Lời của người xuất gia thật đáng tin: Khi Viên Thông sư thái đến phủ họ Đường, quả nhiên đúng lúc nhị lão gia Đường Tử Gia đang ra ngoài. Thế nhưng sắc mặt của nhị lão gia lúc đó thì thực sự chẳng thể nói là có Bồ Tát bảo hộ.
Nhị lão gia ra ngoài cũng là muốn thử vận may tìm kiếm "cơ hội" gì đó. Tất nhiên ông ta lão luyện hơn con trai mình nhiều, cách "thử vận" của ông cũng đường hoàng hơn con trai nhiều. Đối tượng ông nhắm tới để "thử vận" cũng cao minh hơn đối tượng của con trai ông nhiều.
Đối tượng nhị lão gia muốn "thử vận" không họ Triệu, mà họ Tiền, cũng không gọi là Mồm Vẹo, mà gọi là Phương Hành.
Tiền Phương Hành là quản lý của Bảo Nguyên Tiền Trang, nơi lớn và vững mạnh nhất trong thành. Trước đây ông ta với nhị lão gia cũng là chỗ giao tình tốt, giờ vẫn còn thân thiết lắm. Bởi vì vào "đêm trước" ngày tiệm cầm đồ Lập Đại - nơi nhị lão gia nắm cổ phần lớn - phá sản, Bảo Nguyên Tiền Trang vừa kịp thu hồi trọn vẹn số tiền cho vay.
Khi nhị lão gia đến nhà Tiền Phương Hành, đúng lúc vị "A Đại tiên sinh" này vừa đi tiếp khách về, toàn thân vẫn còn nồng nặc mùi rượu. Vừa thấy là nhị lão gia Đường Tử Gia, Tiền Phương Hành liền cười ha hả:
"Có người nói anh sắp về ăn Tết, quả nhiên đã đến."
"À, Phương ông, ông nghe ai nói vậy?" Nhị lão gia có chút không tự nhiên. "Tôi tối qua mới xuống tàu, chỗ bà con thân hữu còn chưa tới thăm hỏi ai cả! Chỗ Phương ông đây là nơi đầu tiên đấy."
"A ha! Không phải người trong thành nói đâu. Là bạn bè ở Thượng Hải viết thư về, tình cờ nhắc đến việc năm nay sợ là lão huynh phải rời bến. Tôi đoán chừng lão huynh cũng chẳng đi đâu khác, mười phần thì đến chín phần là về quê nhà tĩnh dưỡng mấy ngày. — Ha ha, quả nhiên là bạn cũ, hiểu rõ tính tình."
Nhị lão gia cũng cười. Ông biết tình cảnh "khó xử" của mình ở Thượng Hải đã bị Tiền Phương Hành nắm rõ trong lòng bàn tay, nên cũng chẳng muốn "khách sáo" nữa, nói qua vài câu liền đi thẳng vào mục đích chuyến thăm.
"Khụ, Phương ông, lần này tôi Đường Tử Gia nếu không nhờ lão huynh ra tay giúp đỡ thì e là không qua khỏi…"
"À! Anh nói gì lạ vậy! Tử ông, chúng ta là chỗ giao tình mười mấy năm, xin cứ nói thẳng."
Tiền Phương Hành liếc đôi mắt ti hí của mình một cái, vẻ mặt lại vô cùng chân thành. "Đa tạ, đa tạ. Ừm — Phương ông, tôi cũng không muốn che đậy làm gì cho mệt xác, dù sao thì hiện giờ kẻ khó xử như tôi cũng chẳng hiếm; tôi — không giấu gì Phương ông, chỉ muốn xoay xở một chút, thu hồi mấy tờ chi phiếu khống. Số tiền không nhiều, khoảng hai vạn. Vật thế chấp thì Phương ông hiểu rõ rồi đấy, ruộng đất, nhà phố, nếu không nữa thì là sản phẩm mới mùa thu này của Hoa Quang Tơ Lụa — tùy Phương ông phân phó."
Tiền Phương Hành nheo đôi mắt ti hí lại, chăm chú nghe từng chữ từng chữ, trầm ngâm không đáp; một lát sau, ông ta mới thở dài nói:
"Tử ông, chuyện của anh tôi đều hiểu. Chỉ riêng việc anh không tính toán nợ nần người khác thiếu anh, thì chỉ cần gia sản của anh đem thế chấp cho khoản nợ hai mươi mấy vạn trước mắt này cũng là dư dả; muốn điều động một hai vạn thì đúng là chỉ cần một câu nói thôi. Nhưng khổ nỗi tình hình thị trường dạo này kỳ lạ thật, ừm — "tín dụng, thắt chặt tín dụng", có tài sản mà không có người mua, đại gia phú quý lại biến thành xác chết cứng ngắc!"
Nhị lão gia nắm lấy cánh tay Tiền Phương Hành, cảm kích kêu lên:
"Đúng, đúng! Phương ông! Đây đúng là lời tri kỷ, lời tri kỷ!"
Tiền Phương Hành nhìn khuôn mặt béo của nhị lão gia, lại thở dài, tuyệt đối chân thành nói:
"Ai! Tử ông! Tiếc là anh đến chậm một ngày. Hôm nay — mới hơn hai giờ chiều, trong thành có hai tiệm cầm đồ gặp nạn: Dụ Phong và Thái Xương, anh cũng từng qua lại rồi đấy. Chủ nhà chúng tôi thấy tình hình căng thẳng quá, lập tức hạ lệnh xuống, chỉ thu không cho vay! Ngay cả có đem vàng thỏi ra làm vật thế chấp cũng không được!"
"Cái gì! Vàng thỏi mà không đổi được bạc trắng!" Nhị lão gia nhảy dựng lên kêu.
"Chẳng phải sao! Vốn lưu động không đủ thì anh có cách gì? Nhưng cũng vì cận Tết, chủ nhà lo thiếu hụt tiền mặt, đến lúc đó kêu trời không thấu, chẳng phải sẽ trở thành Dụ Phong thứ hai sao!"
"À! Tôi mà đến sớm một ngày là được sao?"
"Ừm, sớm một ngày, chủ nhà còn chưa thắt chặt như vậy, giao tình giữa tôi và Tử ông ít nhiều cũng phải nể mặt chứ, phải không?" Giọng điệu của Tiền Phương Hành vẫn tuyệt đối chân thành.
"Khụ! —" Nhị lão gia thở dài, trong lòng không khỏi oán trách bản thân thiếu quyết đoán; vốn ông định đi sớm hai ngày, tất cả là vì một câu nói của người thiếp, nên mới trì hoãn đến tối qua mới khởi hành.
"Vậy, Phương ông, anh làm ơn tìm cách xoay xở giúp tôi."
Giọng nhị lão gia đã có chút khác lạ, vừa nói vừa đứng dậy vái một cái.
Tiền Phương Hành lập tức nở nụ cười đầy mặt, cũng khom người chắp tay, liên tục nói: "Đâu có, đâu có, anh em ta chỗ chí thân —" Chữ "thân" này vừa kéo dài giọng ra thì chẳng còn câu nào nối tiếp nữa. Đồng thời, đôi mắt ti hí của ông ta híp lại đến mức gần như chẳng còn một kẽ hở, đôi lông mày mảnh phía trên mắt cũng khẽ nhíu lại, nhị lão gia nhìn mà không khỏi thót tim. May mà Tiền Phương Hành ngay lập tức giơ tay phải lên quẹt trên mặt một cái, thế mà xóa sạch được bộ mặt dở khóc dở cười đó, vẫn là vẻ mặt tuyệt đối chân thành như cũ. Ông ta ho khan vài tiếng, ngón giữa và ngón trỏ tay trái không ngừng vẽ vòng tròn trên tay vịn ghế, lúc này mới chậm rãi nói:
"Vậy thì — thế này đi, Tử ông, quản lý Ngân hàng XX trong thành là Tạ Tấn Thọ — à, Tử ông chắc không thân với người này lắm nhỉ? Cậu ta — chính là Tạ Lão Tứ từng làm việc giúp tôi mười năm trước đây! Tôi còn có thể nói giúp anh vài câu, — Tử ông, tối nay tôi làm chủ tiệc, giới thiệu cậu ta với anh, anh thấy sao?"
Nhị lão gia không chớp mắt lắng nghe, hơi thở cũng có chút không tự nhiên; chờ Tiền Phương Hành nói xong, nhị lão gia vừa thấy nhẹ nhõm, trút được một hơi thở, liền cười tươi rạng rỡ, chắp tay, định nói "Nhờ cả vào anh, nhờ cả vào anh", ngờ đâu Tiền Phương Hành lại nói tiếp:
"Nhưng mà — ở chỗ cậu ta, Tử ông muốn vay thế chấp thì e là bất động sản hay ruộng đất cũng không được đâu; — chỉ có công trái mới có thể bàn bạc với cậu ta mà thôi…"
"À —" Nhị lão gia không kìm được thốt lên tiếng này.
"Tôi sẽ nể tình mà thương lượng với cậu ta, có lẽ có thể thế chấp theo giá thị trường chiết khấu sáu lăm phần trăm." Tiền Phương Hành chốt lại. Hai câu này lại nói rất nhanh và như thể rất chắc chắn.
"Ồ — ôi! —" Nhị lão gia không nói nên lời.
Cả căn phòng dường như chỉ còn tiếng thở dốc đầy uất ức của nhị lão gia.
Nhị lão gia đang "uất ức". Thứ nhất là vì ông phải nén cơn giận vô danh trong lòng, — bởi cái gọi là "giao tình" của Tiền Phương Hành hóa ra chỉ đến thế là cùng; nếu ông nắm trong tay công trái, thì việc gì phải khúm núm vái lạy nhờ vả họ Tiền! Thứ hai cũng vì ông thấy chuyến "thăm hỏi" lần này chắc là chẳng có kết quả gì, đừng nói là hai vạn, ngay cả hai nghìn chưa chắc đã vay được.
Nhưng lý do nhị lão gia nhất thời không nói nên lời, lại chẳng phải vì ông đang "uất ức". Người như ông không giống như con trai mình; ông dù địa vị có cứng nhắc thì cái lưỡi cũng không cứng nhắc. Việc ông nhất thời không nói được là vì trong cơn giận dữ, ông muốn đáp lễ Tiền Phương Hành "một chén rượu nguội" — "đêm trước" ngày tiệm cầm đồ Lập Đại phá sản vào Tết Đoan Ngọ năm nay, khi Tiền Phương Hành này "thương lượng" rút vốn cho vay của Bảo Nguyên, thái độ lúc đó chính là bộ mặt khúm núm mà nhị lão gia đang mang hiện giờ. Khi đó vì nể "giao tình", nhị lão gia đành để cho nhiều khách hàng gửi tiền nhỏ lẻ ở tiệm cầm đồ Lập Đại chịu thiệt, đã chấp nhận "chiều theo" ý Tiền Phương Hành.
Khi nhị lão gia có thể bảo toàn "tín nghĩa" trước mặt "bạn bè" thì luôn luôn "bảo toàn" như thế đấy!
"Tử ông, — nói đi cũng phải nói lại… chà, Tạ Tấn Thọ với tôi vốn có mối thâm tình không tầm thường, — cậu ta trước đây từng là "bạn bè" làm việc chỗ tôi. Nhưng giờ thì khác rồi. Tháng trước, ông Lâm Hoán sống ở phố trước chỗ Tử ông cũng mang một xấp khế ước đỏ dày cộp đến, nhờ tôi nói đỡ với Tấn Thọ, ai ngờ lại bị cậu ta từ chối thẳng thừng."
Tiền Phương Hành tỏ vẻ vô cùng áy náy — lại như vô cùng cảm thán nói thêm vào;
Đôi mắt ti hí của ông ta bỗng mở to hơn một chút.
Nhị lão gia vừa nghe câu này thì không nhịn được nữa. Trong mũi ông đã khẽ hừ một tiếng, nhưng rốt cuộc ông vẫn là người có bản lĩnh, vội vàng chuyển nửa sau của tiếng "hừ" thành một tiếng thở dài, nhìn về phía Tiền Phương Hành, nói:
"Thế nhưng, Phương ông! Đây chính là thủ đoạn "làm người" của những kẻ thời thượng bóng bẩy! Cho dù hôm qua anh có quỳ lạy người ta xin xỏ — đã từng nể mặt nhau, đã từng nhận được lợi lộc, hôm nay đến lượt người ta cầu cạnh mình, là phải quên sạch sành sanh chuyện ngày hôm qua! Phương ông, tôi Đường Tử Gia chịu thiệt thòi cũng vì không thể không có trí nhớ như vậy được! À, anh nói xem có đúng không?"
Tiền Phương Hành vừa nghe mấy câu đầu vẫn còn đang gật đầu rất nghiêm túc, sau đó thì đầu không nhúc nhích nữa, đôi lông mày mảnh khẽ nhướng lên; đến khi nhị lão gia nói "có đúng không", Tiền Phương Hành bỗng vỗ hai tay lên đùi cái bộp, mắt nheo lại thành một đường chỉ, nhảy dựng lên cười ha hả nói:
"Tử ông, Tử ông! Ha ha! Anh đúng là đang "mượn đường mắng chó" đấy! Ha ha!
Tử ông, mắng hay lắm! Ha ha ha!"
Nhị lão gia cũng cười, cũng đứng dậy vỗ vai Tiền Phương Hành nói:
"Phương ông! Ha ha, mắng anh cũng là mắng vô ích; ha ha, dù sao thì anh nghe xong cũng quên ngay thôi!"
"Không phải! Không phải," giọng điệu Tiền Phương Hành bỗng nghiêm túc trở lại. "Tử ông, không phải quên nhanh, mà là vì nhớ rất kỹ. Nhớ rằng cho vay thì dễ, thu hồi mới khó: Có khi anh quỳ lạy người ta cũng chẳng ai buồn đếm xỉa, chỉ đành mặc kệ tất cả. — Ai! Vẫn là do cái thị trường này biến đổi quá kỳ quặc! Bây giờ muốn "làm người", lại chẳng có cách nào bàn chuyện giao tình được nữa.
Hơn nữa, ở chỗ tôi, trên còn có chủ, tôi đâu có làm chủ được một nửa phần!"
"Ai! Phương ông, chỗ anh tôi hiểu, tôi hiểu mà."
Nhị lão gia tùy miệng đáp lại, trong lòng nghĩ con đường Tiền Phương Hành này không thông rồi, chi phiếu khống chắc chắn sẽ bị lộ tẩy, ngược lại cảm thấy trong lòng nhẹ nhõm.
Thế là hai người nói sang chuyện khác. Nhị lão gia rất thẳng thắn nói qua kế hoạch "dọn dẹp tiền thuê nhà" của mình — ép buộc di dời, nói đại lược với Tiền Phương Hành, hỏi xem có khả thi hay không.
"Tử ông, tôi khuyên anh đừng nên quá nóng vội. Anh ép thế này, ép chết họ, họ "tuyên bố" phá sản gì đó, luật sư này, kế toán này, cả đống rắc rối, làm ầm ĩ nửa năm tám tháng, anh cũng chẳng nhìn thấy được một xu nào đâu. Hơn nữa anh yêu cầu chính quyền niêm phong cửa, trước hết chưa chắc đã làm được; chính quyền cũng không muốn làm cho thị trường trông quá khó coi. Những hiệu buôn lớn đâu có giống như tiệm may nhỏ, tiệm cắt tóc!"
Tiền Phương Hành nói vô cùng chân thành. Nhị lão gia lúc này mới biết báo cáo của kế toán cũ họ Hồ không phải là giả.
Tiền Phương Hành lại chậm rãi nói tiếp:
"Chỗ tôi cũng bị họ nợ đọng không ít. Cũng là mềm nắn rắn buông đều không có cách, đành cứ để đó thôi. Chỉ là hai tiệm Dụ Phong và Thái Xương vừa gặp nạn hôm nay, e là những cửa tiệm bị kéo theo không chỉ ba năm nhà đâu, lúc này tin tức còn chưa lan ra, ngày mai là sẽ xôn xao cả thành rồi! — Biết đâu Tử ông cũng phải chịu chút thiệt hại dây chuyền đấy."
"Ai! Rắc rối là ở chỗ này đây!..."
Nhị lão gia vừa nói vừa đứng dậy, nhìn đồng hồ treo tường trong phòng khách, liền giật mình:
"Ấy, năm giờ rồi ư?" Lấy đồng hồ của mình ra xem. "Ồ, bốn giờ bốn mươi lăm phút cơ à! — Ừm, Phương ông. Tạm biệt nhé! Tôi có hẹn với một người lúc năm giờ!"
"Vậy thì, tối nay tôi mở tiệc tẩy trần cho Tử ông ở Ngô Giang Xuân, Tử ông nhất định phải đến đấy!"
"Cảm ơn, cảm ơn! Trước Tết thì… — ai, Phương ông, qua Tết rồi hãy lĩnh tình nhé."
Nhị lão gia khẽ nhíu mày, ghé sát vào tai Tiền Phương Hành nói nhỏ vài câu.
"Ồ ồ, tôi hiểu, tôi hiểu," Tiền Phương Hành liên tục gật đầu, thần thái chân thành đến mười hai phần. "Tử ông lo lắng rất đúng, rất đúng! Tuy nhiên nhóm đại diện công nhân thất nghiệp kia cũng đã lâu rồi không có động tĩnh gì."
"Không thể không phòng! Phương ông, anh nghĩ xem, lần trước họ còn làm loạn đến tận công quán của tôi ở Thượng Hải đấy!"