Lưu Bưu cười nhạo: "Mày nghi thằng nhóc đó là thị trưởng? Không thể nào đâu nhỉ? Người đó cũng trẻ quá mức rồi?"
Hổ Tử lắc đầu, nói: "Tao nghi lão già kia mới là thị trưởng!"
Lưu Bưu ồ một tiếng: "Lão già khọm đó hả? Lão già đó trầm ổn bình tĩnh, nghe mày nói thế, tao cảm thấy cũng rất có khả năng. Thị trưởng đại nhân rảnh rỗi không có việc gì đi ngồi cái xe trung chuyển rách nát này, là định đi đâu đây?"
Hổ Tử nói: "Không biết. Tình hình này phải mau chóng quay về báo cáo."
Lại nói đến Lý Nghị và những người khác lên xe.
Cặp vợ chồng tài xế nhìn Lý Nghị bằng con mắt khác, liên tục cảm ơn.
Xe khởi động. Lý Nghị trò chuyện với người phụ nữ theo xe, hỏi cô về tình hình an ninh ở khu vực này.
Những người trên xe bàn tán xôn xao, đều nói an ninh ở đây rất tệ, lưu manh côn đồ và bọn cướp đường trấn lột xe cộ đặc biệt nhiều. Người đi bộ còn đỡ, những chiếc xe từ nơi khác đến đây thường xuyên bị tống tiền.
Người phụ nữ theo xe nói: "Chúng tôi đều là người bản địa nên họ mới không làm khó dễ đặc biệt, nếu là xe biển số ngoại tỉnh, lọt vào tay bọn họ thì khó mà thoát thân. Lần trước có một người Việt Đông, lái xe hơi đi ngang qua đây, bị Lưu Bưu và đám người đó chặn ngay giữa đường, tống tiền mất một vạn tệ! Không đưa tiền là đòi đánh gãy chân người ta đấy!"
Lý Nghị nhíu mày, thầm nghĩ hạng người này cư nhiên cuồng cuồng đến mức này! Còn có vương pháp hay không? Nhìn đám dân cảnh vừa nãy và đám cướp đường này, rõ ràng là cùng một bọn, đám người này sở dĩ dám làm càn như vậy, là có liên quan đến việc không làm tròn trách nhiệm của cơ quan chấp pháp địa phương!
Những lời bàn tán của bách tính giống như từng tiếng tố cáo, gõ vào tâm khảm Lý Nghị.
Xe đến huyện Tam Hợp.
Huyện Tam Hợp so với huyện Cát thì rõ ràng cao hơn hai bậc, điểm này, có thể nhìn ra từ mức độ phồn hoa của phố xá.
"Huyện Tam Hợp làm cũng khá đấy nhỉ!" Lương Phượng Bình nói: "Cảnh quan đô thị sạch sẽ, thương nghiệp phát triển."
Lý Nghị nói: "Một nơi có thể giàu có, luôn có nguyên nhân của nó. Từ huyện Tam Hợp đi hương Hoàng Kim Phố mất bao lâu?"
Lương Phượng Bình nói: "Khoảng một tiếng."
Lý Nghị trầm ngâm: "Nói như vậy. Cái hương Hoàng Kim Phố này, cách xa thành phố, vậy tại sao nó lại có thể phát triển thành hương giàu có nhất thành phố này? Nó có sản xuất khoáng sản gì không?"
Lương Phượng Bình nói: "Không có, đây chỉ là một hương trấn rất bình thường. Tôi nghe nói người ở hương này, đầu óc đều vô cùng linh hoạt, đều ra ngoài làm ăn lớn!"
Lý Nghị nói: "Người cả một hương đều ra ngoài làm ăn lớn, làm ông chủ lớn? Chậc chậc. Thế thì không thể đùa được!"
Lương Phượng Bình nói: "Người trong hương, tính kỹ ra thì đều có thể kéo vào chút quan hệ thân thích. Một người ở bên ngoài làm ngành nghề nào đó phát tài, sẽ kéo theo người thân bạn bè của mình cùng ra ngoài phát tài, lâu dần, người ta đều chạy ra ngoài phát tài cả."
Lý Nghị cười ha ha: "Nói rất có lý. Tiền bạc ấy mà, dù sao cũng kiếm không hết, người làm cùng một loại hình kinh doanh nhiều lên, ngược lại càng dễ hình thành ngành nghề quy mô, lại có thể chăm sóc lẫn nhau. Xem ra người hương Hoàng Kim Phố này rất biết suy nghĩ vấn đề đấy! Nếu tất cả những người thành đạt đều có thể nghĩ như vậy, làm như vậy, dẫn dắt người quê hương cùng làm giàu, thì chính phủ sẽ đỡ biết bao nhiêu việc!"
Lương Phượng Bình nói: "Tôi cũng chỉ là nghe nói, chưa từng đến hương Hoàng Kim Phố, cũng không biết tình hình cụ thể ra sao."
Lý Nghị nói: "Chúng ta đi xem thử, tham quan cái hương giàu có nhất Miên Châu này! Hương như vậy, đáng để chúng ta học tập, quảng bá kinh nghiệm thành công của họ!"
Từ bến xe đón xe đi hương Hoàng Kim Phố.
Chuyến xe này rất ít người ngồi, chưa đầy ghế đã chạy ra khỏi thành phố.
Lý Nghị hỏi người phụ nữ bán vé đi theo xe: "Chị à, sao ít người thế này? Bình thường đều như vậy sao?"
"Xe đi hương Hoàng Kim Phố thì như vậy đấy! Người ở đó đều có tiền, hầu như nhà nào cũng có xe hơi, không thèm ngồi loại xe trung chuyển nhỏ như chúng tôi."
Lý Nghị nói: "Ồ? Giàu có vậy sao?"
"Các anh là người nơi khác?" Người phụ nữ theo xe hỏi.
Lý Nghị nói: "Phải, đi hương Hoàng Kim Phố làm chút việc."
"Các anh cũng là ra ngoài làm loại kinh doanh đó chứ gì?" Người phụ nữ theo xe hỏi, giọng điệu rõ ràng khác hẳn, lộ ra vẻ mặt căng thẳng và cảnh giác.
Lý Nghị cười: "Chúng tôi không phải làm kinh doanh, nghe nói hương Hoàng Kim Phố là hương giàu có nhất thành phố Miên Châu, cảm thấy rất tò mò nên muốn đi xem thử."
"Hóa ra là vậy, sợ chết khiếp tôi đi!" Người phụ nữ nói: "Tôi cứ tưởng các anh cũng giống như họ, ra ngoài làm loại kinh doanh kia chứ!"
Lý Nghị ngạc nhiên: "Họ làm cái nghề gì mà đáng sợ vậy?"
"Không có gì, không có gì!" Người phụ nữ xua xua tay, không nói tiếp với Lý Nghị nữa.
Lý Nghị cũng không để tâm, dọc đường thưởng thức phong cảnh làng quê bên ngoài.
Cây lương thực chính của tỉnh Tây Xuyên có lúa nước, lúa mì, ngô và khoai lang, bốn loại này; cải dầu cũng là một giống cây nông nghiệp chính, nhưng không thuộc loại lương thực chính.
Thời kỳ gieo hạt lúa mì ở bồn địa Tây Xuyên thích hợp từ cuối tháng mười đến giữa tháng mười một; thời kỳ thu hoạch lúa mì diện rộng là từ cuối tháng tư đến đầu tháng năm.
Thời kỳ gieo trồng khoai lang, gieo vào mùa xuân thì thường thu hoạch vào mùa hè, gieo vào mùa hè thì thường thu hoạch vào mùa thu, gieo vào mùa thu thì thường thu hoạch vào mùa đông. Trong đó mùa thu và mùa đông là mùa thu hoạch rộ.
Mùa này, ngoài đồng đang là thời điểm lúa mì và khoai lang khắp nơi. Đâu đâu cũng có thể thấy những người nông dân bận rộn.
"Miên Châu là một nơi tốt đấy!" Lương Phượng Bình thấy Lý Nghị nhìn đến xuất thần, bèn khơi chuyện.
Lý Nghị nói: "Nông nghiệp hiện nay tuy phát triển, nhưng gánh nặng của nông dân vẫn rất nặng nề! Quanh năm suốt tháng bận bịu trên đồng ruộng, nhưng lại chẳng thu hoạch được bao nhiêu. Sự trả giá và thu nhập như vậy là không cân xứng. Vì thế, tính tích cực trồng trọt của nông dân mới không cao, đều muốn chạy ra ngoài đi làm thuê kiếm sống."
Lương Phượng Bình nói: "Trên đồng ruộng chỉ có thể trồng được cây hoa màu, chu kỳ sinh trưởng của cây hoa màu dài, giá cả lại rẻ, đây thật sự là chuyện không còn cách nào khác!"
Lý Nghị nói: "Hàng ngàn năm nay, nông dân đều dựa vào đồng ruộng để sinh tồn. Đất đai là tài sản lớn nhất của nông dân. Hiện nay chúng ta muốn cải thiện thu nhập của nông dân thì vẫn chỉ có thể làm bài toán trên đất đai. Làm sao sử dụng tài nguyên đất đai hiệu quả, sản xuất ra giá trị lớn hơn, đây là việc chính phủ chúng ta cần phải suy nghĩ."
Lương Phượng Bình nói: "Trước kia khi cậu làm việc ở Liễu Lâm và Giang Châu, mô hình nhà kính và trồng trọt chăn nuôi sinh thái mà cậu quảng bá, tôi thấy là một hình thức rất tốt, có thể quảng bá mạnh mẽ ở Miên Châu."
Lý Nghị nói: "Phương pháp đó tất nhiên là rất tốt, nhưng tôi đang suy nghĩ, có phương pháp nào tốt hơn không, tận dụng tài nguyên đất đai đầy đủ hơn nữa, sản xuất ra hiệu quả cao hơn?"
Lương Phượng Bình nói: "Phương pháp tốt hơn? Lý Nghị, cậu có ý tưởng gì?"
Lý Nghị nói: "Lương lão, ông nhìn xem, chúng ta đi dọc đường đến đây, nhà cửa trong thôn xóm này có phải rất thưa thớt không?"
Lương Phượng Bình nói: "Nông thôn đều như thế này, có thôn nhà cửa xây sát nhau, là một khu dân cư lớn, có thôn thì nằm rải rác dưới chân núi bên bờ sông, nhìn chung là vô cùng phân tán. Nông thôn đất rộng người thưa, không bằng thành phố, nên việc xây nhà cũng có nhiều tính lựa chọn hơn."
Lý Nghị nói: "Tôi có một ý tưởng, nếu xây dựng nông thôn theo tiêu chuẩn đô thị, ông nói liệu có thực hiện được không?"
Lương Phượng Bình ngẩn ra, hỏi: "Nông thôn xây dựng theo tiêu chuẩn đô thị? Xây dựng thế nào? Người đô thị có công nhân, có nguồn thu nhập, nông dân chỉ có đất đai thôi!"
Lý Nghị nói: "Dự định của tôi là, lấy hương, trấn làm đơn vị, tập trung dân số của hương trấn này ở lại thị trấn để sinh sống, như vậy tất cả tài nguyên đất đai đều có thể tận dụng, dùng để khai thác sử dụng, tạo ra giá trị lớn hơn nhiều. Từ nay nông dân có thể giải phóng đôi tay khỏi ruộng đất, từ biệt lối sống trước kia, bước vào thời đại mới của sự thống nhất nông thôn và đô thị!..."
Lương Phượng Bình nghe đến mê mẩn, đợi sau khi Lý Nghị nói xong, ông vỗ tay ba cái chậm rãi, nói: "Lý Nghị, đây là một ý tưởng vĩ đại! Nếu thực sự có thể thực hiện, thì không khác gì một cuộc cách mạng nông nghiệp! Như vậy thì tất cả nông dân đều giống hệt người thành phố, cũng không tồn tại giới hạn thành thị và nông thôn nữa! Thế nhưng, nhiều nông dân như vậy, dựa vào cái gì để sinh tồn? Vấn đề này nếu không giải quyết tốt, sẽ là một vấn đề xã hội rất lớn."
Lý Nghị nói: "Sau khi các hộ dân phân tán tập trung sinh sống, đất thổ cư, ruộng, đất, núi, nương rẫy ban đầu của dân làng vẫn thuộc sở hữu của họ, tuy nhiên, không còn là chế độ khoán hộ gia đình như trước kia nữa, mà là một hợp tác xã tập thể hoàn toàn mới, gần giống với hợp tác xã nông nghiệp hiện nay. Mọi người lấy đất đai góp cổ phần, tiến hành khai thác và gieo trồng tập trung trên toàn bộ diện tích đất, triển khai thống nhất, mỗi người phát huy sở trường, phát triển kinh tế. Đất đai có thể được tận dụng triệt để, còn sức lao động dư thừa cũng có thể được sắp xếp công việc thống nhất..."
Lương Phượng Bình sau khi sự nhiệt tình ban đầu nguội xuống, trầm tư nói: "Ý tưởng như vậy rất hay, rất vĩ đại! Nhưng triển khai cụ thể thì e là trở lực không nhỏ. Nông dân đã quen với phương thức cư trú hiện nay rồi, liệu họ có thể chấp nhận phương thức cư trú tập trung hay không? Các hộ nông dân hiện nay đều là nhà cửa riêng biệt, nếu xây dựng theo tiêu chuẩn đô thị, thì mỗi hộ gia đình chắc chắn không thể có một ngôi nhà lớn nữa, chỉ có thể là một căn hộ chung cư hoặc một căn nhà tái định cư, liệu họ có đồng ý không? Những vấn đề xã hội liên quan trong đó quá lớn."
Lý Nghị nói: "Nhưng lợi ích và ưu điểm cũng là điều hiển nhiên, mọi người tập trung sống cùng nhau, có lợi cho y tế, dưỡng lão, giáo dục, đi lại, mua sắm vân vân, những sự thuận tiện và lợi ích trong cuộc sống này trước kia chỉ có cư dân đô thị mới được hưởng. Bây giờ nông dân cũng có thể được hưởng đãi ngộ này, đối với họ mà nói, vẫn rất có sức hấp dẫn."
Lương Phượng Bình: "Chuyện này vẫn cần thận trọng! Lý Nghị, cậu mới đến Miên Châu, chân chưa đứng vững, tuyệt đối không được nóng vội, kẻo nhận lại tác dụng ngược. Rất nhiều biện pháp cải cách không phải vì nó không tốt, mà là vì sự cản trở từ các phía nên không thể thực hiện được."
Vòng vo một hồi, lại vòng về con đường cũ của đấu tranh chính trị.
Tóm lại một câu, chính là chữ "Quyền"! Trong tay không có quyền, mọi thứ khỏi bàn!
Lý Nghị chậm rãi gật đầu, biết Lương Phượng Bình không phải cố ý dội gáo nước lạnh cho mình, mà là đang thiện ý nhắc nhở mình.
"Đến hương Hoàng Kim Phố rồi!" Người phụ nữ bán vé hét lớn một tiếng.
Chỉ có ba người Lý Nghị xuống xe.