Trên mặt tất cả mọi người gần như đều hiện lên cùng một loại biểu cảm: Mày là thằng nào thế?

Bất cứ người qua đường nào từng ghé qua hiện trường quay phim đều có cảm nhận lớn nhất là ai nấy cũng đều cực kỳ "ngầu". Từ quay phim, chị trang điểm, người chỉnh đèn, đạo cụ, từ diễn viên chính đến phụ, thậm chí cả mấy đứa chạy cờ cũng đều mang vẻ kiêu ngạo trên mặt.

Có lẽ đời như kịch, ngày nào cũng xem diễn kịch, nên nét diễn trên mặt cũng hơi nhiều quá chăng.

Cho dù đoàn phim là một cấu trúc kim tự tháp tôn ti nghiêm ngặt, nhưng đối với người ngoài thì chắc chắn đều rất "bố đời".

Đặc biệt là với mấy thanh niên không danh không phận này, thói quen xét tuổi tác thứ bậc rất nặng nề, chỉ cần dùng ánh mắt của đại chúng cũng đủ để tẩy chay rồi.

Bị đạo diễn lớn mắng là chuyện đương nhiên, mày là cái thá gì mà có tư cách đến đây bàn ra tán vào?

Thế nào?

Trong tình huống này, đại đa số mọi người đều chần chừ không dám tiến lên, luống cuống không biết làm sao.

Việc này căn bản chẳng liên quan gì đến mình đúng không?

Có vô vàn lý do để thoái thác.

Cho nên đa phần mọi người đều sống một đời tầm thường vô vị.

Số ít người có dũng khí bước lên, biết phải xử lý thế nào không?

Người có cả dũng khí và trí tuệ, mới có thể nắm bắt được khi cơ hội đến.

Vạn Trường Sinh nếu lôi cuốn sổ phác thảo ra, thực sự vẽ một kịch bản biểu cảm theo lời Đạo diễn Tịch, thì nhiều nhất cũng chỉ đạt điểm trung bình.

Cậu bình thản bước tới, đối diện với một đống ánh mắt chuyên nghiệp đầy coi thường...

Cụ bà Quan dựa vào cột đèn bên cạnh, nở nụ cười như một người mẹ đang nhìn con chập chững tập đi.

Ba mẹ Tô thế mà lại nắm tay nhau, ánh mắt di chuyển nhanh giữa Đạo diễn Tịch và Vạn Trường Sinh, thỉnh thoảng còn liếc nhìn con gái.

Tô Mộc Nam tràn đầy vẻ hiếu kỳ, đây chắc chắn là một môi trường hoàn toàn mới lạ với cô, hiếm hoi lắm mới quên đi được mấy chuyện phiền toái kia.

Chị Mạn thì khoanh tay cười tủm tỉm, quan sát tất cả mọi người xung quanh, đặc biệt là diễn viên chính, quay phim, phó đạo diễn, biên kịch và những nhân vật có máu mặt khác.

Nhìn thái độ của họ đối với ông chủ Tịch lúc này, đạo diễn đang mượn chuyện nhỏ để răn đe nhiều người đấy mà.

Trong tai nghe thấy Vạn Trường Sinh lên tiếng chứ không phải vẽ: "Bác mặc bộ này chắc là người giúp việc thời Thượng Hải cũ, đúng không? Còn chú là... công nhân nhà máy, bác thì ăn mặc kiểu tiểu văn nhân có chút học thức, thầy giáo gì đó, còn chú mặc vest ghi-lê này chắc chắn là dân mua bán kiểu Tây rồi. Đây là ảnh tập thể đấy, ảnh tập thể về bách thái nhân gian đấy..."

Đạo diễn Tịch nhướng mày, dựa vào lưng ghế không kìm được quay đầu nhìn lại, chú trọng nhìn cô gái phương Nam khuôn mặt dịu dàng tĩnh lặng kia, rồi lập tức quay đầu nhìn Vạn Trường Sinh, còn chỉ trỏ về phía phó đạo diễn bên cạnh, cười đầy thâm ý.

Vạn Trường Sinh khắc con dấu còn có thể bắt chuyện với người ta, giảng một buổi học càng có thể tự mình "phiêu" rồi khuấy động bầu không khí, huống hồ gì là cái hiện trường nhỏ với mười mấy diễn viên, mấy chục nhân viên hỗ trợ trước mắt?

Cậu cứ tự nhiên nói: "Khoác bộ quần áo này lên, chú chính là người này rồi. Chú nên nghĩ rằng chú đang xách chai rượu, đó là say sưa trở về. Tại sao phải say? Tiền công khó kiếm, bên ngoài đã có chiến tranh rồi, cái chú quan tâm chỉ là công việc của mình thôi, ai đánh ai chẳng liên quan gì đến chú, vì chú không nghĩ được xa thế. Nhưng chiến tranh vẫn ảnh hưởng đến chú, nhà máy ngừng việc, tiền lương không phát ra được, hôm nay tìm cai thầu vay trước ít tiền mà không vay được, uống chắc cũng được nửa cân rồi, lâng lâng, chỉ có thế mới quên được những phiền não đó. Thế nhưng phải về nhà chứ, vợ con còn đang đợi, ngày mai nên chạy về quê, hay là cứ tiếp tục lây lất ở cái thành phố này..."

Diễn viên quần chúng mặc đồ công nhân ngơ ngác, cậu đang bịa chuyện với tôi đấy à?

Tôi chỉ đến để kiếm phí diễn quần chúng hôm nay thôi, nghĩ nhiều làm gì?!

Đúng vậy, rất nhiều người đều nghĩ như thế, cho nên họ cũng chẳng khác gì người công nhân mà Vạn Trường Sinh nói từ gần trăm năm trước, nhưng bên cạnh vẫn có người hiểu.

Người kẹp cặp tài liệu hiểu ra: "Tôi... tôi chắc là nhân viên quèn của hãng buôn Tây, bình thường còn khá tự phụ đúng không? Giờ bên ngoài bến cảng đều bị phong tỏa hết rồi, người Tây đều chạy sang khu tô giới, tôi... tôi đang do dự có nên gọi cô đồng nghiệp của mình trốn cùng nhau không?"

Vạn Trường Sinh vỗ tay mạnh: "Ý là thế đấy! Cái suy nghĩ này, cảnh quay này, có lẽ chỉ cần bác một ánh mắt một cử động, nhưng thực tế bác có cả một cuộc đời. Lần tới có lẽ cần bác có đôi câu thoại, sống rồi! Biết không, hình tượng nhân viên quèn kiểu Tây này của bác sống rồi!"

Cậu quay đầu còn xúi giục người khác: "Bác cầm gói thuốc, phần nhiều là trong nhà có người ốm, áo xống bác cũng sờn cũ rồi, tâm trạng chắc chắn không tốt lắm nhỉ? Bác thấy hai tên Hán gian này, sẽ nghĩ thế nào? Dù sao đi nữa, vẫn là do bọn chúng dẫn người Nhật tới mà? Vậy biểu cảm nên là gì?"

Có người cuối cùng cũng lên tiếng: "Cậu... làm nghề gì đấy?"

Vạn Trường Sinh nói như lẽ đương nhiên: "Tôi vẽ tranh. Mấy chục mấy trăm nhân vật chúng tôi đều vẽ như thế. Bất kỳ nhân vật nào đứng đó, biểu cảm hành động của hắn xuất phát từ đâu? Từ thân phận của hắn chứ! Tất cả mọi thứ cấu thành nên thân phận của hắn, mới tạo ra biểu cảm hành động tất yếu đó. Bác đóng vai người giúp việc thì có ánh mắt trầm tư suy nghĩ không? Không đâu, bác chỉ quan tâm đến mấy chuyện vụn vặt của mình thôi. Ngay cả khi ngồi xổm, chân bác cũng phải hướng ra ngoài... bởi vì thường xuyên ngồi xổm dọn dẹp làm việc, bàn chân theo thói quen sẽ chĩa ra như vậy. Người vẽ chúng tôi, khổng tước nhấc chân, chó săn đá chân là bên nào cử động trước, đều phải quan sát. Bác đóng phim thế này gọi là tận tâm? Chính là đem mấy giây phim này, nghĩ cho thấu đáo thân phận nhân vật phía sau."

Có người vẻ mặt khinh thường, có người cười gượng, cũng có người đang động não, tất nhiên phần nhiều là nhìn đạo diễn.

Đạo diễn Tịch thấy thoải mái: "Nhìn tôi làm gì? Đừng thấy người ta trẻ, tuổi nhỏ mà lấy được ba cái giải vàng toàn quốc, trước cổng Học viện Hý kịch của chúng tôi còn dựng bia cho cậu ấy đấy. Có những thứ đúng là đã định sẵn như vậy, tại sao có những người ở Học viện Hý kịch đóng vai quần chúng cả đời vẫn có thể trở thành nghệ sĩ nhân dân? Bất cứ lúc nào chỉ cần cho họ cơ hội là họ đều có thể tỏa sáng, chính là vì họ không lúc nào là không đang nghiền ngẫm nhân vật như cái bí quyết mà cậu thanh niên này đang truyền thụ cho các người vậy. Cậu ấy đi giảng bài một giờ bao nhiêu tiền nhỉ?"

Tất cả các kiến trúc bên trong bối cảnh thật của hẻm nhỏ đều là dựng thật, lúc này hơi im lặng, đều lắng nghe đạo diễn nói chuyện với giọng điệu đầy tự tin.

Vạn Trường Sinh mặt dày, vẫn đứng ở giữa nói xong từng người một, mỗi vai quần chúng, chỉ dựa vào quần áo trên người và vật trong tay họ, phân tích xem thời đại đó là người như thế nào, chỉ thiếu chút nữa là bịa luôn ra tên họ, còn tiện thể ghép cho hai cặp vợ chồng.

Đợi đến khi cậu lại vác cái mặt dày lui ra cạnh màn hình giám sát nịnh nọt: "Đạo diễn Tịch, ngài xem thế được chưa ạ?"

Đạo diễn suýt chút nữa đá cho cậu một cái: "Nếu không phải thời gian gấp, tôi gọi cậu lên diễn luôn đấy! Đến đây, đến đây, cố gắng một lần là xong!"

Quả nhiên là một lần là xong.

Diễn kịch nói toạc ra thì đơn giản như vậy đấy, nghiền ngẫm nhân vật là thực lực mềm, là đạo đức nghề nghiệp. Nghiền ngẫm tới nơi tới chốn rồi có kỹ thuật biểu hiện ra hay không, đó là thực lực cứng, là công phu.

Đạo lý thực sự rất đơn giản, kẻ chạy cờ chết cũng có thể chạy ra danh tiếng, nhưng lại có bao nhiêu người có thể đảm bảo mười năm như một nghiêm túc chạy cờ đây?

Cụ thể đến từng ngày, chẳng qua cũng chỉ là công việc "làm sư ngày nào hay ngày đó" thôi, được chăng hay chớ vậy.

Đạo diễn Tịch nhìn những thay đổi ít nhiều trên màn hình giám sát, vỗ tay đứng dậy: "Thu dọn đi! Chuẩn bị cảnh tiếp theo... giữ vững đà này, tiến độ chắc chắn sẽ nhanh hơn nhiều!"

Mặt mọi người vội vàng thở phào nhẹ nhõm, đối với nhiều người mà nói, đây mới là phần thưởng thiết thực nhất, chỉ mong mỗi cảnh quay một lần là xong.

Vị đạo diễn hơi lộ vẻ mệt mỏi xoay người nhận lấy trà của trợ lý, nhưng lại nói với Vạn Trường Sinh: "Chạy đi Cô Tô làm gì? Suốt ngày chạy ngược chạy xuôi như con khỉ, ở lại đây vài ngày theo tôi ở đoàn phim không được à?"

Vạn Trường Sinh rất áy náy vì làm chậm trễ thời gian về nhà của người Cô Tô, vội vàng gọi ba người nhà họ Tô qua chụp ảnh chung: "Là đồng nghiệp, giáo viên ở Học viện Mỹ thuật của cháu, thay cháu làm hướng dẫn viên ở Cô Tô, từ cha mẹ đã là khán giả trung thành của ngài rồi..."

Mẹ Tô kích động chắp hai tay trước ngực: "Là fan trung thành đấy, lời thoại của ngài trong 《Nam Bình Vãn Chung》, tôi thuộc lòng hết! Phương thảo..."

Ba Tô cố gắng trấn tĩnh, nhưng lại không chút biến sắc chen vị trí với vợ, tranh thủ góc đứng gần đạo diễn hơn!

Tô Mộc Nam khá hơn chút, dịu dàng cúi chào: "Chào ông Tịch, từ nhỏ cháu đã được cha mẹ dạy bảo học hỏi theo các vai diễn của ông, rất vinh hạnh được gặp ông."

Đạo diễn Tịch cười rất xã giao, giãn lông mày xã giao: "Trường Sinh làm phiền mọi người rồi. Nào nào, Tiểu Mạn, chụp giúp chúng tôi tấm ảnh. Ừm, cười lên nào. Cô bé có lạnh không? Hai ngày nay Thượng Hải giảm nhiệt, chúng ta đến đằng kia ngồi uống chút trà nóng."

Sau đó ánh mắt mới chú ý đến vị khách thứ năm, Cụ bà Quan đang đứng không tiếng động giữa rừng giá đèn bên cạnh, ánh sáng ở đó không mạnh lắm, nhưng dù vậy, Đạo diễn Tịch vẫn nhìn ra sự phi phàm.

Nghệ sĩ sở dĩ có thể trở thành nghệ sĩ, chính là vì sự nhạy bén của họ trong những khâu như thế này.

Có thể phát hiện ra những chi tiết nhỏ nhặt trong cuộc sống, rồi thông qua thủ pháp nghệ thuật để chắt lọc và thể hiện.

Có người nói cả đời chưa từng phát hiện ra sự thay đổi ánh mắt trong ánh nhìn của người khác, chính là vì thiếu khả năng quan sát cảm nhận này.

Vạn Trường Sinh có thể từ một bộ quần áo mà dẫn dắt ra cả một cuộc đời, Đạo diễn Tịch có thể từ tư thế đứng, thần thái và ánh mắt đối diện của bà cụ mà cảm nhận được nhiều hơn thế.

Đạo diễn thực ra chính là nghề chuyên làm việc này.

Diễn viên lúc trước dặn dò đừng để Đạo diễn Tịch mệt mỏi đang ở ngay bên cạnh, căn bản không dám tùy tiện nói chuyện.

Cụ bà Quan lại chủ động cười bước tới đưa tay: "Cảm ơn đã chiếu cố Trường Sinh. Đứa nhỏ này có chí hướng cũng có nhân phẩm, giờ chỉ xem rốt cuộc nó có thể đi đến độ cao nào thôi. Tôi là sư nương của nó, họ Quan."

Đạo diễn Tịch nắm lấy tay bà, nghiêm túc nhìn chăm chú vài giây: "Hình như... đã gặp bà ở đâu rồi, tôi..."

Cụ bà Quan gật đầu: "Mười mấy năm trước thì phải, ở xưởng phim Thục Xuyên."

Không hề có vẻ kiêu ngạo, thoải mái như hai bà cụ đang tán gẫu.

Đạo diễn Tịch được xác nhận thì có chút khó tin, lại bật cười: "Tôi... thực sự không ngờ tới. Ồ, đúng đúng đúng, trách không được lần trước cái vụ phòng cháy gì đó, bên hậu cần bảo với tôi là phía Thục Xuyên cũng có người điều tra hỏi han, ha ha ha, sức khỏe bà trông vẫn rất khỏe mạnh!"

Nắm lấy tay Cụ bà Quan lắc hai cái rất vững chãi.

Cụ bà Quan vẫn bình tĩnh: "Chúng tôi đều là thầy cô của Trường Sinh, vậy thì có trách nhiệm trông chừng thằng bé trưởng thành cho tốt, cũng chứng tỏ chúng tôi đều nhìn thấy điểm sáng trên người nó, thứ mà thời đại này cần."

Đạo diễn Tịch khẳng định chắc nịch: "Đúng!"

Đám diễn viên bên cạnh mắt như muốn rơi xuống đất.

Ánh mắt ba mẹ Tô nhìn Vạn Trường Sinh lúc này, chắc chắn lại có chút khác biệt.

Vạn Trường Sinh cứ coi như bà cụ đang tán gẫu thôi.