VÀO THÁNG 1 NĂM 2016, SAU BA NĂM làm cố vấn an ninh quốc gia của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, Yossi Cohen, được bổ nhiệm làm giám đốc Mossad. Ngay lập tức, việc thăng chức của ông đã vấy lên một màn mây tranh cãi.

Đã có sự cạnh tranh gay gắt cho chức vụ này, một trong những chức vụ quan trọng nhất ở Israel. Giám đốc sắp mãn nhiệm, Tamir Pardo, đã muốn "N", phó giám đốc của cơ quan, trở thành người kế nhiệm mình, và tin rằng mình đã thuyết phục được Netanyahu rằng "N” là người phù hợp cho công việc này. (Danh tính của "N", giống như hầu hết các cựu điệp viên Mossad, vẫn được giữ bí mật. Bất kỳ điệp viên Mossad nào được nêu tên trong cuốn sách này đều nhận được sự cho phép đặc biệt để "tự lộ mặt" sau khi họ nghỉ hưu.) Hai ứng cử viên khác trong danh sách rút gọn là Cohen và Ram Ben Barak, cựu phó giám đốc cơ quan dưới thời Pardo. N và Ben Barak là những ứng cử viên được yêu thích khi cuộc đua diễn ra, nhưng Cohen, cũng là cựu phó giám đốc cơ quan, cảm thấy mối quan hệ chặt chẽ của ông với Netanyahu sẽ có lợi cho mình, và ông đã đúng.

Tuy nhiên, trong khi Netanyahu đang cân nhắc lựa chọn, Cohen đã khám phá một giải pháp thay thế khả thi phản ánh khuynh hướng của ông trong việc tham gia vào các hiệp hội mà một số người ở Israel thấy đáng ngờ về mặt đạo đức, đặc biệt là đối với một giám đốc của Mossad. Trong thời gian này, Cohen, dường như không chắc chắn liệu sự nghiệp tình báo của mình sẽ tiếp tục hay sắp kết thúc, đã khám phá một lựa chọn trong khu vực tư nhân có thể giúp ông trở thành một người giàu có. Cụ thể, ông đã vui lòng xem xét một lời đề nghị trị giá 10 triệu đô la từ hai bạn tâm giao của Netanyahu - James Packer, tỷ phú sòng bạc người Úc và đặc vụ Israel chuyển sang làm nhà sản xuất Hollywood và ông trùm kinh doanh Arnon Milchan - để đứng đầu một công ty an ninh mạng. Cả hai người đều đã và đang được mong đợi sẽ làm chứng trong một vụ án tham nhũng do các công tố viên Israel đưa ra chống lại Netanyahu. Cohen đã nói rằng mình đã gặp Milchan một cách độc lập với Netanyahu như một phần của hoạt động Mossad trước đó do Dagan chỉ thị.

Trong một trường hợp, Packer đã tặng cho con gái của Cohen một món quà cưới trị giá 20.000 đô la, chắc chắn có vẻ như là một sự mua chuộc có thể gây ảnh hưởng. Trong một lần khác, Cohen đã nhận một món quà là vé xem buổi hòa nhạc của Mariah Carey. Sau đó, Cohen đã trả lại món quà trị giá 20.000 đô la và thừa nhận rằng việc kết giao chặt chẽ với những cá nhân giàu có như Milchan và Packer là một sai lầm trong phán đoán, nhưng một cuộc điều tra sơ bộ của cơ quan thực thi pháp luật đã đóng lại sau khi không tìm thấy cơ sở nào để nghi ngờ Cohen là nghi phạm, cũng như không có bất kỳ mối liên hệ đáng tin cậy nào được thiết lập giữa ông và những cáo buộc chống lại Netanyahu. Cũng quan trọng không kém, nếu Cohen quyết định theo đuổi sự nghiệp chính trị trong tương lai, một vấn đề đang được đồn đoán ở Israel, thì không có điều gì trong số này có vẻ ảnh hưởng đến sự nổi tiếng của ông trong phe cánh hữu, lập trường chính trị tự nhiên của ông.

Có những cáo buộc khác chống lại Cohen khi ông bắt đầu nhậm chức. Ngay lập tức, các báo cáo đáng lo ngại nổi lên cho rằng ông đã giành chiến thắng trong cuộc thi trước N và Ben Barak vì ông đã sẵn sàng cam kết trung thành với Netanyahu, trong khi hai ứng cử viên khác "chỉ" sẵn sàng cam kết trung thành với đất nước. Cohen cũng được cho là đã quyến rũ vợ của Netanyahu, Sara, vốn được tin rằng có nhiều ảnh hưởng đến thủ tướng. Cohen phủ nhận tất cả những cáo buộc này và lưu ý rằng cả N và Ben Barak đều không công khai đưa ra bằng chứng để chứng minh cho chúng. Hơn nữa, có những lý do khiến Netanyahu chọn Cohen thay vì các ứng cử viên khác. Hai người đã làm việc chặt chẽ với nhau trong ba năm và đã phát triển mối quan hệ bền chặt. Netanyahu biết chính xác lập trường của Cohen về vấn đề Iran và mọi vấn đề an ninh quốc gia quan trọng khác, và ông biết rằng họ suy nghĩ giống nhau nhiều hơn so với ông và các thủ lĩnh Mossad trước đây của mình. Theo nghĩa đó, Cohen là một sự lựa chọn tự nhiên, và không cần phải yêu cầu ông cam kết lòng trung thành của mình.

Tuy nhiên, Cohen vẫn là một con người bất thường so với giám đốc Mossad trước đây. Trước hết, ông là giám đốc đầu tiên của cơ quan, gồm hầu như hoàn toàn là người Do Thái thế tục, lại xuất thân từ một nền nếp tôn giáo.

Sinh ra tại Jerusalem vào ngày 10 tháng 9, 1961, trong một gia đình rất sùng đạo, Cohen đã tuân thủ ngày Sa-bát và giữ gìn nghiêm ngặt thực phẩm kosher (chế độ dinh dưỡng Do thái). Khi còn trẻ, cậu gia nhập phong trào thanh niên phục quốc Do Thái mang tính tôn giáo và theo học một trường tôn giáo ở Bờ Tây đang có tranh chấp.

Anh lần đầu tiên được tuyển dụng vào Mossad 34 năm trước khi trở thành thủ lĩnh của cơ quan khi anh là một sinh viên đại học ở Anh, và là người duy nhất trong lớp của mình đội mũ yarmulke [loại mũ truyền thống nhỏ xíu như gáo dừa: ND]. Anh cũng đội mũ ấy khi dự khóa học Mossad về thu thập thông tin tình báo, khiến anh bị gán biệt danh có phần xúc phạm "Yossi Dossi"- Dossi có nghĩa là một người sùng đạo cổ hủ. Trở thành một điệp viên Mossad gần như có nghĩa đối với Cohen là anh sẽ phải cởi bỏ mũ yarmulke, đôi khi bỏ qua ngày Sa-bát và dùng thức ăn không phải là thực phẩm kosher. Ông vẫn giữ truyền thống tôn giáo trong suốt cuộc đời mình, nhưng theo thời gian, ông không còn quá cầu kỳ về các chi tiết nghi lễ, đến mức người ta nói rằng ông đã rời Israel để thực hiện nhiệm vụ đầu tiên ở nước ngoài với chiếc mũ yarmulke và trở về mà không đội nữa. Cho đến ngày nay, ông vẫn không thoải mái khi trực tiếp thảo luận về niềm tin tôn giáo của mình. Nhưng nền tảng tôn giáo của Cohen rõ ràng đã đóng một vai trò quan trọng trong tư duy, triết lý và khuynh hướng mà ông mang theo khi nhậm chức.

Khu phố Katamon-Rehavia nơi Cohen trải qua thời thơ ấu vào những năm 1960 và 1970 là trung tâm của cuộc giao tranh ác liệt trong Chiến tranh Giành Độc lập 1947-1949, khiến phần lớn dân số phải rời đi. Vào thời điểm Cohen lớn lên ở đó, những người Do Thái tái định cư ở khu vực này chủ yếu là những người tị nạn từ cuộc diệt chủng Holocaust hoặc những người Do Thái đã bị trục xuất khỏi các nước Ả Rập ở Trung Đông và Bắc Phi. Phần lớn người Palestine-Thiên chúa giáo trước đây không được phép tái định cư ở đó. Gia đình Cohen và nhiều người mà ông kết giao trong thời thơ ấu là những người theo cánh hữu truyền thống.

Rất nhiều người trong khu phố của Cohen đã sống sót sau sự tàn phá của cuộc diệt chủng Holocaust hoặc sự trục xuất bài Do Thái đã thấm nhuần vào họ một cảm nhận sâu sắc về tính bấp bênh lịch sử của số phận Do Thái. Tất cả những điều này giải thích rất nhiều về sự khác biệt của Cohen với người tiền nhiệm Pardo và các cựu giám đốc Mossad khác, vượt ra ngoài những khác biệt có tính phân tích tích đơn thuần. Sự khác biệt này cũng liên quan đến cảm nhận sâu sắc của Cohen về việc Israel làm chủ số phận mình, và đôi khi sẵn sàng phó mặc những rủi ro, bao gồm cả việc xa lánh Hoa Kỳ.

Không hẳn là Pardo không phải là người diều hâu đối với an ninh quốc gia. Ông đã ra lệnh thực hiện nhiều vụ ám sát và các hoạt động nguy hiểm. Ông cũng hết mình vì sự sống còn của Israel như Cohen hay bất kỳ ai khác. Nhưng Pardo đã phân ngăn rạch ròi những trải nghiệm kinh hoàng của Holocaust và nạn trục xuất, và về mặt phân tích, ông có sự nhún nhường sâu sắc đối với những kẻ thù như Iran và những người bạn như Hoa Kỳ. Ngược lại, Cohen có lòng nhiệt thành phản ánh lòng nhiệt thành của gia đình và những hàng xóm thời thơ ấu của ông, vì vậy khi nói đến Iran và Hoa Kỳ, ông tự nhiên hung hăng hơn đối với Iran và thách thức hơn, khi cần thiết, đối với Hoa Kỳ. Quan trọng nhất là ý tưởng đổi đất lấy hòa bình, được Washington ủng hộ và là yếu tố quyết định đối với người Israel khi lựa chọn một đảng chính trị. Ngôi nhà của Cohen là Đảng Likud, đảng này nói chung là không khoan nhượng về vấn đề đó. Người phương Tây nói một cách vô tư về việc Israel rút khỏi Bờ Tây, nhưng trường trung học tôn giáo, "Yeshiva", mà Cohen theo học đã quyết tâm định cư ở Bờ Tây. "Yeshiva này đã tạo ra một dòng dõi theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái cực kỳ mạnh mẽ", ông nói trong bài phát biểu tại trường vào tháng 12 năm 2014. Ông đặc biệt trích dẫn một nhân vật theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái cực đoan như vậy, Rabbi Haim Drukman, đã đưa nhiều người đến với chủ nghĩa phục quốc Do Thái theo hướng cực hữu hơn. Ông biết Drukman từ Yeshiva này, tên đầy đủ là Yeshiva Ohr Etzion, vào những năm 1970, là người đã giảng về ba giá trị. Cohen đã tóm tắt chúng như sau: "Kinh Torah của Israel, nhân dân Israel và đất nước Israel - và đôi khi thứ tự bị đảo lộn. Về tầm quan trọng của ba chân này, chúng tôi được nuôi dưỡng giống hệt như bạn".

Việc Cohen mong muốn "đảo lộn thứ tự" của ba nguyên tắc, nhằm đặt lòng trung thành với đất nước Israel thậm chí còn hơn cả kinh Torah, niềm tin tôn giáo của người Do Thái, là điều quan trọng để hiểu được ông. Loại bỏ các chiều kích tôn giáo và cảm xúc và lòng nhiệt thành ông thấm nhuần khi còn nhỏ, và bạn có thể chỉ còn lại một người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái cánh tả của Đảng Lao động hoặc một người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái trung tả, ủng hộ chính sách đổi đất lấy hòa bình chứ không phải là một nhân vật cánh hữu thẳng thừng, cực kỳ kiên quyết, trở thành người đứng đầu Mossad.

Một tác động của nền tảng tôn giáo của riêng Cohen là động thái bất thường trong việc tuyển mộ những người Israel cực đoan, đặc biệt là những người cực đoan tài năng trong độ tuổi từ 24 đến 34, vào các đơn vị phân tích và an ninh mạng của cơ quan an ninh. Điều này bao gồm cả Mossad cũng như các đơn vị tình báo và mạng trong Shin Bet và cảnh sát, tất cả các cơ quan trước đây đều kiên quyết tránh tuyển dụng những người cực đoan.

Những điểm khác khiến Cohen nổi bật. Trong khi các giám đốc Mossad trước đây ưa thích cuộc sống trong bóng tối và ăn mặc như các quan chức buồn tẻ, sự cầu kỳ của Cohen về ngoại hình đã làm mình khác biệt. Ông luôn chải chuốt hoàn hảo, thể hiện sự ưa thích của mình đối với các bộ đồ đắt tiền. Một bộ sưu tập kem chống nếp nhăn nằm trên bàn làm việc của ông. Và ông cũng yêu thích phương tiện truyền thông, gần như theo định nghĩa, khiến ông khác biệt với những người tiền nhiệm của mình.

Mật danh Mossad của ông - do ông tự chọn - là "Callan", theo tên vai chính trong bộ phim truyền hình Anh những năm 1960 về một sát thủ chuyên nghiệp.

Bỏ qua những câu hỏi về hoàn cảnh bổ nhiệm và lý lịch của ông, Cohen được coi là một sĩ quan tình báo lỗi lạc, thậm chí là huyền thoại. Ông đã giành được Giải thưởng An ninh Israel cùng với người kế nhiệm David Barnea vì công trình của họ trong một hoạt động của Mossad vẫn còn bị phân loại. Một nguồn tin đã làm việc nhiều với Cohen gọi ông là "một trong những sĩ quan tình báo lỗi lạc nhất mà Mossad từng biết", nói thêm rằng ông có thể đến "bất cứ đâu, bất kể môi trường thù địch nào". Một nguồn tin khác cũng thăng tiến vượt cấp trong cơ quan cùng thời điểm với Cohen mô tả "trí nhớ phi thường" của ông, nỗi ám ảnh đạt được sự hoàn hảo, và khả năng lập kế hoạch 360 độ của ông. Tài năng của ông cũng đã được các cựu giám đốc Mossad là Shabtai Shavit và Danny Yatom xác nhận với chúng tôi.

Giám đốc Mossad Yossi Cohen

Giống như các giám đốc Mossad trước đây kể từ đầu thiên niên kỷ, Iran là ưu tiên của Cohen. Với vị trí của mình đồng bộ với Netanyahu, ông đã xoay xở để có được khoản tài trợ tăng lên cho Mossad vào thời điểm mà các quỹ dành cho IDF và các dịch vụ an ninh khác đang bị cắt giảm. Khoản tiền này được dành cho việc mua lại và phát triển công nghệ, chủ yếu là cho cái mà Mossad gọi là "dự án", cuộc chiến chống lại chương trình hạt nhân Iran.

Một báo cáo của chính phủ, mà hầu như mọi cơ quan truyền thông đều bỏ qua, chứa đựng nhiều chi tiết về cách Cohen thực hiện điều này.

Nội dung bao gồm những cuộc trao đổi giữa ông với các thành viên khác trong ban chỉ huy cấp cao của Mossad về cách giành được nguồn tài trợ cho riêng mình ngay cả khi IDF đang bị Bộ Tài chính Israel gây sức ép.

Báo cáo này tiết lộ cực kỳ chi tiết về các thủ tục nội bộ thường được phân loại mật của Mossad, bao gồm các cuộc tranh luận về cách chi tiêu ngân sách của Mossad để thúc đẩy hai mục tiêu chính: chống lại cuộc chiến tranh Iran và bình thường hóa quan hệ với các nước Ả Rập Sunni.

Mossad của Cohen đã bắt đầu một cuộc tìm kiếm không ngừng nghỉ các công nghệ để giúp Mossad giành lợi thế trong cuộc cạnh tranh với Iran - và chống lại một loạt các mối đe dọa khác mà Israel phải đối mặt. Để thúc đẩy mục tiêu đó, ông đã thành lập một quỹ đầu tư mạo hiểm, Libertad, để khai thác hệ sinh thái công nghệ của Israel, được biết đến với tên gọi "Quốc gia khởi nghiệp" vì một lý do. "Chúng tôi đang tìm kiếm các công ty đang kinh doanh trong các lĩnh vực mà chúng tôi quan tâm, đang ở giai đoạn đầu, có ý tưởng tốt và đội ngũ nhân viên tốt", một đặc vụ Mossad chỉ được xác định là Aleph cho biết trong một cuộc điện thoại hội nghị với các nhà báo Israel. "Chúng tôi muốn có mối quan hệ với họ và đầu tư vào ý tưởng của họ, để họ có thể thực hiện ước mơ của mình và chúng tôi có thể có được công nghệ mà chúng tôi có thể sử dụng". Trong số các lĩnh vực mà Mossad đầu tư vào có robot, công nghệ nano, phân tích giọng nói, lập hồ sơ tính cách, khai thác dữ liệu, mã hóa tốc độ cao, robot và máy bay không người lái, tất cả đều đã được Mossad bổ sung vào bộ công cụ ấn tượng của mình.

Ngoài việc trang bị vũ khí chống lại mối đe dọa từ Iran, Cohen còn coi việc xây dựng một nền tảng chung với Ả Rập Xê Út là ưu tiên hàng đầu và thực sự, việc làm đó là một thành phần thiết yếu trong kế hoạch dài hạn dẫn đến Hiệp định Abraham vào năm 2020. Vào một ngày không được tiết lộ trong năm 2016, một phái đoàn cấp cao của Israel đã có chuyến thăm bí mật tới Ả Rập Xê Út, dẫn đến một thỏa thuận cụ thể, một trong những dấu hiệu hợp tác lớn đầu tiên giữa Israel và vương quốc này. Cụ thể, Israel đã đồng ý chuyển giao hai hòn đảo ở Vịnh Aqaba, Tiran và Sanafir, từ Ai Cập sang Ả Rập Xê Út. Vương quốc này muốn các hòn đảo - trớ trêu thay, chính là nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh Sáu Ngày khi Ai Cập chặn Eo biển Tiran đối với tàu thuyền của Israel - để xây dựng một cây cầu trị giá 4 tỷ đô la nối bờ biển Ả Rập Xê-ut với Bán đảo Sinai. Cây cầu là một phần của kế hoạch được gọi là Tầm nhìn 2030 do Hoàng tử Mohammed Bin Salman, thường được gọi là MBS, xây dựng để hiện đại hóa nền kinh tế của đất nước. Một chuyên gia Ả Rập Ả Rập Xê-ut sau đó đã ca ngợi MBS là một "nhân vật thực dụng và tiến bộ", nói thêm rằng "mọi chỉ dấu đều cho thấy ông ấy đã chuẩn bị và sẵn sàng phát triển mối quan hệ thực sự, lâu dài với Israel".

___

Tất cả những điều này đều quan trọng đối với mối quan hệ đang phát triển của Israel, mặc dù vẫn còn không chính thức, với các quốc gia Ả Rập dòng Sunni. Nhưng có lẽ sự kiện quan trọng nhất đối với Cohen vào đầu nhiệm kỳ Mossad của mình là một vấn đề mà Israel không thể kiểm soát và không có kỳ vọng gì. Đây là cuộc tranh cử năm 2016 của Donald Trump, một tổng thống Mỹ có cách nhìn nhận thế giới rất khác, bao gồm cả Trung Đông, và cách thực hiện ngoại giao rất khác so với những người tiền nhiệm của ông. Thủ tướng Netanyahu và nhóm cố vấn thân cận của ông, trong đó có Cohen và đại sứ Israel tại Hoa Kỳ, Ron Dermer, đã ngửi thấy cơ hội để thay đổi chính sách của Hoa Kỳ về vấn đề Palestine và vấn đề hòa bình rộng hơn giữa Israel và các quốc gia dòng Sunni ôn hòa.

Dưới thời chính quyền Obama, câu thần chú - giống như hầu hết các vị tổng thống trước đây - là: "Giải quyết vấn đề xung đột Israel-Palestine và bạn có thể giải quyết các vấn đề còn lại ở Trung Đông." Tướng Thủy quân Lục chiến bốn sao đã nghỉ hưu Jim Jones, cố vấn an ninh quốc gia đầu tiên của Obama, đã nói theo cách này: "Tôi tin rằng nếu Chúa xuất hiện trước Tổng thống Obama vào năm 2009 và nói rằng nếu Người có thể làm một điều trên hành tinh này, và chỉ một điều duy nhất, để biến thế giới trở thành một nơi tốt đẹp hơn và mang lại cho mọi người nhiều hy vọng và cơ hội hơn cho tương lai, tôi sẽ mạo muội cho rằng điều đó sẽ liên quan đến việc tìm ra giải pháp hai nhà nước cho Trung Đông."

Tuy nhiên, những gì Israel nghe được từ người Ả Rập vùng Vịnh trong những năm Obama, lại hoàn toàn khác. Những người mà các viên chức Israel đang nói chuyện với họ nói rằng môi trường chiến lược đã thay đổi: Israel đã nổi lên như một cường quốc về an ninh và công nghệ, trong khi Hoa Kỳ đã rút quân khỏi khu vực.

Hơn nữa, những người đối thoại vùng Vịnh của Israel cũng đã có một sự thay đổi quan trọng trong lập trường của họ về vấn đề Palestine. Trước đây, giống như người Mỹ, họ nói rằng quyền của người Palestine là điều kiện tiên quyết cần thiết cho bất kỳ sự cải thiện nào trong quan hệ với Israel. Bây giờ họ nói rằng họ không còn muốn vấn đề về nhà nước Palestine cản trở các lợi ích chiến lược và thương mại rộng lớn hơn của họ, bao gồm cả việc chấm dứt nỗ lực không hiệu quả và thất bại của họ nhằm cô lập Israel. Một nhà ngoại giao Israel tham gia vào các cuộc đàm phán đã nói theo cách này: "Mohammed Bin Salman đang tự nghĩ, 'Tại sao thị trưởng Ramallah [thành phố Palestine ở trung tâm Bờ Tây] lại ảnh hưởng đến tương lai của đất nước tôi? Tên ngu ngốc này? Hắn nắm giữ chìa khóa của toàn bộ Trung Đông."

Sự thay đổi này, bắt nguồn từ sự trỗi dậy của một Iran dòng Shiite cấp tiến, hung hăng, quyết tâm giành quyền bá chủ ở Trung Đông, là quan trọng, nhưng không dễ để chuyển thành các thỏa thuận mới. Theo một cách nào đó, các quốc gia vùng Vịnh bị kẹt giữa sự cuồng tín của người Sunni và người Shiite. Về phía người Sunni, Mùa xuân Ả Rập đã dẫn đến sự trỗi dậy của Anh em Hồi giáo - một phong trào Hồi giáo Sunni chính trị - ở Ai Cập và Tunisia, và đến ISIS, tổ chức đã kiểm soát các vùng đất rộng lớn của Syria và Iraq. Về phía người Shiite, Iran cũng đã lợi dụng sự hỗn loạn của Mùa xuân Ả Rập để giành được đất đai ở Syria, Iraq, Lebanon và Yemen, hoạt động thông qua lực lượng dân quân ủy nhiệm dòng Shiite để thúc đẩy mục tiêu bá quyền của mình. Với cả chính quyền Obama và Trump đều có động thái giảm sự hiện diện của Mỹ ở Trung Đông, vị thế của Israel trở nên quan trọng hơn.

Như Đại sứ Dermer đã nói với chúng tôi: "Các quốc gia Ả Rập coi Iran là hổ và ISIS Shiite báo; họ nhìn thấy con khỉ đột Mỹ nặng bốn trăm kí đang đi ra, rồi họ nhìn thấy con khỉ đột đội mũ kippa (mũ DoThái), và nói rằng có lẽ chúng ta nên thỏa thuận với chúng." Nói cách khác, các nước Ả Rập vùng Vịnh đang coi Israel là người bảo vệ họ khỏi Iran nếu Hoa Kỳ rút khỏi khu vực.

Theo quan điểm của chính quyền Israel, một yếu tố khác khiến các quốc gia Ả Rập Sunni nhìn nhận Israel theo cách này là bài phát biểu của Netanyahu trước Quốc hội Mỹ, trong đó ông đã đưa ra một lập luận mạnh mẽ chống lại các thỏa thuận hạt nhân với Iran. Những người chỉ trích Netanyahu coi bài phát biểu là một thất bại to lớn; nó không giúp ích gì để ngăn chặn thỏa thuận hạt nhân Iran mà còn xúc phạm chính quyền Obama và có khả năng khiến một thế hệ thành viên của Đảng Dân chủ quay lưng. Nhưng các quốc gia Ả Rập Sunni ôn hòa đã bị thuyết phục ở một cấp độ hoàn toàn mới bởi sự quyết đoán và sẵn sàng hành động độc lập với Hoa Kỳ của Netanyahu khi nói đến các vấn đề an ninh với Iran.

Đến từ những quốc gia luôn thù địch với sự tồn tại của Israel, đây là một sự thay đổi lớn lao. Và thông điệp đến từ chính quyền Trump sắp tới cũng vậy.

Trong một sự kiện tại Trump Tower ở New York có sự tham dự của giới thượng lưu thành phố, Trump đã được Steve Bannon, lúc đó là người chỉ huy chiến lược của mình, giới thiệu ông với một viên chức cấp cao của Israel. "Ông có thể làm ra hòa không?" Trump hỏi. Viên chức này trả lời: "Với người Palestine? Không. Nhưng chúng tôi có thể làm hòa với một số quốc gia Ả Rập."

Israel không lãng phí thời gian. Vào tháng 12 năm 2016, Netanyahu đã cử Cohen đi gặp gỡ bí mật các thành viên trong nhóm của tổng thống đắc cử, bao gồm cả người được ông chọn làm cố vấn an ninh quốc gia, Michael Flynn. Nhiệm vụ của Cohen là tóm tắt cho họ về mối đe dọa từ Iran và về những cơ hội mà bóng tối của Tehran tạo ra cho mối quan hệ của Israel với các nước láng giềng vùng Vịnh.

Mức độ Cohen gia nhập thế giới ngoại giao có rủi ro cao cũng là điều mới mẻ đối với một giám đốc Mossad, nhưng ông đã bước vào công việc với một số kinh nghiệm, một phần nhờ vào thời gian làm cố vấn an ninh quốc gia cho Netanyahu. Thông thạo tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Ả Rập, ông sớm được biết đến là bộ trưởng ngoại giao trên thực tế của Israel, bí mật di chuyển giữa các thủ đô vùng Vịnh, đôi khi trên máy bay riêng không có biển hiệu của Mossad.

Mossad luôn tham gia vào các cuộc tiếp xúc với các quốc gia mà họ không có quan hệ thông qua bộ phận Tevel. Nhưng Cohen hiện đã thành lập một lực lượng đặc nhiệm riêng biệt được gọi là "ban giám đốc ngoại giao chiến lược" để xác định và theo đuổi các cơ hội lập hòa bình với các quốc gia vùng Vịnh và các quốc gia Hồi giáo khác, trong khi Tevel tiếp tục giải quyết các mối quan hệ bí mật với các cơ quan tình báo khác

Trong khi đó, Bin Salman ngày càng trở nên quyền lực hơn trong hệ thống cấp bậc của Ả Rập Xê-ut. Vào tháng 6 năm 2017, người cha già của ông, Vua Salman, đã phế truất cháu trai Mohammed Bin Nayef khỏi vị trí Thái tử và MBS được đưa lên vị trí đó, củng cố địa vị của mình là người thừa kế và là người hùng của vương quốc.

MBS đã được nhiều viên chức tình báo và ngoại giao từng tiếp xúc với ông mô tả là người rất dễ gần, có sức lan tỏa của tuổi trẻ và có mong muốn làm thay đổi đất nước. Jason Greenblatt, đại diện đặc biệt của chính quyền Trump về vấn đề quốc tế, người đàm phán đã dành vô số thời gian với MBS, cho biết Thái tử Ả Rập Xê-ut có "ý chí huy động mọi người" để đạt được tầm nhìn của mình, đó là hiện đại hóa đất nước, áp dụng phiên bản Hồi giáo ôn hòa hơn và chuẩn bị cho tương lai không còn phụ thuộc vào sản xuất dầu mỏ.

Theo quan điểm của Israel, tầm nhìn của MBS bao gồm sẵn sàng tham gia với nhà nước Do Thái nhiều hơn so với cha ông, Vua Salman, từng thể hiện. MBS cũng ít bị ràng buộc bởi các cam kết lịch sử đối với sự nghiệp của người Palestine. Về Iran, ông lên án Ayatollah Khamenei là "Hitler mới"; ông chỉ trích thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 do chính quyền Obama ký kết là "tệ hại"; và cáo buộc chính quyền Obama "chùn bước" trong việc hợp tác để cứu Yemen, quốc gia nằm ở biên giới phía nam của Ả Rập Xê Út, nơi Iran đã hỗ trợ Houthis, một phe phái Shiite đã chiến đấu với chính phủ do người Sunni thống trị trong một cuộc nội chiến tàn khốc. Quan trọng nhất theo quan điểm của Israel, MBS đang hướng đến Jerusalem để tìm kiếm một liên minh an ninh.

Thái tử Ả Rập Xê-ut Mohammed Bin Salman.

Cohen đã gặp, nói chuyện hoặc nhắn tin với MBS và các cố vấn tình báo hàng đầu của ông thường xuyên, bắt đầu từ cuối năm 2017, và có một mối quan hệ rõ ràng giữa những nhân vật này, mỗi người đều phát triển nhờ cắt đứt và phá vỡ nguyên trạng. Những chuyến thăm đầu tiên của giám đốc Mossad tới Riyadh thậm chí không được tiết lộ cho bất kỳ ai, và trong khi một số chuyến thăm sau đó của ông đôi khi được tiết lộ với giới truyền thông sau khi sự việc đã xảy ra, nhưng thông tin chi tiết về những gì diễn ra trong các chuyến thăm đó luôn bị che khuất trong sương mù của tin đồn.

Như mọi người đều biết, MBS cũng đã thể hiện một bản tính tàn bạo, vô nhân đạo. Ông đã “giam giữ” tới bốn trăm hoàng tử Ả Rập Xê-ut và các thành viên khác của giới tinh hoa tại khách sạn Ritz-Carlton dát vàng ở Riyadh, khiến nhiều người trong số họ phải chịu cảnh đánh đập và thẩm vấn, thiếu ngủ và bị tống tiền. Ông cáo buộc họ tham nhũng và, theo các quan chức Ả Rập Xê-ut, cuối cùng đã thu hồi được khoảng 100 tỷ đô la từ họ và nộp vào công quỹ. Bây giờ họ đã biết ai là người lãnh đạo.

Bin Salman cũng buộc thủ tướng Lebanon Saad Hariri từ chức sau khi dụ ông ta đến Ả Rập Xê Út và bắt giữ ông ta. Nhưng khét tiếng nhất là vào năm 2018, ông ta đã ra lệnh giết nhà bất đồng chính kiến ​​người Ả Rập Xê Út và là cộng tác viên của tờ Washington Post Jamal Khashoggi, anh ta đã bị các điệp viên Ả Rập Xê Út giết chết và chặt xác tại lãnh sự quán của nước này ở Istanbul.

Hơn bất kỳ hành động nào khác của MBS, vụ giết Khashoggi đã gây chấn động thế giới và, đặc biệt là ở Hoa Kỳ và Châu Âu, đã tạo ra những mối lo ngại về việc hợp tác với Ả Rập Xê Út. Israel không cho phép mình vướng vào những mối quan ngại như vậy. Mossad từ lâu đã xác định Bin Salman và người Ả Rập Xê-ut là thế lực thống trị mà sự đồng ý của họ sẽ là cần thiết trước khi tiến hành bất kỳ bước đi cụ thể nào hướng tới bình thường hóa quan hệ. Tuy nhiên, trong khi đó, chính các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất mà Mossad coi có nhiều khả năng nhất là người đầu tiên bước ra bóng tối, còn người Ả Rập Xê-ut được kỳ vọng tiến tới khi được thúc đẩy từ phía sau. Nhưng trước khi Israel có thể đưa mối quan hệ với UAE ra công khai, Cohen phải làm thêm một việc nữa để giải quyết hậu quả của một sự kiện đã xảy ra nhiều năm trước khi ông được bổ nhiệm làm giám đốc Mossad.

___

Vào lúc 1:30 chiều ngày 20 tháng 1 năm 2010, Mahmoud, một bồi phòng phát hiện ra Mahmoud Abdul Raouf Mohammed đã chết trong phòng 230 của Khách sạn năm sao Al Bustan Rotana ở trung tâm thành phố Dubai. Ông ta dường như đã chết vì nguyên nhân tự nhiên khi đang ngủ, nhiều khả năng là do đau tim, và cảnh sát không có lý do gì để nghi ngờ rằng cái chết của ông là kết quả của một hành vi phạm tội. Nhưng một vài ngày sau đó, các viên chức Hamas ở Damascus bắt đầu lo lắng về một điệp viên mất tích ở Dubai, Mahmoud al-Mabhouh, người mà họ đã mất liên lạc. Hamas đã cử một người của Mabhouh đến nhà xác Dubai, nơi anh ta nhận diện Abdul Raouf Mohammed chính là Mabhouh được cho là mất tích.

Mabhouh là một tên khủng bố Hamas người đã tham gia vào vụ bắt cóc và giết hại dã man hai người lính Israel, Avi Sasportas và Ilan Sa'adon, ở miền nam Israel năm 1989. Một cựu thợ máy ô tô đã bắt đầu sự nghiệp khủng bố của mình bằng cách đốt cháy các sòng bạc ở Dải Gaza, gã đàn ông 49 tuổi lực lưỡng này, giờ đã có những sở thích xa xỉ, đã thăng tiến qua các cấp bậc để trở thành người đứng đầu của nhóm tuồn lậu vũ khí từ Iran đến Dải Gaza. Mabhouh đã làm việc với Qasem Soleimani và các phó tướng của ông ta trong Lực lượng Quds của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, bộ não và xúc tu đằng sau mạng lưới Iran tuồn lậu vũ khí cho các bên ủy nhiệm và khách hàng của mình trên khắp khu vực.

Việc tiết lộ gã đàn ông đã chết là Mabhouh đã khiến cảnh sát trưởng Dubai, Trung tướng Dhahi Khalfan Tamim, mở lại cuộc điều tra, và những gì ông phát hiện đã gây chấn động khắp các cộng đồng tình báo trên toàn thế giới và làm căng thẳng mối quan hệ bí mật giữa Israel và UAE.

Camera an ninh tại khách sạn Al Bustan cho thấy có người đột nhập vào phòng của Mabhouh vào khoảng thời gian mà các nhà pháp y ước tính cái chết đã xảy ra. Sử dụng cảnh quay của camera giám sát, hồ sơ khách sạn và sân bay, Tamim và nhóm điều tra viên của ông đã tỉ mỉ ghép lại những gì đã thực sự xảy ra.

Tại một cuộc họp báo vào tháng 2 năm 2010, một tháng sau khi Mabhouh được phát hiện đã chết, Tamim đã tuyên bố rằng tay buôn vũ khí Hamas đã bị một đội sát thủ đột nhập vào phòng và bóp cổ đến chết. Sau đó, cảnh sát tuyên bố rằng y đã bị giết bằng một loại độc tố gây đau tim. Tamim cáo buộc Mossad đứng sau vụ giết người và tiết lộ rằng có ít nhất 11 công dân Anh, Ireland, Đức và Pháp tham gia. Cuộc điều tra sau đó phát hiện ra rằng tổng cộng có 26 người sở hữu hộ chiếu châu Âu đã tham gia vào hoạt động này và danh tính của họ đã bị đánh cắp từ những công dân Israel có hai quốc tịch. Hình ảnh của tất cả các nghi phạm đã được công bố trên toàn thế giới, cùng với cảnh quay video cho thấy những kẻ ám sát trong khách sạn. Trớ trêu thay, các hệ thống an ninh đã vạch trần hoạt động của nhóm Mossad đã được bán cho UAE do đại diện lưu động tại vùng Vịnh của Bộ Ngoại giao Israel, Bruce Kashdan, làm môi giới.

Vụ việc đã làm cho Israel vô cùng mất mặt và được coi là thất bại lớn nhất trong sự nghiệp chín năm lẫy lừng của Meir Dagan với tư cách là người đứng đầu cơ quan tình báo. Ngay sau khi rời khỏi vị trí của mình vào năm 2012, Dagan đã từ chối trả lời phỏng vấn của chúng tôi tại căn hộ của ông ở Tel Aviv nhằm xác nhận rằng Mossad đứng đằng sau chiến dịch này. Nhưng ông cũng phủ nhận đó là một thất bại. "Có ai bị bắt không?" vị cựu tướng cộc lốc nhưng ôn tồn hỏi một cách khoa trương. (Cuối năm đó, Dagan được chẩn đoán mắc bệnh ung thư gan và ông qua đời vào năm 2016.)

Vụ việc là một bước lùi lớn đối với mục tiêu bình thường hóa. Haim Tomer, người đứng đầu đơn vị liên lạc quốc tế Tevel vào thời điểm đó, và là nhân vật cấp cao của Mossad trong các cuộc tiếp xúc, đã nói với chúng tôi rằng mình đã nghe những lời phê phán rất gay gắt từ người UAE về vụ giết Mabhouh và thời gian cần thiết để phục hồi mối quan hệ. Người UAE đã tức giận vì Israel đã tự mình thực hiện luật pháp thay vì yêu cầu họ giải quyết vấn đề. "Chúng tôi có thể đã đưa y ra cuộc chơi theo cách này hay cách khác", họ nói với Tomer. Quay trở lại hiện tại, vào năm 2020, Dan Shapiro, người từng là đại sứ Hoa Kỳ tại Israel trong toàn bộ chính quyền Obama, đã tiết lộ rằng vụ ám sát Mabhouh đã dẫn đến sự gián đoạn kéo dài một năm rưỡi trong mối quan hệ bí mật giữa Israel và UAE.

Nhưng cuối cùng, bắt đầu từ khoảng năm 2011, một quá trình xây dựng lại lòng tin dần dần diễn ra khi lợi ích chung bắt đầu lấn át cảm giác bị xúc phạm của UAE. Trong số đó có nỗi sợ Iran, cuộc nội chiến ở Syria nơi dân quân Iran đã tham gia và thực tế là các chế độ quân chủ Ả Rập đang run rẩy vì Mùa xuân Ả Rập - các cuộc nổi dậy của người dân từ Tunisia đến Ai Cập đến Syria đã thách thức các chính phủ độc tài của thế giới Ả Rập. Các quan chức Mossad đã tổ chức vô số cuộc họp với các đối tác UAE của họ, mặc dù phải đến khoảng năm 2015 thì các liên lạc đầy đủ mới được khôi phục, nhưng thậm chí sau đó, người quan trọng nhất ở phía UAE, Mohammed Bin Zayed, MBZ, vẫn "chưa có mặt".

Tomer nói với chúng tôi rằng: "Không gì mất nhiều thời gian hơn việc chiếm được lòng tin của người Bedouin và không gì nhạy cảm hơn danh dự của người Bedouin".

Để có được sự tin tưởng đó, Israel đã phải trả giá. Ngoài cam kết được thực hiện với sự trung gian của Hoa Kỳ, không bao giờ tiến hành các hoạt động tương tự trên đất UAE nữa, Israel đã cung cấp cho các Tiểu Vương quốc khoản thù lao chiến lược dưới hình thức một loạt các công nghệ và hệ thống mới mà trước đây họ đã từ chối chia sẻ.

Tuy nhiên, ngay cả với tất cả những điều đó, khi Cohen nhậm chức, MBZ vẫn từ chối gặp người Israel. Người tiếp xúc cấp cao nhất vào thời điểm đó là Abdullah Bin Zayed, bộ trưởng ngoại giao UAE và là em trai của MBZ.

Cuối cùng, Cohen là người có thể xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với MBZ, nhờ vào khả năng của chính mình và một chiến dịch được dàn dựng cẩn thận được hỗ trợ bởi cả MBS và những đồng minh mới của Cohen ở Washington, như giám đốc CIA Pompeo và Jared Kushner, con rể của Trump và cố vấn đặc biệt về Trung Đông.

Nỗ lực của Israel để vượt qua sự rạn nứt trong quan hệ cũng được cựu thủ tướng Anh Tony Blair giúp đỡ, người đã sắp xếp các cuộc đàm phán giữa luật sư riêng và người bạn tâm giao của Netanyahu là Yitzhak Molcho, và một bộ trưởng các Tiểu Vương quốc không được tiết lộ. Những cuộc đàm phán này cuối cùng đã phát triển thành cuộc điện đàm trực tiếp giữa Netanyahu và Bin Zayed.

Sau đó, ngay khi Cohen đang cố gắng đưa mối quan hệ với MBZ trở lại đúng hướng, một điều gì đó bí ẩn nhưng đầy điềm báo đã xảy ra, hoặc có lẽ nó đã không xảy ra. Dù thế nào đi nữa, nó cho thấy mọi thứ đang thay đổi nhanh chóng như thế nào.

Theo nhiều phương tiện truyền thông, vào ngày 7 tháng 9 năm 2017, Thái tử Ả Rập Ả Rập Xê-ut Mohammed Bin Salman đã có chuyến thăm kín đáo tới Tel Aviv. Ông đến Israel bằng máy bay riêng qua một quốc gia thứ ba, các báo cáo cho biết, sau đó được đưa đến trụ sở Mossad ở Glilot, phía bắc Tel Aviv, và tại đây ông đã gặp các quan chức cấp cao của Israel, bao gồm Yossi Cohen và Benjamin Netanyahu.

Trong vòng vài tuần, các báo cáo về chuyến thăm đã bị rò rỉ tới giới truyền thông và thẻ siêu dữ liệu #Bin_Salman_Visited_Israel (Bin Salman Đã Đến Thăm Israel) đã trở thành xu hướng trên Twitter.

Một chuyến thăm của MBS tới Israel, nếu thực sự đã xảy ra, có nghĩa là sự thay đổi gần như cách mạng trong cán cân quyền lực ở Trung Đông, một sự công nhận đáng kinh ngạc của một nhà nước Ả Rập giàu nhất và có uy tín nhất trong thế giới Ả Rập rằng Israel là một thực tế và thậm chí là một đối tác, một đồng minh, trong cuộc đấu tranh chống lại Iran. Nhưng liệu MBS có đến thăm Israel hay không? Nhiều nguồn ở Israel, bao gồm nguồn tin tình báo, phương tiện truyền thông trong các quốc gia vùng Vịnh và báo chí quốc tế đã xác nhận rằng thực sự, Thái tử Ả Rập Xê-ut đã đến Tel Aviv. Hơn nữa, các tuyên bố về chuyến thăm không bao giờ bị chính thức phủ nhận.

Tuy nhiên, một số nguồn tin cấp cao của Mossad cho chúng tôi biết rằng chuyến thăm đó chưa bao giờ diễn ra. Cựu phó cố vấn an ninh quốc gia của Hoa Kỳ Victoria Coates đồng ý với những nguồn tin này, và bà tự hỏi ai đã đạt được điều gì khi phát sóng những tin tức tích cực nhưng giả mạo như vậy. Coates đã sống nhiều năm ở Ả Rập Ả Rập Xê-ut và là một chuyên gia về đất nước này. Nhưng ngay cả khi MBS không đến Tel Aviv, nhiều báo cáo từ nhiều nguồn cho rằng ông đã đến chỉ ra một chiến dịch thông tin sai lệch có sự phối hợp cực kỳ tinh vi nhằm thuyết phục thế giới, bao gồm một số điệp viên tình báo cấp trung của Israel, rằng ông đã đến - có khả năng tạo ra tiếng vang, động lực và bầu không khí tích cực cho quá trình bình thường hóa. Trước đây, hầu như bất kỳ cuộc tiếp xúc cấp cao nào giữa Israel và Ả Rập Xê Út đều có vẻ không thể tưởng tượng được. Bây giờ, nó được coi là hợp lý, thậm chí là không thể tránh khỏi.

Và chẳng bao lâu sẽ có thêm nhiều hơn nữa.

___

Vào tháng 11 năm 2017, tham mưu trưởng IDF Gadi Eisenkot đã trả lời phỏng vấn tờ Elaph của Ả Rập Xê-ut. Việc một tờ báo Ả Rập Xê-ut đăng bài phỏng vấn một sĩ quan quân đội cấp cao của Israel là điều chưa từng có. Nhưng những gì Eisenkot tiết lộ thậm chí còn quan trọng hơn. Ông cho biết, hai quốc gia này đang chia sẻ thông tin tình báo về Iran, mà ông gọi là "mối đe dọa thực sự và lớn nhất" ở Trung Đông. Tháng sau, như thể để đảm bảo thông điệp được truyền tải, Bộ trưởng Năng lượng Israel Yuval Steinitz đã nói với Đài phát thanh Quân đội Israel rằng có mối quan hệ bí mật với nhiều quốc gia Hồi giáo và Ả Rập, đặc biệt là Ả Rập Xê-ut.

Những tiết lộ này là đỉnh cao của gần hai năm cật lực của Cohen kể từ khi được bổ nhiệm làm giám đốc Mossad, trong đó ông đã tận dụng một số nỗ lực quan trọng của Mỹ để mở đường cho những bước tiến mới về mặt ngoại giao, ngay cả khi Washington đang rút quân khỏi khu vực.

Tình hình đã lên đến đỉnh điểm như thế nào với cuộc phỏng vấn bom tấn của Eisenkot và Steinitz?

Quay trở lại vài tháng trước vào cuối tháng 3 năm 2017, Jason Greenblatt, đại diện đặc biệt về đàm phán quốc tế của chính quyền Trump, đã gặp người Ả Rập Xê-ut, người UAE và những người khác bên lề hội nghị thượng đỉnh của Liên đoàn Ả Rập tại bờ Biển Chết của Jordan. Greenblatt và nhóm của ông đã rời đi với nhận thức rằng các quốc gia vùng Vịnh không muốn bị người Palestine kìm hãm thêm nữa trong việc đạt được tiến triển với Israel. Đồng thời, các nhà lãnh đạo Ả Rập không muốn bị coi là từ bỏ sự nghiệp của người Palestine, chắc chắn không phải vì không cố gắng hết sức để có được một thỏa thuận công bằng cho người Palestine. Hội nghị thượng đỉnh kết thúc với tuyên bố tái khẳng định cam kết của Liên đoàn Ả Rập đối với một kế hoạch hòa bình mà người Ả Rập Xê-ut đã đề xuất lần đầu tiên vào năm 2002, trong đó nêu ra các điều khoản chấm dứt xung đột Ả Rập-Israel. Về cơ bản là tuyên bố năm 2017 này nhắc lại các yêu cầu của sáng kiến ​​năm 2002 của Ả Rập Xê-ut. Nó loại trừ việc thiết lập quan hệ chính thức giữa Israel và bất kỳ quốc gia vùng Vịnh nào trước khi Israel rút khỏi các Lãnh thổ bị chiếm đóng và một nhà nước Palestine được thành lập, hai điều kiện có vẻ rất xa vời.

Phân tích của Greenblatt về vấn đề này là MBS, MBZ và Quốc vương Oman, Qaboos bin Said, đang tiến gần hơn đến việc nâng cao mức độ hợp tác với Israel, nhưng họ vẫn chưa sẵn sàng cho mối quan hệ đầy đủ hoặc chính thức, đặc biệt là nếu thiết lập chúng có vẻ như đang bỏ rơi người Palestine. Tuy nhiên, bánh xe vẫn tiếp tục quay. Vào ngày 20 và 21 tháng 5 năm 2017, Trump, cùng với Greenblatt và Kushner, đã đến Ả Rập Xê-ut trong chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của ông trong nhiệm kỳ tổng thống. Trump, người từng tuyên bố rằng người Ả Rập Xê-ut đã cho nổ tung Trung tâm Thương mại Thế giới và rằng vương quốc này sẽ không tồn tại nếu không có sự hỗ trợ của Hoa Kỳ, đã được chào đón như hoàng gia với "thảm đỏ, tiệc tùng xa hoa và cờ Hoa Kỳ tung bay khắp nơi".

Sự nồng nhiệt chào đón Trump của người Ả Rập Xê-ut đã là một dấu hiệu đáng mừng cho thấy mọi thứ đang thay đổi theo hướng tốt hơn, nhưng chuyến đi cũng đáng chú ý vì cách nó chứng minh sự đảo ngược hoàn toàn về phong cách và chất lượng mà chính quyền mới đang đưa vào thực hiện. Trong khi Obama đã áp dụng giọng điệu hòa giải với Iran và ký các thỏa thuận hạt nhân với Tehran, Trump, mặc dù ông vẫn chưa rút khỏi JCPOA, đã hiếu chiến trong các tuyên bố của mình về Cộng hòa Hồi giáo. Trong khi Obama đã đặt ra các giới hạn về việc bán vũ khí cho Ả Rập Xê Út vì sự tham gia của nước này vào cuộc chiến ở Yemen, Trump đã ký một thỏa thuận vũ khí trị giá 110 tỷ đô la với MBS, để đáp lại, người Ả Rập Xê Út đã đồng ý đầu tư 350 tỷ đô la vào Hoa Kỳ. Obama đã bỏ qua Israel hoàn toàn trong chuyến thăm Trung Đông đầu tiên của mình, thay vào đó đã đến Ai Cập và có bài phát biểu "Một khởi đầu mới" để hàn gắn mối quan hệ của Hoa Kỳ với thế giới Hồi giáo. Trump đã bay từ Riyadh [thủ đô của Ả Rập Xê-út] đến Tel Aviv trong chuyến bay thẳng chính thức đầu tiên giữa hai quốc gia. Và nơi mà mối quan hệ giữa Obama và Netanyahu đã căng thẳng, ít nhất là có thể nói, "Bibi" (biệt danh của Benjamin) và "Donald" nổi tiếng đã hòa hợp, một lễ hội tình yêu thực sự giữa hai anh em thất lạc từ lâu.

Các chuyến thăm liên tiếp của Trump tới Israel và Ả Rập Xê-ut đã tạo ra một động lực và năng lượng mới trong khu vực. MBS hiện cảm thấy an toàn hơn nhiều và lạc quan hơn về tương lai. Và Trump cùng nhóm Kushner và Greenblatt của ông vô cùng mong muốn có tiến triển trong hòa bình Trung Đông. Lý tưởng nhất là họ muốn người Ả Rập Xê-ut tập hợp các nước vùng Vịnh gây sức ép với người Palestine nhằm đạt được thỏa thuận. Nhưng để bắt đầu quá trình đó, họ muốn các khía cạnh của mối quan hệ giữa Ả Rập Xê-ut và Israel cuối cùng cũng được công khai.

Yossi Cohen bước vào. Ông đã thực hiện một loạt các chuyến thăm bí mật đến Ả Rập Xê Út từ tháng 5 đến tháng 11 năm 2017, trong thời gian đó, ngồi trên những chiếc ghế sofa lớn, thanh lịch tại một trong nhiều cung điện của MBS, ông đã cố gắng thuyết phục Thái tử và các cố vấn của ông công khai về sự hợp tác an ninh đang phát triển giữa hai nước. Trong các cuộc họp công khai, MBS và các cố vấn của ông thường lặp lại các tuyên bố, đặc biệt là những tuyên bố sáo rỗng về quyền của người Palestine và việc Israel chiếm đóng Bờ Tây, và dường như không sẵn sàng tiến lên phía trước. Nhưng Cohen đủ thông minh và đủ kiên nhẫn để chờ cuộc họp "tiếp sau" trong một phòng bên cạnh nơi các thỏa thuận thực sự được thực hiện.

Những người chân ướt chân ráo mới vào nghề trong các cuộc đàm phán với MBS và các cố vấn của ông đôi khi có thể lên giọng, hoặc thậm chí phạm phải những lỗi nhỏ trong nghi thức xã giao, như nhận đồ uống bằng tay trái. Cohen thì không, một dân chơi dày dạn kinh nghiệm với người Ả Rập Xê-ut, vốn biết chính xác cách lôi kéo họ và hiểu được mối quan hệ cởi mở với cái mà người Ả Rập Xê-ut từng gọi là "thực thể Chủ nghĩa Phục quốc DoThái" mong manh như thế nào. Nhưng Cohen cũng biết rằng một khi họ đã cam kết, thì đó sẽ là một cam kết sắt đá. Hàng núi thủ tục hành chính và thủ tục quan liêu có thể biến mất trong chớp mắt.

Cùng với những chuyến thăm này của Cohen, Kushner và Greenblatt đã thực hiện những chuyến đi bí mật của riêng họ tới Ả Rập Xê Út để đàm phán với MBS vào tháng 10 năm 2017, trong thời gian đó họ đã nhẹ nhàng thúc đẩy nhà lãnh đạo Ả Rập Xê-ut cho phép công khai các khía cạnh của mối quan hệ với Israel. Cuối cùng, nhượng bộ trước sức ép toàn diện này, MBS đã đồng ý. Các tuyên bố công khai của Tham muu trưởng Eisenkot và Bộ trưởng của Israel Steinitz về hợp tác tình báo Israel-Ả Rập Xê-ut là kết quả của thành tựu đó.

Khi Cohen xem xét các tiêu đề mà những tuyên bố này đưa ra, ông tự hỏi liệu mình cũng nên công khai về tiến trình và kế hoạch của mình cho khu vực này hay không. Xét cho cùng, ông biết rằng người Ả Rập Xê-ut là "anh cả" của UAE, Bahrain và các quốc gia khác trong khu vực vốn có thể bình thường hóa quan hệ với Israel, và việc công khai mọi thứ có thể tạo ra động thái ở nơi khác.

Nhưng Cohen lúc đó không biết liệu người Ả Rập Xê-ut có sẵn lòng là quốc gia vùng Vịnh đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Israel hay không, hoặc liệu công khai quan hệ an ninh sẽ khuyến khích các quốc gia khác như UAE và Bahrain là những quốc gia đầu tiên thực hiện bước đi quan trọng đó - đó là cách mọi thứ sẽ diễn ra sau này. Với mục tiêu là một sự thay đổi lớn lao trong khu vực, ông quyết định kiềm chế và giữ im lặng, chờ các quốc gia trong khu vực tiến gần hơn đến ngưỡng cửa trước khi ông đưa ra bất kỳ tiết lộ công khai nào.

Thời điểm đó sẽ đến vào tháng 7 năm 2019.