Chào mừng bạn đến với bài kiểm tra đầu tiên, bài thực nghiệm tư duy mà tôi thích gọi là “Kiểm tra sân bay”. Bạn không cần lo lắng về tất cả các bài kiểm tra trong cuốn sách này, vì không có câu trả lời nào là sai và bạn sẽ không bị đánh trượt. Dù trả lời như thế nào, bạn cũng đều giành chiến thắng vì bạn sẽ hiểu rõ hơn về động lực thôi thúc bản thân cũng như cách dung hòa ý tưởng kinh doanh với cuộc sống của bạn.
Vì mục đích của những bài thực nghiệm tư duy này là lồng ghép bài học cụ thể vào ngữ cảnh nên để đạt được kết quả tốt nhất, tôi cần bạn suy nghĩ cởi mở. Nào, hãy bắt đầu…
-----------------------------
Giả sử bạn vừa trèo lên cỗ máy thời gian DeLorean và bay đến 5 năm sau. Bạn phát hiện ra mình đang đứng giữa phi trường. Ngồi đợi chuyến bay ở sân ga, bạn cảm thấy có ai đó vỗ vai mình. Bạn quay sang và nở nụ cười rạng rỡ khi nhận ra người bạn học cũ. Người bạn reo lên: “Tớ đoán là cậu! Đã lâu chúng ta không liên lạc rồi đấy!”
“Đúng vậy,” bạn gật gù, “tớ nghĩ đến cậu suốt!”
Vì còn nhiều thời gian trước khi lên máy bay, cả hai quyết định tâm tình bên ly cà phê. Khi bạn ngồi xuống, người bạn bèn hỏi: “Thế nào? Dạo này cuộc sống của cậu ra sao?”
Bạn đáp: “TUYỆT VỜI! Tốt hết chỗ chê.” Và bạn thật lòng nghĩ như thế.
Bây giờ là câu hỏi mấu chốt:
5 năm nữa, điều gì sẽ đang diễn ra trong cuộc sống của bạn mà khiến bạn trả lời như vậy?
Bạn đừng bận tâm đến ý tưởng kinh doanh ngay lúc này. Bạn chỉ cần bay vào tương lai và tập trung nghĩ về điều sẽ khiến cuộc sống cùng tất cả những điều quan trọng nhất với bạn trở nên tuyệt vời ở thời điểm đó.
Tôi sẽ giúp bạn suy ngẫm về điều đó, nhưng trước tiên hãy nói về nguồn gốc bài tập này và tầm quan trọng của nó.
-----------------------------
Bài thực nghiệm tư duy này, cũng như bài tập trong chương tiếp theo, được phỏng theo một phần của quy trình tuyển dụng tại Keller Williams Realty Inc – Công ty bất động sản nhượng quyền số một thế giới. Nhà sáng lập công ty – Gary Keller và Phó Chủ tịch Xuất bản của ông – Jay Papasan, đã cùng chấp bút cho cuốn sách yêu thích nhất của tôi: Điều ý nghĩa nhất trong từng khoảnh khắc cuộc đời. Nhờ một cuộc trò chuyện với Jay, tôi đã hiểu được ý nghĩa của bài tập này và tại sao nó lại quan trọng như vậy đối với quy trình tuyển dụng ở Keller Williams Inc.
Khi áp dụng bài tập này với ứng viên tiềm năng, công ty thực sự đang tự phỏng vấn chính họ thay vì người được phỏng vấn. Hay nói cách khác, đó là cách để bảo đảm Keller Williams có thể hỗ trợ tầm nhìn và mục tiêu của nhân viên tương lai. Nếu ứng viên hình dung một tương lai lý tưởng mà công ty lại không tương thích hay có thể hỗ trợ, họ sẽ từ chối. Đôi bên đều có lợi, vì họ đã phát hiện ra điểm khác biệt tiềm tàng ngay từ thời điểm ban đầu.
Khi mô tả quy trình với tôi, Jay nói: “Nếu bạn kể ra điều gì đó khiến cuộc đời bạn trở nên hoàn mỹ nhưng không thể đạt được với công việc này, tôi phải có nhiệm vụ nói ‘Không’ với bạn ngay bây giờ.”
Đó là nước cờ độc đáo và đi ngược lẽ thường trong quy trình tuyển dụng. Thông thường, các công ty tuyển dụng ứng viên vì những kỹ năng họ có thể đóng góp vào vị trí còn trống. Tuy nhiên, khi ứng viên tiết lộ tương lai lý tưởng của mình, công ty sẽ dễ dàng nhận ra liệu đây có phải một cuộc “hôn nhân” tốt hay không. Nếu gặp duyên lành, đôi bên sẽ vững tin, ngày càng hạnh phúc để phục vụ và hỗ trợ nhau hướng đến một tương lai chung. Nếu không hợp nhau, hai bên có thể tự tin bước trên những con đường riêng đồng thời tránh lãng phí thời gian và tiền bạc khi “ly hôn”.
Tôi sử dụng bài tập này để khám phá xem liệu ý tưởng mục tiêu có phù hợp với tương lai lý tưởng của bạn hay không. Hãy xem nó như buổi phỏng vấn với phiên bản tương lai của bạn để chắc chắn bạn đang đưa ra quyết định đúng đắn ngay bây giờ, dù có theo đuổi nó hay không.
Doanh nhân thường bị mang tiếng là những “cỗ máy khuấy ý tưởng” – bắt đầu một ý tưởng mới, rồi lại từ bỏ nó để chạy theo ý tưởng khác. Đôi khi máy khuấy nhanh, có lúc lại khuấy chậm, nhưng mục tiêu của chúng tôi ở đây là nhằm giảm thiểu khả năng xảy ra khuấy đổi.
TẠI SAO LÀ 5 NĂM?
Chúng ta cũng cần xem xét lý do tại sao lại chọn mốc thời gian 5 năm trong tương lai, mà không phải 1 năm hay 10 năm hoặc hơn nữa.
5 năm là khoảng thời gian khá dài, nhưng không quá dài. Nó đủ dài để một người có thể tiên đoán hợp lý về tương lai cùng với kế hoạch hành động nhằm đạt được những cột mốc và mục tiêu cụ thể, nhưng không quá xa vời đến nỗi các ý tưởng vượt khỏi khả năng hành động trong hiện tại.
Chẳng hạn, hồi học lớp 11 hay lớp 12, có lẽ bạn đã bắt đầu nghĩ về cuộc sống khi lên đại học sẽ như thế nào. Là học sinh trung học, bạn có thể hình dung mình muốn theo học trường đại học nào, đăng ký chuyên ngành gì và tham gia hoạt động nào. Dù cổng trường đại học vẫn còn cách vài năm, nhưng bạn vẫn có thể theo đó lập kế hoạch và thực hiện những hành động cần thiết để đạt được mục tiêu. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, bạn khó có thể mường tượng chính xác cuộc sống sau đại học vì nó quá xa vời và rất nhiều biến cố có thể xảy ra trong thời gian đó.
Mặt khác, việc nghĩ về cuộc sống chỉ sau 1 năm trong tương lai có mặt hạn chế riêng. Đối với một số mục tiêu, tiên liệu trước 1 năm là chiến lược hoàn hảo vì chúng ta có thể dễ dàng chia 365 ngày thành kết quả hằng tháng và hằng tuần. Tuy nhiên, chiến lược này có thể tạo ra nguy cơ đối với viễn cảnh lớn, khi chúng ta thu hẹp suy nghĩ về các mục tiêu ngắn hạn và những thành tựu trong 1 năm.
Đây là lý do vì sao kế hoạch 5 năm rất phổ biến và tại sao bài tập đặc biệt này lại cực kỳ quan trọng với bạn ngay lúc này. Chúng ta sẽ tìm hiểu kế hoạch 5 năm của bạn là gì và liệu ý tưởng mục tiêu có phù hợp với nó hay không. Nếu không, đừng thay đổi kế hoạch của bạn, hãy thay đổi ý tưởng.
Dĩ nhiên, tôi có thể yêu cầu bạn làm theo cách truyền thống và viết ra những điều bạn muốn đạt được sau 5 năm kể từ bây giờ, nhưng a) thế thì thật buồn chán, và b) đưa vào ngữ cảnh cuộc sống thực sẽ khiến nó trở nên ý nghĩa hơn. Khi cảm xúc thực được hòa quyện vào hành trình đi tìm đáp án của bạn, kết quả là, bạn sẽ suy ngẫm sâu sắc hơn và chân thành hơn về câu trả lời.
Giờ đây, bạn đã biết tầm quan trọng của việc làm này, hãy quay lại bài thực nghiệm tư duy nhỏ của chúng ta, trong câu chuyện dang dở ngay tiệm cà phê ở nhà ga sân bay, tương lai 5 năm sau:
“TUYỆT VỜI! Tốt hết chỗ chê.”
Và dĩ nhiên, như bất kỳ người bạn tốt nào, họ sẽ cười thật tươi và nói: “Quá tốt, tớ mừng cho cậu! Nào, kể thêm đi! Có gì vui thế?”
Để giúp bạn suy nghĩ về điều này, tôi có bài tập nhỏ sau dành cho bạn, chúng ta sẽ cùng nhau làm nó.
--------------- Bài tập --------------
Trước khi đi sâu vào những chi tiết kỹ thuật của ý tưởng và mức độ phù hợp của nó với thị trường mục tiêu mà bạn muốn thâm nhập, đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu xem ý tưởng tiềm năng này phù hợp như thế nào với bản thân bạn. Bạn là ai và bạn muốn gì? Mục tiêu và hoài bão của bạn là gì? Điều gì quan trọng đối với bạn? Cần phải xác định tất cả những điều này ngay bây giờ trước khi bạn tiếp tục, vì những điều bạn tìm hiểu về bản thân sẽ định hướng tất cả quyết định tương lai của bạn.
Đầu tư thời gian, năng lượng và tiền bạc vào ý tưởng mà không biết những điều này cũng như lái máy bay mà không biết đích đến. Hoặc bạn sẽ không bao giờ cất cánh, hoặc bạn sẽ bay vòng vòng trong vô định cho đến khi hết xăng rồi lại trở về mặt đất, có lẽ ở một chỗ cách rất xa nơi bạn muốn đến.
Nào, chúng ta hãy bắt đầu.
BƯỚC 1: Chuẩn bị giấy
In giấy bài tập cho Chương 2: Bài kiểm tra sân bay trong phần tài liệu tặng kèm cuốn sách Đừng khởi sự khi còn do dự miễn phí tại trang web:
WILLITFLYBOOKCOMCOURSE
Nếu bạn không thể tiếp cận tài liệu tặng kèm ngay lúc này thì cũng đừng lo lắng. Chỉ cần lấy một tờ giấy, gấp đôi theo cả hai chiều để khi mở ra bạn có một tờ giấy chia làm bốn phần. Quan trọng là dùng một tờ giấy, vì lát nữa chúng ta sẽ có việc để làm với nó.
BƯỚC 2: Xác định 4 phạm trù quan trọng nhất trong đời bạn
Mỗi góc phần tư trên tờ giấy tượng trưng cho một phạm trù cuộc đời mà bạn cảm thấy quan trọng nhất đối với bản thân mình. Ở đây, bạn hoàn toàn tự do và có thể chọn bất cứ điều gì bạn thích.
Như tôi đã nói ở trên, chúng ta sẽ cùng nhau làm bài tập này, vì thế sau đây là 4 phạm trù quan trọng nhất trong đời tôi:
Gia đình Công việc Tài chính Sức khỏe Bạn có thể chọn giống tôi, hoặc chọn những phạm trù hoàn toàn khác. Biết đâu với bạn, du lịch là phạm trù quan trọng, hay thể thao hoặc âm nhạc. Xin nhắc lại, đây là những phạm trù của riêng bạn, vì thế hãy suy nghĩ xem điều gì đại diện tốt nhất cho bạn và phiên bản tương lai của bạn.
Sau khi nghĩ ra 4 phạm trù này, hãy viết vào đầu mỗi góc phần tư.
BƯỚC 3: Xác định lý do cuộc sống sẽ thật tuyệt vời sau 5 năm nữa
Đến phần thú vị rồi đây! Trong mỗi phạm trù cuộc sống, hãy viết ra thật nhiều ví dụ về điều diễn ra sau 5 năm nữa khiến bạn cho rằng cuộc sống thật tuyệt vời.
Đừng xem những mục này là “danh sách điều ước” hay giấc mơ.
Cũng đừng lo lắng về cách thức đạt được chúng. Trong bài thực nghiệm tư duy này, cái bạn viết chính là hiện thực của bạn sau 5 năm nữa.
Nếu bí ý tưởng, hãy tưởng tượng người bạn học cũ đang hỏi: “Còn điều gì khác liên quan nữa không?” rồi tiếp tục đưa vào danh sách cho đến khi không thể viết thêm.
Không cần lo lắng về thứ tự, bạn chỉ cần viết ra những điều khiến cuộc sống tương lai của bạn trở nên xán lạn.
Khi bạn làm bài tập này, mỗi lần chỉ tập trung vào một phạm trù duy nhất. Vì đang làm bài cùng bạn, tôi đã viết những điều sau cho góc phần tư thứ nhất, GIA ĐÌNH:
April và tôi đã kết hôn 11 năm và chúng tôi vẫn yêu nhau say đắm. Tôi cùng April đưa đón các con đi học mỗi ngày. Bọn trẻ nhà tôi khỏe mạnh, hạnh phúc và chủ động học hành. Tôi nấu ăn và hầu như mỗi tối cả nhà đều quây quần bên mâm cơm. Cứ vài tháng, chúng tôi lại đi nghỉ mát, giữa năm học thì đôi ba ngày, hè sang thì vài tuần. Chúng tôi đều mở lòng và chân thành với nhau, kể cả những lúc buồn phiền. April và tôi tin tưởng bọn trẻ sẽ đưa ra những quyết định khôn ngoan để có được cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc. Tôi toàn tâm nghĩ về gia đình khi ở bên họ. Bọn trẻ rất thích thú với công việc kinh doanh và học cách tự khởi nghiệp. Được rồi, giờ đến phiên bạn. Trong góc phần tư thứ nhất, hãy viết càng nhiều càng tốt. Bạn có thể viết cụ thể hoặc chung chung. Xin nhắc lại, điều này hoàn toàn tùy thuộc vào bạn, nhưng xin nhớ đây không phải “danh sách mục tiêu”. Đây là hình ảnh cuộc sống lý tưởng của bạn sau 5 năm nữa trong những phạm trù này.
Sau khi hoàn thành góc phần tư thứ nhất, hãy chuyển sang các góc phần tư tiếp theo và lặp lại bài tập với những phạm trù cuộc sống khác cho đến khi trang giấy không còn chỗ để viết. Tôi sẽ tiếp tục làm phần của mình dưới đây.
SỰ NGHIỆP
Tôi tiếp tục công việc diễn giả chủ lực. Mỗi tháng, tôi đi đến những vùng đất khác nhau trên thế giới để thuyết trình với đông đảo khán giả về kinh doanh và tinh thần làm chủ doanh nghiệp. Tôi viết vài cuốn sách, có một cuốn lọt vào danh sách bán chạy nhất của The New York Times. Tôi là cố vấn cho hơn 10 công ty, tổ chức – nơi cung cấp những sản phẩm và dịch vụ tôi tin dùng. Tôi thành lập một tổ chức phi lợi nhuận nhằm giảng dạy kinh doanh cho trẻ em, đồng thời giúp thắt chặt tình thân giữa những đứa trẻ này với bố mẹ chúng. Tôi vẫn yêu thích và tận hưởng mỗi phút giây làm việc, ngay cả những lúc khó khăn hay thử thách ập đến. Tôi tổ chức hoạt động họp mặt hàng tháng ở trung tâm San Diego nơi mọi người có thể đến và cùng ăn trưa với tôi. Chúng tôi cùng thảo luận về tinh thần làm chủ doanh nghiệp và tôi sẽ cố trả lời nhiều câu hỏi nhất có thể. Lịch trình của tôi vẫn vô cùng linh động, tôi có thể nghỉ bất cứ lúc nào để dành thời gian cho gia đình hoặc đi nghỉ mát. Mỗi khi kiểm tra hộp thư, tôi nhận được rất nhiều thư cảm ơn từ những người tôi đã giúp đỡ. Tôi tiếp tục thực hành đạo đức tiếp thị, không sa chân vào “tà đạo”. TÀI CHÍNH
Căn nhà chính của chúng tôi đã được trả dứt điểm và chúng tôi không còn khoản nợ nào. Chúng tôi có ba bất động sản đầu tư khác dùng để cho thuê và được quản lý chặt chẽ. Chúng tôi đã chuẩn bị chu toàn quỹ học Đại học cho các con. Phần đóng góp vào tài khoản hưu trí hàng năm của chúng tôi đều đạt mức tối đa. Mỗi năm, chúng tôi quyên góp và đóng góp khoản tiền ít nhất 6 con số cho những tổ chức và hội từ thiện mà chúng tôi ủng hộ. Vợ chồng chúng tôi không bao giờ tranh cãi về chuyện tiền nong. Bọn trẻ không có tiền tiêu vặt, nhưng được nhận tiền công khi phụ giúp việc nhà và cư xử tốt. Bọn trẻ hiểu chúng sẽ phải nộp phạt vào quỹ than thở mỗi khi càm ràm về một việc gì đó trước khi tìm cách giải quyết vấn đề. Chúng tôi có quỹ khẩn cấp tương đối vững chắc và dễ dàng tiếp cận, quỹ này có thể bảo đảm chi phí sinh hoạt trong 2 năm. Chúng tôi đưa ra những quyết định tài chính thông minh và không bao giờ tiêu tiền chỉ vì có thể. Tuy nhiên, chúng tôi không bao giờ lo lắng “bóp bụng” chi tiêu với những thứ chúng tôi thích làm và tận hưởng, đặc biệt là việc đi du lịch cùng gia đình. SỨC KHỎE
Tôi tràn trề sức sống hơn bao giờ hết! Tôi cảm thấy khỏe mạnh và theo kịp bọn trẻ, đặc biệt là lúc chơi thể thao. Tôi tiếp tục hoàn thành ba môn phối hợp và bắt đầu luyện tập cho giải Ironman4 đầu tiên của mình. Tôi hoàn thành cuộc chạy việt dã toàn cự ly đầu tiên. Tôi cũng tham gia một đội bóng đá thi đấu mỗi tuần gần nhà. Tôi có cơ bụng 6 múi (mà không cần phải hóp và gập bụng). Tôi lựa chọn chế độ ăn uống lành mạnh và là tấm gương cho các con noi theo. Tôi thiền mỗi sáng và mỗi ngày đều mang tâm thái sáng suốt, tự tin. Vợ chồng tôi đều là tấm gương cho các con, khuyến khích chúng theo đuổi lối sống lành mạnh. Tôi đã quẳng gánh lo âu đi và sống hạnh phúc! 4 Giải Ironman: Cuộc thi thể thao khắc nghiệt nhất thế giới, ở đó, các vận động viên tham gia 3 phần thi kết hợp bơi, đạp xe và chạy bộ.
Sau khi hoàn thành bài tập, tờ giấy của tôi trông như thế này. Bạn không cần thi vở sạch chữ đẹp – chỉ viết đúng về bản thân là được.
Sau khi hoàn thành bốn góc phần tư, hãy ngẫm nghĩ những điều bạn vừa viết. Tờ giấy này mô tả hình mẫu bạn muốn trở thành và sẽ là nền tảng cho một số quyết định của bạn từ giây phút này. Lần đầu tiên khi làm bài tập này, nó đã giúp tôi nhìn rõ những điều tôi vẫn chưa thực hiện để đi đến nơi tôi muốn đến, do vậy, tôi chắc chắn phải thay đổi trong một số phần nhất định của cuộc sống (đặc biệt là trong góc phần tư về sức khỏe) để tôi có thể nhận ra phiên bản tương lai của mình. Mặt khác, bài tập này cũng thể hiện rõ giá trị của những điều tôi đang làm và con đường tôi muốn đi, đặc biệt là về gia đình.
Khi tôi chia sẻ bài tập này với mọi người, nhiều người thậm chí đã khóc, đặc biệt là những ai nhận ra họ đang không sống cuộc đời họ mong muốn sau khi nhìn rõ trên giấy trắng mực đen. Điều tốt là sự giác ngộ đang xảy ra ngay lúc này, thay vì sau nhiều năm nữa, đôi khi đã quá muộn. Đó là vẻ đẹp của việc dự đoán tương lai sau 5 năm. Bạn có thời gian thực hiện những thay đổi trọng yếu. Với tất cả lòng quyết tâm, giờ đây bạn có thể lập kế hoạch bay phù hợp để tiến vào tương lai.
Dù bạn phản ứng như thế nào trước bài tập này, tôi hy vọng bạn sẽ giữ lại tờ giấy, ít nhất cho đến hết phần này vì tôi còn một điều đặc biệt để bạn làm với nó.
QUAY VỀ TƯƠNG LAI CỦA BẠN
Hãy xem câu hỏi sau:
Giờ đây bạn đã biết về phiên bản tương lai của mình. Bạn đã xác định những phạm trù quan trọng nhất trong cuộc sống. Và bạn biết chính xác bạn muốn đạt được những gì trong mỗi phạm trù đó. Vậy thì, nếu có thể, ý tưởng kinh doanh trong đầu bạn bây giờ sẽ dung hợp như thế nào với phiên bản tương lai của bạn?
Tiếc thay, chúng ta không thể nhảy cóc đến tương lai để xem chính xác điều gì sẽ xảy ra khi bạn lựa chọn theo đuổi ý tưởng hiện tại trong đầu. Tuy nhiên, tôi sẵn sàng đánh cược rằng bạn sẽ hình dung đôi chút về điều sẽ xảy ra nếu ý tưởng đó thành công. Mục đích của câu hỏi này, và mục tiêu thứ hai của bài tập là tìm kiếm những lá cờ đỏ. Bây giờ chúng ta sẽ tìm xem liệu ý tưởng trong đầu bạn có thực sự phù hợp với bạn và phiên bản tương lai của bạn hay không.
Hầu hết mọi người chưa có đủ thông tin, đó là lý do tồn tại những phần tiếp theo của cuốn sách này. Chúng ta sẽ làm tiếp một số bài tập và sau phần này, toàn bộ ¾ cuốn sách được dành riêng cho việc trau chuốt ý tưởng, nghiên cứu thị trường và đánh giá ý tưởng trong thị trường mục tiêu bạn lựa chọn. Nhưng với một số người, bài thực nghiệm tư duy này chính là điều họ cần làm ngay lúc này. Bao gồm cả tôi.
Bạn thấy đó, nhờ làm ăn phát đạt qua nhiều năm, càng có nhiều người biết đến tôi là ai, tôi làm gì, tôi dạy gì, tôi càng có thêm nhiều cơ hội hấp dẫn. Có những cơ hội tưởng như nghìn năm có một, nhưng tôi vẫn dễ dàng nói lời từ chối khi chúng không phù hợp với tầm nhìn về phiên bản tương lai của tôi. Nếu ý tưởng triệu đô của tôi buộc tôi rời xa các con khi chúng còn thơ dại, tôi sẵn sàng từ bỏ ý tưởng đó.
Lúc này đây, bạn cần một quyết định. Bạn có thể tiếp tục theo đuổi ý tưởng hiện hữu và đọc tiếp phần sau của cuốn sách, hoặc nếu ý tưởng này rõ ràng không phù hợp với hình mẫu mong ước, bạn nên bắt đầu lại với một ý tưởng khác. Chỉ cần nhớ, chọn lựa nào cũng là chiến thắng của bạn. Thậm chí khi từ bỏ ý tưởng, từ lúc này trở đi, bạn sẽ chẳng bao giờ bắt đầu từ con số 0 vì đã tìm ra bốn góc phần tư của mình.
Nếu bạn muốn chuyển qua bài tập kế tiếp, hãy lật sang chương sau và tiếp tục. Bạn đang làm rất tốt đấy!
