Giữa tiếng nổ đinh tai tai nhức óc, ngôi nhà bắt đầu rung chuyển. Thiếu nữ ấy vẫn ngâm mình trong bồn tắm, thong thả thoa bọt xà phòng, hướng ra ngoài cửa nói: "Em không đến hầm trú ẩn đâu, em còn đang tắm cơ mà."

Chu Ân Lai kẹp một gắp rau xanh, bỏ vào miệng chậm rãi nhai, nhìn sang Đoạn Tô Quyền: "Có hai câu thơ thế này: Thanh sơn xứ xứ mai trung cốt, hà tất mã cách khỏa thi hoàn. Có biết là nói về ai không?"……

Đoạn Tô Quyền mở mắt ra, nghe thấy bên ngoài có tiếng nói chuyện, tiếng trâu nước gặm cỏ, thỉnh thoảng còn nghe thấy tiếng khua khoắn dụng cụ nấu nướng ở phía nhà bếp.

Anh không đứng dậy ngay. Suốt một đêm ngủ chập chờn. Có chút mệt mỏi. Anh nhắm mắt lại. Lại nhanh chóng chìm vào một trạng thái mờ ảo dễ chịu.

Nguyên nhân ngủ không ngon giấc nằm ở chỗ cậu chiến sĩ cảnh vệ Mã Đại Cáp, vậy mà lại làm thất lạc toàn bộ hơn 30 bức thư từ trong nước gửi sang. Cuộc đời chiến địa dũng mãnh, còn có gì hạnh phúc hơn việc viết một lá thư nhà và nhận được một lá thư nhà chứ?

Thế nhưng chiến sĩ cảnh vệ lại làm mất hết những bức thư nhà mà mọi người đang mòn mỏi mong chờ.

Cảm giác mơ màng dễ chịu ấy lan tỏa khắp cơ thể, thế là bóng dáng người vợ lại hiện lên trong làn sương mờ. Đêm nay, anh luôn mơ thấy hoặc muốn gặp vợ.

Vợ anh tên là Lam Bình Niên, anh đã đem lòng yêu cô ấy từ khi chưa từng gặp mặt. Chuyện này nói ra cũng không có gì khó hiểu. Khi ấy anh còn trẻ, đầy khí huyết, đang là độ tuổi tràn ngập nhiệt huyết. Trong đơn vị của anh có một nữ đồng chí tên là Từ Lam, thường thu hút ánh nhìn ngưỡng mộ của các đồng chí nam. Đoạn Tô Quyền cũng không ngoại lệ. Đáng tiếc là Từ Lam đã "có chủ". Mọi người đành ngậm ngùi ngắm nhìn từ xa vậy.

Tại sao cô ấy lại tên là Từ Lam? Bởi vì mẹ họ Từ, cha họ Húc; cha của cô ấy chính là Lam Công Vũ. Lam Công Vũ thời trẻ rất nổi tiếng, cô con gái lại đoan trang thanh tú.

Trình độ văn hóa lại cao, Đoạn Tô Quyền chỉ có thể tự trách mình quen biết người ta quá muộn.

Bỗng một hôm Đoạn Tô Quyền nghe Từ Lam kể về một người em gái tên là Từ Phu, làm việc ở Ban Công tác Thành phố Tấn Sát Ký, hiện đang học lớp chính trị tại Đại học Liên hiệp Hoa Bắc. Anh đã để tâm, dò la khắp nơi và biết được cô gái này chưa tròn 18 tuổi, xinh đẹp thì khỏi phải bàn, tuổi còn nhỏ nhưng trong số những học sinh 34 tuổi, thậm chí có cả học sinh 50 tuổi, cô thường đóng vai trò là nhân vật trung tâm. Bầu cử hội học sinh, xướng phiếu bao giờ cũng vang lên cái tên "Từ Phu hử, Lý Quân hử?". Đặc biệt là khi nghe thấy khung cảnh ấy: Tin tức Nhật Bản đầu hàng truyền đến.

Khắp núi non ngọn đuốc bùng cháy, sáng rực suốt đêm không tắt. Học sinh nhảy múa ca hát hô hào, đâu đâu cũng là "U-ra! U-ra! U-ra!"

Đoạn Tô Quyền cũng từng xem không ít phim Liên Xô, nhưng chưa từng lãng mạn như các học sinh, nhảy nhót suốt đêm hô u-ra. Nhưng anh có thể tưởng tượng ra, càng tưởng tượng càng tuyệt vời. Anh là quân nhân, quen đánh "tập kích", đánh "chiến dịch tiêu diệt", hơn nữa hành động còn nhanh hơn lời nói, kéo đồng chí Trương Mạnh Húc lại, mở miệng là nói chuyện nghiêm túc: "Cậu đến Tuyên Hóa tìm Lam Công Vũ đi, ông ấy có cô con gái út tên là Từ Phu, cậu hỏi ông ấy xem có đồng ý để con gái yêu đương với đồng chí Đoạn Tô Quyền không?"

Trương Mạnh Húc cảm thấy Đoạn Tô Quyền có phần quá lố bịch, Đoạn Tô Quyền liền tuôn ra một tràng thuật ngữ quân sự, nào là "biết mình biết người trăm trận trăm thắng", nào là "tình hình tôi đã nắm rõ hết rồi, lão Lam là một người cứng cỏi, người cứng cỏi thích người cứng cỏi, cậu cứ đi nói đi, không sao cả." Nào là "Lão Lam ăn cơm cũng không chịu buông sách, bánh bao chấm nước sốt dính cả mực tàu mà cũng không biết, loại mọt sách như thế này, chỉ cần cậu biết nói chuyện, nhất định ông ấy sẽ đồng ý."

Nào ngờ, Trương Mạnh Húc lại đụng phải một bức tường đá cứng nhắc.

Con người ta đều có cái bệnh này, thứ càng khó có được thì lại càng muốn có cho bằng được. Huống chi Đoạn Tô Quyền là một vị tướng dạn dày sương gió, trên chiến trường không chịu thua trận, trên tình trường cũng không ngoại lệ. Từ mùa xuân năm 1946 nhờ Trương Mạnh Húc đi cầu hôn, dẫu chưa gặp mặt lần nào, nhưng anh vẫn mang trong mình một sự kiên trì và bướng bỉnh, cứ thế chờ đợi cho đến năm 1949.

Anh có thể kiên trì đánh "cuộc chiến trường kỳ" trên tình trường, còn là bởi vì đã xảy ra chuyện thế này: Sau khi Từ Phu tốt nghiệp Đại học Liên hiệp Hoa Bắc, cô đến đài phát thanh làm việc một thời gian, tổ chức lại cử cô vào Trường Chuyên kỹ Điện lực Tấn Sát Ký để học chuyên ngành kỹ thuật. Trong thời gian học tập, chính quyền khu biên giới dời về Thạch Gia Trang, trường chuyên kỹ cũng chuyển đến Hoắc Lộc nằm gần Thạch Gia Trang. Nhà trường sắp xếp cho Từ Phu về thành phố Thạch Gia Trang thăm cha.

Lam Công Vũ lúc bấy giờ sống trong một ngôi nhà kiểu Nhật, bồn tắm trong phòng tắm trông giống như một cái chảo sắt lớn, có thể đun nước, Từ Phu đi đường ra đầy mồ hôi, cha bảo cô đi tắm một trận. Nước đã đun xong, Từ Phu bước vào bồn tắm, vừa xà phòng lên người thì máy bay của Phó Tác Nghĩa đã tới, còi báo động không kích xé toạc bầu trời thành phố Thạch Gia Trang. Cả thành phố lập tức nhốn nháo hẳn lên. Tất cả mọi người đều chạy vào hầm trú ẩn và công sự, nhà của Lam Công Vũ cũng không ngoại lệ, đều phải đi tránh không kích.

"Từ Phu, mau ra đây! Không kích, không kích!" Lam Công Vũ đứng ngoài cửa gọi con gái.

"Con không ra đâu, con vừa xoa xà phòng xong cơ mà." Từ Phu có sự tĩnh tâm lớn đến vậy.

Chưa cho người ngoài gọi tiếp, một tiếng rít xé gió lướt qua, bên tai vang lên tiếng nổ ầm ầm. Lam Công Vũ rõ ràng đã bị lực lượng cảnh vệ kéo đi hầm trú ẩn, bên ngoài cửa đổi thành giọng nói gấp gáp của người thanh niên: "Mau ra đây, nguy hiểm lắm! Cô không muốn sống nữa à..." Tiếng gọi bị nuốt chửng bởi tiếng nổ lớn đinh tai nhức óc bất ngờ giáng xuống. Giữa tiếng nổ vang trời, ngôi nhà bắt đầu rung chuyển, mặt đất cũng run rẩy, đến mức nước trong bồn tắm cũng dao động bất an trào ra khỏi thành bồn. Thế nhưng thiếu nữ ấy vẫn ngâm mình trong bồn tắm, chỉ liếc về hướng cửa một cái. Cô không sợ bom đạn, chỉ sợ có người phá cửa xộc vào. Cô thong thả thoa lớp bọt xà phòng trên người, hướng ra ngoài cửa nói: "Em xuống hầm trú ẩn đây, em còn đang tắm cơ mà."

Sau khi cuộc không kích kết thúc, cô gái Từ Phu mới tắm xong, thản nhiên bước vào phòng khách.

Vì chuyện này, Đoạn Tô Quyền càng kiên định chờ đợi hơn, đồng thời nhờ Từ Lam viết thư nhắn gửi, bày tỏ sự chân thành trong tình yêu.

Sau khi Bắc Bình được giải phóng năm 1949, Đoạn Tô Quyền mới gặp được cô gái mà anh hằng theo đuổi bấy lâu nay ngay tại nhà của Từ Lam. Cô gái vô cùng cảm động trước tình cảm chân thành sâu sắc này của anh, đồng ý thiết lập quan hệ yêu đương. Đoạn Tô Quyền thấu hiểu sâu sắc ý nghĩa của việc "chiếm lĩnh trận địa", khi ấy anh đang công tác ở Quân khu Đông Bắc, Từ Phu giữ chức Phó tổ trưởng Tổ tiếp quản quân sự Cục điện thoại số 7 Bắc Kinh. Sau đó được điều về làm việc tại Đại học Lao động Hương Sơn (mật hiệu chỉ cơ quan trung ương mới vào Bắc Kinh ở Hương Sơn) để xây dựng cục điện thoại mới, cục này chính là Cục 39 ở Bắc Kinh hiện nay. Người ở hai nơi dễ xảy ra ngoài ý muốn, anh bèn tự quyết định thuyên chuyển công việc của cô về Đông Bắc, dùng thuật ngữ quân sự mà gọi thì đây là "củng cố trận địa".

Thế là, hôn sự này đã thành tựu một cách không thể thay đổi.

Từ Phu chính là Lam Bình Niên, cô gái năm xưa thuần khiết bộc trực lại vô cùng thẹn thùng, nay là tham mưu cấp tá của Bộ Thông tin liên lạc, là người vợ hiền mẹ đảm trong gia đình vị tướng quân. Khi Đoạn Tô Quyền bí mật sang sứ Lào, gánh nặng chăm sóc 6 đứa con đều đổ dồn lên một mình cô.

Tướng quân thường cảm thấy có lỗi với vợ, rốt cuộc là có lỗi ở điểm nào? Lại nhất thời không nói rõ ràng rành mạch được. Có lẽ việc người vợ hy sinh vì chồng là một đặc điểm của thế giới này, cho nên người làm chồng mới có tâm trạng vừa cảm thấy áy náy vừa không rõ vì sao lại thấy áy náy ấy. Cho đến chuyến đi sứ Lào lần này của tướng quân, trong lòng anh mới chợt hiểu ra: Khi một người đàn ông có theo đuổi và thành tựu trong sự nghiệp, thì phía sau anh ta thường vẫn luôn có một người phụ nữ đang âm thầm cống hiến và hy sinh...

Sau bữa sáng, Đoạn Tô Quyền bước vào phòng làm việc dựng bằng tranh tre. Anh ngồi xuống uống vài ngụm trà đậm. Cơn buồn ngủ do thiếu ngủ dần tan biến, dần sinh ra nguồn năng lượng phấn chấn. Anh trải giấy cầm bút, chuẩn bị thảo một bản báo cáo gửi Bắc Kinh. Vừa nhẩm tính để đặt bút viết, mặt đất bỗng rung lên bần bật, bên tai liền truyền đến tiếng nổ ầm ầm.

Là hơn chục chiếc máy bay chiến đấu ném bom bay đến tập kích bất ngờ. Đầu tiên chúng thả vài quả đạn khói xuống trận địa pháo cao xạ của Quân đội Nhân dân Lào, nhân lúc trận địa pháo cao xạ bị bao trùm trong một làn khói bèn phát động đợt tập kích mãnh liệt vào cơ quan trung ương Mặt trận yêu nước Lào và nơi đóng quân của tổ công tác chúng ta. Liên tiếp phóng tên lửa, ném bom. Trong chớp mắt khói súng mịt mù, lửa cháy ngút trời. Những thân cây cao mấy thước bị bật gốc lật nhào hoặc bị mảnh đạn chém ngang lưng, sức ép của luồng không khí quét sạch lá cây rơi lả tả như tuyết trong gió bão.

Đoạn Tô Quyền vừa định đứng dậy chạy trốn không kích, bỗng nhớ lại chuyện năm xưa vợ ngâm mình trong bồn tắm nghe tiếng bom nổ... Anh liền ngồi xuống trở lại, điềm tĩnh thu giấy bút vào cặp tài liệu.

Thế nhưng, chiến sĩ cảnh vệ Tiểu Lưu đã sải bước xông vào, chỉ hô lên một tiếng: "Nguy hiểm."

Không đợi tướng quân đôi co, cậu ta kéo xốc anh dậy rồi chạy thẳng ra ngoài.

Ra đến bên ngoài ngôi nhà tranh, Đoạn Tô Quyền vừa bị kéo chạy vừa đưa tay lên che trán ngước nhìn bầu trời: Máy bay địch đang lượn vòng ngay trên đầu, đen kịt một vùng, xuyên qua làn khói súng thậm chí có thể nhìn rõ quốc huy in trên thân máy bay. Về sau tướng quân hồi tưởng lại vùng đen kịt trên đầu ấy, mới cảm thấy có thể hình thành câu "hắc vân áp thành thành dục tồi" (mây đen áp thành thành muốn sụp). Lúc đó anh nào có thời gian mà nghĩ như vậy, lúc ấy anh chỉ thốt ra một câu chửi: "Đồ con rùa, vậy mà vẫn còn hung hăng lắm đấy!"

"Lão Đoạn, lão Đoạn!" Mọi người lo lắng cho sự an toàn của thủ trưởng, nhao nhao hô lên: "Mau chạy đi, chạy nhanh lên!"

"Các cậu người trẻ tuổi chạy nhanh, vào trước đi!" Tướng quân thực sự không đành lòng cứ bị kéo đi như thế, mấy lần muốn giật tay ra khỏi cái nắm.

Một tiếng rít sắc bén vang lên, những người có kinh nghiệm đều biết đây là lúc máy bay địch bổ nhào, bom đã thả xuống.

"Lão Đoạn!" Chiến sĩ cảnh vệ Tiểu Lưu lao tới đẩy ngã Đoạn Tô Quyền xuống công sự cá nhân trước nhà, bản thân cũng nhào tới đè lên người Đoạn Tô Quyền như hình với bóng.

Gần như cùng lúc đó, một tia lửa chói lòa xẹt qua, tiếp theo là tiếng nổ tựa lở núi nứt đất, đất đá bị sức bom cuốn tung lên trời như đài phun nước; bắn tung tóe lan tràn về tứ phía; giữa cuồn cuộn khói súng mịt mờ, có cây cối đá tảng chìm nổi trong đó... Khi khói súng dần tản đi, ngôi nhà tranh đã không còn nữa, bóng dáng của tướng quân và chiến sĩ cảnh vệ cũng bặt tăm, chỉ còn trơ lại nửa gốc cây bồ đề đơn độc lạnh lẽo run rẩy trong dư ba của luồng không khí.

"Lão Đoạn, lão Đoạn!" Có người từ phía hầm trú ẩn lao tới, người chưa chạy tới nơi, dưới đất đã nhô lên một người, chính là chiến sĩ cảnh vệ Tiểu Lưu. Cậu ta đứng thẳng người lên, tiếp đó kéo cả tướng quân ra khỏi "nấm mồ", vừa đỡ vừa lôi chạy vào hầm trú ẩn.

Mọi người vây quanh lại, nhao nhao hỏi:

"Thế nào rồi? Lão Đoạn."

"Có bị thương ở đâu không hả?"

Đoạn Tô Quyền cười hì hì: "Không hề gì, quả bom để thổi bay tôi, bọn chúng còn chưa chế tạo ra đâu!"

Trong tiếng cười nói, tiếng điện thoại reo lên gióng giả, phiên dịch Trịnh Quốc Thôn chộp lấy ống nghe trao đổi vài câu với đầu dây bên kia, lập tức báo cáo với tướng quân: "Đại đội thông tin Pathet Lao bị trúng bom, thương vong một tiểu đội, đang cầu cứu chúng ta."

Đoạn Tô Quyền vung tay lên: "Phải dốc toàn lực chi viện!"

Mã Chấn Sơn vớ lấy khẩu súng trường, lớn tiếng hô: "Bác sĩ Trương. Trợ lý Trịnh. Theo tôi."

Bác sĩ Trương và trợ lý Trịnh đã sớm đeo túi cứu thương trên lưng, cùng Mã Chấn Sơn lao ra khỏi hầm trú ẩn.

Cuộc oanh tạc càn quét của máy bay địch vẫn đang tiếp diễn, 3 người lúc thì cắm cổ chạy xông lên, lúc thì nằm rạp xuống đất, lúc lại bật dậy nhảy vọt mấy bước, nhanh chóng tiến đến đại đội thông tin.

Rừng cây được đại đội thông tin dùng làm vật che chắn đã bị bom phá hủy, trên trận địa chi chít hố bom. Những rễ cây trơ trụi và mảnh vỡ thiết bị thông tin vương vãi khắp nơi. Mấy chiến sĩ Pathet Lao nằm trong vũng máu, phát ra những tiếng rên rỉ đau đớn.

Mã Chấn Sơn và trợ lý Trịnh khiêng một thương binh chạy thẳng về phía hầm ẩn nấp. Đạn pháo bắn thẳng xé gió vù vù bay sượt qua người họ, cắm xuống đất, tung lên từng cụm bụi khói sát ngay chân họ. Thần chết bám sát theo sau họ, tưởng chừng với tay là tới — thế nhưng rốt cuộc vẫn không bắt kịp.

Đến hầm ẩn nấp, trợ lý Trịnh nhanh chóng kiểm tra băng bó cho thương binh. Thương binh này bị mảnh đạn găm trúng trên đường cõng theo một cỗ máy vô tuyến điện để tránh không kích, may mà có máy vô tuyến điện đỡ cho một cú, nên chỉ bị thương ở bắp tay phải.

Bác sĩ Trương nhìn thấy trên trận địa có một chiến sĩ Pathet Lao bị mảnh đạn găm vào ngực, vết thương dài tới 15 phân, gãy 3 chiếc xương sườn, tim phổi đều lộ cả ra ngoài.

Anh vội chạy đến, tiến hành cầm máu băng bó ngay tại chỗ cho thương binh nặng này. Một quả đạn chùm bay tới, đâm thủng một lỗ trên chiếc hộp thuốc mang sau lưng bác sĩ Trương. Thật nguy hiểm, nếu không thì nó đã găm thẳng vào cơ thể rồi! Mã Chấn Sơn quay người trở lại trận địa nhìn thấy lỗ thủng trên hộp thuốc, tim bỗng chùng xuống, vội chạy đến lo lắng hỏi: "Lão Trương, thế nào rồi? Không sao chứ?"

Bác sĩ Trương thậm chí không ngẩng đầu lên nói: "Tôi không sao. Đừng quan tâm đến tôi, mau đi cứu các thương binh khác đi."

Mã Chấn Sơn quay người lại chạy về phía một thương binh khác...

Trời tối dần. Sắc đêm tựa như một bậc họa sĩ tài hoa, đầu tiên là phác họa cho những dãy núi trùng điệp từng đường nét vóc dáng yểu điệu, có ngọn tựa thiếu nữ nằm yên tĩnh, có ngọn như thiếu nữ mới tắm xong; tiếp theo đó, liền một cách đầy mới lạ giấu tất cả mọi người vào trong màn mực đậm màu sắc rực rỡ, chỉ để lại một khoảng xanh đen cho người ta mặc sức tưởng tượng.

Nếu không phải vì chiến tranh, nơi này biết đâu lại yên bình làm sao! Thế nhưng, còi báo động không kích vẫn chưa được gỡ bỏ.

Những ngày này, máy bay Mỹ liên tiếp ném bom Thanh Hóa, Sầm Nưa, Hương Khê và Hoắc Mộ, v.v.. Các tuyến đường giao thông dọc đường đã bị phá hủy. Ban ngày, hầu như ngày nào cũng có máy bay địch lượn lờ, càn quét, ném bom; ban đêm cũng thường xuyên có máy bay địch đến quấy rối.

Đoạn Tô Quyền và các đồng chí trong tổ công tác ẩn nấp trong hầm trú ẩn, tụm năm tụm ba thành những vòng tròn nhỏ ngồi đối mặt nhau. Lặng lẽ lắng nghe chương trình phát thanh từ Bắc Kinh.

Tướng quân tựa lưng vào chiếc giường dã chiến, phóng tầm mắt nhìn xa tít tắp qua cửa hầm: Trên bầu trời đen kịt bỗng lấp lóe từng đốm sao sáng, đó là máy bay bay đêm của địch tới rồi. Đội bay lùng sục dọc theo Quốc lộ 217, tìm kiếm mục tiêu tấn công. Ở Mường Lệt gần đó, máy bay địch thả xuống từng quả pháo sáng, khu rừng nhiệt đới cổ xưa dường như được treo thêm từng chuỗi đèn điện... Tướng quân chợt nhớ đến Bắc Kinh, nhớ đến phố Tràng An lúc chập choạng ánh đèn.

Cách đây một tháng Đoạn Tô Quyền về Bắc Kinh tham dự hội nghị ngoại giao, nhận được điện thoại thông báo từ văn phòng thủ tướng: Buổi trưa, Chu Ân Lai hẹn gặp các đại sứ nước ta tại các nước Đông Nam Á tại điện Cần Chính trong Trung Nam Hải.

Sẽ mời cả tướng quân Đoạn Tô Quyền đến tham dự.

Sớm hơn thời gian dự định nửa tiếng, Đoạn Tô Quyền đã lái xe đến Trung Nam Hải. Anh biết rằng, mỗi lần thiết yến, Thủ tướng luôn đến phòng khách đón tiếp khách trước, trò chuyện việc nhà, bàn chuyện công việc với những người đến trước.

Anh có một số suy nghĩ muốn trao đổi với Thủ tướng, cũng rất muốn lắng nghe chỉ thị cụ thể của Thủ tướng về công việc ở Lào.

Đến điện Cần Chính, quả nhiên Thủ tướng đã ngồi đợi sẵn trên chiếc ghế sô-pha ở chính giữa, ông giơ tay phải vẫy vẫy: "Đồng chí Tô Quyền, lại đây, ngồi bên này đi."

Đoạn Tô Quyền ngồi xích lại gần Thủ tướng, hỏi: "Thủ tướng, sức khỏe của ngài vẫn tốt chứ?"

Chu Ân Lai khoanh hai tay trước ngực, hài hước nói: "Các bộ phận vẫn vận hành bình thường, xem ra, tạm thời vẫn chưa nhận được thiệp mời của Các Mác." Dứt lời, ông tỉ mỉ ngắm nhìn Đoạn Tô Quyền: "Cậu lại gầy hơn so với lần chúng ta gặp nhau ở Hà Nội rồi. Thế nào? Cơ thể vẫn chịu đựng được chứ!"

"Không thành vấn đề." Tướng quân duỗi duỗi cánh tay trái, vui vẻ trả lời: "Cơ thể có gầy đi chút, nhưng tinh thần lại khá hơn trước."

"Môi trường gian khổ có thể rèn luyện con người mà." Chu Ân Lai chỉ tay về phía Phó thủ tướng Trần Nghị đang ngồi ở phía bên kia căn phòng, "Điểm này e là lão Tổng Trần sẽ thấm thía hơn ai hết, nếu không thì ông ấy đã chẳng viết ra nổi bài Cám Nam du kích từ."

Trần Nghị đang trò chuyện với một vị đại sứ, bỗng quay đầu lại lớn tiếng cười hỏi: "Thủ tướng, gì cơ? Không lẽ lại đem tôi ra Trần Nghị để "chém gió" đấy chứ?"

"Lão Tổng, xin hãy cứ yên tâm." Chu Ân Lai giơ tay phải lên, mỉm cười nói: "Chúng tôi đang bàn luận về thơ ca của ông đấy."

Nhân viên phục vụ mang trà thơm lên, Thủ tướng liền cậy nắp ra, hít hà hương thơm, nhẹ nhàng thổi hai hơi trên mặt nước, hớp vài ngụm nước trà mát lạnh. Sau đó hỏi Đoạn Tô Quyền: "Cậu biết cách thưởng thức nước trà thế nào không?"

Đoạn Tô Quyền mỉm cười, người Hồ Nam vốn biết uống trà, nhưng anh không nói. Anh muốn nghe kinh nghiệm của Thủ tướng.

“Thơm nhất là hai ngụm trà đầu tiên. Nắp vừa hé mở, hương thơm ào ạt tuôn ra, ngửi thế mới là một kiểu hưởng thụ. Lúc này phải tranh thủ uống ngay hai ngụm, là thơm nhất.” Chu Ân Lai bàn luận, rồi uống thêm hai ngụm, sau khi chép miệng thưởng vị, liền nói: “Phía bên cậu có tình hình mới nào không, kể nghe xem nào?”

Đoạn Tô Quyền đặt tách trà xuống, bắt đầu báo cáo. Trong báo cáo, anh nêu lại một quan điểm mà mình từng đề cập tại hội nghị ngoại giao: “Chúng ta nên áp dụng biện pháp hậu phát chế nhân. Khi chiến tranh lan đến lãnh thổ hoặc tiệm cận lãnh thổ thì chúng ta mới xuất binh sang Việt Nam, về mặt chính trị và quân sự sẽ càng có lợi hơn.”

Chu Ân Lai trầm ngâm suy nghĩ rồi nói: “Mỹ muốn mở rộng chiến tranh ra miền Bắc Việt Nam, đe dọa đến an ninh của Trung Quốc. Chúng ta không thể không tính đến việc xuất binh chi viện. Chiến tranh đánh đến Hà Nội, chúng ta liền xuất binh!”

Đoạn Tô Quyền nói: “Hiệp định Giơ-ne-vơ, căn cứ địa của Lào mất sạch, quân đội hơn 1 vạn người nay chỉ còn lại đúng một tiểu đoàn.”

Chu Ân Lai trầm ngâm không nói gì. Một năm sau, trong một cuộc họp, ông nói: “Hiệp định Giơ-ne-vơ là chúng ta chịu thiệt.”

Đoạn Tô Quyền báo cáo mười mấy phút, Chu Ân Lai lại trò chuyện với các vị đại sứ gần một tiếng đồng hồ, sau đó dùng bữa cơm.

Cơm canh cực kỳ đơn giản: Món chính là một chậu cải thảo hầm đậu phụ, ngoài ra có thêm ba đĩa nhỏ: Trứng xào, thịt thái chỉ xào, rau xanh xào.

Đây là tiền túi của Chu Ân Lai mời khách. Ông có một quy tắc bất thành văn: Ai mời khách thì người đó trả tiền. Quốc vụ viện tổ chức tiệc chiêu đãi lớn, thì đó là tiền của Quốc vụ viện. Nếu Thủ tướng Chu mời nhân vật hay đoàn đại biểu nào đó, thì đó là tiền của Thủ tướng.

Đoạn Tô Quyền khi nhắc đến chuyện này, thường thở dài cảm thán: Tiền lương của Thủ tướng và đại tỷ Đặng không hề thấp, với vật giá thời bấy giờ, dùng cách nói của một số người hiện nay mà xét, thì sớm đã là hộ vạn tệ rồi, huống chi họ lại không có con cái. Thế nhưng, sau khi cơ quan sửa sang nhà cửa giúp ông, ông vẫn kiên quyết tự trả tiền, mà số dư trong sổ tiết kiệm lúc ấy lại chỉ có 2.000 nhân dân tệ. Tại sao vậy? Đạo lý này không nói cũng tự hiểu. Một số cán bộ hiện nay, chức chẳng lớn mà nhà xây lót thảm, đồ gia dụng thiết bị điện đều là hàng cao cấp, trong ngân hàng vẫn còn khoản tiền gửi lớn. Lấy tiền lương của ông ta ra tính toán xem. Cho dù có đầu thai thêm ba kiếp nữa, làm việc ba đời cũng không kiếm nổi số tiền nhiều đến thế. Vậy thì, số tiền này rốt cuộc là từ đâu mà có? Có nên điều tra hay không, có nên làm cho ra ngô ra khoai hay không?

Đối với bữa tiệc của Chu Ân Lai, các đại sứ đều ăn rất ngon miệng. Không ai trong số họ là chưa từng tham gia các loại yến tiệc cao cấp. Thế nhưng chỉ có ăn món cải thảo hầm đậu phụ của Thủ tướng là họ cảm thấy có hương vị nhất, thoải mái nhất.

"Ăn rau đi, đồng chí Tô Quyền!" Chu Ân Lai gắp một thìa đậu phụ bỏ vào bát của tướng quân, mỉm cười nói: "Cậu không giống họ, phải bổ sung thêm nhiều chất đạm vào."

"Cảm ơn Thủ tướng." Đoạn Tô Quyền gắp một miếng đậu phụ bỏ vào miệng, "Điều kiện sinh hoạt hiện tại của chúng tôi tốt hơn nhiều so với lúc mới sang. Lúc mới sang không có rau xanh để ăn, thị lực của mọi người đều sụt giảm diện rộng. Bây giờ xung quanh nơi đóng quân chúng tôi đã trồng cà chua, dưa chuột, ớt, đậu cove, ngoài tự túc ra, còn có thể lấy ra một phần mang tặng cho Cay-xỏn và những người khác nữa đấy."

"Ồ." Chu Ân Lai hứng thú lắng nghe, sau đó nói: "Gặp được Cay-xỏn và Hoàng thân Souphanouvong, hãy thay mặt tôi gửi lời thăm hỏi đến họ."

"Nhất định sẽ chuyển lời hỏi thăm của Thủ tướng tới." Đoạn Tô Quyền gật đầu.

Chu Ân Lai kẹp một gắp rau xanh, bỏ vào miệng chậm rãi nhai, nhìn sang Đoạn Tô Quyền: "Có hai câu thơ thế này: Thanh sơn xứ xứ mai trung cốt, hà tất mã cách khỏa thi hoàn. Có biết là nói về ai không?"

"... Mã Viện?"

"Chính là Mã Viện, danh tướng thời Đông Hán. Ông ấy thuở trẻ đã có chí lớn, cả đời chinh chiến trên lưng ngựa, tuổi đã qua lục tuần mà vẫn viễn chinh sa trường, rất nhiều người khuyên ông nên cáo lão hoàn hương về quê sống cuộc đời an nhàn, thế nhưng, ông lại nói bản thân quyết tâm 'mã cách khỏa thi' (da ngựa bọc thây)." Chu Ân Lai hơi nheo mắt lại. Dường như muốn xuyên qua đường hầm thời gian, để đến chiến trường cổ kính viếng thăm vị anh hùng khiến người đời sau kính ngưỡng. Chốc lát sau, ông nhìn lại Đoạn Tô Quyền: "Các cậu sang Lào kháng chiến chống Mỹ, phải học tập tinh thần này — tinh thần thanh sơn xứ xứ mai trung cốt."

"Thủ trưởng, ngài đang nghĩ gì thế?" Giọng nói của chiến sĩ cảnh vệ Tiểu Lưu vang lên.

"Ồ," Đoạn Tô Quyền bừng tỉnh khỏi dòng trầm tư, chỉ tay ra ngoài cửa hầm: "Cậu nhìn xem quả pháo sáng này trông có giống mấy chiếc đèn lồng treo trong Công viên Trung Sơn vào ngày lễ không?"

Tiểu Lưu chớp chớp mắt: "Sáng hơn đèn lồng nhiều chứ ạ, quả thực cứ như ban ngày vậy."

"Cho không cậu ánh sáng, lại không thu tiền điện của cậu, thế này còn chưa tốt à?"

Đang trò chuyện, chiến sĩ làm nhiệm vụ cảnh giới chạy vào: "Báo cáo thủ trưởng, đồng chí Cay-xỏn đến rồi, nói là muốn gặp ngài."

Đoạn Tô Quyền vội đứng phắt dậy, Cay-xỏn đã bước nhanh vào. Trên mặt anh còn vương hạt mồ hôi, trên người đầy khói súng, nhìn là biết vừa mới từ tiền tuyến thị sát trở về.

"Đồng chí Cay-xỏn, muộn thế này rồi, có chuyện gì gấp à?"

Quốc lộ số 6 đã bị máy bay Mỹ đánh sập rồi, Trung ương Pathet Lao và Quân đội Nhân dân đã phải đối mặt với cục diện nghiêm trọng đạn dược lương thực cạn kiệt." Cay-xỏn đón lấy cốc trà do Tiểu Lưu đưa tới, uống một ngụm, nói bổ sung thêm: "Lương thực của sở chỉ huy chỉ còn đủ ăn hai ngày nữa thôi."

Đoạn Tô Quyền chắp tay sau lưng, đi đi lại lại trong hầm.

Quốc lộ số 6 là tuyến đường duy nhất nối liền Sầm Nưa của Lào với Hà Nội của Việt Nam, được mệnh danh là đường Hồ Chí Minh. Tổng chiều dài trên lãnh thổ Lào là hơn 300 km. Nó không chỉ là con đường duy nhất để bản Sầm Nưa - nơi đóng quân của Trung ương Pathet Lao - liên lạc với nước ngoài, mà còn là con đường duy nhất để khu giải phóng Lào thông qua Việt Nam vòng lên Mường Hét ở Thượng Lào, Xiêng Khoảng ở Trung Lào và Attapeu ở Hạ Lào. Để cắt đứt "đường Hồ Chí Minh" này, từ ngày 31 tháng 3 năm 1965, người Mỹ bắt đầu ném bom, chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, đã trút hàng trăm tấn bom xuống đoạn đường phía bên Lào, chặt đứt ngang lưng "đường Hồ Chí Minh". Cứ như vậy, mọi sự viện trợ bên ngoài đều không thể đi vào khu giải phóng Lào, cũng không thể thông qua lãnh thổ Lào để thâm nhập vào tay lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam Việt Nam.

Cay-xỏn nhìn Đoạn Tô Quyền, lại nhìn ra ngoài cửa hầm. Chiếc cốc trong tay mấy lần đưa lên miệng rồi lại đặt xuống, sự sốt ruột trong lòng anh là điều ai cũng có thể thấy rõ.

"Đồng chí Cay-xỏn, anh thấy làm thế này có được không?" Đoạn Tô Quyền dừng bước, thong thả nói. Anh từng tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đối với cuộc đấu tranh chống phong tỏa trên không, bảo vệ các tuyến giao thông thì vẫn rất quen thuộc. "Thứ nhất, tổ chức các lực lượng dân quân dọc theo tuyến đường, mỗi người một trách nhiệm, chỗ nào bị đánh sập thì đến chỗ đó sửa chữa ngay; Thứ hai, tổ chức quân đội vận chuyển luân chuyển vật chất, thiết lập vài trạm trung chuyển dọc theo tuyến đường, trạm nào bị đánh sập thì trạm ấy dùng làm điểm trung chuyển xe cộ hai đầu; Thứ ba, tổ chức dân quân đảm nhiệm trạm gác phòng không ban đêm, bắn chỉ thiên cảnh báo phòng không cho các chiến sĩ lái xe đang bật đèn hành quân, để xe cộ có thể bất cứ lúc nào tắt đèn phòng không; Thứ tư, tổ chức tiểu đoàn pháo cao xạ bảo vệ các mục tiêu trọng điểm!"

Cay-xỏn vừa nghe vừa ngẫm nghĩ, tiêu hóa và thấu triệt, đôi mày đang nhíu lại cũng dần dãn ra.

"Chúng ta đã chuyển vận được 2.000 kg lương thực từ Pa-beng bị đánh sập về rồi đây."

Đoạn Tô Quyền lập tức bồi thêm.

"Chuyển vận bằng cách nào?" Cay-xỏn hỏi.

Đoạn Tô Quyền nói: "Lương thực của chúng ta cạn trước các anh. Lão Tôn phụ trách hậu cần của tổ công tác từng sang tổng chỉ huy các anh để vay lương, lúc đó đã biết lương của các anh cũng sắp cạn rồi. Lão Tôn đành đánh điện báo về đại sứ quán chúng ta ở Hà Nội, nhờ họ chuyển lời tới quản lý lão Dương của tổ công tác đang ở Hà Nội, thu mua mỗi thứ một tấn gạo và bột mì. Lương thực vận chuyển đến Pa-beng thì đường bị đánh sập, hơn mười đồng chí của tổ công tác lái xe tải tới, đoạn đường nào xe không qua được thì dùng người vác qua, trước sau hơn một tiếng đồng hồ, số lương thực trên xe tải bên kia đã được chuyển vận toàn bộ sang xe tải bên này, chở về rồi đây."

Cay-xỏn đã nghe hiểu toàn bộ, đôi mắt bừng sáng, chộp lấy chai rượu Mao Đài trên bàn rót đầy một cốc, giơ cao qua đầu, lớn tiếng nói: "Nào, vì chiến thắng của chúng ta, cạn một chén này."