Khi tôi nói với George Corvick về lời cảnh báo mà mình đã nhận được, cậu ấy khiến tôi cảm thấy rằng việc nghi ngờ sự tế nhị của cậu ấy gần như là một sự sỉ nhục. Cậu ấy đã kể ngay cho Gwendolen, nhưng chính phản ứng nồng nhiệt của Gwendolen lại là một lời cam kết cho sự kín đáo. Câu hỏi này giờ đây sẽ cuốn hút họ và mang đến cho họ một thú tiêu khiển quá đỗi quý giá để có thể chia sẻ với đám đông. Họ dường như đã nắm bắt được một cách đầy bản năng ý tưởng cao siêu của Vereker về niềm vui thích. Tuy nhiên, niềm kiêu hãnh trí tuệ của họ không đến mức khiến họ thờ ơ với bất kỳ manh mối nào khác mà tôi có thể cung cấp thêm về vấn đề họ đang theo đuổi. Họ thực sự là những người có “tâm hồn nghệ sĩ”, và tôi lại một lần nữa kinh ngạc trước khả năng của người đồng nghiệp trong việc tự khích lệ bản thân về một vấn đề nghệ thuật. Cậu ấy gọi đó là văn chương, cậu ấy gọi đó là cuộc sống, nhưng tất cả cũng chỉ là một. Trong những lời cậu ấy nói, giờ đây tôi dường như hiểu rằng cậu ấy đang nói thay cả phần Gwendolen, người mà ngay khi bà Erme đã đủ khỏe để cho cô chút thời gian thư thả, cậu ấy nhất quyết giới thiệu tôi với cô. Tôi nhớ lần chúng tôi cùng nhau đến một ngôi nhà chật chội ở Chelsea vào một Chủ Nhật tháng Tám, và nỗi ghen tị của tôi lại trỗi dậy khi thấy Corvick sở hữu một người bạn có thể chia sẻ chút ánh sáng với chính mình. Cậu ấy có thể nói với cô ấy những điều mà tôi không bao giờ nói được với cậu ấy. Quả thực, cô ấy không có chút khiếu hài hước nào và, với cái cách nghiêng đầu đầy điệu đà, cô ấy thuộc kiểu người mà người ta, như cách nói thông thường, muốn lay cho tỉnh, nhưng lại là người đã tự mình học tiếng Hungary. Có lẽ cô ấy đàm đạo bằng tiếng Hungary với Corvick; còn với bạn của cậu ấy, cô ấy lại chẳng có lấy mấy câu tiếng Anh để đối đáp. Sau này Corvick nói với tôi rằng tôi đã làm cô ấy cụt hứng vì vẻ dè dặt, không chịu chia sẻ chi tiết về những gì Vereker đã nói với tôi. Tôi thừa nhận mình cảm thấy đã suy nghĩ đủ nhiều về manh mối đó: chẳng phải tôi đã tự kết luận rằng nó thật hão huyền và chẳng đi đến đâu sao? Sự coi trọng mà họ dành cho nó khiến tôi bực mình và làm trầm trọng thêm những hoài nghi trong tôi.
Lời khẳng định đó nghe có vẻ không mấy tử tế, và điều có lẽ đã thực sự xảy ra là tôi cảm thấy bị hạ thấp khi thấy những người khác bị mê hoặc sâu sắc bởi một thử nghiệm mà đối với tôi chỉ mang lại nỗi thất vọng. Tôi bị bỏ lại bên ngoài giá lạnh trong khi, bên ánh lửa buổi tối, dưới ánh đèn, họ theo đuổi cuộc săn lùng mà chính tôi đã là người thổi tù và báo hiệu. Họ làm như tôi đã làm, chỉ là chậm rãi và hòa hợp hơn—họ đọc lại tác giả của mình từ đầu. Không có gì vội vàng, Corvick nói tương lai còn ở phía trước và niềm say mê đó chỉ có thể lớn dần; họ sẽ đọc ông từng trang một, như cách họ đọc các tác phẩm kinh điển, hít hà từng câu chữ và để nó thấm nhuần vào tâm trí. Tôi nghĩ họ khó lòng mà say sưa đến thế nếu họ không đang yêu nhau: ý nghĩa thâm sâu của tội nghiệp Vereker đã cho họ vô số cơ hội để sát cánh bên nhau. Dù vậy, nó cũng đại diện cho loại vấn đề mà Corvick có năng khiếu đặc biệt, khơi dậy sự kiên nhẫn sắc bén mà nếu còn sống, cậu ấy chắc hẳn đã đưa ra được những ví dụ ấn tượng hơn và, hy vọng là, hiệu quả hơn. Ít nhất thì cậu ấy cũng đúng như lời Vereker, một “con quỷ nhỏ” của sự tinh tế. Chúng tôi đã bắt đầu bằng việc tranh cãi, nhưng tôi sớm thấy rằng ngay cả khi tôi chẳng đụng tay vào, niềm say mê của cậu ấy cũng sẽ có những lúc tồi tệ. Cậu ấy sẽ lao vào những lối mòn sai lầm như tôi đã từng—cậu ấy sẽ vỗ tay reo mừng trước những tia sáng mới rồi lại thấy chúng bị thổi tắt bởi cơn gió của trang sách được lật sang. Tôi bảo cậu ấy, cậu ấy chẳng khác gì những kẻ điên cuồng ôm lấy thuyết hoang đường nào đó về tính chất bí ẩn trong tác phẩm của Shakespeare. Đáp lại, cậu ấy bảo rằng nếu chúng tôi có lời khẳng định của chính Shakespeare về sự bí ẩn đó thì cậu ấy đã chấp nhận ngay. Trường hợp đó hoàn toàn khác—chúng tôi chẳng có gì ngoài lời của ông Snooks. Tôi đáp lại rằng tôi kinh ngạc khi thấy cậu ấy coi trọng ngay cả lời của ông Vereker. Ngay lập tức, cậu ấy muốn biết liệu tôi có coi lời của ông Vereker là dối trá hay không. Có lẽ trong sự thất vọng tột cùng, tôi chưa sẵn sàng đi xa đến mức đó, nhưng tôi khẳng định rằng cho đến khi có bằng chứng ngược lại, tôi vẫn coi đó là một trí tưởng tượng thái quá. Tôi thú thực là mình đã không nói hết—lúc đó tôi cũng chưa hoàn toàn biết rõ—tất cả những gì mình cảm nhận. Sâu thẳm bên trong, như cô Erme sẽ nói, tôi vẫn bất an, tôi vẫn đầy mong đợi. Trong cốt lõi của trạng thái bối rối đó—bởi sự tò mò thường lệ của tôi đã lụi tàn thành tro bụi—là một cảm giác sắc bén rằng Corvick cuối cùng có lẽ sẽ tìm ra được lối thoát. Để bảo vệ cho niềm tin của mình, cậu ấy nhấn mạnh rằng từ lâu, trong quá trình nghiên cứu thiên tài này, cậu ấy đã bắt gặp những luồng hơi và gợi ý về cái gì đó không rõ, những nốt nhạc ẩn giấu thoảng qua. Đó mới chính là sự hiếm hoi, đó mới là sức quyến rũ: nó hoàn toàn khớp với những gì tôi đã thuật lại.
Nếu tôi có quay lại ngôi nhà nhỏ ở Chelsea nhiều lần, tôi dám chắc rằng mục đích cũng để hóng tin tức về Vereker nhiều như để hỏi thăm vị phụ huynh đang ốm yếu của cô Erme vậy. Những giờ phút Corvick dành ở đó hiện lên trong tâm trí tôi như một kỳ thủ cờ vua đang nhíu mày lặng lẽ bên bàn cờ suốt mùa đông dài. Khi trí tưởng tượng của tôi lấp đầy những khoảng trống, bức tranh đó cứ ám ảnh tôi. Ở phía bên kia bàn cờ là một hình bóng mờ ảo, dáng vẻ nhạt nhòa của một đối thủ đang điềm tĩnh một cách vui vẻ nhưng có chút mệt mỏi—một đối thủ tựa người vào ghế, tay đút túi quần, nở nụ cười trên gương mặt thanh tú, sáng sủa. Ngay cạnh Corvick, phía sau cậu ấy, là một cô gái mà tôi bắt đầu thấy nhợt nhãy và hao gầy, thậm chí, khi nhìn kỹ hơn, cô ấy khá xinh đẹp, người đang tựa vào vai cậu ấy và dõi theo từng nước đi của cậu. Cậu ấy sẽ cầm một quân cờ lên, giữ nó lơ lửng một lúc trên một trong những ô nhỏ, rồi lại thở dài thất vọng đặt nó trở về chỗ cũ. Trước cảnh đó, cô gái trẻ sẽ dịch chuyển vị trí một chút nhưng đầy bồn chồn, rồi nhìn sang người tham gia mờ nhạt của họ một cách chằm chằm, rất lâu, rất kỳ lạ. Tôi từng hỏi họ ở giai đoạn đầu của công việc này rằng liệu việc liên lạc gần gũi hơn với ông ấy có giúp ích cho sự thành công của họ không. Những hoàn cảnh đặc biệt chắc chắn sẽ được xem là cho tôi quyền được giới thiệu họ. Corvick trả lời ngay rằng cậu ấy không muốn bước đến bàn thờ trước khi chuẩn bị xong vật tế. Cậu ấy hoàn toàn đồng tình với bạn của chúng tôi về cả niềm vui lẫn vinh dự của cuộc săn đuổi—cậu ấy muốn tự tay hạ gục con thú bằng khẩu súng của riêng mình. Khi tôi hỏi liệu cô Erme có phải là một tay săn sắc bén như vậy không, cậu ấy suy nghĩ một lát rồi nói: “Không, tôi lấy làm xấu hổ mà nói rằng cô ấy muốn giăng bẫy. Cô ấy sẵn sàng đánh đổi mọi thứ để được gặp ông ấy; cô ấy nói cô ấy cần thêm một gợi ý. Cô ấy thực sự khá ám ảnh về chuyện đó. Nhưng cô ấy phải chơi công bằng—cô ấy sẽ không được gặp ông ấy!” cậu ấy nhấn mạnh thêm.
Tôi tự hỏi liệu họ có từng cãi nhau chút nào về vấn đề này không—một nghi ngờ không được xóa bỏ bởi cái cách cậu ấy hơn một lần thốt lên với tôi: “Cô ấy thực sự cực kỳ văn chương, cậu biết đấy—cực kỳ kỳ quặc!” Tôi nhớ cậu ấy từng nói về cô ấy rằng cô ấy cảm nhận bằng chữ nghiêng và suy nghĩ bằng chữ in hoa. “Ồ, khi tôi đã truy cùng đuổi tận ông ấy,” cậu ấy cũng nói, “thì, cậu biết đấy, tôi sẽ gõ cửa nhà ông ấy. Chắc chắn rồi—tôi mong cậu tin là vậy. Tôi sẽ nghe chính miệng ông ấy nói: ‘Cậu làm được rồi, chàng trai ạ; lần này thì cậu thắng!’ Ông ấy sẽ phong vương cho tôi—bằng vòng nguyệt quế phê bình.”
Trong khi đó, cậu ấy thực sự tránh những dịp mà cuộc sống London có thể mang lại để gặp gỡ nhà văn danh tiếng; tuy nhiên, mối nguy hiểm đó đã biến mất khi Vereker rời Anh vô thời hạn, như báo chí đưa tin—ông đi về phương nam vì những lý do liên quan đến sức khỏe của vợ, người vốn đã buộc ông phải sống ẩn dật từ lâu. Một năm—hơn một năm—đã trôi qua kể từ sự kiện ở Bridges, nhưng tôi không còn gặp lại ông ấy nữa. Tôi nghĩ sâu thẳm mình khá xấu hổ—tôi ghét phải nhắc ông ấy nhớ rằng, mặc dù tôi đã bỏ lỡ ý chính của ông một cách không thể cứu vãn, thì danh tiếng về sự sắc sảo vẫn đang nhanh chóng tìm đến với tôi. Sự dè dặt này khiến tôi khổ sở; nó giữ chân tôi không đến nhà Lady Jane, thậm chí khiến tôi từ chối lời mời đến dinh thự xinh đẹp của bà, mặc cho bà đã tử tế gửi lời mời lần thứ hai bất chấp sự thất lễ của tôi. Một lần, tôi nhận ra bà đang đi cùng Vereker tại một buổi hòa nhạc, và chắc chắn tôi đã bị họ nhìn thấy, nhưng tôi đã lẻn ra ngoài mà không bị bắt gặp. Tôi cảm thấy, giống như cái lần tôi bì bõm dưới mưa đó, rằng mình không thể làm gì khác; nhưng tôi nhớ mình đã tự nói với bản thân rằng điều đó thật khó khăn, thậm chí tàn nhẫn. Tôi không chỉ đánh mất những cuốn sách, mà tôi còn đánh mất cả con người ông ấy: cả những cuốn sách đó và tác giả của chúng đều đã trở nên hoen ố đối với tôi. Tôi cũng biết đâu là sự mất mát mà mình nuối tiếc nhất. Tôi đã dành tình cảm cho con người ông ấy còn nhiều hơn cả những cuốn sách.