nhỏ màu đen trên đỉnh tháp điên cuồng nuốt chửng những chiếc màng mỏng ấy, hình như đang thông qua cách này để kế thừa y bát của cá già. Con cá trê già đã nôn cái màng mỏng ra ấy đã lật ngửa cái bụng chìm vào trong bùn cát dưới đáy sông. Đàn cá bơi lội vòng quanh, giống như một vòng tròn màu xám bạc đang xoay tròn từng cụm — một vòng tròn của cá — vây quanh con cá trê trắng nhỏ bé màu đen và con cá trê lớn đã chết vào chính giữa, cá trê trắng nhỏ tham lam nuốt trọn những thứ giống như màng mỏng kia sạch sành sanh, rồi bắt đầu mổ cái bụng của con cá trê đã chết. Đây không nghi ngờ gì là một tín hiệu, bởi vì chỉ mổ một cái là cá trê nhỏ liền uyển chuyển bơi vút lên. Đàn cá hung dữo lao vào con cá trê chết, mổ cho con cá trê chết ấy lật qua lật lại, dưới đáy sông bốc lên một làn cát vàng. Tiếng kêu rít rít phát ra khi đàn cá tranh giành thức ăn xuyên qua làn nước sông, lan tỏa ra mặt sông mờ mịt sương mù, con cá trê chết to bằng cánh tay ấy, chớp mắt liền biến thành một bộ xương trắng, đàn cá kết thành tập thể, vây quanh con cá trê nhỏ ấy, bơi đi như bay. Mà lúc này, vị thiếu tá ban nãy rơi từ cầu đá xuống nước, đã dọc theo đáy sông, trượt đến bệ sông bằng phẳng trước tán cây.
Hắn ngửa mặt lên trời, đầu hướng đông chân hướng tây, chậm rãi trượt tới. Nước làm cho quân phục của hắn tuột thẳng xuống tận gốc đùi, lộ ra hai cẳng chân mọc đầy lông đen rậm rạp. Hắn làm mất giày, hai bàn chân bị ngâm nước đến trắng bệch dựng thẳng ngược lên, trông vừa chật vật lại vừa buồn cười. Vạt áo quân phục giống như chiếc lá thực vật dưới đáy nước rộng lớn, chốc chốc lại lật cuộn lên chốc chốc lại duỗi ra. Lúc vạt áo quân phục của hắn lật cuộn lên, tôi nhìn thấy trên bụng hắn có một vết sẹo hình tròn, vết thương do súng bắn rõ rệt, lại hệt như vết sẹo trên bụng tôi không khác chút nào. Tôi vận khí tốt, dính đạn súng tiểu liên chứ không phải đạn súng phòng không. Ruột lòi ra dài hơn một mét, nhét vào, lấy tay che lại, trơn tuột giống như cá trê trắng chui ra từ kẽ ngón tay, lại nhét vào đến đỉnh núi, tôi tưởng mình sắp chết rồi, mông lung nhìn thấy Tiền Anh Hào, La Nhị Hổ bọn họ ở phía trước vẫy tay với tôi. Tôi đang định qua đó, quân y đã cõng tôi đi. Tôi mạng lớn không chết. Sắc mặt hắn tái nhợt, trong mái tóc bù xù dính mấy cọng cỏ nước xanh biếc. Hắn trượt đến trước tán cây, đôi mắt kinh ngạc bị dòng nước làm cho mở ra, trong làn nước trong vắt, tôi nhìn hắn giống như tôi soi gương nhìn thấy chính mình vậy.
Những con cá tạp ngụy trang trong lùm cây bỗng nhiên bộc phát như điên cuồng lao ra, há hốc cái miệng lao vào va đập với vị thiếu tá trong nước. Một con cá chó có răng sắc nhọn, đôi mắt đỏ ngầu cắn chặt lấy mũi vị thiếu tá. Sống mũi tôi bỗng ê ẩm, trước mắt chập chờn đôi mắt âm hiểm của cá chó và bùn nước dơ bẩn do đàn cá khuấy lên, nước làm mờ đôi mắt tôi...
- Bạn hiền, bạn hiền! Tiền Anh Hào gọi lớn bên tai tôi, - Cậu say rượu đấy à?
Tôi xoa xoa cái mũi vẫn còn ê ẩm, nói:
- Tôi không say, nửa bình Ma Đái đừng hòng làm tôi say. Có một loại rượu trắng nhãn hiệu 'Địa Lôi', độ cực mạnh, tôi uống liền một hũ mà chẳng say tí nào!
Hắn cười ranh mãnh nói:
- Không say thì tốt, đừng quên chúng ta đang câu cá đấy nhé!
Tôi cúi đầu nhìn chiếc cần câu lấp lánh sáng và chiếc phao nổi bập bềnh bất động trên mặt nước. Phao nổi bất động, chứng tỏ hoàn toàn không có cá cắn câu. Hơi nước trên mặt sông ngày càng đậm đặc hơn, những con chim âu không biết mệt mỏi ấy vẫn bay qua bay lại như con thoi trên mặt sông, nửa buổi trời rồi, không thấy chúng bắt được dù chỉ là một con cá nhỏ bằng hạt lúa mạch từ dưới nước lên.
- Trong sông này phần lớn là không có cá rồi, - Tôi nói.
- Yên tâm đi, có nước là có cá, cá qua nghìn tầng lưới, lưới nào cũng có cá.
- Thế sao nửa ngày rồi vẫn chưa có con nào cắn câu?
- Ơ, chẳng phải cắn câu rồi đấy ư?
Tôi xoay cái tay quay trên cần câu lên, dây câu thẳng tắp, dần rời khỏi mặt nước. Trên lưỡi câu lại treo lơ lửng một con ba ba nhỏ bằng bàn tay. Bộ dạng nó treo lơ lửng trên không trung giãy giụa tứ chi trông vô cùng buồn cười.
- Câu cá lại câu lên một con ba ba, điềm báo lành hay dữ đây? - Tôi hỏi.
Hắn gỡ con ba ba nhỏ từ trên lưỡi câu xuống, lại cởi một sợi dây giày từ trên giày giải phóng ra, trói một chân nó lại, buộc vào một nhánh cây.
Hắn nói: - Đại cát đại lợi! Đại cát đại lợi! Cậu có biết thứ này bán bao nhiêu tiền một cân không?
Tôi nói: "Nghe nói đắt lắm, người dân bình thường ăn không nổi."
"Quách Kim Khố nói phải ba mươi đồng mới mua được một con ba ba to bằng miệng bát."
"Cậu từng gặp hắn à?"
"Thằng chó này mấy ngày nay cứ hay sang bên này, sáng sớm nay còn kẹp theo một chiếc cần câu, kiếm một con cóc nhỏ làm mồi, muốn câu một con ba ba về cho vợ chữa bệnh cơ đấy."
"Câu được không?"
"Câu được con khỉ!" hắn nói, "Làm cái trò này hắn hoàn toàn là ngoại đạo. Câu ba ba phải dùng loại cóc nhái lưng xanh bụng đỏ làm mồi cơ, hắn thì hay việc gì dễ, tìm một con cóc tía xấu xí để lấp chỗ trống, câu ba ba cái nỗi gì, để ba ba câu hắn thì có!"
"Cóc nhái lưng xanh trông thế nào tôi còn chưa thấy bao giờ đấy."
"Tôi cũng chưa thấy," hắn nói, "Cha tôi bảo thứ này phải tìm trong cái hốc của cây cổ thụ trăm năm, tôi đoán chừng đại khái là một loại ếch cây. Tìm được cóc nhái lưng xanh rồi, thì không lo không câu được ba ba."
"Chúng ta không dùng cóc nhái lưng xanh mà chẳng phải cũng câu được ba ba lên đấy thôi?"
"Một là hai tụi mình vận may tốt," hắn cười nói, "Hai là con ba ba này xui xẻo."
"Quách Kim Khố vẫn thế à?"
"Không, từ năm ngoái bắt đầu ăn mặc chỉnh tề, bày vẽ lắm," hắn chỉ vào một người đang đi tới từ con đường lầy lội dẫn về ủy ban xã nói, "Cậu nhìn kìa, thằng nhãi đó tới rồi."