Khi Thận Khanh bước vào phòng khách bên ngoài phòng ngủ của mẹ mình, liền thấy tấm màn nhung trên cửa phòng ngủ khép chặt không một kẽ hở, lại nghe thấy tiếng rên rỉ khe khẽ phát ra từ bên trong. Thế nhưng Thận Khanh như thể không nhìn thấy, không nghe thấy, cậu đường đột vén màn cửa lao thẳng vào, lúc này mới sững sờ. Bà Đường đang nằm nghiêng trên ghế quý phi, quần áo trước ngực mở ra, đại nha đầu A Phượng đang đấm bóp thắt lưng, còn thím Trương - người hầu chuyên trách phòng của bà - đang dùng một gói thuốc nhỏ bọc trong khăn tay, xoa bóp lồng ngực cho bà.
"Mẹ! Mẹ bệnh sao?" Thận Khanh bước tới trước ghế quý phi, đứng lại hỏi.
Bà Đường mở mắt ra, chỉ xua xua tay với cậu.
Một chiếc lò sưởi lớn đang cháy rất đượm ngay phía sau lưng Thận Khanh. Thận Khanh cảm thấy nóng đến mức không chịu nổi, tai nóng ran, đầu cũng hơi căng lên. Đại nha đầu A Phượng mặt đầy dầu mồ hôi, không ngừng lén đưa tay ra lau.
Thận Khanh ngồi xuống chiếc ghế bên đầu giường bà Đường, trong lòng ngược lại cảm thấy nhẹ nhõm hơn; căn bệnh này của mẹ cậu, vừa khéo lại vừa không khéo: không khéo là vì cậu đang cần tiền, khéo là vì có thể mượn cớ mẹ bệnh để thoái thác, tránh phải mất mặt trước Nguyệt Nga. Thận Khanh cứ suy nghĩ lung tung như vậy, dần dần quên mất cái nóng không chịu nổi của lò sưởi.
Thao tác của thím Trương một lát là xong, thím cài lại khuy áo cho bà Đường rồi đi ra ngoài. Bà Đường dường như cũng đỡ hơn nhiều, thở dài một hơi rồi nói khẽ:
"Còn không phải là căn bệnh cũ tái phát sao, đau dạ dày!"
"Dạ, dạ." Thận Khanh đáp lời, trong lòng lại nghĩ: "Như vậy lát nữa là khỏi, tình thế lại khác rồi." Cậu quyết định phải thử một lần, liền bước đến trước mặt bà Đường gọi một tiếng: "Mẹ!" Bà Đường ngước mắt lên, ánh mắt đó chẳng giống người đang bị bệnh chút nào. Thận Khanh ấp úng nói:
"Mẹ, con có một người bạn, anh ấy —— anh ấy cũng, —— mẹ của anh ấy bị bệnh, —— lại là cuối năm rồi, thiếu vài trăm bạc —— năm trăm đồng! Anh ấy —— muốn vay con. Lúc nãy —— con đã nói với ba rồi, ba —— không có. Mẹ ơi! —— người bạn đó cực kỳ thân thiết với con, con đã hứa giúp rồi. Ba lại không chịu ——"
"Hừ! Nó có tiền thì còn đến đây làm gì? Nó cũng là đến kiếm tiền đấy! Hừ, có khi còn là đến lánh nợ cũng nên!" Bà Đường nói rất nhanh, Thận Khanh chỉ nghe lọt tai được một nửa. Nhưng ba có tiền hay không đã không còn liên quan đến cậu, cậu chỉ mong mẹ có tiền. Cậu sốt ruột muốn nói vào chủ đề chính, không ngờ bà Đường lại cố tình nói quanh co. Bà có vẻ rất tức giận, tiếp tục nói rất nhanh: "Cứ theo cái đà tiêu xài bừa bãi này của ông ta, —— bản thân ông ta phải tiêu, vợ bé cũng phải tiêu, ba đứa nhỏ cũng phải tiêu, nghe nói mỗi tháng ở Thượng Hải phải tiêu tốn đến hai nghìn, chúng ta còn cơm mà ăn không? A Phượng! Mày nhớ lại xem, sáng nay lão gia đã nói gì?"
"Dạ, lão gia nói, tiền mặt đều đã biến thành đất đai, nhà cửa, máy móc, hàng hóa, mà đất đai nhà cửa máy móc hàng hóa lại không thể cầm cố ra tiền mặt được; lão gia nói ông ấy bị kẹt cứng rồi."
A Phượng giống như cuốn sổ ghi chép trong lòng bà Đường, những gì bà Đường không nhớ nổi đều giao cho cô.
"Lão gia không phải nói ông ấy còn nợ rất nhiều sao?"
"Dạ vâng! Lão gia nói nợ rất nhiều, đều là do xây dựng cửa hàng, mở xưởng lụa mà ra cả."
"Nghe lời ông ta nói bậy! Còn không phải là do ông ta và con vợ bé tiêu xài hoang phí sao! Ngày trước lão gia cũng mua ruộng đất, xây cửa hàng, có khi nào nợ nần đâu? Ta tận mắt nhìn thấy!"
Bà Đường đột ngột ngồi dậy, làm một cử chỉ với A Phượng; A Phượng liền đi rót một chén trà sâm.
Thận Khanh nhân cơ hội này liền vội vàng nói:
"Nhưng mà mẹ ơi, con đã hứa với bạn rồi, biết làm sao đây? Mẹ có không ạ? Số lượng không nhiều đâu."
"Cái gì? Ồ!" Bà Đường uống một ngụm trà sâm rồi lại nằm xuống. "Thận Khanh, giao tình bạn bè thì phải tự liệu sức mình. Số lượng không nhiều —— ồ! Mẹ mượn một lần, lần thứ hai không mượn, vẫn là chuốc lấy oán hận! Hầy! A Phượng, ai đang đứng thập thò ngoài cửa phòng đó!"
A Phượng chưa kịp nhìn, màn cửa bên kia đã động đậy, một nửa thân hình đã nhô vào, chính là thím Trần có đôi mắt ti hí.
"Thưa bà! Viên Thông sư thái mang danh sách quyên góp đến ạ."
"Cái người tinh quái này, con đoán mấy ngày nay kiểu gì bà ta cũng đến." A Phượng bĩu môi thì thầm.
Bà Đường trầm ngâm một lát rồi dặn thím Trần: "Mời bà ta lên đi."
"Mẹ! Con đã hứa rồi, dù sao cũng phải ứng phó một phen."
"Ây, đứa con khờ khạo này, con vội cái gì, ngày mai mẹ còn phải tính sổ với cha con nữa! Một mình ông ta tiêu xài chưa đủ, còn thêm một con vợ bé, ba đứa nhỏ, mẹ con mình chẳng lẽ cứ ngồi chờ chết đói sao?"
Thận Khanh còn muốn nài nỉ, nhưng tiếng cười đặc trưng của Viên Thông sư thái đã truyền đến từ gian ngoài.
Nhìn chiếc "đồng hồ vạn năm" trong phòng, mới chỉ có bốn giờ mười lăm phút; Thận Khanh suy nghĩ một chút rồi đi tới sau chiếc tủ bách bảo cạnh cửa sổ, tùy tiện ngồi vào một chiếc ghế sô pha, hai tay ôm lấy đầu, nhắm mắt lại. Cậu cố gắng hết sức "vắt óc suy nghĩ" để tìm đường lui cho tình cảnh khó xử của mình: "Làm sao để có được bốn năm trăm đồng? Nếu không có được thì làm thế nào để rút lui êm đẹp trước mặt Nguyệt Nga?" Hiện tại vấn đề "mất mặt" đối với cậu còn quan trọng hơn cả tình yêu dành cho Nguyệt Nga. Thế nhưng đầu óc cậu như thể bị đổ một bình keo lớn, đôi tai lại đặc biệt nhạy bén, cậu nghe thấy tiếng cười như tiếng vịt kêu của Viên Thông sư thái, nghe thấy một tràng "A Di Đà Phật... tội lỗi", nghe thấy giọng nói cực nhanh của bà Đường: "...không sai, vẫn là đau dạ dày, ...trò chuyện chút không sao."
Cậu dùng ngón tay bịt chặt tai lại, nhưng trong tai vẫn ầm ầm khó chịu.
Cậu buông tay ra, bỗng nghe ngoài cửa sổ có một giọng nói nũng nịu gọi:
"Ha-lô! Anh trai! Đi Thượng Hải không! Anh trai!"
Cậu giật mình, vội đứng dậy nhìn ra ngoài cửa sổ, không có ai. Thế nhưng lại nghe tiếng "Ha-lô" lần nữa, ngay trên đỉnh đầu mình. Hóa ra ngoài cửa sổ dưới mái hiên có treo một cái lồng chim, một con vẹt xanh biếc đang nghiêng đầu nhìn cậu như thể rất hiểu chuyện.
"Hừ! Cái giống lông cánh này, cũng trêu chọc tao à!" Thận Khanh tự nói một mình, vừa định ngồi xuống lại thì bị Viên Thông sư thái bên kia nhìn thấy.
"Ái chà, là Thận thiếu gia đó sao? A Di Đà Phật! Bà Đường! Bà xem tôi thật là mắt mờ! Ha ha ha!"
Thận Khanh cảm thấy tiếng cười quái đản của Viên Thông sư thái đặc biệt đáng ghét hơn mọi khi, nhưng cậu chỉ đành bước qua chào hỏi một tiếng.
Lúc này bà Đường đang gọi: "A Phượng! Lấy cái hộp của ta ra đây!" Cái hộp! Hai chữ này vang lên đặc biệt rõ ràng lọt vào tai Thận Khanh. Cậu biết cái hộp của mẹ mình có ý nghĩa gì. Cậu nhìn bóng lưng A Phượng đầy sốt ruột, trong tai chỉ nghe Viên Thông sư thái cứ gọi "Thận thiếu gia" với "A Di Đà Phật" đảo lộn cả lên, còn xen lẫn tiếng cười như vịt kêu.
Khi A Phượng lờ đờ bước ra từ sau chiếc giường lớn, trong tay ôm một chiếc hộp sắt nhỏ màu đen bóng loáng vẽ hoa vàng. Cô mở khóa bí mật trên hộp. Kính coong kính coong! Ánh mắt của Thận Khanh và Viên Thông sư thái đều bị âm thanh kim loại giòn tan này thu hút. A Phượng ôm chiếc hộp đứng trước mặt bà Đường, khuôn mặt vẫn lờ đờ như vậy.
Bà Đường lấy ra một xấp tiền từ trong hộp. Lúc này cả căn phòng dường như chỉ còn tiếng thở. Thận Khanh ước chừng xấp tiền này cũng xấp xỉ số tiền mình cần, không nhịn được tim đập thình thịch. Thế nhưng bà Đường chỉ đếm bốn tờ, mỉm cười nhẹ: "Sư thái, chút lòng thành."
Hình dáng những tờ tiền đó không lớn, hơn nữa còn mới tinh. Những tờ tiền Viên Thông sư thái thường nhận từ tay bà Đường trước đây đều không phải loại nhỏ như vậy; hơn nữa nhìn qua hoa văn trên đó cũng khác. Hai cái dái tai của Viên Thông sư thái không khỏi xệ xuống, nhưng khi nhận được trong tay rồi xem thử, khuôn mặt bà ta lại nở đầy nụ cười. Bà ta nhận ra chữ "Ngũ" trên tờ tiền!
"A Di Đà Phật! Bà Đường! Không cần đâu, không cần đâu! Bồ Tát phù hộ!"
Bà Đường mỉm cười, Thận Khanh lại thở dài trong lòng.
Bà Đường đã trả xấp tiền đó vào trong hộp, nhưng rồi lại lấy ra. Tim Thận Khanh lại đập mạnh, ngọn lửa hy vọng lại bùng lên. Thế nhưng lần này bà Đường chỉ đếm hai tờ, vẫn đưa cho Viên Thông sư thái nói:
"Chút này, bà cúng dường trước điện Quan Âm nương nương cho tôi dịp năm mới."
Lần này, Viên Thông sư thái nhận rất nhanh, miệng nói: "Ái chà! Bà còn phải tốn kém! A Di Đà Phật! Một phần thiện duyên một phần bạc! Bà ơi! Thật là! Tích phúc tích thọ!"
Lại vài tiếng kính coong, A Phượng ôm chiếc hộp đó đi thẳng ra sau giường lớn một cách nhẹ nhàng. Thận Khanh biết hy vọng đã tan thành mây khói, liếc nhìn mẹ một cái, chán nản ngồi thụp xuống chiếc ghế gần đó.
Bà Đường dường như chẳng cảm thấy gì, cũng không thèm nhìn con trai lấy một cái, chỉ chăm chú trả lời Viên Thông sư thái:
"Tôi già rồi, phúc cũng đã hưởng rồi, không cần tích nữa; tôi chỉ mong thiếu gia nhà này được Bồ Tát phù hộ ——"
"Ái chà! A Di Đà Phật! Bồ Tát nghìn tay nghìn mắt, cái gì cũng lo liệu được hết! Bà ơi, không giấu gì bà, ngày nào tôi cũng làm bài tập buổi sáng bài tập buổi tối, có khi nào không cầu Bồ Tát phù hộ lão gia, bà và thiếu gia đâu! Ừm! Đường lão gia năm mươi mấy rồi nhỉ? Lúc nãy tôi vào cửa, vừa hay Đường lão gia đi ra, đối diện nhìn một cái, đôi mắt già nua này của tôi suýt nữa không nhận ra! Đường lão gia ngày càng khỏe mạnh, trông cùng lắm chỉ bốn mươi tuổi! Đó chẳng phải là Bồ Tát linh ứng sao! A Di Đà Phật! Bà cũng ——"
"Ừm, người ta đến năm mươi tuổi cũng như cành khô rồi. Cũng may là không bệnh tật, —— chỉ là việc nhiều, quá bận rộn. Ừm, thiếu gia thì, cũng lớn rồi; lại kiếm được mối hôn nhân tốt, đời này của tôi thật đa tạ Quan Âm nương nương che chở." Giọng điệu bà Đường bỗng chậm lại, u uất chuyển ánh mắt nhìn con trai; con trai lại đang tự mình xuất thần.
"Ái chà! Thận thiếu gia vẫn chưa đính hôn sao? Bà ơi! Nhân duyên sớm muộn, Bồ Tát đều đã có số cả. Bồ Tát còn chưa chọn được một vị nhất phẩm phu nhân trăm năm giai lão cho thiếu gia! Ồ ồ ồ! —— bà không nói, tôi cũng không nhớ ra; tiểu thư thứ chín nhà Từ đại nhân ở Tây Thành, năm nay mười chín tuổi rồi, vẫn chưa định hôn. Bà ơi! Đây chính là vị nhất phẩm phu nhân mà Bồ Tát để dành cho Thận thiếu gia!"
"Ồ, phủ họ Từ ở Tây Thành sao? Nhà họ còn một vị tiểu thư chưa đính hôn ư? Ừm, sư thái, nhà họ Từ là thương nhân muối, lại còn mở ngân hàng, chúng ta không dám trèo cao đâu."
"A Di Đà Phật! Tội lỗi tội lỗi! Bà nói lời gì vậy!" Viên Thông sư thái nói rất nghiêm chỉnh, hai cái dái tai xệ xuống. Bà ta rướn người về phía bà Đường, vươn đầu ra nói nhỏ: "Gần đây nhà họ Từ cũng không bằng ngày trước đâu!"
"Ồ ——" Bà Đường cũng đáp lại khẽ khàng, không kìm được lại quay sang nhìn con trai mình.
Thế là Viên Thông sư thái càng thêm phấn chấn, thì thầm báo cáo tình hình phủ họ Từ ở Tây Thành. Bà ta nói năm ngoái nhà họ Từ đã đóng cửa ba cửa hiệu lớn, hai tiệm cầm đồ, tết Đoan Ngọ năm nay lại đóng cửa thêm vài tiệm tiền, tháng trước còn có tin đồn ngân hàng đó cũng không ổn định rồi; ruộng đất nhà cửa, thì vẫn còn không ít, nhưng đều không đổi ra được tiền; hiện tại chỉ còn hơn mười tờ "dẫn phiếu" được coi là hàng sống, nhưng lại nghe nói cái "tờ dẫn" tựa như hũ chiêu tài này cũng sắp không đáng giá nữa rồi. Tại sao ư? Ai mà biết được! Cuối cùng, Viên Thông sư thái bỗng nâng tông giọng lên, vẻ nghiêm chỉnh còn thái quá hơn cả lúc bà ta tụng kinh, ——
"Báo cáo với bà, bề ngoài họ có chút kém, nhưng bên trong vẫn là gia đình lâu đời. Vị tiểu thư thứ chín đó là do tứ phu nhân sinh ra, trong tay tứ phu nhân, ừm, nói ít cũng phải có hai mươi vạn đấy! Tứ phu nhân chỉ sinh mỗi vị tiểu thư này, tương lai chẳng phải đều cho vị tiểu thư này hết sao!"
Mấy câu này, ngay cả Thận Khanh đang ngẩn ngơ bên kia cũng nghe thấy. Nhưng hai mươi vạn trong tương lai thì liên quan gì đến cậu? Bây giờ cậu chỉ cần năm trăm! Mà năm trăm lúc này chính là tất cả của cậu. Cậu chỉ biết tự cười khổ một mình.
Bà Đường cũng mỉm cười thản nhiên, nụ cười nhàn nhạt của bà là vì bà chợt nghĩ đến tại sao nhiều gia đình giàu có đều bị "kẹt cứng" giống như chồng mình.
A Phượng lại bưng đến một chén trà sâm. Bà Đường một tay chống cằm, một tay nhận lấy chén trà, nhưng không uống, chỉ mãi trầm ngâm xuất thần. Viên Thông sư thái tưởng rằng bà Đường đã có chút hứng thú với mối hôn sự này, liền dứt khoát kéo ghế, giống như gà mái mẹ rạp người xuống cạnh ghế quý phi, lại xì xào bàn tán.
Thận Khanh nhìn đồng hồ của mình, hỏng rồi! Bốn giờ bốn mươi phút rồi! Bốn giờ bốn mươi phút này giống như một vòng kim cô, ép cậu đến mức hoa mắt chóng mặt. Cậu ghét bà ni cô lắm lời này. Bỗng cậu nhìn thấy A Phượng bưng ấm trà sâm của bà ra gian ngoài, tim cậu đập thình thịch, không chút do dự cũng đi theo ra gian ngoài, vội vã hạ thấp giọng gọi: "A Phượng! A Phượng!"
Nhưng khi cậu đứng trước mặt A Phượng, trong lòng lại hơi hối hận, cảm thấy việc của mình phải dựa vào sức của A Phượng thì thật là không ra làm sao.
Gương mặt dài của A Phượng vẫn cứng đờ như vậy, nhưng đôi mắt đen với hàng lông mi dài của cô lại dán chặt vào Thận Khanh, dường như đang thúc giục: "Ưm! Sao không nói đi?"
Thận Khanh xấu hổ tột cùng, cậu quyết định sẽ nói với cô "Không có việc gì, cô đi đi"; thế nhưng không biết thế nào lại thốt ra những lời khác, —— ngay cả bản thân cậu nghe cũng không khỏi kinh ngạc:
"Khoản tiền ta cần, bị mụ ni cô già kia làm gián đoạn, mẹ ta đã quên mất rồi. Ta lại không đợi được. Cô mang cái hộp của mẹ ra —— ra phòng sau, để ta tự lấy. Quay đầu lại ta sẽ nói với mẹ."
A Phượng dường như không hiểu, đôi mắt đen dưới hàng lông mi dài cứ đảo liên tục. Thận Khanh bỗng từ đôi mắt đen dưới hàng lông mi dài của A Phượng này mà liên tưởng đến một đôi mắt khác gần như tương tự, cậu có chút ngẩn ngơ. Đến khi cậu tỉnh lại từ cơn ngẩn ngơ, thì đang nghe thấy A Phượng cười một tiếng nói:
"Vậy, để con đi lấy hộp đưa cho bà, nhắc bà một câu ạ!"
Vừa nói, cô vừa quay người định đi vào phòng ngủ của bà. Thận Khanh phen này sốt ruột không nhỏ; cậu hớt hải chặn A Phượng lại, liên tục hạ thấp giọng nói: "Không được! Không được! Ta không cần nữa!"
Con ngươi đen láy dưới hàng lông mi dài lại đảo một vòng, dường như muốn nói "Anh giở trò quỷ gì, con biết hết!" A Phượng thậm chí còn cười một tiếng, bưng ấm trà đi thẳng.
Thận Khanh nhìn bóng lưng A Phượng, ngẩn người hồi lâu; sau đó như chợt tỉnh ngộ, dậm dậm chân, trong lòng tự mắng mình: "Thật vô dụng! Lại bỏ lỡ một cơ hội! Để cô ấy đi nói thì đã sao chứ. Biết đâu mẹ lại cho thật!"
Cậu vội vã chạy xuống lầu, trong lòng mơ hồ giữ ý định tìm lại A Phượng để cô ấy đi nhắc mẹ một tiếng.
Nhưng khi đã xuống lầu, ý định của cậu lại thay đổi. Cậu quyết định ra ngoài tìm Triệu Oai Chủy hoặc ai đó để thử vận may vay tiền lo cho cha già.