Dù chiến dịch phá hoại của MOSSAD tinh vi đến mức nào, không có gì là vĩnh viễn trong cuộc đấu này. Trong quá khứ, Iran đã thể hiện khả năng phục hồi đáng kể sau vụ phá hoại và họ đã làm như vậy một lần nữa sau cuộc tấn công ngày 11 tháng 4 vào Natanz. Cuối tháng đó, các báo cáo của IAEA đã đưa ra kết luận đáng sợ: số lượng các loạt máy ly tâm hoạt động tại Natanz hiện đã vượt quá mức độ trước khi bị phá hoại, và các loạt máy mới, bao gồm IR-4 tiên tiến, đã được lắp đặt tại Fordow, tất cả đều được cung cấp uranium. Quan trọng hơn, có lẽ là Iran đã làm giàu uranium nhiều hơn mức 60 phần trăm. Điều này đã rút ngắn đáng kể “khoảng cách” khoa học đến uranium cấp vũ khí ở mức độ tinh khiết 90 phần trăm.

Ngay cả khi người Israel được cho là đã thực hiện cuộc tấn công ngày 11 tháng 4 vào Natanz, họ đã chuẩn bị sẵn sàng trên mặt trận ngoại giao để thuyết phục chính quyền Biden mới thực hiện lời hứa không quay trở lại các thỏa thuận hạt nhân nếu không khắc phục một số sai sót của mình. Vào cuối tháng 4, một phái đoàn cấp cao của các quan chức an ninh Israel đã đến Washington. Mục tiêu của họ là truyền tải thông điệp rằng nếu người Mỹ để Israel tin rằng họ phải lựa chọn giữa việc chiến đấu với một nước Iran đang suy yếu đáng kể ngay bây giờ hoặc một nước Iran mạnh hơn nhiều đang lướt trên con đường tiến tới vũ khí hạt nhân trong vài năm tới, thì sẽ không ai ngạc nhiên nếu Israel quyết định hành động trước khi thảm họa xảy ra.

Phái đoàn Israel bao gồm Cohen; người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Meir Ben Shabbat; người đứng đầu ban giám đốc tình báo IDF, tướng Tamir Hayman; và Chuẩn tướng Tal Kelman, một sĩ quan Không quân Israel phụ trách hồ sơ Iran. Người Israel đã họp chung và họp riêng theo nhiều cách kết hợp khác nhau với Bộ trưởng Ngoại giao Antony Blinken, Cố vấn An ninh Quốc gia Jake Sullivan, giám đốc CIA William Burns và các viên chức cấp cao khác. Những cuộc họp này diễn ra chỉ sáu tuần trước cuộc bầu cử ở Iran, một viễn cảnh làm gia tăng nỗi lo lắng của Israel về những gì người Mỹ sẽ làm. Khi nhiệm kỳ của Tổng thống Hassan Rouhani sắp kết thúc, Israel lo ngại Hoa Kỳ có thể đạt được thỏa thuận trước khi người được Ayatollah Khamenei lựa chọn và yêu thích nhất để “giành chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu, Ebrahim Raisi theo đường lối cứng rắn, lên nhậm chức.

Theo quan điểm của Israel, người Mỹ đang quay trở lại với việc đưa ra những tín hiệu lẫn lộn về ý định của họ đối với Iran. Jerusalem đã phần nào được trấn an bởi những tuyên bố của Ngoại trưởng Blinken và những người khác rằng họ sẽ kiên quyết yêu cầu Iran nhượng bộ, không chỉ về các hoạt động làm giàu uranium, mà còn về chương trình tên lửa đạn đạo và sự hỗ trợ của nước này đối với chủ nghĩa khủng bố khu vực. Tuy nhiên, động lực chính của chính sách Hoa Kỳ là muốn quay trở lại thỏa thuận, và điều đó khiến người Israel lo lắng. Hơn nữa, ngay cả trước khi phái đoàn Israel đến, thư ký báo chí của Biden, Jen Psaki, khi được hỏi liệu có điều gì người Israel nói ra có thể làm thay đổi lập trường của chính quyền về việc quay trở lại JCРОА hay không, đã trả lời một cách thẳng thừng: “Không”.

Tuyên bố đó của Psaki, cùng những bình luận kín đáo hơn của các viên chức chính quyền khác, đã dẫn đến sự hoài nghi sâu sắc ở Jerusalem về việc liệu Biden có giữ lời hứa về một thỏa thuận tốt hơn hay không. Người Israel vẫn tiếp tục tự hỏi, liệu Hoa Kỳ có thể dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nghiêm khắc nhất của mình một mặt và mặt khác duy trì đòn bẩy của mình đối với Iran hay không? Jerusalem không chấp nhận lập luận của Washington cho rằng họ có thể buộc Iran chấp nhận những nhượng bộ mới chỉ bằng cách đe dọa sẽ áp đặt trở lại các lệnh trừng phạt vào một thời điểm sau đó chưa xác định. Nỗi hoài nghi này một phần bộc phát do người Israel nhận thức rằng mọi quan chức chính quyền cấp cao từ Biden trở xuống đều đã chỉ trích Trump vào năm 2018 vì đã áp đặt lại các lệnh trừng phạt vào thời điểm Iran được các thanh tra viên quốc tế đánh giá là tuân thủ đầy đủ thỏa thuận hạt nhân. Ngoài ra, nhóm Biden lo về vấn đề Iran phần lớn là các thành viên nhóm cũ trong chính quyền Obama đã đàm phán thỏa thuận năm 2015 ngay lần đầu tiên. Cố vấn đặc biệt của Biden về Iran là Robert Malley, một trong những nhà đàm phán chính của Tổng thống Obama trong các cuộc đàm phán ban đầu về JCPOA. Những người chỉ trích Malley coi ông là người kiên quyết muốn quay trở lại thỏa thuận và, để đạt được điều đó, sẵn sàng bỏ qua sự tham gia của Iran vào chủ nghĩa khủng bố

Trong các cuộc họp khác nhau tại Washington vào tháng 4 năm đó, các thành viên của phái đoàn Israel đã đưa ra lập luận của họ về chính sách cứng rắn đối với Iran. Nhưng họ không cảm thấy mình đang thuyết phục được bất kỳ ai.

Nhưng sau đó, bên lề của “hội nghị thượng đỉnh nhỏ” này về Iran, Cohen đã có một cuộc họp trực tiếp kéo dài một giờ với Biden. Trên thực tế, Bộ Ngoại giao từ chối bình luận về cuộc họp này hoặc thậm chí xác nhận cuộc họp đó đã xảy ra. Trong một biến thể nhỏ của chủ đề này, Hội đồng An ninh Quốc gia cho biết Biden chỉ ghé thăm Cohen trong một cuộc họp khác của người Israel.

Người Mỹ rõ ràng muốn tạo ấn tượng rằng Biden chỉ đến chào hỏi, nhưng không tham gia vào một cuộc thảo luận thực chất với người đứng đầu cơ quan tình báo Israel. Nhưng chúng tôi là những người đầu tiên xác nhận rằng cuộc gặp gỡ giữa Biden-Cohen, bao gồm cả giám đốc CIA mới William Burns, không chỉ là một cuộc gặp gỡ tình cờ. Về vấn đề đó, đây là cuộc gặp duy nhất giữa Tổng thống Biden và bất kỳ quan chức Israel nào trong bốn tháng đầu tiên của nhiệm kỳ ông.

Chúng ta không biết chính xác những lời nào đã được nói ra trong cuộc họp, nhưng chắc chắn Cohen đã cập nhật cho Biden thông tin tình báo mới nhất của Israel về máy ly tâm tiên tiến của Iran và về tiến trình vũ khí hóa kho uranium đã làm giàu của nước này. Bất kể từ ngữ nào được sử dụng, sau cuộc họp, Hoa Kỳ đã khiến người Israel ngạc nhiên khi giữ lập trường cứng rắn về máy ly tâm tiên tiến, về các hoạt động phi hạt nhân của Iran và về những lỗ hổng trong JCPOA. Lo ngại của Israel rằng sẽ có một thỏa thuận nhanh chóng với Iran trong khi Rouhani vẫn còn tại nhiệm đã được chứng minh là không có cơ sở. Không có thỏa thuận nào cả, vì vậy khi Raisi nhậm chức vào tháng 8 năm 2021, ông phải đối mặt với lập trường cứng rắn của Hoa Kỳ. Các cuộc đàm phán về JCPOA đã bị hoãn lại trong khoảng sáu tháng. Lập trường cứng rắn hơn của Hoa Kỳ có thể đã góp phần làm trì hoãn thỏa thuận lâu hơn nữa – mặc dù đến tháng 8 năm 2022, nhóm Biden – trong đường lối ngoằn ngoèo theo chu kỳ của mình về chính sách Iran – đã bắt đầu thể hiện sự linh hoạt hơn đối với Iran một lần nữa liên quan đến vấn đề máy ly tâm tiên tiến. Nếu Iran sẵn sàng thỏa hiệp về một số vấn đề thanh tra của IAEA, có lẽ đã có một thỏa thuận trước Ngày Lao động.

Liệu Cohen có giúp thuyết phục Biden giữ vững lập trường không?

Hiện tại, không ai ngoài chính Biden có thể biết chắc chắn nội dung trả lời cho câu hỏi đó. Dù là gì đi nữa, chuyến đi của Cohen tới Washington gần như là thành tích chia tay của ông với tư cách là giám đốc Mossad. Một tháng sau, với Mike Pompeo trong khán phòng tại trụ sở Mossad vào cuối tháng 5 năm 2021, Cohen, phát biểu tại buổi lễ nghỉ hưu, đã tóm tắt nhiệm kỳ của mình. Mossad, ông nói, đã “thâm nhập vào tận trái tim của kẻ thù, Iran”, “làm suy yếu lòng tự tin và sự kiêu ngạo của họ”, và vạch trần “sự gian lận và dối trá” của họ.

___

Người kế nhiệm Cohen, David Barnea, theo một cách nào đó cũng được cắt ra từ cùng một tấm vải như Cohen trong lĩnh vực tình báo, đã đi theo con đường tương tự lên đến đỉnh cao. Giống như Cohen, ông bắt đầu sự nghiệp của mình với tư cách là một sĩ quan phụ trách vụ án, dành phần lớn thời gian ở bộ phận Tzomet, tuyển dụng và xử lý các điệp viên của đối phương – ngoại trừ một nhiệm kỳ hai năm làm phó giám đốc Keshet, bộ phận nghe lén của Mossad. Sau khi trở về Tzomet, ông đã dành phần lớn thời gian của mình để giải quyết hồ sơ Iran và giữ chức vụ người đứng đầu hồ sơ này từ năm 2013 đến năm 2019 khi Cohen bổ nhiệm ông làm phó của mình, đồng thời cũng là người đứng đầu bộ phận hoạt động đặc biệt – nhiệm vụ khiến ông tham gia vào việc lập kế hoạch ám sát Mohsen Fakhrizadeh, nếu như các nguồn tin Iran khẳng định, Israel đứng sau vụ việc.

Khi còn là thiếu niên, Barnea đã sống một vài năm ở New York, nơi cha ông, một trung tá trong Không quân Israel, đang công tác trong hoạt động mua vũ khí từ Hoa Kỳ. Sau đó, ông trở lại Hoa Kỳ, đầu tiên học lấy bằng cử nhân tại Học viện Công nghệ New York và sau đó học lấy bằng MBA tại Đại học Pace. Sau khi học xong, Barnea làm việc như một chuyên gia ngân hàng đầu tư tại Israel trong nhiều năm trước khi nộp đơn xin gia nhập Mossad vào năm 1996.

Trong vòng hai tuần sau khi trở thành người đứng đầu Mossad, Barnea bắt đầu làm việc cho thủ tướng Israel Naftali Bennett mới đắc cử, mà liên minh hỗn hợp của ông bao gồm các đảng từ cả cánh hữu đến cánh tả, cũng như một đảng Ả Rập, lật đổ Netanyahu vào ngày 13 tháng 6 năm 2021.

Giống như Netanyahu và Barnea, Bennett là cựu thàn viên của Sayeret Matkal, một đơn vị Lực lượng đặc biệt quan trọng của quân đội Israel. Ông đã tiếp tục phục vụ với tư cách là sĩ quan trong một đơn vị Lực lượng đặc biệt khác, Maglan, được giao một trong nhiều nhiệm vụ khác là truy lùng các đội phóng tên lửa của Hezbollah trong Chiến tranh Lebanon lần thứ hai. Những trải nghiệm của ông đã định hình rất nhiều thế giới quan của mình về cách đối phó với kẻ thù của Israel. Thật vậy, chính những thất bại của Israel trong cuộc chiến tranh Lebanon đã thúc đẩy ông tham gia chính trường.

Ông ấy nói với chúng tôi rằng khi ông nhậm chức, mặc dù ông đã dành vô số giờ để nghiên cứu Iran trong thời gian ngắn làm bộ trưởng quốc phòng dưới thời Netanyahu, ông phải “học lại Iran từ đầu”. Trong khoảng năm tuần, ông đã đầu tư rất nhiều thời gian để gặp gỡ toàn bộ các quan chức tình báo và an ninh quốc gia Israel và nhiều chuyên gia khác về Iran để quên đi những định kiến ​​của mình và xem xét lại mọi thứ. Phiên bản sự kiện này đã được các quan chức xác nhận với chúng tôi, những người nói rằng ông đã đến thăm các địa điểm quan trọng và gặp gỡ các quan chức tình báo Israel vô số lần để nghe báo cáo vắn tắt về Iran – ngay cả đối với một thủ tướng.

Bennett đã vượt qua “cuộc đánh giá chính sách” này với nhiều hiểu biết sâu sắc: chủ yếu trong số đó là Israel đã chiến đấu một cuộc chiến một chiều. “Chúng ta là những kẻ ngốc”, ông nói với chúng tôi, giải thích, “Mục tiêu của họ là đè bẹp chúng ta bằng cách chiến đấu ở Gaza và Lebanon, và ngồi lại vui vẻ ở Tehran.” Ông nói, Iran đã phải “trả giá trực tiếp khi họ sử dụng lực lượng ủy nhiệm để tấn công chúng ta. Mỗi lần Hamas hoặc Jihad Hồi giáo bắn một quả tên lửa vào Sderot, thì phải có ai đó trả giá ở Iran”, và cái giá đó có thể không cân xứng. “Cũng quan trọng không kém”, ông nói với chúng tôi, cuộc đánh giá chính sách đã dạy cho ông rằng chế độ này [Iran] hiện giờ “rất tham nhũng và khá bất tài. Những vùng đất rộng lớn không có nước. Bạn bật vòi nước và bạn sẽ nhận được bùn. Bạn thấy có nhiều cuộc biểu tình này và mọi người rất thất vọng với IRGC.” Ông thấy có nhiều cơ hội để tận dụng điểm yếu của chế độ, nhưng theo một lời kể, ông cũng gây ấn tượng với Barnea và Mossad khi thúc đẩy họ cần sáng tạo hơn để trở nên hung hăng hơn. Bennett muốn tạo dấu ấn của mình trong chức vụ mới và sẽ cổ vũ bản năng hung hăng của Barnea.

Theo một câu chuyện song hành, những bản năng đó không chỉ được phát triển tốt mà chính Barnea là người thúc đẩy Bennett trở nên táo bạo hơn và thay đổi luật chơi với Iran có lợi hơn cho Israel. Giống như Cohen, Barnea đã nổi tiếng vì những hoạt động xông xáo và táo bạo, và các cựu quan chức Mossad phát biểu với truyền thông Israel đã dự đoán ông sẽ tiếp tục các hành động bí mật chống lại Iran.

Họ đã đúng. Ngay cả giới truyền thông Israel cũng bị sốc vì Barnea và Bennett đã tung ra những cú đấm đầu tiên nhanh như thế nào. Chỉ ba tuần sau khi Yossi Cohen trao lại quyền điều hành Mossad cho Barnea, một tuần rưỡi sau khi nhiệm kỳ 12 năm của Netanyahu cuối cùng cũng kết thúc, và chỉ vài ngày sau khi Ebrahim Raisi, người theo đường lối cứng rắn, được đắc cử làm tổng thống Iran, Mossad được cho là đã thực hiện một cuộc tấn công khác vào một cơ sở hạt nhân của Iran. Lần này là vào một nhà máy sản xuất các bộ phận cho máy ly tâm được sử dụng tại các nhà máy làm giàu Natanz và Fordow.

Lúc đầu, như thường lệ, lực lượng an ninh Iran cho biết vụ tấn công, nhằm vào một cơ sở liên quan đến Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran gần Karaj, cách Tehran khoảng 25 dặm về phía tây, và đã bị ngăn chặn. Truyền thông Iran đưa tin rằng một máy bay không người lái bốn cánh quạt mang theo một quả bom bưu kiện đã bị bắn hạ “nhờ các biện pháp an ninh chặt chẽ”, và rằng, mặc dù có một số hư hại ở mái nhà, nhưng “nhẹ”.

Tuy nhiên, chúng tôi được các nguồn tin tình báo cấp cao cho biết rằng cuộc tấn công đã gây ra thiệt hại đáng kể cho Công ty Công nghệ Máy ly tâm Iran (TESA), vốn nằm trong danh sách các mục tiêu tiềm năng liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran mà tình báo Israel đã trình cho các quan chức cấp cao của Hoa Kỳ khi chính quyền Trump vẫn còn tại nhiệm.

Các nguồn tin của Mossad cho biết một nhóm chung giữa Israel và Iran đã đến một điểm cách mục tiêu mười dặm, phóng máy bay không người lái, bay về phía cơ sở và khai hỏa, phá hủy một phần cơ sở trước khi điều khiển máy bay không người lái quay trở lại địa điểm phóng và di dời để có thể sử dụng trong tương lai.

Điều đáng chú ý là sau vụ tấn công, Iran đã chặn không cho IAEA tiếp cận địa điểm này trong gần sáu tháng, cho đến khi cơ quan này tổ chức một cuộc họp báo bác bỏ những tuyên bố sai sự thật của Iran rằng cơ quan này đã làm gián điệp cho Mossad. Cho đến ngày nay, người ta vẫn chưa biết Iran có thể đã che giấu điều gì trong nửa năm đó khi các thanh tra viên IAEA bị cấm vào địa điểm này.

Chiến dịch nhắm vào TESA, mất nhiều tháng để chuẩn bị và đã cân nhắc cẩn thận khả năng liệu nó có dẫn đến sự leo thang rộng rãi hơn hay không, có chữ ký của Netanyahu và Cohen, nhưng nó được thực hiện dưới sự lãnh đạo của Barnea và Bennett, và theo nghĩa đó, nó báo trước hướng đi của mọi việc dưới sự lãnh đạo mới.

Trên thực tế, cặp đôi Barnea-Bennett đã dẫn dắt một trong những giai đoạn hoạt động dữ dội nhất của Israel chống lại Iran từ trước đến nay. Giống như trường hợp của Netanyahu và Cohen, các hoạt động của họ không chỉ là những kỳ công có tính chiến thuật mà còn được thiết kế để ảnh hưởng đến hoặc thậm chí định hình quyết định vị thế chiến lược của chương trình hạt nhân của Cộng hòa Hồi giáo và các cuộc đàm phán của nước này với các cường quốc thế giới. Như các nguồn tin tình báo hàng đầu đã nói với chúng tôi về mục đích của vụ tấn công Karaj, “bạn cần hiểu ngôn ngữ của Trung Đông. Bạn cần phải phản công một cách dứt khoát. Nếu bạn quanh co, Iran sẽ đến sau bạn.” Tuy nhiên, trong khi Netanyahu và Cohen đã làm việc phần lớn thời gian với Donald Trump, một tổng thống có cùng quan điểm với họ về Iran, Barnea và Bennett đã hành động trên một sân chơi do Tổng thống Biden thống trị. Mặc dù thực tế là nhóm của Biden đã không vội vàng quay trở lại JCPOA, họ vẫn muốn quay trở lại thỏa thuận hạt nhân mà Trump đã từ bỏ.

Điều này có thể dẫn đến một cuộc xung đột công khai khó chịu và gây mất ổn định về JCPOA vốn đã từng diễn ra giữa chính quyền Netanyahu và Obama. Nhưng điều đó đã không xảy ra. Không phải là cặp bài trùng Bennett-Barnea đồng ý với Biden về Iran. Họ không đồng ý. Vào tháng 8, Bennett đã đến Washington để nói chuyện với Biden tại Nhà Trắng. Ngoại trừ cuộc họp bí mật mà Cohen đã có với Biden vào tháng 4, các cuộc đàm phán của Bennett là cuộc đàm phán đầu tiên của bất kỳ viên chức Israel nào với tổng thống Mỹ mới, và nó không báo hiệu điều tốt lành đối với người Israel. Bennett và nhóm của ông nhanh chóng đi đến kết luận rằng cuộc đàm phán của chính quyền Mỹ về một “thỏa thuận lâu dài hơn và mạnh mẽ hơn” là vô nghĩa.

Một ấn tượng mà người Israel có được từ cuộc gặp gỡ đầu tiên với Biden là rất đáng khích lệ. Trái ngược với Obama, Biden sẽ không công khai phản đối các hoạt động liên tục của Israel chống lại Iran, vốn đã khiến Obama tức giận, và coi họ là những kẻ phá hoại các cuộc đàm phán JCPOA. Đối với Bennett, bất chấp sự dè dặt của ông về sự kiên quyết của Hoa Kỳ đối với Iran, điều đó đã mở ra con đường để thiết lập nền tảng chung với Hoa Kỳ và một mối quan hệ tốt hơn so với mối quan hệ mà Netanyahu đã có với Obama. Bennett chắc chắn không muốn đốt cháy những cây cầu theo cách mà Netanyahu đã làm. “Tôi đã nói với họ rằng ‘chúng ta vẫn chưa nhìn nhận giống nhau'”, ông nói với chúng tôi, tuy nhiên, ông cũng nói thêm rằng hai nước sẽ làm việc một cách công khai và không lén lút sau lưng nhau.

Cố gắng thiết lập nền tảng chung đó, Bennett nói với tổng thống Mỹ rằng cuộc xung đột giữa Israel và Iran phản ánh cuộc xung đột giữa Hoa Kỳ và Liên Xô trong Chiến tranh Lạnh, với Israel đóng vai Mỹ và Iran là Liên Xô tham nhũng và suy tàn. Tương tự như Liên Xô cuối cùng đã sụp đổ dưới sức nặng của một nhân dân cay đắng và nghèo đói và không có khả năng theo kịp về mặt kinh tế, Iran cuối cùng cũng sẽ sụp đổ.

Ngoài hy vọng sẽ khiến người Mỹ không quay lại JCPOA, Bennett cũng muốn có sự hiểu biết với Biden về Kế hoạch B. Barnea cũng đã làm việc chăm chỉ về vấn đề này đằng sau hậu trường với giám đốc CIA William Burns, người mà ông có mức độ tôn trọng cao về mặt chuyên môn. Điều gì sẽ xảy ra nếu các cuộc đàm phán đổ vỡ, hoặc nếu Khamenei ra lệnh nhảy vào làm giàu uranium từ 60 phần trăm lên mức vũ khí là 90 phần trăm như một cách để cố gắng gây áp lực buộc phương Tây phải nhượng bộ mới? Bennett, Barnea, Bộ trưởng Ngoại giao Yair Lapid, Bộ trưởng Quốc phòng Benny Gantz và các quan chức cấp cao khác của Israel dự kiến ​​rằng nếu Iran thực hiện bước đi mạnh mẽ đó, sẽ có sự phục hồi tất cả các lệnh trừng phạt từ cả Liên minh Châu Âu và Hoa Kỳ. Một quan chức cấp cao của Hoa Kỳ đã xác nhận với chúng tôi rằng nếu Iran làm giàu đến 90, hoặc nếu có thông tin tình báo cho thấy hiện tại họ đang tiến hành thử hạt nhân hoặc phát triển hệ thống phóng tên lửa hạt nhân, thì đây sẽ là “một con đường khác, một phạm trù khác”. Nhưng quan chức này không nêu rõ chính xác Washington sẽ đáp ứng ra sao. Hơn nữa, tại thời điểm bài viết này, tháng 4 năm 2023, Iran đã đã tích trữ đủ 60 phần trăm urani làm giàu cho nhiều bom hạt nhân và thậm chí trong thời gian ngắn làm giàu một khối lượng rất nhỏ urani lên mức 84 phần trăm.

Mặc dù chỉ có uranium 90 phần trăm làm giàu mới đạt đến cấp độ vũ khí, uranium 60 phần trăm làm giàu đã là một bước nhảy vọt lên ba hoặc nhiều cấp độ gần hơn với cấp độ vũ khí so với giới hạn mức độ làm giàu của Iran theo JCPOA—điều đó có nghĩa là quá trình chuyển đổi sang cấp độ vũ khí có thể nhanh hơn nhiều. Mức độ làm giàu 84 phần trăm gần với mức 90 phần trăm đến nỗi đó gần như là một cuộc khủng hoảng lớn, trước khi Cộng hòa Hồi giáo thuyết phục phương Tây rằng mức độ làm giàu 84 phần trăm chỉ là một tình cờ hoặc nó là một số lượng quá nhỏ đến mức có thể bỏ qua phần lớn. Iran cũng đã giảm đáng kể sự hợp tác với các thanh tra hạt nhân quốc tế, nhưng chính quyền Biden thậm chí còn không chuyển vấn đề này lên Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc. Với tất cả những sự kiện này, có thể nói rằng lý tưởng của chính quyền Biden về “một con đường khác, một phạm trù khác” khác biệt đáng kể so với Bennett.

Trong khi ông không chắc chắn về Hoa Kỳ, Bennett muốn chắc chắn rằng Mossad sẽ tham gia vào các cuộc tấn công liên tục làm suy yếu lòng tin của chế độ Iran. Ông gọi chiến lược của mình là “cái chết bởi một ngàn vết cắt”. Chiến lược Bennett-Barnea là “làm suy yếu Bạch tuộc” bằng cách sử dụng chiến thuật theo kiểu Chiến tranh Lạnh của Hoa Kỳ được sử dụng chống lại Liên Xô, tức là hàng chục biện pháp khác nhau.

Bennett, Barnea và những người khác chỉ có thể đoán được Iran giống Liên Xô năm 1960 hơn, một phép ẩn dụ cho việc trông có vẻ yếu đuối, nhưng vẫn xoay sở để tồn tại thêm ba thập kỷ nữa, hay giống Liên Xô năm 1988 hơn, một phép ẩn dụ cho việc trông có vẻ như có thể tồn tại trong nhiều thập kỷ, nhưng rồi đột nhiên sụp đổ. Dù thế nào đi nữa, Bennett tin rằng làm suy yếu một chế độ độc tài không chỉ mất nhiều tháng hay nhiều năm, mà đôi khi là nhiều thập kỷ, làm xói mòn nó từng mảnh một.

___

Sau Karaj, hoạt động lớn tiếp theo của Israel được cho là do bộ đôi Bennett-Barnea thực hiện đã diễn ra vào cuối tháng 9 khi một vụ nổ và hỏa hoạn xảy ra tại Shahid Hemat Industrial Group (SHIG), một phần của Tổ chức Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Iran do IRGC điều hành, đơn vị đứng đầu chương trình tên lửa đạn đạo nhiên liệu lỏng của Iran. Trong đó có tên lửa tầm trung Shahab-3, dựa trên tên lửa No-Dong của Triều Tiên. Được thiết kế để có khả năng mang đầu đạn hạt nhân và có tầm bắn hơn 600 dặm, tên lửa này có thể vươn tới Israel nếu được phóng từ Iran. Có thông tin cho biết hai người đã thiệt mạng trong vụ việc và hình ảnh vệ tinh cho thấy thiệt hại nghiêm trọng.

Ai đã làm điều đó? Trong trường hợp này, Iran đã kiềm chế không đổ lỗi cho Israel và nói rằng sự cố này là do tai nạn, nhưng tờ New York Times nêu tên Israel là thủ phạm. Chính quyền Biden có thể đã rất vui mừng vì không còn phải đối phó với Netanyahu nữa, nhưng dù sao thì họ vẫn không hài lòng về cuộc tấn công mới của Israel. Họ không có xung đột công khai với chính quyền Bennett, điều có thể đã xảy ra trong thời Obama. Nhưng họ đã phá vỡ giao thức, tiết lộ với tờ Times rằng Israel chịu trách nhiệm về vụ việc như một hình thức khiển trách nhẹ nhàng hơn. Người ta thường cho rằng cuộc tấn công, vào một phần chương trình của Iran mà Israel quan tâm chính, là một hoạt động chung của Mossad-IDF, và nó phản ánh quyết tâm của Bennett và Barnea tiếp tục những gì các chính phủ Israel trước đây đã làm, bất kể Hoa Kỳ nghĩ gì về nó.

Ba tháng sau, vào tháng 12 năm 2021, Hoa Kỳ, ba nước trong Liên minh Châu Âu, Nga, Trung Quốc và Iran, trở lại bàn đàm phán hạt nhân sau khoảng nửa năm đóng băng. Iran chỉ đồng ý tiếp tục đàm phán, điều mà Hoa Kỳ và EU-3 mong mỏi một cách tuyệt vọng, sau khi phương Tây và Hội đồng Quản trị IAEA đe dọa sẽ lên án nó lần thứ hai kể từ năm 2012.

Nhưng các cuộc đàm phán này khác với các cuộc đàm phán từ tháng 4 năm 2021 đến tháng 6 năm 2021 hoặc các cuộc đàm phán năm 2015, do Bộ trưởng Ngoại giao Iran khi đó là Javad Zarif dẫn đầu và được điều hành bởi Tổng thống Iran khi đó là Hassan Rouhani. Bây giờ, Tổng thống Iran mới Ebrahim Raisi và nhóm của ông đang điều hành và thúc đẩy mọi loại nhượng bộ và thỏa thuận cứng rắn hơn.

Với sự ủng hộ áp đảo từ Khamenei, người đã đích thân lựa chọn Raisi và loại bỏ bất kỳ ứng cử viên tiềm năng nào, Raisi đã phớt lờ những lời kêu gọi đàm phán nhiều hơn trong suốt nhiệm kỳ của mình và nhóm của ông đã hủy bỏ nhiều thỏa thuận đã đạt được vào đầu năm 2021.

Sau khi người Mỹ và người châu Âu phản đối hầu hết các yêu cầu mới của Iran, cuối cùng Tehran đã thể hiện sự sẵn sàng quay trở lại với những thỏa thuận mà các bên đã đạt được vào năm 2021 trước khi các cuộc đàm phán bị đóng băng. Nhưng nhóm đàm phán mới của Raisi có một nhượng bộ mà họ vẫn đang yêu cầu để phá vỡ bế tắc: một thỏa thuận có thể được thực hiện, họ ám chỉ thông qua các thông tin rò rỉ với báo chí, nếu Hoa Kỳ chịu nghe lời “chỉ” xóa IRGC khỏi danh sách các tổ chức khủng bố. Trong khi các thành phần của chính quyền Biden đã sẵn sàng làm điều này, nhiều quan chức cấp cao thì không, và bản thân Biden đã nói rõ ngay từ đầu rằng ông không thích ý tưởng này. Các cuộc đàm phán vẫn bị đình trệ.

Dựa trên nhiều cuộc phỏng vấn của chúng tôi với nhà đàm phán chính của Hoa Kỳ về Iran Rob Malley, một sự kết hợp giữa các tuyên bố công khai được thu thập bởi các quan chức chủ chốt của Hoa Kỳ và các bình luận riêng tư của các quan chức Hoa Kỳ được nhiều quan chức cấp cao của Israel nói với chúng tôi, một công thức mà Biden có thể đã tán thành là cái được gọi là “nhiều hơn để nhiều hơn”. Nghĩa là Hoa Kỳ có thể xóa IRGC khỏi danh sách khủng bố nếu IRGC cam kết tránh khủng bố chống lại các lực lượng Hoa Kỳ trên toàn thế giới, bao gồm các cuộc tấn công do lực lượng ủy nhiệm của Iran thực hiện chống lại lực lượng Mỹ ở Syria và Iraq.

Tính đến tháng 12 năm 2022, Malley cho biết, “Các trụ cột chính trong chính sách của Tổng thống Biden liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran là, thứ nhất, ông sẽ không cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân; thứ hai, ngoại giao là cách tốt nhất và bền vững nhất để đạt được mục tiêu đó; nhưng thứ ba, nếu ngoại giao thất bại, ông sẽ không loại trừ bất kỳ lựa chọn nào khác để theo đuổi mục tiêu cốt lõi đó.”

Trong khi đó Barnea âm thầm đấu tranh quyết liệt trong các cuộc đàm phán với giám đốc CIA Burns và Bennett đã chiến đấu khó khăn trong sự kết hợp giữa tuyên bố công và tư chống lại bất kỳ thỏa thuận nào liên quan đến việc hủy IRGC khỏi danh sách đen. Khi Khamenei cũng ra hiệu rằng ông sẽ không đồng ý với điều kiện của Hoa Kỳ, liên quan không chỉ đến IRGC mà còn đến các lực lượng ủy nhiệm của Iran ở những nơi khác, sự đóng băng trong các cuộc đàm phán vẫn tiếp diễn. Trong mọi trường hợp, một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã nói với chúng tôi rằng vẫn còn nghi ngờ liệu vấn đề IRGC có thực sự là yếu tố quyết định đối với Iran hay không, hay liệu đó “chỉ là điều họ muốn” và họ sẵn sàng sử dụng để kéo dài các cuộc đàm phán.

Trong khi Iran và các cường quốc đang đàm phán vào đầu năm 2022, Iran đã tìm cách điều khiển hai máy bay không người lái tự sát Shahed-136 từ Iraq đến đánh phá các mục tiêu ở Israel. Cuộc tấn công đã thất bại khi các máy bay không người lái bị liên quân do Mỹ đứng đầu ở Iraq phát hiện và được cho là đã bị máy bay chiến đấu của Mỹ chặn lại.

Phản ứng của Israel đối với nỗ lực tấn công đã minh họa cho kết luận mà Israel đã đi đến sau khi Barnea và Bennett quyết định thay đổi mô hình phản ứng với Iran. Trước đây, Israel sẽ trả đũa một hoạt động của Iran bằng một cuộc phản công vào điểm xuất phát của nỗ lực – trong trường hợp này là Iraq – hoặc vào một căn cứ của Iran hoặc ủy nhiệm ở Syria. Bây giờ điều đó không còn được coi là đủ nữa. Israel sẽ tấn công vào bên trong chính Iran, vào đầu con bạch tuộc, không chỉ vào các xúc tu của nó.

Và vì vậy, vào tháng 2 năm 2022, hơn 125 máy bay không người lái của Iran đậu tại một căn cứ ở Tây Iran đã bị nổ tung. Một quan chức cấp cao của Israel đã xác nhận với chúng tôi các báo cáo nước ngoài cho rằng Israel chịu trách nhiệm về cuộc tấn công, được thực hiện bởi 6 máy bay tự sát không người lái bốn cánh quạt đâm vào một kho chứa máy bay không người lái gần Kermanshah ở phía tây Iran.

Trong cuộc phỏng vấn với chúng tôi và trong các cuộc phỏng vấn hoặc các cuộc họp báo công bố của các viên chức tình báo Israel khác, Bennett và những người khác đã nhấn mạnh tốc độ mà Israel đã hành động chống lại căn cứ máy bay không người lái của Iran, tấn công chỉ 20 giờ sau nỗ lực không thành công của Iran trong việc tấn công bằng máy bay không người lái vào Israel. Nhiều viên chức cho biết, nó giống như một tiếng nổ lớn vang vọng khắp Trung Đông.

Iran cũng tuyên bố đã đáp trả các mục tiêu của Israel. Vào giữa tháng 3, sau cuộc tấn công của Israel vào căn cứ máy bay không người lái của mình, Iran đã phóng hàng chục tên lửa đạn đạo vào những gì họ gọi là “trung tâm chiến lược của Israel” ở Erbil, thủ phủ của khu vực tự trị người Kurd ở Iraq.

Các quan chức Iran tuyên bố rằng các điệp viên Israel hoạt động bên ngoài tòa nhà bị nhắm mục tiêu, một dinh thự xa hoa thuộc sở hữu của một ông trùm dầu mỏ người Kurd gốc Iraq.

Tehran cũng đã ghi điểm bằng một đòn tâm lý khi vào cuối tháng đó, tin tặc Iran, hoạt động dưới cái tên Open Hands, đã đăng trực tuyến một đoạn video cho thấy hình ảnh ngôi nhà của Barnea, cũng như các tài liệu cá nhân và tài chính mà chúng đã lấy được bằng cách đột nhập vào điện thoại của vợ ông ta. Mặc dù nhóm này không lấy được bất kỳ tài liệu mật nào, nhưng nó đã cho thấy gia đình Barnea đã lơ là trong việc bảo vệ dữ liệu cá nhân của họ và thúc đẩy một sự thay đổi trong các thủ tục an ninh và chi tiết bảo vệ.

___

Ngày 8 tháng 4 năm 2022, Biden đã bác bỏ yêu cầu của Tehran đối với Hoa Kỳ là xóa IRGC khỏi danh sách khủng bố của mình.

Sau quyết định đó, Bennett và Barnea đã tung ra chiến dịch quan hệ công chúng dữ dội nhất chống lại chương trình hạt nhân của Iran kể từ những năm Dagan và Cohen. Trong một yếu tố chính của chiến dịch này, vào tháng 4, một nhóm Mossad đã bắt cóc Mansour Rasouli, một quan chức của Đơn vị 840 của IRGC, một lực lượng bí mật của IRGC hoạt động bên ngoài Iran chống lại các mục tiêu phương Tây và các nhóm đối lập. Rõ ràng đánh lừa Rasouli tin rằng mình không nói chuyện với các điệp viên Israel, mà là với tình báo Iran, Mossad đã khiến y thú nhận đã lập kế hoạch âm mưu khủng bố chống lại một nhà ngoại giao Israel ở Thổ Nhĩ Kỳ, một vị tướng Mỹ ở Đức, và một nhà báo ở Pháp. Vào 30 tháng 4, phương tiện truyền thông Israel đã phát hành một băng ghi âm lời thú nhận của Rasouli. Vài tuần sau, một video được phát đi từ một nguồn không xác định, trong đó Rasouli, rõ ràng không còn trong tay người Israel nữa, cho biết mình đã bị ép buộc phải thú nhận vì những kẻ bắt cóc y đã đe dọa sẽ giết y và gia đình y.

Vào ngày 22 tháng 5, theo các báo cáo nước ngoài, cánh tay dài của Mossad sau đó đã chạm đến thủ lĩnh của Đơn vị 840, Đại tá Hassen Sayyad Khodaei, ông này đã bị hai kẻ tấn công đi trên một chiếc xe máy bắn hạ khi ông đang ngồi trong xe hơi bên ngoài nhà mình ở trung tâm thành phố Tehran. Hình ảnh trên phương tiện truyền thông xã hội cho thấy ông gục xuống trên ghế tài xế với cửa sổ bên ghế hành khách phía trước bị bắn vỡ toang. Khodaei được cho là đứng sau các âm mưu mà Rasouli thừa nhận.

Khodaei không xa lạ gì với tình báo Israel. Ông được cho là đứng sau hàng loạt các cuộc tấn công trả thù nhằm vào các mục tiêu của Israel vào năm 2012 sau vụ ám sát các nhà khoa học hạt nhân Iran của Israel vào khoảng thời gian đó. Bây giờ, mười năm sau, Mossad dường như đã phản công. Vụ ám sát là vụ đầu tiên trên đất Iran đối với một quan chức không liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Một lần nữa, đó là một cuộc tấn công vào đầu con bạch tuộc.

Về mặt chính thức, Israel từ chối bình luận về vụ ám sát, nhưng một báo cáo trên tờ The New York Times cho biết các quan chức Israel đã thông báo cho các đối tác Mỹ của họ rằng Israel chịu trách nhiệm. Iran cho biết vụ giết người “chắc chắn là do bàn tay Israel” và thề sẽ trả thù. Ngày hôm sau, Fars News, một hãng thông tấn liên kết với IRGC, đã công bố danh sách năm người Israel có lý lịch trong lĩnh vực quân sự và an ninh mạng của Israel dưới tiêu đề “Những người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái phải sống bí mật”, cảnh báo rằng họ có thể là mục tiêu.

Fars cho biết năm người này, bao gồm Amos Malka, cựu giám đốc Cục Tình báo Quân đội IDF, đã “tham gia vào hoạt động phá hoại các quốc gia Hồi giáo và ám sát các nhà hoạt động của Phong trào Kháng chiến Hồi giáo” và rằng họ “bị giám sát chặt chẽ cả ngày lẫn đêm”. Báo cáo cũng tuyên bố rằng nhiều người Israel khác cũng đang bị theo dõi và có khả năng bị thủ tiêu.

Ngày 25 tháng 5, Iran lại bị tấn công khi một máy bay không người lái quadcopter đâm qua mái một tòa nhà tại Khu liên hợp quân sự Parchin, một địa điểm hạt nhân, giết chết một kỹ sư cơ khí.

Cùng ngày, tờ The Wall Street Journal đã công bố một báo cáo dựa trên thông tin rò rỉ từ các quan chức Israel rằng Iran đã hack IAEA trong các đợt thanh tra hạt nhân trước đó. Báo cáo mà người Israel có được từ vụ đánh cắp kho lưu trữ hạt nhân của Iran năm 2018, trích dẫn các email nội bộ của Iran trong đó các quan chức thảo luận về cách họ có thể sử dụng các tài liệu mà họ hack từ IAEA để qua mặt và đánh lừa các thanh tra viên hạt nhân.

Những tài liệu mới được phát hành này nhấn mạnh lập luận liên tục của Israel rằng Iran không bao giờ ngừng nói dối, không bao giờ ngừng chạy vòng quanh các thanh tra viên IAEA và không bao giờ dừng nỗ lực tiến triển chương trình vũ khí hạt nhân của mình. Thời điểm Israel tiết lộ những tài liệu này rất thú vị. Yarden Vatikai, người đứng đầu việc “tiết lộ” vụ đánh cắp tài liệu hạt nhân Iran năm 2018 của Mossad, nói với chúng tôi rằng các cuộc trao đổi email giữa các quan chức Iran vẫn chưa được biết đến vào năm 2018. Ông nhắc nhở chúng tôi rằng việc dịch hàng chục nghìn tài liệu sang tiếng Ba Tư về các chi tiết kỹ thuật hạt nhân là một nhiệm vụ to lớn và tốn thời gian.

Tuy nhiên, thời điểm chính xác họ tiết lộ thông tin này cho Hoa Kỳ rõ ràng là một phần trong nỗ lực làm suy yếu mong muốn của chính quyền Biden về một thỏa thuận mới với Iran, vì nó không chỉ cho thấy sự không đáng tin cậy của Tehran, cơ bản mà còn làm suy yếu bất kỳ sự tin tưởng nào mà Hoa Kỳ có thể có vào khả năng của IAEA trong việc tiến hành các cuộc thanh tra đầy đủ bên trong Iran. Bennett nói với chúng tôi rằng ông đã chọn thời điểm cụ thể đó để công bố thông tin tình báo về vụ tấn công mạng của Iran vào IAEA vì ông nghĩ rằng điều đó có thể đẩy Hoa Kỳ ra khỏi các cuộc đàm phán hạt nhân. Nhưng ông cũng nói rằng ông đã cố tình không công bố các tài liệu sớm hơn vào năm 2022 khi chúng có thể có ít tác dụng hơn. Chờ đợi cho đến khi sự kiên nhẫn của Biden với người Iran đã suy yếu là một lựa chọn tốt hơn.

Một tuần sau vụ tấn công Parchin, vào ngày 30 tháng 5, một quan chức cấp cao của Đơn vị 840 IRGC từng phục vụ cùng Rasouli và Khodaei tử vong sau khi ngã từ ban công nhà mình ở khu vực Jahan Nama của Karaj. Có nhiều đồn đoán rằng IRGC đã thanh trừng y vì có thể là gián điệp đã giúp Israel truy tìm và giết chết hai đồng nghiệp của mình.

Những hoạt động chống lại Đơn vị 840 này, diễn ra trong một thời gian ngắn như vậy, hẳn đã thu hút được sự chú ý của toàn thế giới. Nhưng chúng cũng đã thay đổi trò chơi. Đơn vị 840 đã tham gia rất nhiều vào việc đáp trả của Iran đối với bất kỳ cuộc tấn công nào của Israel vào các nhà khoa học hạt nhân và máy bay không người lái của Cộng hòa Hồi giáo, điều này mang lại tính chất phòng ngừa cho các cuộc tấn công của Israel chống lại nước này, như thể để cảnh báo Iran rằng việc trả đũa Israel sẽ tự nó tạo ra việc trả đũa.

Và những điều kỳ lạ tiếp tục xảy ra ra. Một số quan chức có liên quan đến chương trình hàng không vũ trụ, máy bay không người lái và hạt nhân của Iran đã chết trong những hoàn cảnh bí ẩn và không thể giải thích.

Giữa tất cả những sự cố này, Israel đã có được thông tin tình báo rằng Iran đang có kế hoạch tấn công người Israel ở Istanbul. Vào ngày 13 tháng 6, khách du lịch Israel được khuyên nên sơ tán khỏi Istanbul ngay lập tức hoặc ở lại phòng khách sạn của họ. Tổ chức Tình báo Quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ (MIT) sau đó tiết lộ rằng họ đã bắt giữ 8 thành viên của một nhóm do Iran cầm đầu, một số là công dân Iran và những tên khác là tội phạm địa phương, họ đang lên hoạch bắt cóc một cựu lãnh sự Israel và vợ ông ta khi họ đang lưu trú tại một khách sạn tại quận Beyoğlu của thủ đô. Người Thổ Nhĩ Kỳ cũng cho biết nhóm này đã lên kế hoạch cho các cuộc tấn công khác nhằm vào khách du lịch Israel ở cùng khu vực.

Một cựu quan chức cấp cao am hiểu về vụ việc đã nói với chúng tôi rằng trong một sự kiện, các điệp viên Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt giữ các thành viên có vũ trang của một nhóm đứng bên ngoài một cửa hàng, vài giây trước khi họ đột nhập và giết mục tiêu.

Chúng tôi đã hỏi các nguồn tin tình báo ở Israel về thời điểm tiết lộ các cuộc tấn công này, và tình cờ là diễn ra sau khi Bennett biết được – có lẽ là sau cuộc trò chuyện với Biden vào tháng 4 – rằng người Mỹ sẽ từ chối yêu cầu của Iran về việc Mỹ xóa IRGC khỏi danh sách các tổ chức khủng bố. Sau khi Hoa Kỳ từ chối, các cuộc đàm phán với Iran lại bị đình trệ. Cuối cùng, các nguồn tin của chúng tôi chỉ ra rằng hai vấn đề này không liên quan. Tuy nhiên, việc Biden nói với Bennett về quyết định của mình liên quan đến IRGC chắc chắn đã tạo ra một cơ hội lớn cho các hoạt động của Israel, và các nước phương Tây đã im lặng một cách bất thường về vấn đề này.

Vào cuối tháng 7 năm 2022, các cuộc đàm phán với Iran lần lượt bị đình trệ rồi lại tiến triển. Vào tháng 8 năm 2022, đột nhiên có vẻ như một sự trở lại chung của Hoa Kỳ và Iran đối với thỏa thuận hạt nhân đã ở trong tầm tay. Tuy nhiên, nhà đàm phán chính của EU về Iran Enrique Mora đã nói với chúng tôi rằng, “Vào tháng 7 và tháng 8 năm 2022, tất cả các nước P5+1 (5 cường quốc trong Hội đồng Bảo an, cộng thêm 1 cường quốc) đều ủng hộ việc đưa JCPOA trở lại cuộc sống. Chúng tôi đã có một thỏa thuận và một văn bản. Nhưng vào thời điểm quan trọng, người Iran đã quay trở lại” với nhiều yêu cầu bất khả mà họ biết sẽ không được chấp thuận. Một viên chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã đưa cho chúng tôi những gì ông nghĩ là đường lối chỉ đạo về thời điểm cần quay lại JCPOA và thời điểm không nên quay lại. Nếu một thỏa thuận có nghĩa là thời gian bạo phát hạt nhân của Iran sẽ được kéo dài thêm vài tháng, thay vì một khoảng thời gian ngắn hơn, thì điều đó vẫn có thể chấp nhận được. Nhưng Hoa Kỳ đành chấp nhận thực tế là họ không thể lấy lại được thời gian một năm bạo phát hạt nhân có được của JCРОА ban đầu vì kiến ​​thức không thể đảo ngược được mà Iran đã thụ đắc sau khi chính quyền Trump rút khỏi thỏa thuận. Không rõ liệu Israel có biết về đường lối chỉ đạo của Hoa Kỳ này hay không, nhưng họ sẽ không cảm thấy thoải mái khi những kỳ vọng của người Mỹ đã giảm bớt.

Bennett cũng xác nhận với chúng tôi rằng Israel đã sẵn sàng đáp trả Iran một cách không cân xứng trên không gian mạng và như để thực hiện lời đe dọa đó, vào ngày 27 tháng 6, ngành công nghiệp thép của Iran bỗng đột ngột dừng lại do một cuộc tấn công mạng mà nhiều người cho là do Israel gây ra.

___

Chiến dịch Bennett-Barnea có thành công không?

Chiến lược này có vẻ như là một cuộc tấn công toàn diện nhằm đẩy cho Cộng hòa Hồi giáo ngoài tầm với vũ khí hạt nhân, bất chấp tiến triển đáng lo ngại trong việc làm giàu uranium của nó, đồng thời cũng làm tê liệt khả năng đối phó của nó bằng khủng bố ở nước ngoài.

Trong khi rõ ràng đã gánh chịu thiệt hại nghiêm trọng, Iran vẫn quyết tâm tiến lên, và thậm chí nỗ lực phát triển vũ khí tấn công mới cũng không hề suy yếu. Ngay trong tháng 2 năm 2020, Cộng hòa Hồi giáo bất ngờ thực hiện thành công vụ phóng tên lửa nhiên liệu rắn Zuljanah, có khả năng đưa vệ tinh vào không gian. Vào thời điểm các cuộc tấn công của Israel diễn ra, một quan chức quốc phòng Iran cho biết Iran đang lên kế hoạch thử nghiệm thêm tên lửa đó. Sau đó, Iran đã cố gắng phóng vào tháng 12 năm 2021 và tháng 3 năm 2022, và mặc dù thất bại, họ vẫn khiến Israel và Hoa Kỳ lo lắng rằng họ đang phát triển các kỹ năng cần thiết để phóng ICBM có đầu đạn hạt nhân.

Ngoài ra, trong khoảng thời gian từ năm 2020 đến năm 2021, Tehran cũng bất ngờ làm chủ được việc vận hành các máy ly tâm tiên tiến như IR-4 và IR-6 sau nhiều năm không làm được như vậy và bị trở ngại khi sử dụng IR-1 và IR-2m chậm hơn nhiều. Hai công nghệ không liên quan đến nhau, nhưng câu hỏi được đặt ra là liệu Iran có đạt được thành công ở cả hai công nghệ này theo phương pháp thử và sai lâu đời hay không. Đúng là đất nước này đã mất đi một số nhà khoa học ưu tú nhất, chắc chắn khiến đất nước ít nhiều khó tiến triển hơn, nhưng dù sao thì có vẻ như đất nước này đã đạt đến thời điểm có đủ số lượng nhà khoa học có kiến ​​thức cần thiết để các vụ ám sát đơn lẻ về mặt kỹ thuật sẽ có tác động ít tính quyết định hơn.

Các quan chức chính quyền Biden, khi được hỏi quan điểm của họ về khả năng này, cho rằng việc ghi chép lại ý kiến là quá nhạy cảm, nhưng rõ ràng là các cuộc tấn công của Israel vào Iran không được phối hợp với Hoa Kỳ và tiến hành khi các cuộc đàm phán đang diễn ra thường không được hoan nghênh ở Washington. Hơn nữa, nhiều, và có thể là hầu hết, các quan chức chính quyền Biden coi các cuộc tấn công là không hiệu quả về mặt chiến lược và có khả năng gây tác hại vì Iran có thể sử dụng nó làm cái cớ để vượt quá các giới hạn hạt nhân. Chính quyền Mỹ vẫn cố gắng thúc đẩy các cuộc đàm phán ngay cả khi các cơ sở hạt nhân và nhân sự của Iran liên tục bị tấn công.

Quan điểm của nhiều quan chức chính quyền Biden là Bennett và Barnea chắc chắn đã thành công trong việc trì hoãn thêm tiến trình hạt nhân của Iran, nhưng đơn giản là không rõ sự chậm trễ này sẽ giữ cho Israel và các quốc gia bị đe dọa khác được an toàn được bao lâu. Ngoài ra, không rõ Khamenei đã đạt được tiến triển gì trong việc phát triển tên lửa bất chấp các vụ ám sát.

Một cách khác để đo lường sự thành công hay thất bại của chương trình toàn diện của Israel chống lại Iran phải kể đến đến IAEA. Đó là liệu những nỗ lực của họ nhằm thuyết phục cơ quan này về hành vi sai trái của Iran, đặc biệt là những lời nói dối đã bị phơi bày bởi vụ đánh cắp kho lưu trữ hạt nhân, có thúc đẩy cơ quan đi đến một lập trường cứng rắn hơn đối với quốc gia này hay không, và ở đây kết quả cũng không đồng đều.

Trong một cử chỉ gây tổn hại cực kỳ nghiêm trọng đến danh tiếng và uy tín của Iran, vào tháng 6 năm 2022, hội đồng IAEA đã chính thức lên án việc Iran thiếu hợp tác với các thanh tra viên để giải quyết các câu hỏi do cuộc đột kích của Mossad năm 2018 nêu ra và các vi phạm hạt nhân đang tiếp diễn của Cộng hòa Hồi giáo. Khi làm như vậy, IAEA chỉ nối tiếp các cảnh báo mà họ đã đưa ra vào năm 2021 và 2022, mặc dù lúc đó họ đã không lên án như bây giờ vì sợ làm chệch hướng các cuộc đàm phán đang diễn ra về một JCPРОА được gia hạn. Đây không chỉ là một sự lúng túng lớn về ngoại giao và quan hệ công chúng đối với Iran, mà còn có thể dẫn đến các lệnh trừng phạt toàn cầu nếu vấn đề này được đưa ra Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc.

Tehran ngay lập tức phản ứng với việc lên án bằng cách tắt 27 camera giám sát của IAEA (chỉ còn lại hơn 40 camera vẫn hoạt động). Và mặc dù Israel được cho là vẫn tiếp tục tấn công chương trình hạt nhân của Iran, không có dấu hiệu nào cho thấy họ sẵn sàng bật lại các camera của IAEA. IAEA hoặc các cường quốc trên thế giới cũng không thực hiện các bước bổ sung có ý nghĩa để buộc quốc gia này tuân thủ các cuộc thanh tra theo yêu cầu của thỏa thuận hạt nhân năm 2015.

Đáp lại việc Iran liên tục tắt camera giám sát, Tổng giám đốc IAEA Grossi đã đặt ra thời hạn là tuần đầu tiên của tháng 7 năm 2022 để bật lại chúng – nếu không, ông nói, JCPOA sẽ phải chịu một “đòn chí mạng”. Mối quan tâm là cái gọi là “tính liên tục của dữ liệu”, tức là việc theo dõi hoạt động liên tục, không bị gián đoạn để không có khoảng trống nào đáng kể nào trong dữ liệu về chương trình hạt nhân của Iran. Một khi những khoảng trống đó trở nên quá lớn, IAEA sẽ không còn có thể đảm bảo tính chính xác của các cuộc thanh tra của mình nữa, và điều đó, Grossi nói, sẽ thực sự đặt dấu chấm hết cho mọi cơ hội quay trở lại JCPOA. Israel thích khả năng đó, nhưng khi Grossi đến thăm Israel vào đầu tháng 6, ông dường như đã bỏ qua tầm quan trọng của hành vi cản trở Iran và việc họ tấn công cơ quan của ông. Khi thời hạn tháng 7 của Grossi trôi qua và Iran vẫn chưa bật lại bất kỳ camera giám sát nào, IAEA hoặc các cường quốc không có phản hồi đáng chú ý nào. Hơn nữa, người Mỹ cảm thấy rằng việc Iran tắt các camera giám sát của IAEA, mặc dù đáng lo ngại, có thể được khắc phục tạm thời ở một mức độ nào đó. Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nói với chúng tôi rằng mối quan tâm chính của phía Mỹ là “tính liên tục của dữ liệu” và cho rằng IAEA có thể tái lập các hoạt động của Iran mà không có khoảng cách đáng kể nào. Nhưng hy vọng của chính quyền Biden là, một khi đạt được thỏa thuận về JCPOA, tính minh bạch của Iran sẽ được khôi phục, phù hợp với thỏa thuận ban đầu.

Giám đốc IAEA trưng bày một hệ thống camera quan sát được sử dụng để kiểm tra Cơ sở Hạt nhân Karaj của Iran trong môt cuộc họp báo tại Vienna, Áo vào ngày 17 tháng 12, 2021.

Việc Israel lo sợ Iran có được ngay dù chỉ một quả bom nguyên tử cũng sẽ gây ra mối đe dọa hiện hữu là điều dễ hiểu. Nhưng người Israel tin rằng Hoa Kỳ ít lo lắng hơn Israel việc Iran thực sự sẽ “bạo phát” lên vị thế vũ khí hạt nhân. Các quan chức Israel tin rằng khi bị thúc đẩy, Hoa Kỳ sẽ hạ thấp tầm quan trọng của Iran vì họ chỉ đơn thuần là đang mày mò sản xuất một quả bom duy nhất và Hoa Kỳ sẽ tập trung hơn nếu Iran đã sẵn sàng sản xuất nhiều quả bom hơn, bất kể các tuyên bố công khai nói ngược lại. Vì thời điểm đó vẫn còn xa trong tương lai, việc Iran tạm thời không tuân thủ các cuộc thanh tra của IAEA có thể được dung thứ.

Malley tuyên bố rằng không có bất đồng nào với Israel về mức độ nghiêm trọng mà Hoa Kỳ xem xét các tiến bộ hạt nhân của Iran. “Theo quan điểm của chúng tôi, một thỏa thuận bao gồm những hoạt động giám sát quốc tế xâmnhập nhất từng được đàm phán, và sẽ kéo dài thời gian bạo phát của Iran [thời gian Iran cần để có đủ uranium cấp vũ khí cho một quả bom] từ thời điểm hiện tại – chỉ một vài tuần khó chịu – lên nhiều tháng, rất phù hợp với lợi ích an ninh quốc gia của chúng ta. Nó sẽ cho chúng ta thời gian và không gian cần thiết để biết Iran đang làm gì và phản ứng với những gì họ đang làm nếu cần thiết”, Malley bảo chúng tôi.

Trong khi đó, cho dù tuyên bố gây sốc của Grossi gần như kết thúc các cuộc đàm phán hạt nhân, người đứng đầu IAEA sau đo đã lùi lại một phần thời hạn chót của mình. Ngoài ra, Hoa Kỳ tin rằng tính liên tục của dữ liệu có thể được khôi phục – mặc dù với mỗi ngày trôi qua, Iran sẽ phải tiết lộ nhiều hơn cho cơ quan này nếu đạt được thỏa thuận. Hy vọng của chính quyền Biden là, một khi đạt được thỏa thuận về JCPOA, tính minh bạch của Iran sẽ được khôi phục nhất quán với thỏa thuận ban đầu (điều này sẽ xử lý các giai đoạn bạo phát từng phần). Tuy nhiên, với mỗi ngày trôi qua, Iran sẽ phải tiết lộ nhiều hơn cho cơ quan này nếu đạt được thỏa thuận.

Tóm lại, giống như với thời kỳ Netanyahu -Cohen, thời kỳ Bennett-Barnea đã có một số thành tựu đáng chú ý và tiếp tục trì hoãn tiến trình hạt nhân của Iran. Đồng thời, Cộng hòa Hồi giáo cũng không hề từ bỏ tham vọng trở thành cường quốc vũ khí hạt nhân. Nói cách khác, cuộc chiến bí mật của Mossad vẫn chưa thể kết thúc. Thật vậy, nó có thể không bao giờ kết thúc.