Trở lại thị trấn, tôi cuồng nhiệt gom hết chúng lại; tôi chọn từng cuốn một theo thứ tự rồi giơ lên trước ánh sáng. Điều này khiến tôi trải qua một tháng trời điên rồ, trong khoảng thời gian đó, vài chuyện đã xảy ra. Một trong số đó, cũng là chuyện cuối cùng, tôi xin kể ra ngay đây: tôi đã làm theo lời khuyên của Vereker, tôi từ bỏ nỗ lực lố bịch của mình.
Tôi thực sự chẳng thu được gì từ việc này; nó là một thất bại hoàn toàn. Suy cho cùng, như chính ông đã nhận xét, tôi vẫn luôn yêu mến ông; và điều xảy ra lúc này đơn giản là sự thông minh mới mẻ cùng mối bận tâm hão huyền của tôi đã làm tổn hại đến sự yêu mến đó. Tôi không chỉ thất bại trong việc tìm ra một dụng ý chung, mà còn thấy mình bỏ lỡ cả những dụng ý phụ mà trước đây tôi từng tận hưởng. Sách của ông thậm chí chẳng còn là những tác phẩm quyến rũ như trước đối với tôi; sự cáu kỉnh trong cuộc tìm kiếm khiến tôi không còn coi trọng chúng nữa. Thay vì là niềm vui, chúng càng lúc càng ít trở thành một nguồn cảm hứng; bởi từ khoảnh khắc không thể hiểu được gợi ý của tác giả, tôi cảm thấy đó là vấn đề về danh dự khi không được sử dụng kiến thức của mình về chúng một cách chuyên nghiệp. Tôi chẳng có kiến thức nào cả—chẳng ai có cả.
Thật nhục nhã, nhưng tôi có thể chịu đựng được—giờ đây chúng chỉ làm tôi khó chịu. Cuối cùng, chúng thậm chí khiến tôi thấy chán chường, và tôi giải thích cho sự bối rối của mình—tôi thừa nhận là theo một hướng lệch lạc—bằng ý nghĩ rằng Vereker đã chơi khăm tôi. Kho báu bị chôn giấu là một trò đùa tồi tệ, còn dụng ý chung chỉ là một màn kịch kệch cỡm.
Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là tôi đã kể cho George Corvick nghe về những gì đã xảy ra với mình và thông tin của tôi đã có tác động ghê gớm đến anh ấy. Cuối cùng anh ấy cũng đã trở lại, nhưng không may, bà Erme cũng vậy, và tôi nhận thấy chưa thể có chuyện cưới hỏi gì ở đây. Anh ấy vô cùng phấn khích trước giai thoại tôi mang về từ Bridges; điều này hoàn toàn trùng khớp với cảm nhận mà anh đã có ngay từ đầu rằng trong tác phẩm của Vereker ẩn chứa nhiều điều hơn là vẻ ngoài. Khi tôi nhận xét rằng đôi mắt dường như là thứ được tạo ra đặc biệt để nhìn vào những trang sách in, anh ấy lập tức buộc tội tôi là kẻ hiểm độc vì đã thất bại. Mối quan hệ của chúng tôi luôn có sự cởi mở dễ chịu như vậy. Điều Vereker đã đề cập với tôi chính xác là điều mà Corvick muốn tôi nói đến trong bài phê bình của mình. Khi cuối cùng tôi gợi ý rằng với sự hỗ trợ tôi vừa cung cấp, chắc hẳn anh ấy sẽ sẵn sàng tự mình nói về nó, anh ấy thừa nhận thẳng thắn rằng trước khi làm vậy, còn nhiều điều anh cần phải hiểu thấu. Điều anh ấy định nói, nếu anh ấy phê bình cuốn sách mới, là rõ ràng trong nghệ thuật thâm sâu nhất của tác giả có điều gì đó cần được thấu hiểu. Tôi thậm chí còn chưa hề gợi ý về điều đó: chẳng trách tác giả lại không lấy làm hài lòng! Tôi hỏi Corvick xem anh thực sự nghĩ gì về sự tinh tế siêu việt của chính mình, và với vẻ hào hứng không thể nhầm lẫn, anh trả lời: “Nó không dành cho kẻ tầm thường—nó không dành cho kẻ tầm thường!” Anh ấy đã nắm được đầu mối của điều gì đó; anh ấy sẽ kéo mạnh, kéo tuột nó ra. Anh ấy vắt kiệt thông tin từ tôi về sự tin tưởng kỳ lạ của Vereker, và gọi tôi là người may mắn nhất trần đời, rồi liệt kê nửa tá câu hỏi mà anh ước gì tôi đã có đủ sự khôn ngoan để đặt ra. Nhưng mặt khác, anh ấy lại không muốn được kể quá nhiều—vì như vậy sẽ làm hỏng niềm vui được chờ xem điều gì sẽ xảy ra. Niềm vui của tôi vào thời điểm chúng tôi gặp nhau tuy chưa hoàn toàn biến mất, nhưng tôi đã nhìn thấy trước kết cục đó, và Corvick thấy rằng tôi đã thấy điều đó. Về phần mình, tôi cũng thấy rằng một trong những việc đầu tiên anh ấy làm sẽ là vội vã chạy đến kể câu chuyện của tôi cho Gwendolen nghe.
Ngay ngày hôm sau buổi nói chuyện với anh ấy, tôi ngạc nhiên khi nhận được một lá thư từ Hugh Vereker. Ông nhắc đến cuộc gặp của chúng tôi tại Bridges, lý do là vì ông tình cờ đọc được một bài báo trên tạp chí có đề tên tôi. “Tôi đọc nó với sự thích thú lớn,” ông viết, “và dưới ảnh hưởng đó, tôi nhớ lại cuộc trò chuyện sôi nổi của chúng ta bên lò sưởi trong phòng ngủ của anh. Kết quả là tôi bắt đầu tự lượng sức mình khi đã gán cho anh một kiến thức mà anh có thể coi là gánh nặng. Giờ cơn hứng thú đã qua, tôi không thể tưởng tượng nổi tại sao mình lại bị lay động nhiều hơn mức bình thường như vậy. Trước đây tôi chưa bao giờ đề cập, dù trong trạng thái cởi mở đến đâu, về sự thật của bí mật nhỏ của mình, và tôi sẽ không bao giờ nói về bí mật đó nữa. Tôi đã vô tình tỏ ra quá cởi mở với anh hơn mức dự định, đến mức tôi thấy trò chơi này—ý tôi là niềm vui khi tham gia nó—bị tổn hại đáng kể. Nói ngắn gọn, nếu anh có thể hiểu được, thì tôi đã tự làm hỏng trò tiêu khiển của mình rồi. Tôi thực sự không muốn đưa cho bất cứ ai thứ mà tôi tin là các anh, những thanh niên thông minh, gọi là bí kíp. Tất nhiên đó là một sự lo âu ích kỷ, và tôi nói ra điều đó để anh tự hiểu lấy. Nếu anh sẵn lòng chiều ý tôi, đừng lặp lại tiết lộ của tôi. Hãy coi tôi là kẻ mất trí—đó là quyền của anh; nhưng đừng nói cho ai biết lý do.”
Kết quả của bức thư này là ngay sáng hôm sau, khi vừa đủ can đảm, tôi phóng thẳng đến cửa nhà ông Vereker. Trong những năm đó, ông ở tại một trong những ngôi nhà cổ tử tế ở Quảng trường Kensington. Ông tiếp đón tôi ngay lập tức, và ngay khi vừa bước vào, tôi thấy mình vẫn chưa mất khả năng làm ông buồn cười. Ông bật cười khi nhìn thấy vẻ mặt của tôi, thứ chắc hẳn đã biểu lộ sự lo lắng của tôi. Tôi đã thiếu kín đáo—sự hối hận của tôi vô cùng lớn. “Tôi đã kể cho một người,” tôi thốt lên, “và tôi chắc chắn rằng người đó đến lúc này sẽ kể cho người khác rồi! Hơn nữa, đó lại là một phụ nữ.”
“Người anh đã kể ấy à?”
“Không, người kia cơ. Tôi hoàn toàn chắc chắn anh ấy hẳn đã kể cho cô ấy rồi.”
“Dù cô ta hay tôi có được lợi lộc gì đâu! Một người phụ nữ sẽ chẳng bao giờ tìm ra được đâu.”
“Không, nhưng cô ấy sẽ nói khắp nơi: cô ấy sẽ làm đúng điều mà ông không muốn.”
Vereker suy nghĩ một lúc, nhưng không hề bối rối như tôi lo sợ: ông cảm thấy nếu tai hại đã rồi thì cũng chỉ là đáng đời ông thôi. “Không sao đâu—đừng lo lắng.”
“Tôi hứa với ông, tôi sẽ cố gắng hết sức để cuộc trò chuyện của ông với tôi không đi xa hơn nữa.”
“Rất tốt; hãy làm những gì anh có thể.”
“Trong khi đó,” tôi tiếp lời, “việc George Corvick nắm được bí kíp, về phần anh ấy, thực sự có thể dẫn đến kết quả gì đó.”
“Đó sẽ là một ngày đáng nhớ.”
Tôi kể cho ông nghe về sự thông minh của Corvick, sự ngưỡng mộ của anh ấy, mức độ quan tâm nồng nhiệt của anh ấy đối với giai thoại của tôi; và dù không nhấn mạnh quá mức vào sự khác biệt trong đánh giá của chúng tôi, tôi đề cập rằng bạn tôi đã có ý kiến cho rằng anh ấy nhìn thấu một vấn đề nào đó hơn hầu hết mọi người. Anh ấy cũng phấn khích y hệt tôi hồi ở Bridges. Hơn nữa, anh ấy lại đang yêu cô tiểu thư kia: có lẽ cả hai cùng hợp sức sẽ giải mã được điều gì đó.
Vereker dường như bị ấn tượng bởi điều này. “Ý anh là họ sắp kết hôn ư?”
“Tôi dám chắc đó là điều sẽ xảy ra.”
“Điều đó có thể giúp ích cho họ,” ông thừa nhận, “nhưng chúng ta phải cho họ thời gian!”
Tôi nói về nỗ lực mới của chính mình và thú nhận những khó khăn của bản thân; ngay lập tức ông lặp lại lời khuyên trước đây: “Từ bỏ đi, từ bỏ đi!” Rõ ràng ông không nghĩ tôi có đủ tầm trí tuệ cho cuộc phiêu lưu này. Tôi ở lại nửa tiếng đồng hồ, ông tỏ ra rất hòa nhã, nhưng tôi không thể không đánh giá ông là người có tâm tính thất thường. Ông đã cởi mở với tôi trong một phút hứng khởi, hối hận trong một phút khác, và giờ đây, trong một tâm trạng khác, ông lại trở nên thờ ơ. Sự nhẹ nhàng thái quá này giúp tôi tin rằng, chừng nào còn liên quan đến bí kíp, thì chẳng có gì đáng kể trong đó cả. Tuy nhiên, tôi vẫn cố gắng khiến ông trả lời thêm vài câu hỏi về nó, mặc dù ông làm vậy với vẻ thiếu kiên nhẫn rõ rệt. Đối với bản thân ông, chắc chắn rằng thứ mà tất cả chúng tôi đều mù tịt lại hiện hữu một cách sống động. Tôi đoán đó là một thứ gì đó nằm trong kế hoạch nguyên thủy, giống như một hoa văn phức tạp trên tấm thảm Ba Tư. Ông rất tán thành hình ảnh này khi tôi sử dụng nó, và chính ông cũng sử dụng một hình ảnh khác. “Đó chính là sợi dây,” ông nói, “xâu chuỗi những viên ngọc trai của tôi!” Lý do ông viết thư cho tôi là vì ông thực sự không muốn ban cho chúng tôi chút ít sự giúp đỡ nào—sự ngu ngơ của chúng tôi hoàn hảo đến mức không thể chạm vào được. Ông đã hình thành thói quen dựa vào nó, và nếu phép màu có bị phá vỡ, nó phải tự phá vỡ bằng sức mạnh của chính nó. Ông để lại trong tôi ấn tượng từ lần gặp cuối cùng đó—vì tôi không bao giờ được trò chuyện với ông nữa—như một người đang giữ một khu bảo tồn an toàn cho trò chơi của mình. Khi bước đi, tôi tự hỏi không biết ông đã có được bí kíp của mình từ đâu.