“Thấy mới tin.”

Đó là câu cửa miệng mẹ tôi thường nói mỗi khi tôi hứa sẽ dọn dẹp căn phòng bừa bộn muôn thuở của mình.

Lúc ấy tôi chẳng để ý, nhưng mẹ đã dạy cho tôi một bài học rất quan trọng về đánh giá. Điều người ta nói họ sẽ làm, có thể hoàn toàn khác với điều họ thực sự làm, do đó bạn cần nhiều hơn những lời chót lưỡi đầu môi để tin tưởng họ. Con xin lỗi mẹ yêu!

Sai lầm tồi tệ nhất có thể mắc phải khi khởi nghiệp chính là điều tôi đã trót phạm vào năm 2010 khi cố xây dựng 2 plugin Wordpress cao cấp để rồi mất trắng 15.000 đô-la. Tôi đã cố gắng giữ bí mật mọi thứ. Bạn không cần phải tiết lộ ý tưởng của mình cho cả thế giới, nhưng như chúng ta đã biết trong phần Phòng thí nghiệm phát triển, trò chuyện với vài người về dự định bạn đang ấp ủ là chiến lược mang tính sống còn. Lẽ ra tôi đã có thể nhanh chóng nhận ra mình đang đi sai đường và quăng tiền qua cửa sổ nếu lắng nghe lời khuyên ấy.

Sai lầm tồi tệ thứ hai bạn có thể phạm phải là xây dựng doanh nghiệp dựa trên lời người khác nói họ sẽ mua hay sử dụng sản phẩm đó. Như lời dạy của mẹ tôi, điều người ta nói và làm có thể hoàn toàn khác nhau, trong thế giới kinh doanh, khi xét về điều người ta nói bạn cần biết là:

Họ nói thì bạn nghe, nhưng chỉ tin vào những con số.

Lời nói rất dễ thốt ra, nhưng lời nói đi đôi với việc làm mới có ý nghĩa quyết định.

Để tự tin quyết định tiến lên với ý tưởng của mình, bạn cần mọi người bước ra và thực sự hành động. Có nhiều cấp hành động khác nhau, mỗi cấp lại có mức độ tự tin và đánh giá riêng, nhưng bạn cần mọi người ngừng nói và bắt đầu hành động.

Đánh giá sản phẩm trước khi xây dựng không phải là điều mới mẻ, nhưng có một người đã đưa nó trở thành sách lược nổi tiếng. Tim Ferris, tác giá cuốn sách bán chạy The 4-Hour Work Week, tiết lộ một chiến lược trong phần “Kiểm tra sản phẩm lý tưởng” (Testing the Muse). Anh ấy đưa ra ví dụ về việc thử nghiệm sản phẩm đối với hai ý tưởng kinh doanh giả định: Một là bán DVD “Cách tập Yoga” và hai là bán áo thủy thủ Pháp.

Phương pháp đánh giá của Tim là sử dụng Google AdWords, một nền tảng quảng cáo, nhằm đo lường mức độ quan tâm bằng cách quảng cáo những sản phẩm này để xác định liệu mọi người có nhu cầu mua chúng hay không.

Mọi người sẽ nhìn thấy những quảng cáo này, nhấp vào để chuyển đến trang bán hàng và nhấp nút “Mua ngay” để mua hàng. Tất nhiên là không có sản phẩm, do đó người dùng sẽ nhận được tin nhắn “Hết hàng”, nhưng vì mỗi cú nhấp chuột đều được ghi nhận, rất dễ để biết liệu mọi người có thực sự muốn mua những sản phẩm này hay không.

Nhiều người đã thực hiện chính xác điều Tim hướng dẫn và thành lập những doanh nghiệp thu nhập thụ động lý tưởng (muse business) của chính họ, mục tiêu của tôi là giúp bạn làm điều tương tự nhờ vào những chiến lược đánh giá được chia sẻ trong cuốn sách này.

Có một câu hỏi thường gặp liên quan đến việc đánh giá mà chúng ta phải giải đáp trước khi tiếp tục:

Có biện pháp nào để chắc chắn 100% ý tưởng của tôi sẽ thành công hay không?

Câu trả lời thật lòng là không, vì bạn sẽ không bao giờ biết chắc chắn cho đến khi thực sự phát triển sản phẩm và tận mắt chứng kiến. Có rất nhiều nhân tố khác tác động, từ thời cơ đến quá trình xây dựng và thực hiện. Những ý tưởng vĩ đại, thậm chí đã được đánh giá theo cách nào đó, đều cần một quá trình thực thi hiệu quả để thành công.

Ở đây điều chúng ta đang làm là đánh giá xem liệu ý tưởng của bạn có thể thành công hay không. Việc tìm ra ý tưởng có khả năng thành công đã là một nhận thức to lớn, một động lực mạnh mẽ giúp bạn triển khai nhanh hơn bao giờ hết để biến thử nghiệm nho nhỏ thành sự nghiệp kinh doanh với quy mô hoàn chỉnh.

Bạn đang tiến hành một quy trình tương tự ngay trong lúc đọc cuốn sách này. Qua từng giai đoạn, bạn đã đánh giá ý tưởng của mình, rồi quyết chí tiếp tục, hay thực hiện lại những điều vừa làm và thử một lần nữa.

Với mỗi bước tiến về phía trước, bạn xây dựng lòng tự tin nhờ vào những công việc đã làm.

Giai đoạn đánh giá là một phần của quá trình tổng thể. Bạn sẽ thực hiện, đánh giá và ra quyết định. Nếu cuối cùng ý tưởng của bạn được đánh giá khả thi và khiến khách hàng mục tiêu hành động, bạn có thể chuyển sang bước tiếp theo và phát triển nó.

Câu hỏi thực sự mà chúng ta phải trả lời là:

Chúng ta xác định kết quả thành công trong phạm vi đánh giá này như thế nào?

Mục đích của việc thử nghiệm là nhằm trả lời câu hỏi đơn giản nhưng quan trọng: Ý tưởng đó có hiệu quả không?

Dù nó có hiệu quả hay không, đánh giá kết quả thành công cũng cần đi kèm với sự hiểu biết nguyên nhân tại sao mọi việc diễn tiến theo chiều hướng đó. Kiến thức này sẽ đưa bạn đến gần hơn với mục tiêu cuối cùng.

Ngoài ra, việc đánh giá còn mang lại những lợi ích phụ khác giúp bạn trở thành doanh nhân khôn ngoan hơn:

1. Bạn nhận được phản hồi giá trị thông quahành động của khách hàng

Ngay cả lúc thất bại, kể cả khi chẳng ai mua sản phẩm mà bạn bán trước, bạn vẫn sẽ biết rõ đường nào nên (hoặc không nên) đi tiếp. Bạn có thể đánh giá lại xem điều gì chưa hiệu quả và điều chỉnh cho đến khi chúng được khắc phục. Đã qua rồi cái thời chúng ta cho rằng “Cứ làm đi rồi họ sẽ đến” – đó là giấc mơ, ảo mộng phù phiếm. Tuy nhiên, Grant Baldwin (GRANTBALDWINCOM), doanh nhân kiêm diễn giả và nhà tiếp thị kỹ thuật số, từng giải thích trên blog của tôi rằng tại sao việc đánh giá và tranh thủ sự tham gia của khách hàng ngay trong những bước đầu của quá trình khởi nghiệp lại quan trọng:

“Mô hình phát triển sản phẩm phổ biến là chúng ta có một ý tưởng… chúng ta bước vào xưởng chế tạo… rồi quay lại thế giới văn minh… trèo lên nóc nhà và gào thét về cái chúng ta vừa làm … chúng ta há miệng chờ sung và hy vọng mọi người đưa tiền cho mình. Đôi khi việc này hữu hiệu. Nhưng có lúc tất cả chỉ là một quả bom xịt mà chúng ta đã có thể ngăn ngừa. Bằng cách tranh thủ sự tham gia của khách hàng trong giai đoạn đầu, bạn có thể nhận được phản hồi chân thành từ khách hàng thật sự để phát triển cái họ cần, thay vì cái bạn tưởng họ cần.”

2. Bạn sớm trải nghiệm việc bán một thứ gì đó

Bán trước để đánh giá khả năng thương mại của sản phẩm là cách rèn luyện bản thân tuyệt vời cho những lần ra mắt lớn hơn, với lợi nhuận nhiều hơn trong tương lai. Khi mọi thứ bắt đầu vào guồng và công việc trên đà tiến triển, bạn sẽ có được lòng tự tin cần thiết để bán hàng. Lòng tự tin là chìa khóa quan trọng nếu muốn thành công khi bán bất kỳ thứ gì, vì nếu bạn không tự tin vào sản phẩm và việc đưa nó ra thị trường, thì kỹ thuật bán hàng của bạn có thể sẽ bộc lộ sự thiếu tự tin đó. Niềm tin của người mua cũng vì thế mà giảm đi. Bạn thực sự phải tin vào điều mình đang làm, nếu không thì sẽ chẳng ai tin cả. Lúc bắt đầu, hãy thử bán vài lần, thậm chí trước khi bạn phát triển sản phẩm và lòng tự tin của bạn sẽ tăng vọt.

3. Bạn có thể thu tiền trước

Dĩ nhiên, thu tiền trước là một điều tuyệt vời. Bạn có thể bắt đầu nhìn thấy doanh thu từ việc kinh doanh tiềm năng của mình, bạn có tiền để phụ chi trả cho việc phát triển bất kỳ điều gì bạn đang thực hiện và nó cũng giúp bạn thuyết phục những người đã nói rằng nó không hiệu quả để họ… thử và ủng hộ bạn nhiều hơn.

Lưu ý: Chẳng đáng để thuyết phục những người không tin vào điều bạn đang làm thay đổi suy nghĩ của họ. Hãy để kết quả nói thay cho bạn, kết giao với những người đồng điệu luôn ủng hộ, nâng đỡ bạn và hỗ trợ bằng cách đôn đốc bạn mà không làm bạn nản lòng.

4. Nó sẽ thúc đẩy bạn vượt qua và hoàn thành công việc!

Không có gì khiến bạn hăm hở, rạo rực hơn khi nhìn thấy mọi người thực sự hứng thú với sản phẩm bạn chào mời, nhiều đến mức họ chịu trả tiền cho bạn trước khi nó được tạo ra. Bằng chứng đó sẽ thúc đẩy bạn nỗ lực để vượt qua và thực hiện lời hứa.

Một trong những trở ngại nhiều người gặp phải khi ở vai trò doanh nhân là họ đã quen với việc được trả công X đô-la khi làm X giờ đồng hồ. Khi làm việc chăm chỉ nhưng chưa nhìn thấy kết quả ngay, chúng ta nghĩ mình chẳng đi đến đâu cả và bắt đầu chuẩn bị tâm lý bỏ cuộc vì chưa thấy đồng nào chảy vào túi. Nhưng nếu đánh giá tính thương mại của sản phẩm hay dịch vụ của mình và nhận được tiền thanh toán trước, bạn sẽ có động lực mạnh mẽ khi thấy điều mình đang làm thật sự hiệu quả. Nó sẽ tiếp thêm lửa để bạn hoàn thành dự án. Ngoài số tiền thu về khi bán hàng trước, việc thật sự được người mua tin tưởng và trả tiền sẽ khiến bạn vững bước, vì bạn không muốn làm họ thất vọng.

Bạn đã sẵn sàng xem xét cách đánh giá ý tưởng chưa? Hãy bắt tay ngay vào công việc trong trang tiếp theo!