Xe của chủ nhiệm Khương và hai ba chiếc xe khác của bộ giáo dục đều rất bình thường, chắc chắn không sang chảnh bằng xe của Vạn Trường Sinh.

Vì chỗ đỗ xe khác nhau, họ hẹn trước phương hướng rồi tản ra xuất phát. Chủ nhiệm Khương còn vỗ vai Vạn Trường Sinh, dường như muốn cậu an tâm.

Lên xe rồi, Hàn Hiểu Mẫn mới hỏi điều mình thắc mắc: "Rất ít khi thấy cậu trực tiếp, không nể mặt người khác như vậy nha?"

Vạn Trường Sinh cười: "Tôi có hiểu về chủ nhiệm Khương đó, đôi bên đều đại khái biết đối phương là người thế nào, tôi mới cố ý làm vậy. Ông ấy muốn làm nên chuyện, tôi thì quả thực có những lo ngại, nên ngay từ đầu, tôi chắc chắn phải cố để lại cho mình chút đường lui. Chính sách ưu đãi gì đó tôi không rành, nhưng ít nhất với chuyện lớn thế này, luôn phải có điểm gì đó lay động được tôi, nơi đáng để tôi mạo hiểm, thì mới có thể đầu tư chứ."

Hàn Hiểu Mẫn chậm rãi gật đầu: "Tư tưởng quan bản vị vẫn còn thâm căn cố đế nhỉ?"

Vạn Trường Sinh cười hì hì: "Tuy ai cũng nói nó hủ bại, nhưng thực tế nó liên quan đến truyền thống xã hội hàng nghìn năm của chúng ta, không phải dễ dàng thay đổi được. Nhưng có vài người thông minh biết cách tránh né hoặc lợi dụng, còn vài người lại coi đó là đương nhiên. Đây là lý do tôi không muốn gắn kết sáng tác của mình với việc ca tụng công đức. Nghệ thuật luôn theo đuổi sự tự do tự tại, điều này tự nhiên mâu thuẫn với chính trị duy trì trật tự xã hội; dù tôi rất ủng hộ trật tự, nhưng cũng muốn để nghệ thuật của mình tránh xa bóng dáng chính trị."

Tư duy của thư ký trưởng lại là: "Hèn gì cậu luôn giữ khoảng cách với tôi."

Trần Trừng ngồi phía sau lập tức lén nhướng mày.

Vạn Trường Sinh nhìn qua gương chiếu hậu, cười ha hả: "Bình thường cô ấy nói chuyện ở hội học sinh đều như vậy à?"

Trần Trừng rất biết nhìn thời thế: "Chị Hàn rất quyết đoán, lúc ở cùng lão đại thì nét nữ tính mới nổi bật hơn."

Đến lượt Hàn Hiểu Mẫn cười ha hả: "Trần Trừng, thích ai rồi! Để chị đi tác hợp cho..."

Vạn Trường Sinh vẫn giữ nụ cười, nhưng khi nhìn theo định vị, cậu nhanh chóng chú ý đến sự thay đổi của các tòa nhà bên ngoài.

Dù sao cũng là rìa nội thành Giang Châu, không hoang vu tiêu điều như nhà máy nơi cha mẹ Chung Minh Hà làm việc, khắp nơi vẫn có thể thấy những khu chung cư hiện đại mọc lên. Nhưng đôi khi, những khu xưởng xám xịt xuất hiện giữa các tòa nhà xinh đẹp kia lại gần như giống hệt môi trường sống nhà họ Chung.

Đây chính là sức mạnh của sự thay đổi thời đại.

Đa số mọi người trong cuộc sống ngày qua ngày, căn bản không có khả năng nhận ra sự biến chuyển này.

Đến khi đột nhiên bị sự chênh lệch thức tỉnh, thì thường đã không còn theo kịp nhịp độ của thời đại.

Đặc biệt là những người từng là dòng chảy chính của xã hội, bỗng nhiên nhận ra mình trở thành đối tượng bị bỏ lại phía sau, cảm giác hụt hẫng đó có thể hiểu được.

Cho nên dù kiến trúc là mới, nhưng đầu đường cuối ngõ vẫn tràn ngập những dấu vết của sự lộn xộn, thiếu trật tự.

Đỗ xe bừa bãi, xây dựng trái phép, hàng quán vỉa hè, tiệm ăn nhỏ đặc biệt nhiều. Dưới gốc cây, bên bồn hoa, đâu đâu cũng thấy từng nhóm trung niên, thanh niên tụ tập đánh bài, chơi cờ để giết thời gian.

Khác biệt rất lớn so với cuộc sống đô thị tràn đầy sức sống, nơi đâu cũng vận hành với nhịp độ cao bên ngoài kia.

Nói nghe hay thì là tiêu dao tự tại, còn nói khó nghe thì là sống ngày nào hay ngày đó.

Đặt vào ba mươi năm trước, khi toàn xã hội đều theo nhịp điệu "bát cơm chung" này thì cũng chẳng có gì đáng nói.

Nhưng trong cục diện "vạn mã bôn đằng" như hiện nay, thì rất dễ rơi vào tụt hậu, lụi tàn.

Đây là cấu trúc xã hội mà dù có xây bao nhiêu nhà mới cũng không thay đổi được.

Vạn Trường Sinh vốn dĩ muốn né tránh cục diện này.

Cậu chỉ là một người bình thường, một thợ thủ công có chút căn cơ, có chút gia sản, dẫn dắt quê hương, dẫn dắt bạn bè đã là giới hạn của cậu rồi.

Cậu không tự cho mình là cứu thế chủ, có nghĩa vụ phải đi thay đổi hiện tượng xã hội này.

Vì vậy, từ khi ở nhà họ Chung trở về, cậu chưa từng nghĩ phải làm gì cả.

Tập trung làm tốt những việc mình có thể làm, mới là đóng góp lớn nhất cho xã hội này.

Băng qua những con phố chật hẹp chưa qua cải tạo, Vạn Trường Sinh đỗ xe tại một khu xưởng cũ nằm giữa những tòa cao ốc. Ngay khi còn trên xe, cậu đã hơi nhíu mày, mật độ xây dựng ở đây quá lớn, lại còn giấu một trường đào tạo hai ba nghìn người ở giữa sao?

Ngay cả khi chính cậu tới trường đào tạo Đại Mỹ theo học hồi trước, Lão Tào cũng nhắc nhở tốt nhất là nên quản lý nội trú tập trung.

Đây là hai ba nghìn đứa trẻ mới lớn đang độ tuổi sung sức, đặt vào môi trường phức tạp như thế này, quá dễ nảy sinh vấn đề.

Hàn Hiểu Mẫn hơi thấy mới lạ: "Chỗ này có tiềm năng làm khu văn hóa sáng tạo nhỉ? Chỗ tôi chưa thấy bao giờ."

Định vị của Vạn Trường Sinh về khu văn hóa sáng tạo vẫn dừng lại ở bộ dạng khu xưởng cải tạo của trường đào tạo Đại Mỹ: "Chỗ chúng tôi ít nhất còn có mấy công ty sáng tạo phim ảnh làm việc, còn nơi thế này thì ai chạy đến làm việc chứ?"

Hàn Hiểu Mẫn thay đổi ánh mắt sùng bái lãnh đạo lúc nãy: "Khu văn hóa sáng tạo trong nước hiện nay, cơ bản đều là tùy theo điều kiện mà tận dụng mặt bằng cũ, tạo ra cảm xúc hoài niệm về lịch sử thăng trầm và hạ tầng ở đó. Làm ơn đi, tôi mới là người học thiết kế môi trường đấy."

Vạn Trường Sinh đau đầu: "Thì có liên quan gì đến Đại Mỹ của chúng ta chứ? Tôi không thể nào đưa trường đào tạo đến đây được, xung quanh cá rồng lẫn lộn, chẳng có dáng vẻ gì của việc học cả. Tôi phải tiêu tốn cực kỳ nhiều sức lực để quản lý trật tự, chi phí đầu tư là chuyện nhỏ, ảnh hưởng đến nề nếp học tập mới là được không bù mất."

Trần Trừng, người học thiết kế công nghiệp, cũng giữ quan điểm tương tự: "Thị trường giao dịch tác phẩm nghệ thuật cũng không thể đặt ở đây được. Anh nhìn xung quanh xem, hoàn toàn không có bầu không khí nghệ thuật. Quan trọng nhất là bất tiện, người ta đến đây rất có thể sẽ bị đông đảo dân địa phương vây xem, rất dễ bị những kẻ vô công rồi nghề này ảnh hưởng đến hoạt động thị trường."

Hàn Hiểu Mẫn khinh bỉ: "Có lúc tôi thấy Vạn Trường Sinh là người vạn năng, có lúc lại thấy cậu chẳng khác gì những nam sinh bình thường khác. Bắc Kinh có khu nghệ thuật 798, Thượng Hải có khu sáng tạo M50, Quảng Châu có Hồng Chuyên Xưởng, Đài Bắc có công viên văn hóa 1914, đây đều là những ví dụ điển hình cho việc tận dụng nhà xưởng cũ để lột xác ngoạn mục. Vì những nhà xưởng được xây dựng để phục vụ nhu cầu chiến lược này có nền móng cực kỳ vững chắc, thậm chí chống được bom, phá đi rất phiền phức và đáng tiếc, nên trên toàn thế giới đều có cách làm cải tạo khu văn hóa sáng tạo kiểu này, rất chín muồi rồi. Khu văn hóa sáng tạo ở Đại Mỹ chỉ là khu dành cho ngành công nghiệp văn hóa sáng tạo, còn ở đây xung quanh đông người thế này, cải tạo thành quán bar, quán cà phê, tiệm nhỏ đặc sắc, rạp hát nhỏ, thậm chí là quán mạt chược, đều có gu hơn hẳn cái cảnh đường sá lộn xộn bên ngoài lúc nãy. Không những có thể giải quyết công ăn việc làm, giải trí cho người dân địa phương, mà còn có thể biến nơi đây thành khu danh thắng, trở thành điểm tham quan mà người trẻ và du khách yêu thích, cậu hiểu chưa?"

Vạn Trường Sinh, người vừa mở miệng nói với chủ nhiệm Khương là không làm bất động sản, gãi đầu: "Cô nói nhẹ nhàng thế, sao người ta không tự làm đi?"

Hàn Hiểu Mẫn cười nhạt: "Tiền chứ sao! Cơ quan chính phủ là cơ quan chính phủ, họ không phải đội ngũ thương mại, ai là người bỏ tiền ra làm việc này? Quan trọng nhất là năng lực thiết kế. Những khu công nghiệp văn hóa sáng tạo này rất cần năng lực thiết kế và vận hành. Học viện mỹ thuật chính là nơi sở hữu năng lực thiết kế kiểu này. Giao cho bất kỳ đơn vị thương mại nào bên ngoài, vị chủ nhiệm Khương này có lẽ cũng lo làm hỏng mục đích ban đầu. Chỉ có cậu, chỉ có Thục Mỹ chúng ta, mới thích hợp nhất để cải tạo nơi này. Thứ cậu không thiếu nhất trong tay chính là năng lực thiết kế đó."

Vạn Trường Sinh vẫn lắc đầu: "Nhưng tôi không thể đưa trường đào tạo đến đây được. Nếu chúng ta làm khu văn hóa sáng tạo này, thì đó lại là chuyện khác rồi."

Đang nói chuyện, hai ba chiếc xe nội địa kia đã lần lượt đến nơi, chủ nhiệm Khương còn thò đầu ra hiệu: "Bên trong đỗ xe được, có người đến mở cửa ngay đây."

Vạn Trường Sinh định nói không cần phiền phức vậy đâu, nhưng lại thấy bên trong cánh cổng sắt hoen gỉ, bác bảo vệ lầm bầm bước ra mở xích sắt. Một đám trẻ con lấm lem hò hét ùa tới, mặc kệ mấy chiếc xe đang tiến vào trong, cứ thế tận dụng khe hở khi cánh cổng vừa đẩy ra, chen chúc chạy vào chơi đùa giữa tiếng mắng chửi của bảo vệ!

Vạn Trường Sinh vẫn chưa lên xe, lòng chợt xao động.

Hồi ở thôn Quan Âm, chính những thanh niên vô công rồi nghề đã khiến Vạn Trường Sinh nhận ra sự lãng phí thời gian, cậu mới tổ chức đào tạo mỹ thuật miễn phí.

Tại nhà Chung Minh Hà, cũng chỉ vì những đứa trẻ chen chúc giữa những người hàng xóm nhiều chuyện, mới khiến Vạn Trường Sinh cất lời nói về sức mạnh của tri thức.

Bởi vì chỉ có trẻ con mới có khả năng vô hạn.

Và cũng chỉ có trẻ con, là đối tượng vô tội nhất đang bị môi trường tác động mà không có khả năng phản kháng.

Có lẽ sắp đến kỳ nghỉ đông, dù sao thì những đứa trẻ tầm tuổi học đường này chỉ có thể tự để mình chơi đùa trong một khu xưởng cũ hoang tàn, điều này khiến chúng bị tụt hậu một đoạn dài so với bạn bè đồng trang lứa.

Cha mẹ đã bỏ mặc, cuộc đời của những đứa trẻ này cũng đã từ bỏ sớm như vậy sao?

Miệng thì cứ nói mình không tin vào cái kiểu từ bi hỉ xả của chùa chiền, nhưng Vạn Trường Sinh vẫn thành thật sải bước đi vào trong.

Lớn hơn tưởng tượng. Khổng lồ.

Toàn là những nhà xưởng quy mô đồ sộ, dù không có nhiều bãi đỗ xe trống trải, nhưng đường chính giữa các tòa nhà đều rộng rãi, đủ để xe tải lớn ra vào tự do.

Ước chừng khu xưởng này năm xưa chẳng hề chịu sự kiểm soát của sở xây dựng, ngoài một dãy nhà xưởng khổng lồ diện tích chắc phải bằng ba bốn cái phòng học hay nhà kho, còn lại là các loại công trình xây dựng thêm theo kiểu "cắm chốt", gạch đỏ, gạch xám lộn xộn mọc lên một cách dại dột.

Toàn là những tòa nhà hai ba tầng lấp đầy giữa các nhà xưởng, lộn xộn như mê cung vậy!

Hèn gì đám trẻ con sống xung quanh lại thích lấy nơi này làm công viên giải trí.

Chủ nhiệm Khương kể vanh vách: "Tại sao ga xe lửa phía Nam dưới chân học viện mỹ thuật lại là ga hàng hóa, vì hồi đó mục đích là để nối liền nơi này với một nhà máy quân sự phía trước. Ngay cạnh học viện mỹ thuật từng là nhà máy nhiệt điện lớn nhất toàn thành phố. Cậu nhìn bố cục này xem, nhà máy điện ở giữa, một bên là nhà máy thép, một bên là nhà máy quân sự. Ga hàng hóa có thể chở than cho nhà máy điện bất cứ lúc nào, cũng có thể chở quặng sắt cho nhà máy thép, rồi chở thép thành phẩm đến nhà máy quân sự, lại còn có thể vận chuyển nguồn hàng quân sự dự trữ liên tục đi khắp cả nước. Đây chính là trọng trách mà khu vực này từng gánh vác."

Mấy vị quan chức bộ văn hóa giáo dục bấy giờ mới chợt hiểu ra, hóa ra việc phân bố doanh nghiệp khu vực này trong lịch sử lại có sự tính toán như vậy.

Nghĩ kỹ lại, quả thực là vô cùng thâm sâu.

Vạn Trường Sinh lại nghĩ, vậy mà bao năm qua, học viện mỹ thuật chúng ta sao chẳng có mấy tác phẩm hay ho nào ca ngợi bối cảnh công nghiệp này nhỉ?

Học viện mỹ thuật suốt ngày nói phải đi sâu vào cuộc sống, đi sâu vào cơ sở, đi vào trong quần chúng nhân dân, triển lãm thanh niên lần này chẳng phải vừa chửi mắng tơi bời những bức vẽ chép ảnh kiểu "đóng cửa làm xe" đó sao?

Thực ra mấy chục năm nay, trước khi ảnh chụp phổ biến thì chẳng phải đã thành thói quen rồi sao?

Thà đi đến các khu vực dân tộc thiểu số tụ cư để vẽ kỳ nhân dị sĩ, tìm kiếm cảm giác mới mẻ, chứ chẳng chịu lắng lòng xuống để vẽ từng ngọn cỏ cành cây bên cạnh mình.

Chủ nhiệm Khương thấy cậu trầm tư, cứ ngỡ gã này đang cân nhắc thật, vừa dẫn đường vừa băng qua quảng trường nhà xưởng khổng lồ: "Cậu nhìn xem, bên này là phân xưởng có thể trực tiếp lái tàu hàng vào bên trong để bốc dỡ, còn có cả một đầu máy xe lửa bỏ hoang mười mấy hai mươi năm rồi đây này."

Vạn Trường Sinh chưa từng thấy cảnh đời liền lập tức trợn tròn mắt.

Hàn Hiểu Mẫn và Trần Trừng càng vội vàng lục máy ảnh ra chụp hình.

Trong nhà xưởng trống trải cao tầm sáu bảy tầng ấy, không phải là những thiết bị phế thải lộn xộn thì cũng là đủ loại vật liệu còn sót lại sau khi di dời đóng gói, rồi một đầu máy xe lửa cũ kỹ chẳng biết đã vứt ở đó bao lâu, hoen gỉ đầy mình.

Quả thực mang vẻ đẹp đầy tang thương!