Lịch sử văn hóa Trung Quốc quả thực vô cùng sâu rộng.

Câu nói mà Vạn Trường Sinh nhắc đến, chính là danh ngôn trong "Lã Thị Xuân Thu" cách đây hơn hai ngàn năm.

"Trị quốc vô pháp tắc loạn, thủ pháp nhi phất biến tắc bội, bội loạn bất khả dĩ trì quốc, thế dịch thời di, biến pháp nghi hĩ."

Ý nghĩa là, trị quốc mà không có pháp chế thì không được, sẽ dẫn đến xã hội rối loạn, nhưng nếu cứ khư khư giữ luật mà không biết biến thông thì cũng rất dễ nảy sinh mâu thuẫn. Mâu thuẫn, rối loạn thì không thể giữ vững quốc gia. Thế đạo thay đổi, thời cuộc đổi thay, thì biến pháp mới là hợp lý.

Đôi khi thật không thể trách người Trung Quốc cứ quen phản tư từ trong những chồng giấy cũ.

Tổ tiên dường như đã đúc kết hết tất cả những điều cần đúc kết ở thế gian này rồi.

Các quốc gia Âu Mỹ hiện đại thì lại thích ôm khư khư lấy luật pháp, dẫn kinh cứ điển cho rằng thứ tốt ngày trước thì bây giờ chắc chắn cũng tốt, cho nên đủ loại tranh cãi, nội hao, không hề có hiệu suất.

Trong khi người Trung Quốc từ vài ngàn năm trước đã hiểu thấu cái đạo lý này rồi.

Nhất định phải có luật, nhưng theo sự thay đổi của tình hình thực tế, lại phải điều chỉnh cho tương ứng.

Chỉ là sự điều chỉnh này, đứng trước thể chế quốc tình cồng kềnh đồ sộ như vậy, chắc chắn sẽ trở nên vô cùng gian nan.

Một số kẻ tự coi mình cao, thậm chí phẫn thế ghen đời, luôn thích đập đi xây lại tất cả, cảm thấy như thế vừa anh hùng vừa lãng mạn, tràn đầy hơi thở cách mạng, lại còn có thể thay đổi vận mệnh của chính mình.

Nhưng trong mắt những người thực tế, đó chỉ là sự ấu trĩ và "trung nhị".

Họ sẽ lặng lẽ làm, ví như Vạn Trường Sinh vậy.

Viện trưởng châm thêm một điếu thuốc, nhưng hầu như không hút: "Phải đó... cải cách, lúc nào cũng gian nan như vậy. Giới mỹ thuật... các cơ quan mỹ thuật các cấp, lôi kéo phe cánh, bái sư, chạy theo trào lưu, đặt ra đủ loại danh mục triển lãm thi đấu, đủ kiểu rửa tiền biến tướng cấu kết với nhau, chưa kể một bộ phận nắm giữ đặc quyền thư họa, tiêu chuẩn đánh giá cùng những kẻ mang danh nghệ thuật nhưng có dã tâm khác. Cứ tiếp tục như thế, kết quả quả thực là vô ích với xã hội, có tội với hậu nhân."

Vạn Trường Sinh lại hỏi ngược lại: "Vậy ông thấy ý nghĩa tồn tại của giới mỹ thuật là gì?"

Viện trưởng suy nghĩ một chút: "Thư họa nên lấy việc trau dồi tình cảm, tu thân dưỡng tính, khám phá tư duy nhân văn làm mục đích chứ nhỉ? Giới mỹ thuật càng nên lấy việc giáo hóa dân phong, truyền thừa văn mạch đức dục, tăng thêm mỹ cảm cuộc sống làm trách nhiệm chính? Lần trước cậu cũng từng nói về việc cậu vẽ tranh ở chùa và lớn lên cùng Bồ Tát, đó mới chính là ý nghĩa của giới mỹ thuật, còn việc kiếm lời tạo thu nhập, mưu cầu lợi ích thì vẫn nên là mục đích thứ yếu."

Vạn Trường Sinh gật đầu: "Đúng là vậy, tôi nghĩ giữa trường đào tạo Đại Mỹ và Thục Mỹ không có mâu thuẫn, thậm chí nên coi là sự kết hợp bổ trợ cho nhau. Cơ sở giáo dục dân lập linh hoạt, náo nhiệt, có thể thực hiện đủ loại thử nghiệm khám phá; học viện mỹ thuật công lập thì nội hàm thâm sâu, bước đi trầm ổn. Trước kia có người thảo luận với tôi về sự khác biệt giữa đại học các nước Âu Mỹ, nói rằng đại học châu Âu dễ chịu ảnh hưởng của chính phủ, quan phương hơn, còn đại học Mỹ vì gần với các cơ sở thương mại hơn nên có lý luận biện học độc lập, tự do của riêng mình. Chúng ta chẳng phải có thể kết hợp cả hai để thử nghiệm sao."

Viện trưởng hỏi kỹ hơn về sự so sánh đại học Âu Mỹ này, rồi lại đổi một điếu thuốc khác: "Tôi từng sang Mỹ tu nghiệp du học hai năm, cũng từng đến châu Âu giao lưu khảo sát, sự khác biệt về phong cách mà cậu nói quả thực là có... Vậy cậu thấy phía mỹ viện có thể điều chỉnh gì tương ứng?"

Đây chính là điểm đáng yêu của những lãnh đạo kiểu chuyên gia, trong lòng ông vẫn coi mình là một nghệ sĩ. Vạn Trường Sinh cũng cười: "Việc này tôi không có tư cách để bàn luận lung tung, nhưng kỳ nghỉ đông năm nay, chương trình đào tạo mỹ thuật miễn phí về nông thôn đã có hơn vạn trẻ em tham gia, khoảng hè năm nay có thể vượt qua hai vạn lượt người. Tôi nghĩ Thục Mỹ có thể coi đây là trọng điểm để mình đẩy mạnh tuyên truyền. Học viện mỹ thuật không nên là nơi bí ẩn mà thế giới bên ngoài không hiểu rõ, nghệ sĩ cũng không phải là một nhóm người đóng cửa tự sướng, chúng tôi vẫn luôn nỗ lực quảng bá giáo dục mỹ thuật đến nhiều tầng lớp..."

Mở file PPT mà Hàn Hiểu Mẫn đã chuẩn bị, dữ liệu, hình ảnh, kết quả phân tích thống kê đầy đủ cả!

Tất cả thông tin liên lạc, bảng hỏi tình hình gia đình, phân bố độ tuổi, phân bố các cấp tỉnh thành huyện xã, tình trạng tỷ lệ thu nhập của hơn vạn thiếu nhi tham gia hoạt động kỳ nghỉ đông, những dữ liệu này khiến Viện trưởng nhìn mà kinh ngạc: "Các cậu làm đấy à?!"

Vạn Trường Sinh đùn đẩy trách nhiệm: "Hội sinh viên làm đấy, có trung tâm thể hình ông tặng, hội sinh viên dù sao cũng có một nguồn thu tài chính tương đối ổn định. Mấy lần hoạt động này đều là hội sinh viên toàn lực ủng hộ tham gia, bao gồm cả việc chuyển địa điểm trường đào tạo Đại Mỹ bây giờ, sau khi chuyển đi, địa điểm cũ sẽ được dùng để xây dựng thị trường giao lưu tác phẩm nghệ thuật sinh viên Đại học Giang Châu, đây cũng là trọng điểm của hội sinh viên và sở giáo dục thành phố năm nay, tiền đề là trường đào tạo phải dọn đi."

Viện trưởng đâu có ngốc, cuối cùng bật cười: "Vạn Trường Sinh, tuổi cậu không lớn mà tâm tư nhiều thật đấy."

Vạn Trường Sinh cũng cười: "Ông coi là viên hoạt thế cố hay công phu tâm cơ đều được, nhưng trong lòng tôi thực ra rất đơn giản, không cần phải vắt óc thiết kế. Khiến người tham gia được lợi, khiến các bên đều có chỗ tốt, đây vốn dĩ là phương pháp không hai để thúc đẩy tình thế tiến lên. Ngày càng nhiều người học mỹ thuật, hiểu mỹ thuật, dù cuối cùng không bước chân vào học viện mỹ thuật, nhưng ít nhất họ đều biết chuyện gì đang xảy ra, người có thiên phú còn có cơ hội lựa chọn, thế là đủ rồi."

Viện trưởng nghĩ ngợi: "Vậy giờ cậu thấy chúng ta thúc đẩy xây dựng lại trường trung học trực thuộc thì thế nào?"

Vạn Trường Sinh vẫn lắc đầu: "Không thế nào cả, vẫn là cái ví dụ vừa nãy, tại sao trường phụ thuộc lại biến mất, chính vì không thích ứng với sự thay đổi của thời đại. Chỉ là vì sự biến mất này ảnh hưởng rất nhỏ, mất thì cứ mất thôi, không mang lại nỗi đau đớn to lớn và cần bù đắp gì, giờ cưỡng ép xây lại, ông thấy có ý nghĩa lớn không?"

Ý của Viện trưởng là: "Nhưng giai đoạn này mỹ viện cũng cần tạo ra một vài thay đổi, tôi hy vọng có thể có một mảng mới để khơi gợi sức sống."

Vạn Trường Sinh không mấy lạc quan, nhưng không nói gì.

Đây không phải chuyện cậu nên nói với Viện trưởng.

Viện trưởng cũng không nói suy nghĩ của mình là gì, chuyển sang hỏi về hướng sáng tác hiện tại của Vạn Trường Sinh.

Vạn Trường Sinh hơi bất ngờ, quả thực cậu đã hai ba tháng không có tác phẩm mới rồi!

Gần đây thứ đầu tư nhất, có kết quả nhất, lại chính là đống kịch bản phim kia, không dám nói ra đâu.

Không phải sợ lộ bí mật thương mại, chủ yếu là nói với Viện trưởng họa sĩ sơn dầu rằng mình đang mày mò kịch bản phim, chẳng phải là tìm mắng sao?

Chỉ có thể lấy từ cuốn sổ ký họa nhỏ trên người ra, nơi cậu bắt đầu suy nghĩ về sự kết hợp Đông Tây kể từ khi đi Bắc Kinh tham gia triển lãm Thanh niên: "Quách Giáo sư bảo tôi tìm phong cách cá nhân, ký hiệu hóa trên điêu khắc, tôi cũng đã thử làm điêu khắc thép không gỉ, nhưng cuối cùng tôi vẫn muốn biểu đạt sự kết hợp Đông Tây, vẻ đẹp dung hợp của hiện đại và cổ điển. Ở Bắc Kinh, tôi đã đi khảo sát Khách sạn Hương Sơn, rồi lần theo con đường khám phá kết hợp Đông Tây của các đại sư kiến trúc, đi Tô Châu khảo sát bảo tàng ở đó, mấy khía cạnh này khiến tôi cảm xúc rất nhiều, đại sư cũng là không ngừng khám phá tiến lên trong suốt mấy chục năm tháng đó..."

Nhắc đến chuyên môn, Viện trưởng như biến thành người khác, hoàn toàn không có dáng vẻ lãnh đạo, thuốc cũng không hút, thần tình cũng vui vẻ trôi chảy, ghé sát vào cuốn sổ ký họa xem rất kỹ: "Khách sạn Hương Sơn tôi từng ở rồi, bức tranh đó của Triệu Vô Cực chắc chắn cũng từng xem. Thực ra đừng nói, gần hai mươi năm trước tôi thực sự từng mượn ý tưởng từ bức tranh này của ông ấy, tôi cũng từng loay hoay mấy năm trời về phái tranh trừu tượng, hồi đó thực sự là dằn vặt, gần như nghi ngờ bản thân mình có biết vẽ hay không..."

Khi Vạn Trường Sinh nói về cảm nhận đêm tuyết, Viện trưởng càng vỗ tay khen hay: "Hiểu rồi! Cậu vừa nói loại cảm nhận này là tôi hiểu ngay! Tôi đi vào mùa hè! Giờ Bắc Kinh còn tuyết không? Còn không? Tôi muốn lập tức đi xem thử!"

Hội trưởng Hội sinh viên cạn lời: "Đã vào xuân rồi... mấy năm gần đây nghe nói Bắc Kinh ít tuyết."

Viện trưởng theo chủ nghĩa định mệnh: "Tôi... số mà! Đây chính là số mà! Cậu chỉ ở có một ngày, tình cờ gặp đúng đêm tuyết, hồi đó tôi đi họp hơn nửa tháng, ngày nào cũng nhìn bức tranh đó, nhìn đến mức tôi bị ngẩn ngơ, căn bản không liên tưởng đến chỗ này!"

Đến khi Vạn Trường Sinh giải thích cảm nhận khi đến Bảo tàng Tô Châu, giọng điệu của Viện trưởng đã giống lão Đồng và những người khác rồi, còn kéo dài giọng trêu chọc: "Ồ... hèn gì là đi Tô Châu cùng với cô giáo Tô mới đến kia, tôi nhớ hình như cô ấy là người Tô Châu, tôi còn tưởng cậu đến nhà cô ấy, hèn gì lại đến mức tạt axit cậu..."

Vạn Trường Sinh nghiến chặt răng, mình đã bao giờ làm loại chuyện này đâu cơ chứ!

Quả nhiên Viện trưởng đã không còn coi cậu là sinh viên: "Cậu vẫn nên chú ý một chút, lần trước thấy ánh mắt của thư ký hội sinh viên nhìn cậu đã khác rồi. Tuổi trẻ khinh cuồng, phong lưu phóng khoáng là điều không tránh khỏi, nhưng chuyện cậu với người mẫu thì cũng nên kín tiếng chút."

Cái gì gọi là không thể tránh khỏi!

Vạn Trường Sinh đoán những chuyện bát quái phía sau đã cả một sọt rồi: "Tôi không có!"

Viện trưởng ậm ừ: "Được được được, không có, không có, tôi nhắc lại với cậu một cách rất nghiêm túc chuyện này, vấn đề tác phong là điều duy nhất cậu cần đề phòng lúc này, cậu còn quá trẻ..."

Vạn Trường Sinh muốn tranh luận, mình mẹ nó khi nào có vấn đề tác phong cơ chứ!

Bị Viện trưởng nhẹ nhàng lướt qua: "Tôi nói như vậy cậu phải nhớ kỹ trong lòng, có thì sửa, không thì cố gắng thêm! Nhớ chưa?"

Bốn chữ cuối thậm chí còn hơi nghiêm khắc một cách cố ý.

Vạn Trường Sinh chỉ có thể khinh bỉ trong lòng, giới nghệ thuật các ông mới là nơi dễ lật thuyền vì vấn đề tác phong đến thế nào cơ mà!

Vậy nên lần trò chuyện này với Viện trưởng coi như kết thúc khá viên mãn, Vạn Trường Sinh cảm thấy mình đã giải thích rõ ràng suy nghĩ của bản thân với đại lão, hóa giải mối quan hệ lúng túng giữa trường đào tạo với mỹ viện, giữa Hội Đại Mỹ với mỹ viện.

Cuối cùng cam kết sau khi nhập học sẽ nhanh chóng sáng tác tác phẩm mới, lại mời Viện trưởng đến chỉ đạo.

Cuối cùng cũng khom lưng cúi chào đi ra, thở phào nhẹ nhõm.

Không phải là có áp lực quá lớn, mà là trong lòng Vạn Trường Sinh, cậu thà đối mặt với một nghệ sĩ hơn là một lãnh đạo.

Căn nhà công vụ của Cẩu Giáo sư đã trả lại cho phía học viện, nhưng Vạn Trường Sinh chắc chắn đã được ghi danh ở chỗ bảo vệ, vừa đi ra người ta đã ân cần hỏi han: "Chân khỏi hẳn rồi chứ, tôi nói người đó đáng bị bắn bỏ!"

Vạn Trường Sinh vội vàng cảm ơn.

Khi đến quán bar, tự nhiên từ ông chủ đến các họa sĩ đều đồng thanh reo hò!

Hàn Hiểu Mẫn có lẽ đã uống hai ly, gò má ửng hồng cũng cười theo.

Vạn Trường Sinh chủ động yêu cầu hôm nay mình bao, rồi mới ngồi xuống nâng ly.

Lão Đồng và mọi người đương nhiên cũng quan tâm chuyện Vạn Trường Sinh nói chuyện với "lão đại" về mối quan hệ giữa trường đào tạo và mỹ viện thế nào.

Vạn Trường Sinh nói vắn tắt lược bỏ đầu đuôi, nhấn mạnh đó là mối quan hệ bổ trợ, trường đào tạo chủ yếu là định vị phục vụ tốt toàn diện cho mỹ viện.

Vẫn bị các họa sĩ trẻ trung niên trêu chọc một hồi, dám nói là bổ trợ, đó cũng có nghĩa là ngang hàng với mỹ viện rồi, phải phạt ba ly.

Vạn Trường Sinh vội ra hiệu nói mình uống ít thôi, da dẻ vẫn chưa lành hẳn, uống rượu vào máu lưu thông nhanh, nếu tắc nghẽn ở vị trí tổn thương thì ngứa khó chịu lắm...

Mọi người lại toàn thể chiêm ngưỡng vết thương của Vạn Trường Sinh, thế mà có người bảo trông khá có mỹ cảm logic...

Lão Đồng lại ngồi ở góc cười quỷ dị, không nói gì.