Vì vậy, tôi chẳng thể nào rời mắt khỏi chồng cô ấy: tôi bám theo anh ta theo cách có lẽ đã khiến anh ta thấy khó chịu. Tôi thậm chí còn tiến xa tới mức bắt chuyện với anh ta. Liệu anh ta có biết không, chẳng lẽ anh ta lại không mặc nhiên tiếp nhận nó ư?—câu hỏi đó cứ lởn vởn trong tâm trí tôi. Dĩ nhiên là anh ta biết; nếu không thì anh ta đã chẳng đáp lại cái nhìn của tôi một cách kỳ quặc đến thế. Vợ anh ta đã nói cho anh ta biết tôi muốn gì và anh ta tỏ ra thích thú một cách nhã nhặn trước sự bất lực của tôi. Anh ta không cười—anh ta không phải là người hay cười: phương châm của anh ta là đối diện với sự bực dọc của tôi bằng một vẻ mặt trống rỗng rộng lớn như cái trán hói to đùng của anh ta, khiến tôi phải tự bộc lộ mình một cách thô kệch. Lần nào cũng vậy, tôi lại quay đi với một niềm tin chắc nịch từ những khoảng không vô hồn đó; những khoảng không dường như bổ trợ cho nhau về mặt địa lý và cùng tượng trưng cho sự thiếu hụt ngôn từ, thiếu hụt hình thức của Drayton Deane. Anh ta đơn giản là không có nghệ thuật để sử dụng những gì mình biết; anh ta thực sự không đủ khả năng để gánh vác trách nhiệm nơi Corvick đã bỏ dở.
Tôi còn đi xa hơn thế nữa—đó là tia hy vọng hạnh phúc duy nhất tôi có. Tôi tự thuyết phục mình rằng trách nhiệm đó chẳng mảy may thu hút anh ta. Anh ta không quan tâm, anh ta không bận tâm. Phải, việc tin rằng anh ta quá ngu ngốc để có thể tận hưởng thứ mà tôi khao khát thực sự mang lại cho tôi niềm an ủi. Anh ta vẫn ngu ngốc như trước, và điều đó càng làm sâu đậm thêm vẻ huy hoàng rực rỡ mà bí ẩn kia đang được bao bọc. Dĩ nhiên, tôi vẫn phải ghi nhớ rằng vợ anh ta có thể đã đặt ra những điều kiện và yêu sách của riêng mình. Hơn hết, tôi phải tự nhắc nhở bản thân rằng với cái chết của Vereker, động lực chính đã không còn nữa. Anh ta vẫn ở đó để được vinh danh bởi những gì có thể thực hiện được—nhưng anh ta không còn ở đó để cho phép điều đó nữa. Than ôi, còn ai ngoài ông ấy có đủ thẩm quyền chứ?
Cặp vợ chồng có với nhau hai đứa con, nhưng đứa thứ hai đã cướp đi mạng sống của người mẹ. Sau cú sốc này, tôi dường như thấy một tia hy vọng mong manh khác. Tôi chộp lấy nó trong tâm trí, nhưng vẫn phải chờ đợi một khoảng thời gian vì phép lịch sự, và cuối cùng cơ hội cũng đến với tôi theo một cách đầy hứa hẹn. Vợ anh ta đã mất được một năm thì tôi gặp Drayton Deane trong phòng hút thuốc của một câu lạc bộ nhỏ mà cả hai chúng tôi đều là hội viên, nơi mà nhiều tháng qua—có lẽ vì tôi hiếm khi lui tới—tôi đã không gặp anh ta. Căn phòng trống không và thời cơ thật thuận lợi. Tôi cố tình đề nghị với anh ta, để chấm dứt vấn đề này mãi mãi, cái lợi thế mà tôi cảm thấy anh ta đã tìm kiếm từ lâu.
"Với tư cách là người quen lâu năm của người vợ quá cố của anh, còn lâu hơn cả anh," tôi bắt đầu, "anh phải cho phép tôi nói với anh điều tôi đang canh cánh trong lòng. Tôi rất sẵn lòng thực hiện bất cứ thỏa thuận nào mà anh thấy phù hợp để đổi lấy thông tin mà cô ấy chắc chắn đã nhận được từ George Corvick—thông tin mà anh biết đấy, thứ đã đến với anh ta, tội nghiệp chàng trai ấy, trong một trong những giờ phút hạnh phúc nhất đời anh ta, trực tiếp từ Hugh Vereker."
Anh ta nhìn tôi như một bức tượng thạch cao nhân tướng học mờ mịt. "Thông tin...?"
"Bí mật của Vereker, bạn thân mến ạ—ý định tổng quát trong các tác phẩm của ông ấy: sợi dây xâu chuỗi những viên ngọc trai, kho báu bị chôn vùi, hình bóng trong tấm thảm."
Mặt anh ta bắt đầu đỏ bừng—những con số trên các nốt sần trên đầu như chực lộ ra. "Sách của Vereker có một ý định tổng quát ư?"
Đến lượt tôi trố mắt nhìn. "Anh không định nói là anh không biết đấy chứ?" Tôi thoáng nghĩ anh ta đang đùa giỡn với tôi. "Bà Deane biết chứ; cô ấy có được nó, như tôi đã nói, trực tiếp từ Corvick, người mà sau vô vàn tìm kiếm và đến chính Vereker cũng phải vui mừng, đã tìm ra đúng miệng hang. Miệng hang ở đâu? Anh ta đã kể sau khi kết hôn—và chỉ kể cho một mình cô ấy—người mà, khi hoàn cảnh lặp lại, hẳn đã kể cho anh. Liệu tôi có sai lầm khi cho rằng cô ấy đã để anh biết, như một trong những đặc quyền cao nhất trong mối quan hệ của hai người, về kiến thức mà sau cái chết của Corvick, cô ấy là người duy nhất nắm giữ? Tất cả những gì tôi biết là kiến thức đó vô cùng quý giá, và điều tôi muốn anh hiểu là nếu anh đáp lại bằng cách chia sẻ với tôi, anh sẽ làm cho tôi một ân huệ mà tôi sẽ biết ơn mãi mãi."
Cuối cùng anh ta đỏ gay; tôi dám chắc ban đầu anh ta đã nghĩ tôi bị mất trí. Dần dần anh ta mới hiểu ra; về phía mình, tôi trố mắt nhìn với sự ngạc nhiên ngày càng tăng. Rồi anh ta lên tiếng: "Tôi không hiểu anh đang nói về cái gì cả."
Anh ta không hề diễn—đó là sự thật lố bịch.
"Cô ấy không nói với anh ư...?"
"Chẳng nói gì về Hugh Vereker cả."
Tôi sững sờ; căn phòng như đảo lộn. Mọi thứ đã quá tốt đẹp ngay cả đối với điều đó! "Anh thề trên danh dự chứ?"
"Tôi thề trên danh dự. Anh bị cái quái gì thế?" anh ta gầm gừ.
"Tôi kinh ngạc—tôi thất vọng. Tôi muốn moi nó ra từ anh."
"Tôi làm gì có nó mà moi!" anh ta cười một cách ngượng nghịu. "Và dù có đi chăng nữa..."
"Nếu có thì anh cũng sẽ cho tôi biết thôi—ồ phải, vì tình người mà. Nhưng tôi tin anh. Tôi hiểu—tôi hiểu rồi!" tôi tiếp tục, nhận thức được, khi bánh xe định mệnh xoay vần, về sự ảo tưởng to lớn của mình, cái nhìn sai lệch của tôi về thái độ của người đàn ông tội nghiệp này. Điều tôi nhận ra, dù không thể thốt nên lời, là vợ anh ta đã không cho rằng anh ta xứng đáng để được khai sáng. Điều này có vẻ kỳ lạ đối với một người phụ nữ đã cho rằng anh ta xứng đáng để lấy làm chồng. Cuối cùng, tôi tự giải thích bằng suy nghĩ rằng cô ấy chắc chắn không thể lấy anh ta vì trí tuệ của anh ta được. Cô ấy đã lấy anh ta vì một điều gì khác.
Đến giờ anh ta đã được khai sáng phần nào, nhưng anh ta còn kinh ngạc hơn, bối rối hơn: anh ta dành một lúc để so sánh câu chuyện của tôi với những ký ức vừa sống dậy của mình. Kết quả của sự suy ngẫm đó là việc anh ta nói với một vẻ khá gượng gạo: "Đây là lần đầu tiên tôi nghe về điều anh ám chỉ. Tôi nghĩ anh chắc hẳn đã nhầm lẫn về việc bà Drayton Deane nắm giữ bất kỳ kiến thức nào chưa từng được nhắc tới, và càng không thể là kiến thức không thể nhắc tới, về Hugh Vereker. Cô ấy chắc chắn đã muốn nó—nếu nó liên quan đến tính chất văn chương của ông ấy—được sử dụng."
"Nó đã được sử dụng. Chính cô ấy đã sử dụng nó. Cô ấy đã tự miệng nói với tôi rằng cô ấy 'sống' dựa vào nó."
Tôi vừa dứt lời thì hối hận ngay; anh ta tái mét đến mức tôi cảm thấy như mình vừa đánh anh ta vậy. "À, 'sống' sao...!" anh ta lẩm bẩm, quay ngoắt đi chỗ khác.
Sự hối hận của tôi là thật lòng; tôi đặt tay lên vai anh ta. "Tôi xin anh hãy tha lỗi cho tôi—tôi đã sai lầm. Anh không biết điều mà tôi tưởng là anh biết. Nếu tôi đúng, anh đã có thể giúp tôi một việc; và tôi có lý do để giả định rằng anh đang ở vị thế có thể đáp ứng tôi."
"Lý do của anh ư?" anh ta hỏi. "Lý do của anh là gì?"
Tôi nhìn anh ta thật kỹ; tôi do dự; tôi cân nhắc. "Hãy ngồi xuống đây với tôi, và tôi sẽ kể cho anh nghe." Tôi kéo anh ta đến một chiếc ghế sofa, tôi châm thêm một điếu xì gà và, bắt đầu bằng giai thoại về lần duy nhất Vereker bước xuống từ chín tầng mây, tôi kể cho anh ta nghe chuỗi sự kiện phi thường đã khiến tôi, bất chấp tia sáng ban đầu, vẫn mù tịt cho đến tận giờ phút này. Tôi kể cho anh ta nghe, tóm gọn lại đúng những gì tôi đã viết ra ở đây. Anh ta lắng nghe với sự chú ý ngày càng sâu sắc, và tôi nhận ra, trước sự ngạc nhiên của mình, qua những lời thốt lên, qua những câu hỏi của anh ta, rằng xét cho cùng anh ta cũng không phải là người không xứng đáng để vợ tin tưởng. Một trải nghiệm quá đột ngột về sự thiếu tin tưởng của cô vợ giờ đây có tác động gây xáo trộn lên anh ta; nhưng tôi thấy cú sốc tức thời ấy cứ dịu dần đi từng chút một rồi lại cuộn lên thành những đợt sóng của sự ngạc nhiên và tò mò—những đợt sóng mà tôi có thể đánh giá chắc chắn là cuối cùng sẽ vỡ òa với sự dữ dội như những thủy triều cao nhất của chính tôi. Có thể nói rằng ngày nay, với tư cách là những nạn nhân của niềm khao khát không được thỏa mãn, chẳng có chút khác biệt nào giữa chúng tôi. Tình trạng của người đàn ông tội nghiệp này gần như là sự an ủi của tôi; thực sự có những lúc tôi cảm thấy nó chính là sự trả thù của mình.