Để có thể cải thiện được những kỹ năng của bản thân thì trước hết, bạn cần phải biết được những nhược điểm của mình. Nếu bạn có ước mơ, hoài bão mà không biết được mình đang có những ưu điểm gì cần được phát huy, những thiếu sót gì cần được cải thiện, bạn cũng sẽ khó có thể thực hiện được những ước mơ, hoài bão của mình. Chẳng hạn như, có bạn muốn theo học tại một trường đại học quốc tế bằng tiếng Anh, nhưng tiếng Anh của bạn đó còn chưa đủ để giao tiếp. Vậy trước khi bạn đó có thể theo học một trường sử dụng tiếng Anh, bạn đó sẽ cần phải trau dồi kỹ năng tiếng Anh của mình.

ĐỨC

Hồi mới sang Cộng Hòa Séc, cái gì đối với mình cũng thật lạ lẫm. Ở lớp mẫu giáo, trông ai cũng khác biệt và các bạn nói gì mình đều không hiểu. Sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa đã buộc một cậu bé năm tuổi như mình phải “chật vật” hòa nhập với cuộc sống mới. Từ lớp một đến lớp ba, sau những giờ học trên lớp, buổi chiều nào bố mẹ cũng đưa mình đến nhà một bà người Séc để tiếp xúc và học thêm tiếng bản địa. Những buổi tối sau khi ăn cơm xong, bố mẹ lại tranh thủ thời gian dạy mình đọc và viết tiếng Việt. Từ lớp ba trở đi, mình học thêm cả tiếng Anh tại trường. Đầu óc lúc nào cũng rối loạn vì những thứ tiếng hoàn toàn khác nhau. Nhưng cũng nhờ những tháng ngày “khổ luyện” mà khi lên lớp bốn, mình đã thành thạo ba thứ tiếng, từ đó điểm số tại trường được cải thiện nhanh chóng. Từ chỗ đứng bét lớp môn tiếng Séc, sau ba năm, cuối cùng mình cũng thoát kiếp “đội sổ” và lọt vào top của lớp.

HƯƠNG

Trong quá trình học tại trường Đại học Kinh tế Praha, Hương nhận được học bổng sang Argentina du học một học kỳ. Dù có nhiều sự lựa chọn nhưng mình vẫn chọn đất nước này vì mình thích đến một nơi hoàn toàn xa lạ và khác biệt. Khi đó, mình mới nói được rất ít tiếng Tây Ban Nha nên đã đăng ký các môn học toàn bằng tiếng Anh. Những tuần đầu tiên ở đó, mình như bị lạc vào một hành tinh khác vì rất ít người Argentina nói được tiếng Anh. Hôm đầu tiên vào học kỳ mới, nhà trường đưa ra một thông báo khẩn: những môn học bằng tiếng Anh sẽ bị hủy, chỉ còn những môn học bằng tiếng Tây Ban Nha. Thay vì quay về châu Âu hay đổi trường, mình lao vào học tiếng Tây Ban Nha dù thời gian đầu rất vất vả để nghe các bài giảng và đọc các quyển sách dày cả trăm trang. Nhưng cũng chưa lúc nào khác mình có thể học tiếng Tây Ban Nha nhanh chóng đến thế.

LINH

Lúc mới sang New Zealand, khả năng tiếng Anh của Linh vẫn còn hạn chế. Không ít lần nói chuyện, mình bị bạn bè cười vì “nói một đường, hiểu một nẻo”, hoặc không bắt kịp được câu chuyện, hoặc nói nhưng không ai hiểu gì… Từ đó, trong những giờ giải lao hay những ngày nghỉ, mình thường trò chuyện và hỏi han mọi người để cải thiện vốn tiếng Anh của mình. Mình phát hiện ra rằng, khi nói chuyện bằng tiếng Anh, mình khám phá ra một người khác trong mình: phong thái khác, suy nghĩ khác… Sau này, mình cũng cảm nhận được điều tương tự khi học thêm tiếng Séc và tiếng Đức.

Ba ví dụ học ngoại ngữ của chúng mình đã cho thấy rằng, nếu bạn muốn nâng cao khả năng ngoại ngữ hay các kỹ năng khác, bạn cần phải có và nên duy trì sự kiên trì và nhẫn nại. Có một điều chắc chắn là chúng ta sẽ không bao giờ vươn tới được một dấu chấm hết cho cuộc hành trình cải thiện bản thân. Càng lớn lên và càng nhận thức được nhiều điều, chúng ta càng nhận ra rằng có quá nhiều thứ mà chúng ta vẫn chưa hay biết. Bạn có nhớ câu nói của triết gia Hy Lạp cổ đại Socrates: “Tôi biết rằng tôi không biết gì cả.” không? Không ai trên thế giới này là hoàn hảo cả và sẽ luôn có những điều mà chúng ta có thể cải thiện ở bản thân mình. Tiềm năng của con người là vô hạn, vì vậy chúng ta sẽ không bao giờ đạt được đỉnh điểm của bản thân. Bất cứ khi nào chúng ta nghĩ rằng chúng ta tốt, chúng ta nên nhớ là chúng ta vẫn còn có thể tốt hơn thế nữa.

Có những khuyết điểm là động cơ tuyệt vời để bạn hướng tới việc cải thiện bản thân. Nếu muốn luôn ở trong tư thế sẵn sàng để có thể bắt kịp với thế giới, bạn nên luyện cho mình những thói quen sau:

Hãy đọc báo hằng ngày và đọc sách hằng tuần: Khi đọc sách báo, bạn không chỉ nâng cao tri thức và luyện tập kỹ năng tư duy, mà còn học thêm những từ vựng (ngay cả khi bạn đọc bằng tiếng Việt). Những cuốn sách bổ ích cũng sẽ cho bạn thêm động lực sống và vươn tới tương lai. Một số cuốn sách truyền cảm hứng mà chúng mình muốn giới thiệu với bạn là: Bảy thói quen của người có năng suất cao của Stephen R. Covey, Nghĩ giàu làm giàu của Napoleon Hill, Đắc nhân tâm của Dale Carnegie, Tuần làm việc 4 giờ của Tim Ferriss, Những kẻ xuất chúng của Malcolm Gladwell hay Dấn thân: Phụ nữ, công việc và quyết tâm lãnh đạo của Sheryl Sandberg. Bên cạnh những cuốn sách truyền cảm hứng, bạn cũng nên chọn đọc những cuốn sách kinh điển của Việt Nam và thế giới, những cuốn sách về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật, khoa học, công nghệ, vv.. Mỗi cuốn sách sẽ giúp bạn mở rộng tầm nhìn và dễ dàng tìm thấy các chủ đề để giao tiếp với mọi người.

Hãy bổ sung kiến thức một cách đều đặn: Môi trường kinh tế tri thức đòi hỏi bạn phải tiếp cận với thông tin ngay cả khi đã ra trường. Với mạng internet rộng rãi như hiện nay, bạn chỉ cần một cái click chuột là đã có thể bước vào thế giới tri thức toàn cầu. Bách khoa toàn thư mở Wikipedia có hơn một triệu bài viết về các lĩnh vực đa dạng. Trang YouTube có vô số những video hướng dẫn bất cứ điều gì bạn có thể hình dung ra. Các trang giáo dục trực tuyến (e-learning) cho phép bạn theo học các khóa học với giáo viên từ khắp nơi trên thế giới, cả miễn phí (edX, Khan Academy, W3 Schools, TedEd, Open Culture, Academic Earth, vv..) lẫn có phí (Coursera, Udacity, Iversity, Udemy, Skillshare, CreativeLive, vv..).

Hãy tìm cho mình những sở thích khác nhau: Khi tham gia một bộ môn thể thao hay một khóa học ngoại khóa nào đó, bạn sẽ không chỉ có cơ hội làm những gì mình thích thú, mà còn học thêm được những kỹ năng mới. Học một bộ môn mới sẽ giúp bạn tăng cường những khía cạnh khác nhau, như thể chất, tinh thần hay cảm xúc.

Hãy để mình được vây quanh bởi những đồ vật hay những người truyền cảm hứng: Những người mà bạn tiếp xúc hằng ngày là những người có ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của bạn. Nếu những người xung quanh không có khả năng truyền cảm hứng cho bạn, hãy đọc những cuốn sách hay bài báo về những nhân vật thành công trong lĩnh vực bạn chọn, ghi lại những câu nói hay của họ và dán vào một quyển vở hay lên tường trong phòng ngủ. Hãy thu thập những câu nói hay, những câu chuyện hay lời bài hát gây cảm hứng cao độ, và viết chúng vào một cuốn vở rồi mang nó theo người. Không gian và căn phòng bạn sống cũng có ảnh hưởng đến cách suy nghĩ và tâm trạng của bạn. Hãy trang trí căn phòng, máy tính hay các vật dụng khác của mình bằng những đồ vật làm cho bạn cảm thấy vui vẻ và có động lực đi tiếp. Ví dụ như: bản đồ với những cái ghim đặt ở những địa điểm bạn đã đặt chân tới, cái hộp với những bưu thiếp hay món quà yêu quý của bạn ở bên trong hoặc cái gối có in hình người bạn thương yêu để bạn cảm thấy như luôn có người đang ở bên cạnh mình. Những đồ vật như vậy được bán trên những trang web như eBay, Amazon hay Alibaba.

Khi đã có những thói quen tích cực và có nguồn cảm hứng cao, bạn sẽ dễ đạt được những mục tiêu của mình hơn.

Kỹ năng mềm

“Những kỹ năng mềm không được coi trọng nhiều, nhưng chúng có khả năng mang sự thành công hay thất bại cho sự nghiệp của bạn.”[25]

– PEGGY KLAUS

Thông thường, người Việt Nam dành khoảng 12 đến 16 năm cho việc học tập chính thức. Trong quãng thời gian dài như thế, chúng ta tích lũy được một mức kiến thức nhất định và kiến thức này được gọi là kỹ năng cứng hay kiến thức chuyên môn. Những kỹ năng này giúp chúng ta hoàn thành tốt công việc trong ngành chúng ta theo học, nhưng thật kỳ lạ là chúng chỉ đóng góp khoảng 15-25% vào thành công trong cuộc sống của chúng ta mà thôi. Ngược lại, những kỹ năng mềm ảnh hưởng từ 75-85% tới sự thành công của chúng ta. Một điều nên nhớ là bằng cấp không nhất thiết khẳng định chính xác khả năng làm một công việc của bạn. Bạn biết được gì không quan trọng bằng việc bạn làm được gì với những kiến thức của mình. Một ví dụ điển hình là nền giáo dục của Hoa Kỳ rất chú trọng việc đưa kỹ năng diễn thuyết trước công chúng vào giáo trình học của họ. Chính sự tự tin trong giao tiếp đã giúp thị trường Hoa Kỳ trở nên lớn mạnh, mặc dù nền giáo dục của họ không phải là tiên tiến nhất.

ĐỨC

Khi được so sánh với học sinh châu Âu, học sinh Hoa Kỳ rất kém về lịch sử và địa lý thế giới. Tuy nhiên, trong các cuộc thảo luận toàn cầu, họ luôn rất tự tin và trả lời lưu loát. Họ biết cách bảo vệ các suy nghĩ và ý tưởng của mình rất tốt, nên lúc nào họ cũng là những người tích cực nhất trong những cuộc đàm phán và diễn thuyết.

Trong thời đại của đổi mới và sáng tạo ngày nay, chúng ta cần những kỹ năng mềm để có thể thích ứng được với mọi hoàn cảnh. Nếu những kỹ năng cứng được học ở trường học, thì những kỹ năng mềm có thể được phát triển ở đâu? Trước hết, chúng ta hãy định nghĩa những kỹ năng mềm. Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama đã kêu gọi những giáo viên nên giảng dạy các kỹ năng chủ chốt của thế kỷ thứ 21 như: kỹ năng giải quyết vấn đề, giao tiếp, tư duy phê phán, tinh thần kinh doanh sáng tạo, làm việc nhóm, sáng tạo, linh hoạt, khả năng thích ứng, nhận thức toàn cầu, khả năng sử dụng phương tiện truyền thông và văn nghệ. Đây là những kỹ năng mà các công dân toàn cầu phải có để có thể bắt kịp với thế giới ngày nay. Mặc dù những kỹ năng như giao tiếp, tư duy phê phán hay làm việc đồng đội có thể được cải thiện qua những môn học trên lớp, nhưng những trường học thông thường không có đủ thời gian để giúp học sinh hay sinh viên của họ phát triển những kỹ năng mềm, vì họ phải tập trung giảng dạy những kiến thức chuyên môn cần thiết cho môn học.

HƯƠNG

Một trong những kỹ năng nổi trội mà mình học được ở Pháp là tinh thần làm việc nhóm. Sự độc đáo về chương trình học cao học của mình là những bài tập về nhà, bài kiểm tra và ngay cả luận án ra trường cũng đều được thực hiện theo nhóm. Nhiều khi, mình đã cảm thấy tuyệt vọng khi phải làm việc với một nhóm người lười biếng hoặc cẩu thả. Bài học mình đã rút ra được là, trong cuộc sống hay trong công việc tương lai, mình cũng sẽ phải làm việc trong nhóm với những người có năng suất kém. Điều bất lợi ở các công việc đồng đội là, người ngoài nhóm sẽ không thể biết được người nào làm phần nào của công việc. Họ chỉ nhìn vào kết quả của cả nhóm, nên nỗ lực của các cá nhân phần lớn bị xóa mờ. Mặt khác, mình cũng đã được chứng kiến chiến lược làm việc nhóm cao siêu của người Pháp. Trong quá trình học tập bên Pháp, mình cùng 15 bạn người Pháp sang thành phố New York để tham dự Mô hình Liên Hợp Quốc. Đối mặt với 5.000 sinh viên từ mọi miền thế giới không hề dễ dàng và đòi hỏi một chiến lược xuất chúng. Nhưng với một sự chuẩn bị khá tốt trong vòng một vài tháng trước cuộc thi và tinh thần tập thể bất khả chiến bại, chúng mình đã nhận được bốn giải “tuyên bố lập trường xuất sắc” và cuối cùng đã trở thành một trong những đội lĩnh giải thưởng cao nhất cuộc thi, giải thưởng “đoàn đại biểu xuất sắc”.

Khi đã tìm ra được những điểm yếu của bản thân, hãy rèn luyện chúng qua những khóa học ngoại khóa hay những dự án khác nhau nếu môi trường học hay làm việc hiện tại không cho phép bạn cải thiện chúng. Chẳng hạn như, nếu nhược điểm của bạn là giao tiếp, hãy tham gia các nhóm như AIESEC, Global Shapers hay Toastmasters (một câu lạc bộ quốc tế của những người muốn vượt qua nỗi sợ phát biểu trước công chúng). Nếu bạn muốn có kinh nghiệm quản lý nhưng công việc của bạn chủ yếu về hành chính, hãy liên lạc với các tổ chức phi lợi nhuận hay các tổ chức tình nguyện để triển khai hay điều hành một dự án. Hãy tích cực đi làm tình nguyện viên hay hướng dẫn viên cho người nước ngoài. Càng giao tiếp nhiều, bạn sẽ càng tự tin. Khi kết nối với thế giới để giao lưu với bạn bè nước ngoài, bạn cũng sẽ tạo được những sự kết nối cá nhân, hỗ trợ cho sự phát triển của mình trong tương lai. Dành thời gian rảnh để làm các công việc ngay cả không công sẽ có lợi cho bạn lâu dài. Thứ nhất, chúng sẽ giúp bạn cải thiện CV của mình. Thứ hai, chúng sẽ giúp bạn cải thiện các kỹ năng.

Khi đã đi làm, các công ty cũng có những khóa học riêng để nâng cao những kỹ năng chủ chốt cho nhân sự của họ. Những khóa học nổi tiếng thế giới, điển hình như những khóa học phát triển cá nhân theo khung hình dạy của nhà văn và nhà thuyết trình Hoa Kỳ Dale Carnegie cũng sẽ giúp bạn vươn tới những thành công cho bản thân một cách nhanh chóng hơn.

Nếu bạn không muốn chi trả cho những khóa học đắt đỏ, cách tốt nhất để cải thiện những kỹ năng của mình là tham gia những hoạt động khác nhau. Càng có nhiều kinh nghiệm, bạn sẽ càng cảm thấy tự tin hơn. Chúng mình sẽ nói về những cách bổ sung kinh nghiệm trong chương tiếp theo.

LINH

Khi tham gia cuộc thi diễn thuyết do trường mình ở New Zealand tổ chức vào năm 2010, mình đã lọt vào vòng 20 người, cuối cùng chiến thắng cuộc thi đó. Bạn có nhớ là trước đó chỉ một năm thôi, mình đã khá nhút nhát khi phải nói trước đám đông dù chỉ 20 giây không? Nhưng sau khi nhận thức được nhược điểm của mình trong việc nói chuyện trước công chúng, mình đã nhờ mọi người xung quanh cho mình ý kiến và lời khuyên để có thể nói chuyện một cách tự nhiên hơn. Mình luôn hỏi người khác cho mình những lời phản hồi chân thực. Chúng ta không thể nào làm vừa lòng tất cả mọi người đã từng gặp, nên biết được ý kiến của những người xung quanh sẽ cho mình cơ hội để sửa chữa những chỗ sai hay khuyết điểm ngay. Mình đã gặp gỡ với biết bao nhiêu bạn mới, đã tham gia các sự kiện khác nhau để nói, nói và nói. Vì đã tích cực tham gia các hoạt động để cải thiện bản thân, mình đã vượt qua được 500 sinh viên của trường để nhận giải thưởng “Sinh viên của năm”.

Xã hội toàn cầu ngày nay thay đổi nhanh chóng, với những vấn đề phức tạp và các giải pháp chuyển đổi liên tục. Để thành công trong một xã hội như vậy, bạn sẽ phải là người linh hoạt, dám mạo hiểm và chấp nhận rủi ro. Bạn luôn phải tự cập nhật tin tức, không chỉ từ các bài vở ở trường, mà còn từ các nguồn có sẵn như các trang giáo dục trực tuyến (e-learning), các cuốn sách bổ ích hay các người xung quanh bạn. Có nhiều kiến thức và thông tin sẽ giúp bạn nâng cao kỹ năng tư duy phản biện cũng như rút ra những quan điểm và ý kiến của riêng mình.

10 kỹ năng mềm thiết yếu khi đi ra thế giới:

Ham học hỏi và chấp nhận những điều mới lạ

Khả năng thích nghi và linh hoạt

Kỹ năng giao tiếp

Sự đồng cảm

Quản lý thời gian

Kỹ năng phân tích và tính toán

Kỹ năng giải quyết vấn đề

Kỹ năng sáng tạo

Sự kiên nhẫn

Làm việc nhóm

Ngoại ngữ

“Một ngôn ngữ đặt bạn tại một hành lang của cuộc sống. Hai ngôn ngữ mở mọi cánh cửa trên con đường.“26

– FRANK SMITH

Một điều chúng mình dám chắc với bạn rằng, nếu không sử dụng được ít nhất một ngoại ngữ, bạn có thể quên đi ước mơ ra nước ngoài của mình. Chuẩn bị cho bản thân vốn ngoại ngữ thật tốt sẽ làm cho sự khởi đầu của bạn dễ dàng hơn rất nhiều. Trong thời đại ngày nay, việc học ngoại ngữ không chỉ cần thiết cho những người có ý định đi du học hay ra nước ngoài sinh sống. Cùng với việc Việt Nam đã và đang tham gia vào các cuộc chơi quốc tế ở các quy mô khác nhau như Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Tổ chức Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) hay Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), nguồn vốn vào Việt Nam cũng đang tăng cao và trên đà phát triển mạnh. Điều này cùng nghĩa với việc là các tổ chức và tập đoàn nước ngoài sẽ càng ngày càng mở thêm nhiều chi nhánh tại Việt Nam và tuyển dụng những người Việt thông thạo ngoại ngữ và có các kỹ năng cần thiết. Để tận dụng được lợi ích từ những hiệp ước kinh tế trong khu vực cũng như toàn cầu và không bị sự cạnh tranh trong thời đại mở cửa “đè bẹp”, người trẻ cần chủ động rèn luyện khả năng ngoại ngữ của mình.

Những lợi ích của việc biết ngoại ngữ:

Phần lớn các tác phẩm nghệ thuật đều được diễn tả bằng cách thực tế hơn trong ngôn ngữ nguyên bản.

Những người sử dụng được từ hai ngôn ngữ trở lên có trí nhớ sắc bén hơn và ít bị đãng trí hơn những người chỉ sử dụng được một ngôn ngữ.

Hiểu biết rõ hơn về văn hóa, lịch sử và con người của các đất nước khác nhau, qua đó giảm bớt sự phân biệt chủng tộc và các định kiến.

Có khả năng sáng tạo cao hơn và suy nghĩ sâu xa hơn.

Mở rộng cơ hội.

Giúp bạn hiểu hơn về tiếng mẹ đẻ, về quê hương và đất nước mình.

Học được một ngôn ngữ mới sẽ là bàn đạp để bạn học những ngôn ngữ khác một cách dễ dàng hơn.

vv.. và vv..

Rèn luyện kỹ năng nghe và nói:

Để hòa nhập và học tập tốt tại nước ngoài thì vấn đề và tiêu chí đầu tiên là giao tiếp tốt bằng ngôn ngữ bản địa. Vậy làm sao để nói chuyện được lưu loát? Chỉ có một câu trả lời đơn giản là: Hãy nói thật nhiều và đừng sợ sai. Nếu sai, học cách nhận thức để sửa.

Tâm lý sợ sai khi nói chuyện, sợ người đối diện không hiểu đã làm cho phần đông bỏ cuộc hoặc tự ti với bản thân. Mặc dù giới trẻ ngày nay đã có một quá trình học tiếng Anh hay một ngoại ngữ khác trên lớp khá dài, nhưng khi ra trường, họ vẫn không sử dụng được ngôn ngữ thứ hai của mình một cách thành thạo.

Hãy bắt đầu tập nói từ những chủ đề đơn giản như bạn đến từ đâu, bạn thích làm gì, bạn thích đi du lịch ở những đâu. Hãy tìm đến những trung tâm ngoại ngữ có giáo viên nước ngoài. Việc tập luyện kỹ năng nói với giáo viên ngoại quốc sẽ giúp bạn có được cách phát âm đúng, giọng nói chuẩn.

Xem phim bằng ngôn ngữ bạn đang theo học với phụ đề bằng tiếng Việt hay với ngôn ngữ khác cũng là cách khá hiệu quả để học ngoại ngữ. Tất nhiên là lúc ban đầu, bạn có thể sẽ phải dành trọn thời gian để đọc phụ đề và nghe, mà không còn thời gian để theo dõi diễn biến của bộ phim. Nhưng một khi đã quen dần và đã hiểu phần lớn từ vựng, bạn sẽ đọc rất nhanh và sẽ có thời gian để tập trung vào xem phim. Cách tốt nhất để học một ngôn ngữ mới chính là học qua văn hóa của đất nước sử dụng ngôn ngữ đó, như qua việc xem phim có phụ đề, đọc truyện hay nghe nhạc. Một bạn người Ru-ma-ni của chúng mình nói được tiếng Tây Ban Nha lưu loát chỉ vì cô hay xem những bộ phim dài tập của Mỹ Latinh bằng tiếng Tây Ban Nha với bà ngoại cô. Ngoài các bộ phim ra, bạn cũng nên xem các bài diễn văn trên YouTube hay các hội thảo TED.

Bên cạnh đó, hãy đăng ký tài khoản trên những trang web dành cho những người đi du lịch bụi (backpackers) như Couchsurfing hay Airbnb. Với cách này, bạn sẽ vừa có thêm bạn bè quốc tế, vừa có thể trau dồi kỹ năng giao tiếp của mình. Đây cũng là dịp để bạn giới thiệu cho những người bạn nước ngoài về những danh lam, thắng cảnh của quê hương mình. Thú vị hơn nữa, cách này cũng giúp bạn tiết kiệm một khoản tiền cho với các khóa học tại trung tâm ngoại ngữ.

Nghe nhạc và hát theo lời bài hát sẽ giúp bạn tập luyện kỹ năng nghe. Hát hay không bằng hay hát đúng không bạn? Bạn có thể rủ đám bạn đi hát karaoke hay “luyện” hát ở nhà.

Rèn luyện kỹ năng đọc và viết:

Từ vựng là điều kiện cần thiết cho cả bốn kỹ năng. Hãy đặt ra cho bản thân một tiêu chí như: mỗi ngày sẽ học thêm từ năm đến 10 từ mới. Có thể con số này quá nhỏ và phải mất một khoảng thời gian dài thì bạn mới có đủ từ vựng để có thể nói chuyện lưu loát. Nhưng chậm mà chắc còn hơn là học nhồi nhét mà không có hiệu quả. Thử nghĩ xem, nếu như một ngày bạn học và ứng dụng được 10 từ, thì một năm sau, bạn sẽ biết được 10 x 365 = 3.650 từ mới. Con số đó không quá nhỏ đúng không? Chẳng phải dân gian có câu: “Có công mài sắt có ngày nên kim”.

Đừng bắt đầu tập kỹ năng đọc bằng tiếng Anh hoặc ngoại ngữ khác với những cuốn tiểu thuyết dày cộp. Hãy bắt đầu tập đọc với những cuốn truyện dành cho trẻ em. Nghe thì có vẻ là ngớ ngẩn, vì người lớn rồi ai lại đọc truyện con nít bao giờ. Nhưng đây lại là cách mà chúng mình học được các ngoại ngữ khác nhau. Khi đọc những truyện tranh đơn giản dành cho trẻ em và dần dần hiểu được nội dung câu chuyện, bạn sẽ cảm thấy phấn khởi với thành tích của mình và càng muốn đọc nhiều hơn nữa. Cách này đơn giản nhưng lại vô cùng hiệu quả. Bạn cũng có thể đọc các truyện bằng tiếng Anh đã được đơn giản hóa của nhà xuất bản Penguin Books. Khi đã luyện cho mình cách đọc và hiểu những mẩu truyện đơn giản, bạn có thể nâng cấp độ ngày một cao hơn. Khi đọc sách, bạn nên chuẩn bị giấy trắng và cây bút để viết lại những từ vựng mới.

Hãy sử dụng điện thoại thông minh để học ngoại ngữ. Có khá nhiều trang web và ứng dụng điện thoại tạo điều kiện cho bạn học tiếng nước ngoài, như Duolingo, Livemocha, Busuu hay Memrise. Các trang web hay ứng dụng tương tự giúp bạn học ngoại ngữ bằng những cách rất thú vị vì có tính tương tác cao.

Hãy đăng ký trở thành thành viên của Postcrossing: Mỗi khi bạn gửi một tấm bưu thiếp đến một thành viên ngẫu nhiên, bạn sẽ nhận được một tấm bưu thiếp của một thành viên khác từ bất cứ nơi đâu trên thế giới. Đây là cách rất tốt để bạn có thêm bạn mới từ các đất nước khác nhau, học hỏi về các địa danh trên thế giới, sưu tầm những bưu thiếp tuyệt đẹp và luyện viết tiếng Anh nữa!

“Bao nhiêu ngôn ngữ bạn biết là bấy nhiêu lần bạn sống.”[27]

— TỤC NGỮ SÉC

Thành thạo một ngôn ngữ hầu như là điều bắt buộc để có thể tồn tại trong cuộc sống ngày nay, nhưng biết thêm một vài ngoại ngữ khác nhau sẽ tăng lợi thế của bản thân bạn gấp bội lần. Giờ đây, việc sử dụng một ngoại ngữ đã trở nên quá bình thường và trên thế giới đã có rất nhiều người thông thạo từ hai ngoại ngữ trở lên. Người châu Âu thường sử dụng được một vài ngôn ngữ, vì họ nhận thấy tầm quan trọng của ngoại ngữ đối với mọi mặt trong đời sống, trong một thế giới với muôn vàn cơ hội mở và khi Hiệp ước Schengen cho họ thoải mái di cư đến bất cứ đất nước thành viên nào. Thậm chí ở Việt Nam cũng có khá nhiều người lớn lên trong môi trường song ngữ: những người từ các dân tộc khác nhau sử dụng được tiếng Việt và ngôn ngữ bản địa, rồi họ học thêm một ngoại ngữ khác trong quá trình học tập.

Việc sử dụng được đa ngôn ngữ sẽ giúp bạn phát triển trong cuộc sống riêng tư cũng như trong sự nghiệp của mình. Với mỗi ngôn ngữ mới, bạn có thêm kiến thức về một nền văn hóamới, một lối sống mới cũng như cách suy nghĩ mới. Bạn cũng sẽ cảm nhận thế giới từ góc độ mới mẻ hơn. Năm 1964, nhà tâm lý học Susan Ervin từ Đại học California, Berkley đã triển khai một cuộc nghiên cứu mang tên “Bài kiểm tra tri giác theo chủ đề” nhằm kiểm tra sự khác biệt trong cách giải thích những câu chuyện tương tự bằng các ngôn ngữ khác nhau. Kết quả cho thấy là cách chúng ta kể một câu chuyện thay đổi một cách đáng kể khi chúng ta sử dụng những ngôn ngữ khác nhau. Từ năm 2001 đến năm 2003, hai nhà ngôn ngữ học Jean-Marc Dewaele và Aneta Pavlenko đã hỏi hơn một ngàn người thạo hai thứ tiếng xem họ có cảm thấy là một người khác biệt khi sử dụng các ngôn ngữ khác nhau hay không. Gần hai phần ba người tham gia thí nghiệm đã khẳng định điều này là đúng.

Chúng ta thay đổi cách nói hay suy nghĩ khi thay đổi ngôn ngữ giao tiếp vì nhiều lý do khác biệt. Song song với việc học một ngôn ngữ mới, chúng ta học cách ứng xử lịch sự và những thói quen trong giao tiếp của người bản địa.

LINH

Ngay cả khi bạn học một ngôn ngữ tại các đất nước khác nhau, bạn cũng sẽ có những trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Ví dụ như mình đã học tiếng Anh tại New Zealand, một đất nước với người dân cực kỳ thân thiện và cởi mở. Mình đã học được cách thể hiện thái độ vui vẻ và thân mật khi nói tiếng Anh. Nhưng nếu mình đã sang Anh học tiếng Anh thì có lẽ là mình đã nói tiếng Anh bằng cách lễ phép hơn, giữ khoảng cách hơn và ít thân thiện hơn.

Bên cạnh đó, cách chúng ta sử dụng các ngôn ngữ khác nhau còn phụ thuộc vào hoàn cảnh và môi trường chúng ta học các ngôn ngữ đó. Chẳng hạn như, tiếng Pháp bạn học trong quá trình du học sẽ khác với tiếng Pháp bạn học với mục đích đi làm.

HƯƠNG

Tính cách của mình cũng bị thay đổi khi mình dùng các ngôn ngữ khác nhau. Khi sử dụng tiếng Séc, mình nói “cảm ơn” và “xin lỗi” liên tục, nhưng khi nói tiếng Việt, mình không hay nói những từ này vì biết rằng sẽ bị mọi người coi là giả tạo. Mình cảm thấy rất ngượng ngùng khi nói: “Con yêu bố. Con yêu mẹ.” hoặc nói lời yêu thương với bất cứ ai bằng tiếng Việt. Nhưng với chồng mình thì đó là câu nói cửa miệng của chúng mình.

Chúng ta thường để ý tới những từ khóa trong giao tiếp, tần số sử dụng những câu “Xin lỗi”, “Cảm ơn” hay “Bạn có khỏe không?” và mức độ thể hiện tình cảm trong giao tiếp. Như khi bạn phân biệt cách giao tiếp giữa những người lớn tuổi và những người cùng trang lứa, khi chuyển đổi ngôn ngữ, bạn cũng phân biệt cách nói chuyện làm sao cho người đối diện cảm thấy thoải mái. Vì vậy, những người đa ngôn ngữ thông thường dễ thích ứng với các môi trường và hoàn cảnh khác nhau.

LINH

Khi sử dụng tiếng Anh, mình cảm thấy mình rất cởi mở và thư giãn. Mình có thể thoải mái sử dụng các câu: “Hey, Bro!” hay “Yo man!” với đồng nghiệp bất chấp tuổi tác của họ. Nhưng khi nói tiếng Việt, mình nghiêm túc hơn, vì trong tiếng Việt có vô số các đại danh từ khác nhau. Tiếng Anh, ngôi thứ nhất chỉ là “I” và ngôi thứ hai là “you”. Nhưng trong tiếng Việt thì mình sẽ phải suy nghĩ về tuổi tác, giới tính và có thể là chỗ đứng trong xã hội của người thứ hai để có thể gọi họ cho đúng. Người Việt rất coi trọng việc giữ thể diện và sợ bị mất mặt, nên nếu không chú ý đến cách nói chuyện, mình có thể làm xấu đi mối quan hệ với người khác. Khi nói tiếng Anh, mình bày tỏ ý kiến và suy nghĩ một cách minh bạch và đôi khi nói thẳng mà không suy nghĩ nhiều. Nhưng trong tiếng Việt, mình thường nói có hàm ý và vòng vèo hơn.

Vậy chúng ta có thể đổ lỗi cho ngôn ngữ vì cách sống của mình hay không? Có những quốc gia bị coi là “nói lớn tiếng”, như Việt Nam hay Trung Quốc, và nếu có một nhóm người Việt hay Trung nói chuyện với nhau thì sẽ như “cái chợ”. Nhưng đó cũng không hoàn toàn là lỗi của họ, vì tiếng Việt và tiếng Trung có nhiều dấu, bắt buộc người nói phải lên giọng xuống giọng liên tục.

Cách chúng ta đọc, viết và nói giúp chúng ta xác định cách chúng ta nhìn nhận thế giới. Ví dụ như trong tiếng Việt, chúng ta không phân biệt màu “vàng” (yellow) với màu “vàng” (gold). Tiếng Kook Thaayorre không có từ “phải” và “trái”, nên những người sử dụng ngôn ngữ này phải dựa vào bốn phía để định hướng. Và một cách nhiên, họ trở nên rất giỏi định hướng. Những ngôn ngữ như tiếng Việt, tiếng Hoa hay tiếng Phần Lan đều không nhấn mạnh việc sử dụng thì tương lai, và theo nhà kinh tế Keith Chen thì những người sử dụng những ngôn ngữ này có trách nhiệm hơn đối với tương lai của họ. Không phải đi đâu xa, khi nhìn vào người Việt chúng ta cũng thấy được là họ nghĩ nhiều cho tương lai và con cháu của họ nhiều hơn là cho hiện tại, cho bản thân mình.

Đa ngôn ngữ cũng không nhất thiết phải đồng nghĩa với sự đa văn hóa. Nhiều người lớn lên ở nước ngoài, nhưng họ đã quên hay không hề biết về văn hóa của quê hương mình.

Chủ động học những ngôn ngữ mới sẽ giúp bạn đón đầu những cơ hội mới. Ngoài việc học tiếng Anh, hãy chọn những ngôn ngữ dựa theo sở thích, hoàn cảnh hay xu hướng của thời đại. Chọn một ngôn ngữ mới theo sở thích của mình là điều dễ nhất, vì bạn thường tiếp thu nhanh chóng những điều bạn thích hơn là những điều bạn không cảm thấy thích thú. Bạn cũng có thể chọn học một hay một vài ngôn ngữ mới dựa theo hoàn cảnh nhất định. Ví dụ như, nếu bạn đang có ý định trong tương lai sẽ đi châu Âu du học, bạn nên chọn học các ngôn ngữ phổ biến ở châu Âu như tiếng Đức hoặc Pháp, hoặc học ngôn ngữ của đất nước bạn có khả năng đi du học cao. Có thể bạn chọn học một ngôn ngữ vì nửa kia của mình. Theo kinh nghiệm của chúng mình, học một ngôn ngữ mới với người mình yêu thương hay giao tiếp hằng ngày có hiệu quả rất lớn. Thứ ba, hãy chọn những ngôn ngữ nào sẽ cho bạn nhiều khả năng sử dụng nhất. Hãy nghiên cứu xem những ngôn ngữ nào có nhiều người sử dụng. Nếu bạn muốn sử dụng một ngôn ngữ để tìm kiếm việc làm, hãy kiểm tra xem những quốc gia nào đang đầu tư vào đất nước bạn nhiều và có khuynh hướng đi lên. Chẳng hạn như hiện giờ, Việt Nam đang nhận được nhiều nguồn vốn đầu tư trực tiếp từ Hàn Quốc và Nhật Bản. Nếu thành thạo tiếng Hàn hay tiếng Nhật, bạn sẽ cho mình những cơ hội làm việc tại các công ty Hàn và Nhật ở Việt Nam.

Làm cách nào để học một vài ngôn ngữ khác nhau mà không bị nhầm lẫn? Chúng mình tin rằng bạn hoàn toàn có thể học hay sử dụng nhiều ngôn ngữ cùng một lúc. Điều quan trọng là khi bắt đầu học, bạn nên tách rời các ngôn ngữ mình chưa thành thạo ra và học chúng vào những khoảng thời gian khác nhau. Ví dụ như, nếu bạn dành thứ Hai cho tiếng Pháp, hãy tập trung suy nghĩ, nói, nghe, đọc hay viết chỉ bằng tiếng Pháp cả ngày thứ Hai thôi. Rồi đến thứ ba, bạn có thể hoàn toàn tập trung chẳng hạn như vào tiếng Hàn. Có kinh nghiệm với những khó khăn khi học ngoại ngữ đầu tiên sẽ giúp bạn trong việc học các ngôn ngữ khác. Khi bộ não của bạn chú tâm vào một ngôn ngữ, bạn sẽ nhớ và học được ngôn ngữ đó nhanh và hiệu quả hơn. Một khi đã thành thạo các ngôn ngữ đó rồi thì bạn có thể tận hưởng những thành quả của mình và giao tiếp lưu loát trong một vài ngôn ngữ cùng một thời điểm mà không bị nhầm lẫn.

Lợi thế cạnh tranh

“Nếu bạn không có những lợi thế cạnh tranh, đừng thi đấu.”[28]

– JACK WELCH

Việc cạnh tranh với những người có CV tương tự như bạn (ví dụ như khi thi đấu với những người trong xóm, trong lớp, thành phố hay quốc gia) là đã khó rồi, vậy bạn có thể tưởng tượng được là mình sẽ phải cạnh tranh với những người từ bất cứ nơi đâu trên thế giới không? Một khi đã có dự định ra nước ngoài, chắc chắn bạn sẽ phải đối mặt và thi đua với những con người từ các nền văn hóa khác nhau, với những nền giáo dục khác nhau và có những kinh nghiệm làm việc khác nhau. Để có những ưu thế cạnh tranh so với các bạn trẻ toàn cầu, bạn cần tích lũy cho mình các kinh nghiệm và kỹ năng khác nhau để làm cho CV của mình phong phú hơn. CV cũng như một cuốn tự truyện của bạn vậy: càng có nhiều kinh nghiệm đa dạng, bạn càng có các trang giấy cuốn hút người đọc hơn. Càng có nhiều kinh nghiệm, phạm vi xin việc, đăng ký đi học hay tham gia các chương trình khác của bạn sẽ càng rộng ra. Càng có nhiều kinh nghiệm, bạn càng làm cho mình nổi bật hơn và khác biệt hơn so với những đối thủ còn lại. Có một hồ sơ “khác người” sẽ tăng khả năng hồ sơ của bạn gây được sự chú ý. Bạn nên bắt đầu tích lũy những kinh nghiệm để có thể cho vào CV của mình càng sớm càng tốt.

Nếu muốn chuẩn bị tốt cho cuộc sống đa quốc gia của mình, trước hết bạn sẽ phải học ngoại ngữ và tìm hiểu về văn hóa, chính trị, lịch sử và địa lý của các nước khác nhau. Ngay từ khi học tiểu học hay trung học, hãy tìm ra những sở thích, hãy tham gia các nhóm hay tổ chức khác nhau, cũng như các cuộc thi của trường, quận, thành phố, quốc gia hay quốc tế. Tham gia những sự kiện khác nhau không chỉ làm cho CV của bạn phong phú hơn, mà cũng giúp bạn học hỏi nhiều điều, gặp gỡ nhiều bạn mới và giúp bạn phát triển những kỹ năng khác nhau. Càng tham gia nhiều kỳ thi sẽ giúp bạn càng có thêm nhiều kinh nghiệm ngay cả khi bạn không thắng giải nào. Hãy ham học hỏi và bắt đầu tìm kiếm những cơ hội để thử thách mình càng sớm càng tốt.

HƯƠNG

Mình đã tham gia tất cả các cuộc thi mà mình biết đến, và trong tám năm học trung học (trung học tại Cộng Hòa Séc kéo dài tám năm nếu bạn bắt đầu học từ năm lớp sáu, và bốn năm nếu bạn bắt đầu học từ lớp 10), mình đã nhận được 23 giải thưởng các cấp khác nhau trong các môn như tiếng Anh, Séc, Pháp, Toán, Văn, Địa lý, vv.. Và trong lần tham gia cuộc thi tìm hiểu về Liên minh châu Âu, mình đã là một trong 35 học sinh xuất sắc nhất CH Séc được mời đi thăm quan Nghị viện châu Âu tại Strasbourg, Pháp hoàn toàn miễn phí.

CV phong phú sẽ giúp bạn chiến thắng các kỳ thi, nhận được những suất học bổng giá trị hay các công việc tuyệt vời và ra thế giới. Hãy không ngừng học hỏi, đăng ký tham gia thật nhiều các sự kiện trong vùng cũng như quốc tế để thích nghi hơn với môi trường quốc tế. Hãy đi thực tập có lương hay không lương và đi làm tình nguyện mỗi khi bạn tìm thấy cơ hội thích hợp với mình. Nếu ở Việt Nam, phần đông vẫn chỉ chú trọng vào việc học thôi và nhiều người đến khi ra trường vẫn chưa có được một kinh nghiệm làm việc nào, thì các nước phát triển đều khuyến khích sinh viên đi làm thêm, đi thực tập hay làm tình nguyện để tích lũy kinh nghiệm. Một điều quan trọng nữa là, những kinh nghiệm khác nhau sẽ giúp bạn lấp đi khoảng trống thời gian trong CV (nếu có).

Đừng chỉ chú trọng vào những công ty hay những công việc nghe “oai” thôi nhưng không cho bạn thêm những kỹ năng mới, mà hãy làm tất cả những công việc có thể giúp bạn phát triển một cách toàn diện. Công việc gì cũng đáng tự hào – ngay cả những công việc “tay chân” hay “tầm thường” nhất. Theo chúng mình, những người có thể làm lại từ đầu tại nhiều đất nước khác nhau là những người có nhiều kỹ năng hơn là những người chỉ làm “sếp” tại một quốc gia nhất định.

HƯƠNG

Mình đã bắt đầu thu thập các kinh nghiệm cho CV của mình từ hồi học trung học, và đến giờ, mình đã có những kinh nghiệm sống, học tập và làm việc tại nhiều nơi trên thế giới như Việt Nam, Cộng Hòa Séc, Argentina, Bồ Đào Nha, Estonia, Bỉ, Pháp, Canada, Mexico và Hoa Kỳ. Năm 2012 là năm mình ra trường, và cũng là năm mình vượt qua khoảng 200 đơn đăng ký để được chọn tham gia khóa học chụp ảnh tại Lisbon (Bồ Đào Nha), khoảng 400 người để tham gia khóa học về bảo vệ môi trường tại trường Đại học Tartu (Estonia), và hơn 600 thí sinh để tham gia khóa học về đất nước Canada.

Tất cả những công việc hay hoạt động kể trên đã chọn chúng mình vì những điểm thú vị và riêng biệt trong CV, làm cho thương hiệu cá nhân của chúng mình nổi trội. Hầu như mỗi quốc gia chúng mình đi tới, chúng mình không chỉ đi du lịch thôi mà còn làm một việc gì đó hoặc tham gia một chương trình nào đó để làm giàu kinh nghiệm. Từ khi còn học trung học, chúng mình đã bắt đầu sưu tập những trải nghiệm để có thể cho vào CV. Càng bắt đầu sớm, CV của bạn sẽ càng phong phú hơn. Và càng có bản CV phong phú thì bạn sẽ càng tìm được việc tại bất cứ nơi nào nhanh chóng hơn.

Nhiều khi bạn di cư đến một thành phố mà không có nhiều cơ hội cho ngành bạn học. Ví dụ như Hương đã học ngành ngoại thương nhưng ở Vancouver có rất ít các công ty, tập đoàn quốc tế. Hoặc Đức khi mới ra trường đã không làm trong ngành học là ngoại thương ngay, mà đã làm trong ngành ngân hàng, vì lúc đó ngành ngân hàng quảng cáo tuyển dụng khá nhiều. Nếu chúng mình cứ nhất quyết chỉ tìm việc ở những tập đoàn quốc tế thôi thì có thể chúng mình vẫn đang tìm kiếm đến ngày hôm nay, vì không phải ở nơi đâu hay ở thời điểm nào cũng có những công việc đúng ngành của chúng mình.

Thương hiệu cá nhân là khi bạn tiếp thị bản thân và sự nghiệp của mình như một thương hiệu. Nếu bạn là một “thương hiệu”, bạn muốn cho mọi người biết đến bản thân như một người ra sao? Có những tính cách gì nổi trội? Có những đặc điểm gì độc nhất mà không phải ai cũng có? Để mọi người có thể nhận biết được bạn giữa một “biển người”, bạn nên tạo cho bản thân những thế mạnh và trở thành chuyên gia trong một hay một vài bộ môn khác nhau. Ví dụ như, nếu bạn đã đi học đàn piano được nhiều năm rồi, mọi người sẽ coi bạn là “người chơi đàn piano”. Nếu bạn thành thạo một vài ngôn ngữ, người khác sẽ gọi bạn là “người đa ngôn ngữ”. Nếu bạn có nhiều thành tích trong môn vẽ, mọi người sẽ coi bạn là “họa sĩ có tiềm năng trong tương lai”. Điều thú vị là chính bản thân bạn có thể điều chỉnh và nuôi dưỡng thương hiệu cá nhân trong con mắt người khác.

“Hãy chỉ giữ những thứ bạn có thể luôn mang theo người: những ngôn ngữ đã biết, những quốc gia đã qua, những con người đã gặp. Hãy để ký ức làm hành trang của bạn.”[29]

– ALEKSANDR I. SOLZHENITSYN

Nhất là khi còn trẻ, hãy sưu tập những trải nghiệm bổ ích thay vì sưu tập quần áo, trang sức, xe máy hay điện thoại. Những đồ vật chỉ làm cho chúng ta cảm thấy vui sướng khi chúng ta mua chúng, và chúng sẽ nhanh chóng trở nên đơn điệu và lỗi thời. Đến khi có phiên bản mới, chúng ta lại hớn hở xếp hàng đi mua, rồi lại dẹp những đồ cũ vào trong xó. Chủ nghĩa tiêu thụ khiến con người trở nên cạnh tranh, cố để được “bằng bạn bằng bè”. Rồi một khi đã bằng thì chúng ta lại muốn sở hữu những đồ vật to hơn, đẹp hơn, mới hơn và đắt tiền hơn bạn B hay bạn C. Có lẽ vì lý do này nên các chính phủ đều ủng hộ chuyện mua sắm của người dân, vì người dân càng tiêu thụ nhiều thì chính phủ sẽ càng nhận được nhiều thuế. Ngược lại, khi con người chọn những trải nghiệm thay vì mua sắm đồ đạc, họ không phải va chạm hay thi thố với ai, vì mỗi trải nghiệm đều là độc nhất, không có hai trải nghiệm nào giống nhau hoàn toàn.

Cuộc sống thiên về vật chất làm cho con người ghen tị lẫn nhau. Người này so sánh của cải của mình với người khác, độ thành công cũng được đo theo số lượng tiền ta có trong tài khoản, số lượng xe hơi triệu đô hay túi xách tay của những nhãn hiệu đắt tiền. Nhiều người dành dụm tiền lương cả tháng chỉ để mua được đồ vật mà một vài tháng sau đó họ đã cảm thấy chúng tầm thường. Sức hút của của cải chỉ lấp lánh cho đến khi người khác lại có những đồ vật mới hơn, đắt tiền hơn, hấp dẫn hơn. Thế là cuộc đua lại được tiếp tục – chúng ta lại bỏ sức ra làm quần quật chỉ để đánh bóng bản thân mình. Nhà kinh tế lừng danh Hoa Kỳ Milton Friedman đã nói rằng chúng ta đang sống trong một thế giới với sự tham lam không thể tránh khỏi. Không có một xã hội nào trên thế giới mà không phát triển cùng với sự tham lam, và thế giới cũng có đầy rẫy người dễ bị lợi ích cá nhân chi phối. Tham lam đã trở thành một căn bệnh của thế giới ngày nay.

Chúng mình có cảm giác rằng con người ngày nay đã bị xô đẩy vào một cuộc chạy đua vô hình để vồ lấy của cải, danh vọng và quyền lực. Các xã hội đã biến chúng ta thành nô lệ vật chất của những “cuộc đua chuột”[30]. Câu nói của Nigel Marsh trong bài diễn văn của ông về chủ đề “Làm thế nào để cân bằng công việc và cuộc sống?” tại một trong những hội thảo TED đã tóm tắt về vấn đề nan giải của thế hệ chúng ta: “Và thực tế hoàn cảnh xã hội của chúng ta là có hàng nghìn và hàng nghìn con người ngoài kia đang sống với nỗi tuyệt vọng thảm thiết, nơi họ làm việc vất vả trong nhiều giờ với công việc họ không yêu thích để giúp họ mua những thứ mà họ chẳng cần để gây ấn tượng với những người họ không ưa.”[31]

Ngược lại, những trải nghiệm bạn có sẽ mãi mãi là báu vật quý giá đi theo bạn suốt cuộc đời. Những người thiên về sưu tập trải nghiệm thường sẽ hạnh phúc hơn những người sưu tập đồ đạc, mặc dù những quảng cáo trên ti vi đều nhắc nhở bạn đi mua hạnh phúc bằng những sản phẩm mới ra trên thị trường.

Hài lòng với những gì chúng ta có trở nên dễ dàng hơn mỗi khi chúng ta có thêm những kinh nghiệm mới. Hài lòng với những gì chúng ta có như những kỷ niệm và bản thân mình là điều khôn ngoan nếu chúng ta không muốn bỏ cả cuộc đời đi tìm hạnh phúc.

“Không bao giờ là quá trễ để trở thành người mà bạn đáng lẽ đã là.”[32]

– GEORGE ELIOT

Cuối cùng, chúng mình cũng muốn nhấn mạnh là không bao giờ là quá trễ để bạn bắt đầu quá trình hoàn thiện bản thân. Dù đang đi học hay đã bắt đầu đi làm, vẫn chưa muộn để bạn bắt đầu học một ngôn ngữ mới, luyện cho mình những kỹ năng mới hay cải thiện sơ yếu lý lịch của mình bằng các kinh nghiệm khác nhau.

NHỮNG ĐIỀU CẦN GHI NHỚ TRONG CHƯƠNG 3:

Để có thể cải thiện được những kỹ năng của bản thân, bạn sẽ cần phải biết được những nhược điểm của mình.

Nếu muốn luôn ở trong tư thế sẵn sàng để có thể bắt kịp với thế giới, bạn nên luyện cho mình những thói quen như đọc báo hằng ngày và đọc sách hằng tuần, tìm cho mình những sở thích khác nhau hoặc vây quanh bởi những đồ vật hay những người truyền cảm hứng.

Những kỹ năng mềm ảnh hưởng từ 75-85% tới sự thành công của chúng ta!

Thành thạo một ngôn ngữ hầu như là điều bắt buộc để có thể tồn tại trong cuộc sống ngày nay, nhưng biết thêm một vài ngoại ngữ khác nhau sẽ tăng lợi thế của bản thân bạn gấp bội lần.

Bạn nên bắt đầu tích lũy những kinh nghiệm để có thể cho vào sơ yếu lý lịch của mình càng sớm càng tốt.

Không bao giờ là quá trễ để bạn bắt đầu quá trình hoàn thiện bản thân!

BÀI TẬP CHO BẠN:

Hãy viết ra một tờ giấy những nhược điểm của bản thân.

Bạn có thể làm gì để cải thiện những kỹ năng còn thiếu sót đó? Hãy thử viết ra các hoạt động có liên quan tới các kỹ năng đó. Hãy thử tra trên mạng các trung tâmtổ chức cho bạn cơ hội thực hiện các hoạt động để cải thiện kỹ năng của mình.

Hãy chọn ra những hoạt động mà chúng mình đã nhắc tới để rèn luyện kỹ năng nghe, nói, viết và đọc (một hoạt động cho từng kỹ năng) trong ngôn ngữ mà bạn đang theo học và thực hiện chúng thường xuyên trong vòng ít nhất một tháng.

Hãy phân tích và chọn ra một ngoại ngữ (bên cạnh ngôn ngữ bạn đang học hoặc đã sử dụng thành thạo) thích hợp nhất cho bạn (dựa theo sở thích, hoàn cảnh hay xu hướng) và thử học những câu nói cơ bản.

Trước mỗi chuyến đi nội địa hay ra nước ngoài, hãy thử viết ra giấy các kỹ năng và kinh nghiệm bạn hướng tới đạt được trong chuyến đi của mình.