Sở dĩ nói đợi sau khi trở về hãy tính, là vì Đường Dịch muốn tiễn Kỳ Tuyết Phong và Tống Khải, chàng muốn tiễn họ đến phía đông Đông Doanh, nhìn họ căng buồm ra Thái Bình Dương.

Bởi vì, người Hán vẫn chưa nhận thức được chuyến đi này có ý nghĩa gì, ngay cả Kỳ Tuyết Phong và Tống Khải, bao gồm cả những thủy thủ như Vương Tắc Hải, cũng chẳng hề hay biết.

Thế nhưng, Đường Dịch thì biết, chàng biết đây là một cuộc thám hiểm vĩ đại hơn cả việc mở mang bờ cõi ngàn dặm, hơn cả một trận đánh lập quốc, xứng đáng để chàng phải đích thân tiễn hành.

---❊ ❖ ❊---

Sáng sớm hôm sau, trên bến tàu của xưởng đóng tàu Hải Châu, người đông như kiến cỏ.

Chuyến ra khơi lần này có bốn chiếc bảo thuyền soái hạm dài năm mươi trượng, hai mươi bảy chiếc hải hạm dài ba mươi trượng, ngoài ra còn năm mươi ba chiếc tàu chở lương, thuyền hàng, mười bảy chiếc tàu chở ngựa, tổng cộng một trăm linh một chiếc.

Trên bến tàu, chỉ riêng thủy thủ đã lên tới hơn một vạn người, cộng thêm gia quyến tiễn đưa, công nhân xưởng tàu đến xem lễ, cả bến tàu Hải Châu gần như bị lấp kín.

Đường Dịch đứng trước mặt Tào Dật, Phan Phong, Kỳ Tuyết Phong, Tống Khải và gần vạn thủy thủ cùng vô số người chứng kiến, mạnh tay giật phăng một tấm lụa đỏ.

Trong chớp mắt, một tấm bia đá vuông vức cao hơn một trượng hiện ra trước mắt mọi người.

"Các ngươi!" Đường Dịch cất tiếng quát lớn.

"Là anh hùng của Hán gia!"

"Ta, lập bia cho các ngươi!"

---❊ ❖ ❊---

Trong chớp mắt, cả trường quay lặng ngắt như tờ, không ai không kinh hãi, đặc biệt là những thủy thủ bình thường như Vương Tắc Hải.

Ngay cả gia quyến, công nhân xưởng tàu đang xem lễ cũng đều nhìn nhau ngơ ngác, sững sờ như gà gỗ. Từ xưa đến nay, dân thường bao giờ có được vinh quang như thế, được người khác lập bia ghi chép?

Đây đúng là phong cách của Điên Vương, cách làm việc của Đường gàn dở. Lập bia cho bách tính, chỉ riêng điều này thôi, ai mà không kinh ngạc?

Trên bia không chỉ có công trạng của hơn một vạn thủy thủ trong chuyến đi này, mà còn có tên của từng người bọn họ, từng cái tên bình phàm không thể bình phàm hơn...

Thế nhưng, chính những cái tên bình phàm ấy lại được khắc trên bia, sừng sững tại xưởng tàu Hải Châu, lưu truyền giữa đất trời lồng lộng.

Ồ......

Sau giây lát sững sờ, thay vào đó là tiếng gào thét rung trời, sự phấn khích xé lòng.

Chỉ ngay khoảnh khắc này, ngọn lửa nhiệt huyết của vạn người trong đoàn tàu đã được nhen nhóm, bùng cháy. Đừng nói là bảo họ đi xa, dù Đường Dịch có bắt họ đi chết, e rằng cũng chẳng ai do dự nửa phần.

---❊ ❖ ❊---

Chỉ là một tấm bia thôi, nhưng trong lòng bách tính, nó lại nặng tựa ngàn cân! Đường Dịch xúc động nhìn tất cả mọi người trên sân.

Người Hán chưa bao giờ tê liệt, chỉ là họ bị kìm nén quá mức mà thôi. Từ xưa đến nay, có quân vương hô lớn "Dân vi bản", có văn nhân cuồng viết "Thiên hạ ưu".

Nhưng mấy ai thấu hiểu tâm thuật đế vương, nỗi sầu văn nhân? Lại có mấy ai thực lòng dựng một tấm bia bách tính trước mắt vạn dân?

Giống như năm trăm tấm bia chiến công của Hắc Kỵ Doanh ngoài Cổ Bắc Quan vậy, nhìn khắp cổ kim, những mãnh sĩ tráng liệt hơn Thân Đồ Minh Lương thì nhiều vô kể, quân nhân trung dũng hơn Hắc Kỵ Doanh cũng không phải là không có. Thế nhưng, có ai từng nghĩ đến việc lập một tấm bia, xây một tòa từ đường cho những binh sĩ bình thường chưa?

Đường Dịch không khỏi thầm tự giễu, chắc cũng chỉ có kẻ coi thường lễ giáo như mình mới dám làm thế này nhỉ?

Nhưng thôi mặc kệ, ai muốn chửi thì chửi. Nếu việc này có thể khơi dậy chút khí phách của người Hán, có thể đánh thức lương tri của một đám sĩ đại phu, thì cũng coi như đáng giá.

---❊ ❖ ❊---

Kỳ Tuyết Phong nhìn ba chữ lớn "Kỳ Tuyết Phong" đứng đầu trên bia, lòng không khỏi nóng ran, nhưng đồng thời cũng thấy bất an.

"Có cần thiết phải vậy không? Đợi khi Tuyết Phong mang vinh quang trở về, biểu dương công trạng cũng chưa muộn."

Đường Dịch kiên định nói: "Có!"

"Chỉ cần là đi ra ngoài, bất kể kết quả thế nào, đều là một đại công, đều nên được người đời ghi nhớ."

"Ít nhất là để cho hậu nhân biết, chúng ta dám đi ra ngoài, dám khám phá!"

Ngước nhìn hơn một vạn thủy thủ sắp ra khơi. Trong số họ, có thợ sửa tàu của xưởng, có sĩ quan hàng hải do Đường Dịch đào tạo trong Dân Học, có thủy thủ bình thường được chiêu mộ bằng trọng kim, và cả những binh tướng đã giải ngũ, chuyển về hộ tịch dân sự được Triệu Trinh tuyển chọn từ Cấm quân.

Đường Dịch chỉ tay xuống dưới tấm bia, mọi người lúc này mới nhìn thấy, dưới chân bia đá có một vạch kẻ, một vạch kẻ được lát bằng đá xanh, khác biệt hoàn toàn với đá đen trên bến tàu.

Trải dài từ nam chí bắc, kéo dài về hai phía.

"Vạch kẻ này, chính là 0 độ trên kính lục phân của các ngươi!"

"Tên là: Kinh tuyến gốc (Bản Sơ Tử Ngọ Tuyến)."

"Các ngươi từ nơi này xuất phát, rồi lại trở về đây. Đây chính là hướng về nhà của các ngươi!"

"Có một ngày, các ngươi lại từ nơi này xuất phát, cứ thế thẳng tiến không quay đầu, nếu như còn có thể trở về đây, thì đây không chỉ là hướng về nhà của các ngươi, mà còn là hướng đi của Đại Tống!"

Đường Dịch cũng chẳng quan tâm mọi người có nghe hiểu hay không, chỉ là đối mặt với dịp này, đối mặt với đám dũng sĩ này, chàng không kìm được muốn bộc bạch, không kìm được muốn nói hết những điều này ra.

Còn về "Kinh tuyến gốc"......

Thật ra, ban đầu Đường Dịch muốn gọi thẳng là "Đường Hoa Hồng". Đáng tiếc, Đại Tống chưa có khái niệm "hoa hồng", dù có gọi cũng chẳng ai hiểu.

Gọi thẳng là "Đường Nguyệt Quý"...... Thôi bỏ đi, nghĩ lại thấy hơi gượng gạo.

Lại chỉ tay vào tấm bia cao ngất:

"Tấm bia này sẽ mãi mãi đứng đây, chờ các ngươi trở về."

"Vạch kẻ này, sẽ mãi mãi chứng kiến những dũng sĩ Hán gia khám phá những điều chưa biết, chứng kiến các ngươi chinh phục biển cả như thế nào!"

Vương Tắc Hải nghe vậy, sắc mặt đỏ bừng, "Đường ca nhi cứ yên tâm! Ta thề, nhất định sẽ mang hải đồ chi tiết nhất về cho Đường ca nhi."

Đường Dịch cười, "Vậy nhờ cậy các vị rồi!" Chàng hít sâu một hơi.

"Lên tàu."

"Nhổ neo."

"Ra khơi!!!"

---❊ ❖ ❊---

---❊ ❖ ❊---

Lúc này, Ngô Dục và Vương Dịch tận mắt nhìn Đường Dịch dẫn đầu bước lên những con tàu khổng lồ kia, Vương Dịch không nhịn được bĩu môi, "Cái tên Điên Vương này, thật là..."

"Thật là cái gì?" Ngô Dục khẽ cười, nghiêng đầu nhìn người thông gia này.

"Thật là không nên lập bia cho bọn thợ thuyền?"

Vương Dịch bất bình, "Chẳng lẽ không đúng sao? Có nhục nhã tư văn!"

Ngô Dục lắc đầu không nói, muốn nói lại thôi. Trước đây có lẽ ông cũng nghĩ như vậy, lập bia là thù vinh! Đến Đại Tống, chỉ hận không thể là thù vinh dành riêng cho sĩ đại phu. Văn nhân không muốn chia sẻ thù vinh này với bách tính.

Thế nhưng giờ đây, Ngô Dục thật sự không nghĩ vậy. Có lẽ ông lão ngoan cố từng một thời này, đã bị Đường Dịch ảnh hưởng rồi.

Nhớ lại năm Khánh Lịch thứ tám, Hoàng Long múa lượn, Đường Dịch ở trước Tuyên Đức Môn, ngay trước mặt Quan gia cùng bá quan và vạn dân Khai Phong thực hiện sự kiện trọng đại đó. Lần ấy Đường Dịch đã lay động Văn Ngạn Bác, đồng thời cũng đặt ra cho bá quan một bài toán, làm sao để dẫn dắt lòng dân ý dân?

Mà đây chính là điểm lợi hại của Đường Dịch, đừng nhìn chàng điên, nhưng Ngô Dục biết nhóc con này thông minh đến mức nào. Lập bia, có thể có bảy phần chân tình, nhưng trong đó tất nhiên có ba phần là thu phục lòng người. Có cả ý đồ kích động quần chúng trong đó.

Không nói đâu xa, chỉ riêng tấm bia này thì có thể được cái gì? Thế nhưng trong mắt những thợ thuyền kia thì lại khác. Rất nhiều người vì tấm bia này, sẽ bán mạng cho Đường gàn dở.

Thế mà cũng chỉ là một tấm bia như vậy, bao nhiêu kẻ lại khư khư ôm lấy không muốn cho?

Nhìn Vương Dịch đầy vẻ tươi cười, nhưng ông không nhắc chuyện bia nữa.

"Nghe nói Khác Chi và Đại Lang quan hệ không hòa thuận?"

Vương Dịch vừa nghe, lập tức cau mày, "Không hòa thuận? Lão phu chỉ mong nó cách xa ta ra!"

Nói đoạn, còn liếc nhìn bóng lưng Đường Dịch, chán ghét nói: "Đồ điên không biết tốt xấu, không coi trọng lễ giáo!"

Hai người này đúng là nhìn nhau không thuận mắt, Đường Dịch không ưa Vương Dịch, còn Vương Dịch, một người theo chính thống Nho gia, thì làm sao xem trọng gã điên vô phép tắc như Điên Vương được?

"Khác Chi à!" Ngô Dục nhịn không được cười. "Khuyên ông một câu."

"Cái gì!?"

"Đừng chọc vào Đường Tử Hạo!"

"Hửm?" Vương Dịch khá ngạc nhiên. "Ngay cả ông cũng nói vậy sao?"

Trong mắt Vương Dịch, Ngô Dục không phải người không phân biệt được thân sơ lễ nghĩa. Ông ấy thân với Đường Dịch, nhưng vì thân mà dung túng kẻ thô lỗ này, mặc cho hắn phá bỏ lễ pháp, đó là hành vi của tiểu nhân.

Ngô Dục cười lớn, nhưng không tranh biện với ông, trong chuyện này có quá nhiều điều không thể nói rõ với Vương Dịch.

"Đại Lang không dễ dàng gì......"

"Dù không dễ dàng, hắn cũng không thể coi thường pháp độ chứ?"

Vương Dịch lên tinh thần, "Không nói đâu xa, cứ nói chuyện ở phủ Nhữ Nam Vương kia đi. Ta cũng có nghe nói, cả nhà đó tâm địa bất chính. Nhưng chuyện nghịch phạm có quốc pháp, có hình luật, hắn tư hình vọng vi, thì tính là cái gì?"

"Nếu ai cũng học theo hắn, thấy ai không vừa mắt liền tư hình xử lý, thì triều đình chẳng loạn hết sao?"

"Ai!" Ngô Dục thở dài. "Chuyện không đơn giản như Khác Chi nghĩ đâu."

"Sao lại không đơn giản?"

"Nói thế này đi." Ngô Dục đành phải nói. "Công của hắn lớn hơn tội của hắn, lợi của việc này cũng nặng hơn hại của nó!"

"......"

Vương Dịch vẫn bất bình, nhưng cũng nghe ra, Ngô Xuân Khanh có vài chuyện không muốn nói với ông.

Liếc Ngô Dục một cái, "Ta thấy ông á, bị tên điên này dỗ ngọt rồi, đánh mất quân tử chi đức."

"Hầy!" Ngô Dục nổi cáu, lão bạn già này càng nói càng quá đáng.

"Lại phải tranh biện một phen với Khác Chi mới được, để xem rốt cuộc là Dục đánh mất đức hạnh, hay Khác Chi mắt mù."

"Biện thì biện! Nó chẳng qua chỉ thu phục được một vùng Yên Vân thôi ư? Chỉ một công lao này, chẳng lẽ còn muốn hưởng dùng ngàn năm sao?"

Ngô Dục thầm khinh bỉ, "Một công? Một công này còn chưa đủ lớn sao? Hơn nữa, Đường Dịch đâu chỉ có một công? Công của hắn nhiều lắm."

Nhiều thứ, không rõ ràng như Yên Vân, nhưng điều này không có nghĩa là Đường Dịch không làm việc khác, hay nói cách khác là mười năm nay hắn chỉ làm mỗi chuyện Yên Vân đó.

Thực tế mà nói, ngoài Yên Vân, cải cách muối Tây Bắc, đại lộ Tống - Yên, còn có Thông Tế kênh, việc nào chẳng là công nghiệp ngàn thu?

Những việc lớn này chưa nói tới, nhiều thay đổi nhỏ nhặt trong những chi tiết, mọi người chỉ là chưa phát hiện ra, nhưng ý nghĩa của chúng lại chẳng nhẹ hơn những đại công phía trước chút nào. Ví dụ như, bảng đen và phấn trắng.

Hai thứ trông có vẻ nhỏ bé này, lại thay đổi triệt để phương thức giáo học truyền thống.

Cách làm này từ Quan Lan truyền ra, chỉ vài năm đã lan tỏa khắp Đại Tống. Thầy đồ từ cách truyền thụ khẩu truyền trước kia, đến nay kết hợp với bảng viết và giảng dạy, đã mang lại lợi ích cho biết bao Nho sinh?

Lại ví như, phiên âm.

Người đọc sách Đại Tống so với trước kia tuy không vì thế mà thay đổi, nhưng sau mười năm nỗ lực, mức độ phổ cập phiên âm Đại Tống đã vượt quá một nửa.

Nghĩa là, bách tính tuy không biết sách, không thông học, nhưng đã có thể thực hiện việc biết chữ cơ bản. Chỉ riêng điểm này thôi, tuyệt đối là công đức ngàn thu.

---❊ ❖ ❊---

---❊ ❖ ❊---

Đường Dịch nào biết ông già Ngô đang ra sức quảng bá cho mình, thật ra dù có biết, chàng chắc chắn cũng chẳng đoái hoài.

Cái lão ngoan cố đó, ông nói nhảm với lão làm gì chứ? Vương Tằng lão tướng công cũng vậy, đặt cho chàng cái tự "Khác Chi"......

Khác: cách vật, cùng lý. Thế mà Vương Dịch thì hay rồi, đúng là một hủ Nho, đến một phần mười cái chất của cha ông cũng chưa học được.

Lúc này, tàu đã nhổ neo, xuôi về đông bắc, dần dần rời xa đường bờ biển.

Hơn một trăm con tàu biển biên đội hành trình, đừng nói là Đại Tống, Đường Dịch kiếp trước cũng chưa từng tận mắt thấy bao giờ.

Hùng hùng hổ hổ cả một vùng, tàu đầu muốn nhìn thấy đuôi tàu cũng khó. Chỉ khi thân lâm kỳ cảnh, mới cảm nhận được nó chấn động đến nhường nào, tráng lệ đến nhường nào.

---❊ ❖ ❊---

Tàu đi được một ngày, không gió không sóng.

Sáng sớm hôm sau, Đường Dịch vừa thức dậy, bước lên boong tàu, không khỏi sửng sốt.

"Ừm? Đó là gì?"

Chỉ thấy bên mạn trái tàu, thấp thoáng một hòn đảo giữa màn sương sớm.

"Quần đảo Lưu Cầu? Hình như không nhanh thế đâu nhỉ?"

Vương Tắc Hải tiến lên chỉ cho chàng xem, "Đó là một hòn đảo cô độc vô danh, nhìn thấy nó, cứ hướng về đông bắc là tới Lưu Cầu."

"Hải thuyền của chúng ta thường dùng nó để định hướng."

"Đảo cô độc?" Đường Dịch cau mày, gần như rạp người trên mạn tàu nhìn trừng trừng.

"Sao trông quen thế nhỉ?"

Nghĩ ngợi hồi lâu, chợt trừng mắt, "Đậu xanh, ta nhớ ra rồi......"

"Dừng tàu! Dừng tàu!"

"Ra lệnh cho hạm đội dừng tàu, ta muốn lên đảo!!"

Mọi người giật mình, tên Điên Vương này lại giở trò gì nữa?

Vương Tắc Hải càng khuyên: "Đó là một hòn đảo hoang không người, không nguồn nước, không dân cư. Ngoài đá ra, chẳng có gì cả."

"Bảo ngươi dừng tàu thì dừng tàu, lắm lời làm gì!?"

Đường Dịch căn bản chẳng giải thích, bá đạo muốn lên đảo bằng được.

"Nhưng mà......" Vương Tắc Hải nghẹn lời than thở. "Bên bờ đảo toàn là bãi cạn, tàu lớn của chúng ta không thể cập bến được!"

"Cái này......" Đường Dịch trầm ngâm giây lát. "Hạ thuyền nhỏ."

"Lên đảo!!"

Được rồi, cơn điên nổi lên rồi.

Mọi người biết, không ai cản được chàng nữa, bất đắc dĩ, đành hạ neo tàu lớn, thả mấy chiếc thuyền nhỏ chở Đường Dịch cùng hơn chục thủy thủ chèo về phía hòn đảo nhỏ.

Kỳ Tuyết Phong, Tống Khải, Tào Dật và một đám người tùy tùng cũng không biết chàng rốt cuộc muốn làm gì, lòng hiếu kỳ, bèn theo Đường Dịch lên đảo.

Tốn hết chín trâu hai hổ cuối cùng cũng đặt chân lên hòn đảo cô độc, quả nhiên như Vương Tắc Hải đã nói, trên đảo này ngoài một ngọn núi đá không cao không thấp, không còn thứ gì khác.

Thế nhưng Đường Dịch lại mặt mày đỏ bừng, vô cùng phấn khích.

Đầu tiên là ngắm nghía một vòng hòn đảo hoang, sau đó đưa ra một quyết định còn điên rồ hơn:

"Lấy vật liệu tại chỗ, tìm một tảng đá lớn đục cho ta một tấm bia."

Kỳ Tuyết Phong trợn mắt, ngươi lập bia nghiện à? Lại lập bia nữa?

Vẫn là Tống Khải hiểu Đường Dịch, sán lại gần: "Rốt cuộc ngươi muốn làm gì?"

Đường Dịch cười đầy ác thú: "Không có gì, chỉ là muốn lập một tấm bia tổ tông!"

---❊ ❖ ❊---

Tấm bia đá này, các thủy thủ trong đoàn tàu phải đục đẽo suốt ba ngày mới xong. Cũng may vì để đề phòng vạn nhất, trên tàu cái gì cũng có, thợ đá cũng làm được việc.

Tóm lại, tấm bia này quả thực không nhỏ, còn lớn hơn cả tấm bia ở Hải Châu.

Đường Dịch xem xong, vô cùng mãn nguyện, đắc ý vô cùng.

Tào Dật cạn lời, "Ngươi điên thật rồi phải không? Làm chậm tiến độ tàu ba ngày chỉ vì một tấm bia nát này, có cần thiết không?"

"Có!" Đường Dịch cố chấp đáp. "Tất nhiên là có, công đức vạn thế đấy!"

Tào Dật tức giận trợn ngược mắt, "Dù có ích, ngươi có thể khắc vài lời hay ho hơn không?"

Ngửa mặt than trời: "Ngươi là bậc trạng nguyên tài cao, mà chỉ nghĩ được câu này thôi sao?"

Chỉ thấy, trên bia khắc bảy chữ to vô cùng nổi bật—

"Điếu, Ngư, Đảo, Là, Của, Người, Hán".

Bên dưới có lạc khoản: Gia Hựu năm thứ ba Mậu Tuất, mùng một tháng Tư, Đường Dịch.

---❊ ❖ ❊---