Lão Kinh thật ra đang vui mừng hớn hở, tâm trạng tốt vô cùng. Ông kéo ngăn kéo lấy ra bọc con dấu từ Ý hồi lưu mà Vạn Trường Sinh tặng mình, từng chiếc một bày lên mặt bàn. Có thể thấy rõ chúng đều đã được chăm chút tỉ mỉ: "Đa số chất liệu bình thường, nhưng mấy cái này thì được. Từ xưa đến nay, hàng từ vùng duyên hải đông nam xuất đi khá nhiều, lại thêm thương mại đường biển khiến chúng lưu lạc ra nước ngoài không ít. Ta đã lưu hồ sơ và mài giũa mấy cái này rồi, con mang theo đi, lỡ có cơ hội thích hợp thì khắc rồi đem tặng người ta."

Vừa nói, ông vừa lục lọi ngăn kéo khác: "Ở đây còn mấy cái nữa, con vẫn nên mang theo người vài con dấu tốt, hiểu ý ta không? Rất là nở mày nở mặt đấy..."

Ông là người Bình Kinh gốc, khi nói chuyện thân mật với đồ đệ thường dùng giọng địa phương, thỉnh thoảng còn pha thêm giọng Thiên Tân.

Sự lải nhải như một người cha đang chuẩn bị đủ thứ đồ đạc nhỏ nhặt cho con cái khiến lòng Vạn Trường Sinh chắc chắn là cảm động, nhưng miệng thì cứ hì hì: "Giọng thầy thế này, con bỗng nhớ tới Vương Duy hình như là người phương Bắc nhỉ, thầy bảo lúc ông ấy ngâm thơ có phải là, mỗi phùng giai tiết bối nhi tư thân (mỗi dịp lễ tết lại càng nhớ người thân) không?"

Lão Kinh khựng lại một chút, rồi cười phá lên sảng khoái!

Cao Vân Dã cũng quay sang nhìn, còn Tô Mộc Nam thì vẫn cúi đầu trong đống sách đóng gáy chỉ, tai không nghe sự đời.

Ông lão vui vẻ đến mức liên tục vỗ vai đồ đệ, thở không ra hơi: "Con... con vẫn nên qua bên này đi, thầy đã cho phép con mày mò việc khác rồi, thật đấy. Con tiếp quản công việc này của thầy đi để thầy còn nghỉ hưu đi dạo mát. Con xem, con làm điêu khắc, làm tranh quốc họa chẳng phải đều phải chạy đến Bình Kinh sao, ở đây không phải tốt hơn nhiều à? Ở lại Giang Châu làm gì chứ!"

Vạn Trường Sinh cười: "Thì cũng phải giúp thầy đào tạo ít đồ tử đồ tôn chứ, không vội, không vội, chỉ tầm hai ba năm thôi mà."

Tâm trạng Lão Kinh thư thái: "Vậy thì thầy chờ đấy nhé... Lại đây khắc cho thầy một con dấu để tặng người ta, có một người bạn cũ nghỉ hưu rồi, dùng khối đá này đi."

Ông ấy thực sự thoải mái, bưng cái ấm trà lớn của mình, tựa bên cạnh xem đồ đệ khắc dấu còn ngân nga giai điệu.

Có lẽ tần suất của giai điệu quái gở này không giống bình thường, cuối cùng cũng khiến Tô Mộc Nam ngẩng đầu. Nhìn thấy cảnh khắc dấu bên này, cô không tự chủ được mà đặt quyển sách đóng gáy chỉ xuống, lặng lẽ đi tới đứng sau lưng xem.

Đây là lần đầu tiên cô nhìn thấy trình độ khắc dấu thực sự của Vạn Trường Sinh.

Tây Linh Ấn Xã trong giới triện khắc vốn được coi là Thiếu Lâm, Võ Đang. Nếu nói Vạn Trường Sinh khắc mà "đấm đá tung hoành", thì đó là chém gió. Những thứ mang ý thú văn nhân như khắc dấu, đến tầm cao rồi thì không ai có thể "giây" được ai, mỗi người đều có sở thích và đặc điểm riêng.

Cho nên dù là giải vàng triển lãm mỹ thuật, ngay cả khi nhìn thấy hoa văn con dấu, Tô Mộc Nam cũng chưa chắc đã khâm phục đến sát đất.

Dù là những con dấu hoàng cung các triều đại mà Đại Nội Bác Vật Viện sưu tầm, cũng chỉ như kho báu phong phú khiến người hâm mộ dốc lòng đắm chìm chứ không phải là tâm phục khẩu phục.

Những thứ mang ý thú văn nhân là sự thưởng thức lẫn nhau, hoặc là chê bai nhau.

Nhưng khoảnh khắc này, Tô Mộc Nam thực sự kinh ngạc.

Đặc điểm lớn nhất của Vạn Trường Sinh trong triện khắc, lại chính là đặc điểm mà anh đã thể hiện từ hội họa đến điêu khắc: không gian cảm cực mạnh trong đầu!

Anh khắc dấu không cần phác thảo, giống như anh vẽ phác họa không cần dùng bút chì để vẽ hình trước, có thể bắt đầu từ góc cạnh rồi xoẹt xoẹt xoẹt in dấu ra ngay được. Vạn Trường Sinh khắc dấu cũng như vậy.

Ví dụ như gần như tất cả mọi người khi khắc dấu, con dấu hình vuông thì cách phân bố phổ biến nhất là kiểu chữ "Điền", hơn nữa xung quanh con dấu đều có một cái khung, những cái này khi bắt đầu làm đều phải kẻ ô chữ Điền, dù là ba chữ hay hai chữ, cũng phải kẻ ô tương ứng, đó là đối với người thạo nghề.

Người mới thì nhất định phải vẽ nội dung triện khắc lên trước hoặc dán lên, huống hồ văn tự trên ấn triện đều là hình ảnh phản chiếu, điều này rất khó thích nghi với nhiều người.

Vạn Trường Sinh không cần, trực tiếp bắt đầu từ góc, nên chỉ nhìn con dấu thành phẩm, là không thể nào cảm nhận được không gian cảm "trong lòng có đồi núi" này của anh.

Cho nên Lão Kinh và Cẩu Giáo sư mới thích xem Vạn Trường Sinh đích thân khắc dấu đến vậy.

Cảm giác in dấu đó sẽ khiến người ta thoải mái đến khó hiểu.

Nội dung là "Tâm tố dĩ nhàn" (lòng vốn đã nhàn nhã), đây là nội dung trong thơ của Vương Duy, ý nói tâm thái từ trước đến nay vẫn luôn nhàn nhã như vậy.

Thanh đạm, tao nhã, nhưng vẫn mang theo khí chất hàm súc của văn hóa cổ điển Trung Quốc.

Dùng từ ngữ bây giờ mà nói thì chính là ngắn gọn và "giả vờ" một cách nhẹ nhàng.

Không có chút văn hóa thì không thể cảm nhận được.

Đặc biệt là khi Vạn Trường Sinh khắc dấu, tuyệt đối không có sự trang trọng kiểu "tắm rửa đốt hương", mà vẫn giữ thói quen lải nhải: "Gỗ này được đấy, kiếm đâu ra thế, cũng có mấy năm tuổi rồi nhỉ. Còn kiểu này không, cho con mấy cái đi. Con... ối chao, con nhớ ra một việc, thầy đã nghe nói về con dấu cảm quang chưa? Lạy chúa, chỉ cần nhập mẫu mã vào máy tính, xoẹt một cái là xong. Thế này thì còn cần bọn con làm nghề khắc dấu nữa không?"

Lão Kinh hận thù nói: "Tay nghề! Đó đều là máy móc, không phải tay nghề! Không thể nào thay thế được!"

Vạn Trường Sinh lắc đầu: "Sư phụ, việc này rất nguy hiểm. Con bảo họ mua cho con một cái, mấy trăm đồng là mua được rồi, bỏ con dấu vào vài giây là xong. Ví dụ như thầy mô phỏng con dấu trong cung thế này, bây giờ chỉ cần lấy máy ảnh chụp, sửa trên máy tính, tuyệt đối giống hệt chỉ trong vài phút."

Lão Kinh lại muốn tóm lấy Vạn Trường Sinh mà tát cho một cái: "Nói nhảm! Không thể nào! Tay nghề của tổ tông, không thể nào cứ thế bị thay thế được!"

Vạn Trường Sinh vẫn lắc đầu: "Không phải là có thể, mà là chắc chắn sẽ bị thay thế. Sư phụ, nhóm sửa chữa cổ vật bên kia, dùng dụng cụ điện thay thế tay nghề cũ là điều tất yếu. Phân tích và sao chép hàng dệt may bằng thiết bị hiển vi điện tử lại càng là bắt buộc. Nhóm thư họa từ lâu đã dùng máy tính can thiệp rồi, mô phỏng con dấu cũng không thoát đâu. Đây là quy luật tất yếu của lịch sử và sự phát triển khoa học công nghệ."

Lão Kinh nín nhịn: "Con không thể để thầy thoải mái một chút à?"

Vạn Trường Sinh cười: "Người không có lo xa tất sẽ có ưu phiền gần mà, nhìn xa mới có thể sớm nghĩ ra cách giải quyết."

Kết quả, giọng của Tô Mộc Nam bỗng nhiên vang lên từ phía sau: "Vậy thì nên làm thế nào ạ?"

Hai thầy trò thực sự giật mình!

Cho nên mới nói Tô Mộc Nam có tố chất làm giáo viên mẫu giáo, cứ đứng lặng im ở đó.

Vạn Trường Sinh còn liếc nhìn Cao Vân Dã đang ngồi bên cửa sổ, vị đó đang cúi đầu lướt điện thoại. Anh thổi nhẹ lớp mùn gỗ trên tay: "Còn chưa biết, con chỉ có thể nói là đã có lo xa, phòng ngừa ưu phiền gần. Trong lòng nói không vội, không chấn động là không thể nào, nhưng con biết chắc chắn sẽ nghĩ ra cách. Triện khắc là một môn nghệ thuật, là môn nghệ thuật đáng để gìn giữ, cũng giống như kinh kịch hay gì đó vậy. Nhưng chỉ dựa vào tình cảm thôi là không đủ... nói xa hơn một chút, tất cả các chuyên ngành nghệ thuật ở các trường mỹ thuật đều có xu hướng này, đều hơi tách biệt với thời đại rồi. Tranh in khắc gỗ là nguy hiểm nhất, tranh quốc họa xếp sau, màu nước và sơn dầu thì khá hơn một chút, điêu khắc có hệ số nguy hiểm thấp nhất. Những chuyên ngành nghệ thuật này còn có ý nghĩa và giá trị tồn tại không? Những thứ mà người dân bình thường không quan tâm, dần dần sẽ bị thời đại bỏ lại thôi."

Lão Kinh ngược lại bình tĩnh hơn, nhàn nhã nhấp một ngụm trà: "Con đấy, trong lòng có trời đất lớn như vậy, cứ thích che che giấu giấu giả vờ vui vẻ. Ta không quản nữa, dù sao giao cho con vầy vò, ta tin con sẽ gánh vác được việc này."

Vạn Trường Sinh liền "phản thầy hại tổ": "Vậy đợi con về sẽ mua cho thầy một cái máy khắc dấu cảm quang đó, rồi giới thiệu cho thầy một hai người giúp việc, đảm bảo gánh vác công việc ở đây nhẹ nhàng thoải mái."

Lão Kinh mang vẻ mặt đã trải qua sóng to gió lớn: "Đến đây, ta xem con có thể làm thầy sợ đến mức nào!"

Tô Mộc Nam dịu dàng không tham gia vào màn trêu chọc của hai thầy trò: "Trước đây em cũng thấy hiện trạng triện khắc rất tàn khốc, nhưng cũng không đến mức đáng sợ như Vạn Trường Sinh nói. Có ý thức lo âu này rồi ngẫm lại, hình như đúng là rất nguy cấp... Vùng Giang Chiết phía Nam có thể coi là nơi duy trì truyền thống tương đối tốt, nhưng thực tế cũng chỉ có quy mô vài nghìn người đang tham gia triện khắc, trong đó còn hơn một nửa trình độ khá thấp. Điều này có thể thấy qua việc thu thập tác phẩm của các cuộc thi thư pháp triện khắc hàng năm. Còn rất nhiều người đang than phiền rằng hỗ trợ không đủ, thị trường không tốt, người dân không có gu thẩm mỹ, thực ra vấn đề nằm ở sự thay đổi của thời đại này?"

Vạn Trường Sinh dừng tay, gật đầu: "Năm trăm năm trước chưa có thuật nhiếp ảnh, chân dung sơn dầu là đặc quyền của vương công quý tộc và đại giám mục. Hai trăm năm trước chưa có phim ảnh, truyền hình, kịch nghệ là trò giải trí tiêu khiển của người dân bình thường. Hai mươi năm trước chưa có internet, mọi người còn có thể chấp nhận một số cách thức truyền thống. Mấy năm gần đây, món đồ tùy thân tích hợp các chức năng như chụp ảnh, truyền hình, mua sắm, đọc sách... như điện thoại di động trở nên phổ biến, đây đều là xu thế chung. Nếu không thuận theo xu thế mà thay đổi thích nghi, lại đi ngược dòng, ngoài việc khen là dũng cảm ra, con cũng chỉ có thể ca ngợi chỉ số thông minh thật cảm động."

Tô Mộc Nam nhíu mày, nhưng không nói gì.

Nhìn Vạn Trường Sinh chấm con dấu mới vào mực, đóng ra ấn đỏ.

Lão Kinh vui vẻ cầm lấy chăm chút rồi gói lại: "Gỗ dương, ta có một người bạn cũ ở Tây Bắc, ông ấy có rất nhiều gỗ dương kiểu này, hay là khi nào con qua đó lấy cho ông ấy, hơn nữa kỹ thuật điêu khắc của ông ấy cũng là bậc thầy, con có thể qua đó học hỏi ông ấy?"

Vạn Trường Sinh hiếm khi từ chối thẳng thừng những điều mới mẻ, cười nói được, ra hiệu Tô Mộc Nam cũng lại khắc một con, thể hiện trình độ xem nào.

Không ngờ Tô Mộc Nam lại nhẹ nhàng lắc đầu: "Hôm nay nghe anh nói một hồi, trong lòng em bỗng thấy nặng trĩu, chẳng còn hứng thú viết chữ khắc dấu nữa."

Vạn Trường Sinh nhanh chóng nhìn lướt qua sư phụ, anh là người tính cách cầm được thì buông được, việc lo xa đương nhiên phải nghĩ tới, việc trước mắt lại càng phải làm.

Ai biết cô gái này lại là người cố chấp!

Hoặc có thể nói, những người chọn đi ngược dòng, thường lại chính là những người cố chấp tập trung và kiên định như vậy.

Vạn Trường Sinh miệng thì bảo "chỉ số thông minh cảm động", nhưng người anh tôn trọng nhất lại chẳng phải là những kẻ cố chấp này sao?

Cười không được mà khóc cũng không xong: "Chúng tôi là đang đùa theo thông lệ thôi, tiêm phòng cho nhau, tránh việc thực sự tưởng mình cầm được giải vàng rồi thì bay bổng."

Lão Kinh cũng giúp giải thích: "Thằng nhóc này sợ thầy ngày nào cũng ở trong viện, không biết bên ngoài ra sao nên cố tình dọa thầy, cô bé đừng để trong lòng."

Tô Mộc Nam nhẹ nhàng lắc đầu: "Ở Tây Linh em là người hiểu rõ những hiện trạng này nhất, chỉ là trước đây đều giả làm đà điểu vùi đầu vào cát, cứ nghĩ mình chỉ là một hậu bối nhỏ bé, những việc này kiểu gì cũng có người lo. Nhưng hôm nay nghe những lời này của Vạn Trường Sinh, thực ra nó liên quan đến mỗi người chúng ta đang tham gia vào đó. Khi tuyết lở, không một bông tuyết nào là vô tội cả."

Vạn Trường Sinh và Lão Kinh dù không biết câu danh ngôn này của Voltaire, cũng không nhịn được mà vỗ tay. Cô gái nhỏ này thực sự rất được.

Thực sự hiểu đạo lý.