VÀO THÁNG 1 NĂM 2011, trong ngày cuối cùng của nhiệm kỳ chín năm làm người đứng đầu cơ quan, Meir Dagan đã mời một nhóm nhà báo Israel đến trụ sở Mossad. Các thành viên báo chí nghĩ rằng họ sắp được nghe tóm tắt về những năm tháng tại vị của Dagan, hoặc có lẽ là một bản phân tích về tình hình liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Thay vào đó, những gì họ nhận được là lời chỉ trích đặc biệt của một viên chức nhà nước vẫn còn tại nhiệm về cuộc tấn công quân sự mà Netanyahu và Barak muốn thực hiện chống lại Iran, nhưng đã bị giám đốc Mossad và những người khác ngăn cản vài tháng trước đó. Tuy nhiên, hầu hết các bình luận của Dagan không bao giờ được đưa lên báo vì giám đốc cục kiểm duyệt quân sự, Chuẩn tướng Sima Vaknin Gil, đã cấm loan báo với lý do tài liệu được phân loại.
Luôn là người tìm một con đường khác để đạt được điều mình muốn nếu con đường đó bị ngăn chặn, Dagan đã đợi vài tháng, và vào tháng 6 đã nói chính xác những điều ông đã nói với các nhà báo, nhưng lần này là trước một lượng khán giả đông đảo hơn tại một hội nghị ở Đại học Tel Aviv.
Rốt cuộc, ở Israel, ai có thể truy tố một anh hùng dân tộc như Dagan khi ông ta lên tiếng và bày tỏ sự chỉ trích của mình trước công chúng. Ngoài việc đặt câu hỏi về sự khôn ngoan của việc tấn công vào Iran, Dagan kêu gọi Israel chấp nhận sáng kiến hòa bình của Ả Rập Xê-ut và đạt được tiến bộ trên mặt trận Palestine.
Một ngày sau cuộc họp bất ngờ của Dagan với các nhà báo vào tháng 1, ông được thay thế bởi Tamir Pardo, người đã nghỉ hưu sau hai lần làm phó cho Dagan và hai lần từ chức, vì hết hy vọng có cơ hội nhận được công việc hàng đầu.
Giống như Dagan, Pardo xuất thân từ một gia đình sống sót sau cuộc thảm sát Holocaust. Mẹ anh đã mất mẹ, cha và anh trai, tất cả đều bị Đức Quốc xã giết chết. Trong thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự, Pardo phục vụ trong Sayeret Matkal, đơn vị Lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ của Israel, đơn vị đã từ chối chấp nhận một Dagan trẻ tuổi vào hàng ngũ của mình. Ở đó, Pardo đã tham gia vào một trong những cuộc đột kích nổi tiếng nhất mọi thời đại - Chiến dịch Thunderbolt (Sấm sét). Đây là cuộc giải cứu được ca ngợi vào năm 1976 đối với hơn một trăm con tin người Israel và Do Thái cùng với phi hành đoàn của một chiếc máy bay Air France đã bị không tặc trên chuyến bay từ Tel Aviv đến Paris và bị buộc phải hạ cánh xuống Entebbe ở Uganda. Pardo, là sĩ quan liên lạc của Sayeret Matkal, đã ở ngay cạnh biệt kích Israel duy nhất thiệt mạng trong chiến dịch này, Yonatan Netanyahu, anh trai của thủ tướng sau này.
Pardo hoàn thành nghĩa vụ quân sự của mình trong IDF vào năm 1978 với cấp bậc đại úy và một năm sau, ông gia nhập Mossad, khi vẫn còn là sinh viên lịch sử tại Đại học Tel Aviv. Ban đầu, ông làm việc trong bộ phận nghiên cứu phân loại các giấy tờ tình báo dưới quyền Uzi Arad, người sau này trở thành nhân vật đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Israel. Pardo đã thăng tiến trong các cấp bậc, chuyển đến và sau đó là đứng đầu Keshet, đơn vị nghe lén, nơi các kỹ năng ông học được ở Sayeret Matkal tỏ ra hữu ích. Sau đó, ông được phân công vào các đơn vị tác chiến của cơ quan, cuối cùng trở thành người đứng đầu bộ phận tác chiến đặc biệt, cho đến năm 2002, ông được bổ nhiệm làm phó cho Dagan.
Năm 2006, Pardo đã rời khỏi Mossad để trở thành cố vấn cho bộ phận hoạt động đặc biệt của IDF. Trong thời gian Chiến tranh Lebanon lần thứ hai vào tháng 7 năm đó, ông đã tham gia vào các hoạt động lập kế hoạch chống lại lực lượng đại diện của Iran tại Lebanon, Hezbollah, một lực lượng mà ông mô tả là "một phát minh của Iran" nhằm mục đích tạo ra đường biên giới giữa Tehran và Israel. Ông đã trở lại Mossad vào năm 2007, và khi Benjamin Netanyahu được bầu làm thủ tướng vào năm 2009, ông có thể hy vọng rằng vị trí giám đốc sẽ sớm thuộc về mình.
Pardo vẫn gần gũi với gia đình Netanyahu và thậm chí còn đặt tên cho con trai mình là Yonatan. Tuy nhiên, ông không chuyển lên vị trí cao nhất của Mossad ngay lập tức. Netanyahu đầu tiên đã chọn gia hạn nhiệm kỳ của Dagan, một phần vì Bộ trưởng Quốc phòng Ehud Barak, cựu chỉ huy của Sayeret Matkal, phản đối việc Pardo nhận công việc này. Nhưng vào năm 2010, bất chấp sự phản đối của Barak, Pardo vẫn được bổ nhiệm làm người đứng đầu Mossad.
Tuy nhiên, có một điều đáng lưu ý: Netanyahu yêu cầu Pardo bổ nhiệm Yossi Cohen làm phó của mình. Pardo từ chối, lập luận rằng Ram Ben Barak, hiện đang giữ chức vụ đó, đang làm rất tốt và không thể bị sa thải mà không có lý do chuyên môn. Cuối cùng, một thỏa hiệp không chính thức đã đạt được. Ben Barak sẽ ở lại trong khoảng một năm và Cohen sẽ trở thành phó sau khi ông từ chức.
Dưới thời Pardo, người đã nghĩ ra chương trình nhắm mục tiêu vào các nhà khoa học hạt nhân Iran, những hành động bí mật chống lại Iran, ít nhất là lúc đầu, tiếp tục với tốc độ thậm chí còn nhanh hơn dưới thời Dagan.

Giám đốc Mossad Tamir Pardo
Chiến dịch lớn đầu tiên diễn ra vào ngày 23 tháng 7 năm 2011. Hai tay súng đi xe máy chạy theo một chiếc ô tô do Darioush Rezaeinejad, một nhà vật lý hạt nhân và chuyên gia về công tắc điện áp cao dùng để kích hoạt đầu đạn hạt nhân, lái. Các sát thủ tăng ga và áp sát cửa sổ bên tài xế và nổ súng, bắn trúng Rezaeinejad năm viên đạn, trong đó có một viên xuyên qua cổ, cắt đứt động mạch và giết chết ông ta ngay tại chỗ. Vợ ông, ngồi ở ghế hành khách phía trước, bị thương, nhưng vẫn sống sót.
Trong khi Mossad, theo thông lệ thiết thực, không nhận trách nhiệm cho vụ ám sát, nguồn tin tình báo phương Tây cho biết cơ quan này đã thực hiện nó. Nguồn tin Israel bảo với tạp chí Đức Der Spiegel rằng đó là "hành động nghiêm túc đầu tiên mà giám đốc mới của Mossad cho ra mắt."
Giống như mọi vụ ám sát các nhà khoa học hạt nhân trước đây, phương tiện truyền thông nhà nước Iran ban đầu tuyên bố Rezaeinejad không có liên quan gì đến chương trình hạt nhân của nước này và chỉ là một nghiên cứu sinh tiến sĩ điện tử vô tội.
Sau đó, vào tháng 11 năm 2011, một vụ nổ bí ẩn đã xảy ra tại căn cứ tên lửa Alghadir ở Bid Kaneh; nó mạnh đến mức làm rung chuyển các cửa sổ ở Tehran cách đó khoảng ba mươi dặm. Vụ nổ cũng giết chết 17 Vệ binh Cách mạng; một trong số họ là Thiếu tướng Hassan Tehrani Moghaddam, kiến trúc sư của chương trình tên lửa đạn đạo của Iran.
IRGC khẳng định vụ nổ không phải do nước ngoài phá hoại gây ra mà là kết quả của một tai nạn trong quá trình chuyển giao đạn dược. Nhưng các nguồn tin của Israel được trích dẫn trên các phương tiện truyền thông nước ngoài nói rằng sự cố tại Bid Kaneh là kết quả của một hoạt động chung của Mossad và MEK, Tổ chức Thánh chiến Nhân dân chống chế độ Iran . Về mặt chính thức, Israel từ chối bình luận. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Ehud Barak đã nói đùa, "Mong rằng sẽ có nhiều vụ như thế này nữa." Cựu phó giám đốc Mossad, Ilan Mizrahi, nói thêm: "Chúa phù hộ những kẻ đứng sau vụ việc này."
Chắc chắn, Israel có mọi lý do không chỉ để tấn công một căn cứ tên lửa quan trọng của Iran mà còn muốn giết Moghaddam. Sinh năm 1959 tại khu phố Sarcheshmeh của Tehran, Moghaddam là một sinh viên kỹ thuật khi y tham gia cuộc nổi dậy chống lại Shah, chế tạo bom và lựu đạn tự chế. Với chiến thắng của Cách mạng Hồi giáo, y gia nhập IRGC và chiến đấu với tư cách là một chỉ huy trong Chiến tranh Iran-Iraq. Năm 1981, y thành lập quân đoàn pháo binh IRGC, nhưng khi Iran bắt đầu nỗ lực để có được công nghệ tên lửa của riêng mình, y được giao nhiệm vụ thiết kế sao chép các tên lửa mua từ Triều Tiên, Libya và Syria. Năm 2004, y đến Syria để nghiên cứu tên lửa đạn đạo chiến thuật Scud-B do Liên Xô chế tạo. Đến năm 2006, y được bổ nhiệm làm chỉ huy Tổ chức Thánh chiến Tự cung tự cấp của Quân đoàn Hàng không Vũ trụ IRGC, nơi y làm việc về phát triển tên lửa đạn đạo.
Ngoài việc chế tạo tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, Moghaddam còn cung cấp công nghệ tên lửa cho các nhóm Palestine và Hezbollah. Khamenei ghi nhận công lao của y trong việc “trao tên lửa tận tay người Palestine thay vì ném đá để tấn công những tên khủng bố ngạo mạn này [người Israel]." Những hành động chống Israel này đã khiến y được vinh danh. Sau khi y qua đời, một đám đông lớn đã khiêng quan tài của y, phủ cờ Iran, xuống một trong những đại lộ chính của Tehran đến Nhà thờ Hồi giáo Balal, nơi Lãnh tụ tối cao Ayatollah Khamenei chủ trì lễ tang trước các sĩ quan mặc đồng phục. Bia mộ của y mang dòng chữ, "Nơi đây an nghỉ một người đàn ông muốn hủy diệt Israel."
Nhiều năm sau khi y mất, em trai của Hassan Tehrani Moghaddam, Mohammad Tehrani Moghaddam, tuyên bố: "Đây không chỉ là một tai nạn đơn giản, mà là một hoạt động được lên kế hoạch cẩn thận. Mossad đã cố gắng ám sát anh trai tôi trong nhiều năm." Sau đó, anh ta buộc phải rút lại tuyên bố của mình và chỉ huy lực lượng không gian vũ trụ IRGC, Amir Ali Hajizadeh, đã đưa ra lời phủ nhận có bất kỳ sự tham gia nào của Israel trong cái chết của Moghaddam.
Những "tai nạn" khác đã xảy ra với những nhân viên tham gia vào chương trình hạt nhân của Iran trong thời gian Pardo làm giám đốc Mossad, nhưng trong thế giới u ám của các cuộc xung đột ở Trung Đông, không phải lúc nào cũng dễ dàng để biết điều gì thực sự có thể là tai nạn và điều gì do các cơ quan tình báo nhúng tay vào. Điều chắc chắn là, xét đến hồ sơ dày cộm những kỳ tích của Mossad, dư luận nghĩ ngay đến Mossad bất cứ khi nào xảy ra một tổn hại với Iran hoặc những người ủng hộ nước này, mặc dù trong một số trường hợp, họ thực sự không liên quan.
Ví dụ, vào tháng 6 năm 2011, 5 chuyên gia hạt nhân người Nga nằm trong số 47 hành khách thiệt mạng khi một máy bay chở khách Tupolev-134 của RusAir đâm vào cây và rơi khi hạ cánh trong sương mù dày đặc tại Petrozavodsk ở phía tây bắc nước Nga. Một tuần sau vụ tai nạn, có báo cáo cho biết các chuyên gia Nga đã giúp thiết kế nhà máy điện hạt nhân Bushehr, nơi Iran đang phát triển các khía cạnh của chương trình hạt nhân quân sự của mình.
Mossad có phải là người chịu trách nhiệm không? Pardo đã phủ nhận một cách tuyệt đối việc họ có liên quan đến vụ tai nạn máy bay. "Mossad sẽ không bao giờ thực hiện một hành động như vậy,” ông nói, và điều này có vẻ gần như chắc chắn là đúng, nếu chỉ xét đến cái giá đắt mà Israel phải trả nếu trực tiếp tấn công một mục tiêu của Nga, đặc biệt là bên trong nước Nga.
Nhưng đôi khi sương mù gần như không thể xuyên thủng, một phần vì về mặt chính sách, Mossad giữ im lặng về các hoạt động của mình. Mossad đã làm như vậy dưới thời Dagan và tiếp tục làm như vậy dưới thời Pardo. Nhưng không có nghi ngờ gì rằng Mossad chịu trách nhiệm cho nhiều hoạt động nhằm vào chương trình vũ khí hạt nhân của Iran, ngay cả đôi khi các tuyên bố của các quan chức Israel là mô hình của sự mơ hồ hoặc thậm chí là tự mâu thuẫn. Sau khi nghỉ hưu, Pardo đã được hỏi về các vụ ám sát các nhà khoa học hạt nhân. Câu trả lời mơ hồ của ông: "Mossad không phải là một tổ chức chuyên giết người có mục tiêu. Đôi khi bạn phải làm điều đó.… Nhưng bạn không cần phải thừa nhận điều đó.” Đối với các hoạt động khác, ông nói: “Những gì mọi người tuyên bố Mossad đã làm trong thời kỳ đó thậm chí còn không bằng một phần nghìn những gì chúng tôi đã làm.”
___
Giữa tất cả những điều này, vào tháng 10 năm 2011, Netanyahu và Barak một lần nữa thúc đẩy IDF bắt đầu đếm ngược cho một cuộc tấn công. Nhưng như trước đây, viễn cảnh về hành động quân sự trực tiếp chống lại Iran đã gây ra sự bất đồng sâu sắc trong nội bộ Israel. Pardo, giống như Dagan trước ông, phản đối một cuộc tấn công, và ông cảm thấy rằng Netanyahu đang thực hiện các biện pháp tương đương với việc phát động một cuộc chiến tranh mà không có sự chấp thuận của nội các, theo yêu cầu của luật pháp Israel.
"Tôi đã kiểm tra với các cố vấn pháp lý, tôi đã tham khảo ý kiến của mọi người mà tôi có thể để hiểu ai được phép ra lệnh bắt đầu một cuộc chiến tranh", Pardo nói trong các cuộc phỏng vấn với chúng tôi và với Đài truyền hình Israel. "Tôi muốn chắc chắn rằng nếu, trời không thương, có điều gì đó không đúng xảy ra, ngay cả khi nhiệm vụ thất bại, thì sẽ không có tình huống nào mà hoạt động tôi thực hiện là bất hợp pháp".
Pardo thậm chí còn cân nhắc xem có nên từ chức trong trường hợp có lệnh không kích lớn vào Iran hay không. Nhưng cuối cùng, Netanyahu và Barak, dưới áp lực từ những người khác trong cơ quan an ninh, đã đồng ý tổ chức một cuộc bỏ phiếu trong nội các. Pardo, cùng với tham mưu trưởng IDF khi đó là Benny Gantz và giám đốc Shin Bet Yoram Cohen, đều đã lên tiếng chống lại một cuộc tấn công. Có một sự khác biệt quan trọng so với năm 2010, khi Netanyahu và Barak lần đầu tiên thúc đẩy một cuộc tấn công trên không vào chương trình vũ khí hạt nhân của Iran. Không giống như trong cuộc tranh luận trước đó, tham mưu trưởng IDF chắc chắn rằng các phi công của ông hiện có khả năng phá hủy hoàn toàn các cơ sở của Iran cần thiết để sản xuất bom. Nhưng Gantz, Cohen và Pardo phản đối việc thực hiện bất kỳ hành động nào mà không có sự phối hợp với Hoa Kỳ. Về mặt lý thuyết, Barak không phản đối việc thông báo cho người Mỹ, nhưng ông muốn hành xử như một sự đã rồi, không cung cấp thông tin đủ sớm để cho phép họ gây sức ép buộc Israel hủy bỏ. Trong mọi trường hợp, cuộc bỏ phiếu đã chống lại Netanyahu và Barak, và không có cuộc tấn công nào của IDF.
Tuy nhiên, những khác biệt được thể hiện trong cuộc tranh luận đã làm xấu đi một số mối quan hệ ở cấp cao nhất của chính phủ Israel. Một điều nữa là Pardo không được Netanyahu ủng hộ, người mà theo một số báo cáo, đã yêu cầu Yoram Cohen của Shin Bet nghe lén cả điện thoại của Pardo và Gantz, được cho là để đảm bảo không ai tiết lộ bất kỳ thông tin nào từ hồ sơ Iran. Trong một cuộc trò chuyện với chúng tôi, Pardo không đưa ra bằng chứng rõ ràng nào cho thấy điện thoại của ông thực sự đã bị nghe lén, nhưng ông vẫn rõ ràng có ấn tượng rằng một loại điều tra nào đó về Mossad đã diễn ra. Netanyahu đã phủ nhận việc ra lệnh nghe lén và Yoram Cohen đã phủ nhận với chúng tôi rằng đã có bất kỳ cuộc điều tra nào nhắm vào Pardo hoặc Gantz.
Trong khi một cuộc tấn công quân sự đã bị loại trừ, các hành động bí mật vẫn tiếp tục
Vào ngày 11 tháng 1 năm 2012, một chuyên gia hóa học hạt nhân làm việc tại Natanz, Mostafa Ahmadi Roshan, đã thiệt mạng khi hai kẻ tấn công đi xe máy gắn một quả bom từ tính vào chiếc Peugeot 405 màu xám do Iran lắp ráp cho y, cùng một chiến thuật đã được sử dụng trong vụ ám sát Masoud Ali Mohammadi vào tháng 1 năm 2010. Vụ nổ xảy ra lúc 8:30 sáng trên phố Gol Nabi ở một khu phố bình thường yên tĩnh ở phía bắc Tehran, đã giết chết nhà khoa học 32 tuổi ngay tại chỗ cùng với tài xế của y. Một người khác trong xe bị thương. Lần này, Iran thừa nhận rằng một nhà khoa học đã bị giết, với Phó Tổng thống Mohammad Reza Rahimi tố cáo Israel đứng sau vụ ám sát. Một quan chức an ninh cấp cao, Safar Ali Baratloo, cũng chỉ tay vào Israel nói rằng, "quả bom từ tính là cùng loại với các quả bom đã được sử dụng để ám sát các nhà khoa học của chúng tôi." Đây là vụ ám sát nhà khoa học hạt nhân thứ tư ở Iran trong hai năm và phương tiện truyền thông Iran đã công khai suy đoán rằng Israel đang nhận được sự giúp đỡ từ bên trong đất nước.
Lý thuyết đó được cựu giám đốc hoạt động chống khủng bố của CIA, Vince Cannistraro, ủng hộ, ông khẳng định rằng hành động động thực tế tại thực địa do nhóm Iran phản đối chế độ thực hiện, chứ không phải do người Israel trực tiếp thực hiện. "
MEK đang được sử dụng như một cánh tay sát thủ của cơ quan tình báo Mossad của Israel", ông nói vào thời điểm đó. Cannistraro nói thêm rằng các điệp viên MEK chịu trách nhiệm thực hiện "các cuộc tấn công bằng xe máy vào các mục tiêu của Iran do Israel lựa chọn. Họ đến Israel để được đào tạo và Israel trả tiền cho họ".
Năm 2022, Iran đã trưng bày chiếc xe của Ahmadi Roshan cùng với những chiếc xe bị phá hủy của ba "liệt sĩ hạt nhân" khác, bao gồm cả xe của Darioush Rezaeinejad, cái gọi là nghiên cứu sinh tiến sĩ bị ám sát một năm trước đó. Các tấm biển triển lãm tại Bảo tàng Quốc phòng Thiêng liêng ở Tehran nêu rõ rằng cả hai đều bị Mossad giết hại.
Chiến dịch chống lại chương trình hạt nhân của Iran đã dẫn đến những lời kêu gọi trả thù, và vào năm 2011 và 2012 có một số nỗ lực thất bại, được cho là của Cộng hòa Hồi giáo và lực lượng ủy nhiệm Liban Hezbollah của nó nhằm tấn công các nhà ngoại giao Israel trên toàn thế giới. Vào ngày 24 tháng 1, 2012, chẳng hạn, một tổ ba người do Iran điều hành, lên kế hoạch ám sát đại sứ Israel tại Azerbaijan đã bị tình báo Azeri vạch trần. Vào ngày 13 tháng 2, vợ của một nhà ngoại giao Israel ở New Delhi đã bị thương bởi một quả bom từ trường gắn vào xe bà ấy bởi một kẻ tấn công đi xe máy-giống hệt phương pháp được sử dụng trong các vụ ám sát các nhà khoa học hạt nhân Iran. Cuộc điều tra của cảnh sát Ấn Độ đã kết luận cuộc tấn công đã được lên kế hoạch bởi năm thành viên của IRGC. Trên cùng một ngày, một nhân viên Israel tại đại sứ quán ở Tbilisi, Georgia, đã tìm thấy một quả bom dưới xe của mình, quả bom đã được vô hiệu hóa trước khi phát nổ.
Ngày hôm sau, một quả bom phát nổ sớm tại một căn hộ ở thủ đô Bangkok Thái Lan, không xa đại sứ quán Israel. Ba người Iran đã bị kết tội lên kế hoạch cho vụ tấn công đó và bị tuyên án tù từ mười lăm năm đến chung thân. Cuối cùng, họ đã được thả trong một cuộc trao đổi tù nhân lấy một học giả người Anh-Úc, kết hôn với một người Israel, đã bị giam giữ trong hai năm tại nhà tù Evin khét tiếng ở Tehran. Sau đó, vào tháng 6 tại Mombasa, Kenya, cảnh sát đã bắt giữ hai công dân Iran sở hữu 15 kg RDX, một loại thuốc nổ cấp quân sự cực mạnh. Kenya cho biết cặp đôi này, là thành viên của Lực lượng Quds IRGC và đã lên kế hoạch tấn công các mục tiêu của Israel và phương Tây. Họ sau đó bị kết án tù chung thân.
Trong khi Iran không thành công trong các nỗ lực tấn công các các tiền đồn chính thức của Israel, vào ngày 18 tháng 7, một kẻ đánh bom liều chết của Hezbollah tìm cách giết năm du khách Israel và tài xế khi y tự cho nổ tung mình trong một xe buýt chở họ đến khách sạn ở khu nghỉ mát Burgas ở Biển Đen, Bulgaria. Israel ngay lập tức đổ lỗi vụ đánh bom cho Iran và tám năm sau đó một tòa án Bulgaria đã tuyên án vắng mặt hai công dân Lebanon liên kết với Hezbollah bị tù chung thân vì vai trò của họ trong vụ tấn công.
Bất chấp các vụ ám sát, tấn công mạng và các hoạt động bí mật khác, không thể bị phát hiện, chương trình vũ khí hạt nhân của Iran tiếp tục, đến mức Israel bắt đầu lo ngại rằng nó đang đạt đến một giai đoạn mới nguy hiểm. Barak tin rằng vào cuối năm 2012 hoặc khoảng đó, Iran sẽ bước vào "khu vực miễn dịch", nghĩa là nó sẽ đạt đến khả năng làm giàu cấp độ vũ khí tại nhà máy Fordow, được chôn bên trong một ngọn núi. Fordow vẫn chưa hoạt động, nhưng nó đã gần hoàn thành. Một khi nó được đưa vào hoạt động và tất cả các yếu tố vật lý cần thiết đã được chuyển giao, Israel, vốn không có bom phá boongke của Hoa Kỳ, có thể không còn khả năng phá hủy nó nữa.
Nỗi lo lắng đó một lần nữa làm tăng thêm mong muốn tấn công Iran ở Israel. Nhưng không có thỏa thuận nào ở Israel về chính xác những gì cần làm, và chính quyền Obama, khi đó đã tham gia đàm phán dẫn đến các thỏa thuận hạt nhân năm 2015, kiên quyết phản đối các hoạt động tiếp theo. Trong hơn một lần, bộ trưởng quốc phòng của Obama là Leon Panetta, một người bạn lâu năm của Barak, người thường chia sẻ quan điểm chính trị của ông (cũng như sở thích chung là chơi piano cổ điển), đã gọi cho bộ trưởng quốc phòng Israel trình bày lý lẽ của người Mỹ. "Hãy xem này, Ehud," Panetta nói trong một cuộc trò chuyện năm 2011, "vấn đề là nếu bạn tấn công họ bây giờ, bạn chỉ có thể làm chậm chương trình của họ lại vài năm. Nó sẽ quay trở lại. Cùng lắm bạn sẽ chỉ cho họ một con mắt thâm quầng. Còn chúng tôi có thể tung ra cú đấm hạ gục họ."
Nhưng Israel vẫn kiên trì, hoặc ít nhất là có vẻ như vậy. Vào giữa tháng 1 năm 2012, họ đã yêu cầu hoãn một cuộc tập trận phòng thủ tên lửa lớn, Austere Challenge 12 (Thử thách Nghiệt ngã), dự kiến diễn ra trên lãnh thổ Israel vào tháng 4 năm đó và có sự tham gia của Hoa Kỳ, Israel, Vương quốc Anh và Đức. Có nhiều đồn đoán rằng sự chậm trễ này nhằm mục đích cho phép Israel lập kế hoạch và thực hiện một cuộc tấn công, và đảm bảo rằng hàng trăm binh lính nước ngoài không có mặt trên đất Israel là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ hoạt động nào.
Một lần nữa, Panetta lại nói chuyện với Barak, lần này là để xem Israel đang có kế hoạch gì.
"Chúng tôi chưa đưa ra quyết định", Barak nói với ông. "Nhưng tôi không thể giấu giếm sự thật với đồng minh tốt nhất của chúng tôi rằng chúng tôi đang thảo luận về vấn đề này".
"Nếu bạn quyết định tấn công các cơ sở của Iran, khi nào chúng ta sẽ được cho biết?" Panetta hỏi.
Barak nói với ông rằng Israel sẽ không thể thông báo cho Hoa Kỳ trước hơn vài giờ. "Chúng tôi sẽ đảm bảo các anh có đủ thời gian để nói với người dân của mình. Chúng tôi sẽ không gây nguy hiểm cho bất kỳ sinh mạng nào của người Mỹ, bất kỳ nhân viên nào của anh", ông nói.
Vào tháng 3, trong bài phát biểu trước Ủy ban Công vụ Israel-Mỹ (AIPAC), Netanyahu đã tạo ấn tượng rằng Israel có thể sớm hành động, dù có hay không có người Mỹ. "Israel đã kiên nhẫn chờ đợi cộng đồng quốc tế giải quyết vấn đề này", ông nói. "Chúng tôi đã chờ đợi ngoại giao có hiệu quả. Chúng tôi đã chờ đợi các lệnh trừng phạt có hiệu quả. Không ai trong chúng tôi có thể chờ đợi lâu hơn nữa. Với tư cách là thủ tướng Israel, tôi sẽ không bao giờ để người dân của mình sống dưới bóng tối của sự hủy diệt."
Netanyahu và Barak có thực sự lên kế hoạch tấn công Iran hay không, hay những lời cảnh báo của họ và việc hoãn lại Thử thách nghiệt ngã chỉ là một mưu mẹo để khiến người Mỹ tăng cường áp lực lên Iran? Dù thế nào đi nữa, tháng 4 đã trôi qua, các cuộc tập trận đã được tổ chức vào tháng 10, và bất chấp những lo ngại và dấu hiệu trong suốt mùa hè rằng Israel đang lên kế hoạch cho một điều gì đó, năm đã kết thúc mà Israel vẫn chưa thực hiện được những lời đe dọa của mình.
___
Trong thời gian đó, hành động chuyển sang đàm phán. Cộng hòa Hồi giáo hiện đang chịu áp lực kinh tế chưa từng có do lệnh trừng phạt. Iran đang gặp khó khăn trong việc có được bảo hiểm để vận chuyển dầu của mình và bị chặn khỏi một số tiếp cận hệ thống ngân hàng toàn cầu. Các hành động giấu giếm của Mossad và của các cơ quan tình báo phương Tây khác đã làm chậm tiến trình hạt nhân của nước này và nó lo ngại rằng Netanyahu sắp ra lệnh tấn công trên không công khai. Vì vậy, nước này đã sẵn sàng cho một hình thức thỏa thuận nào đó, ít nhất là để tập hợp lại và có thể thở phào nhẹ nhõm sau những tổn hại mà lệnh trừng phạt nền kinh tế và chiến dịch ám sát của Mossad gây ra.
Quay trở lại năm 2011, Khamenei đã đồng ý đàm phán về vấn đề hạt nhân với Hoa Kỳ, sau khi Quốc vương Qaboos của Oman đề nghị làm trung gian giữa các bên. Oman cũng có mối quan hệ bí mật với Israel và theo truyền thống, họ muốn chơi với tất cả các bên trong trò chơi. Phải mất gần một năm trước khi các cuộc đàm phán đầu tiên được tổ chức, nhưng bắt đầu từ tháng 7 năm 2012, Iran và Hoa Kỳ đã tổ chức một loạt các cuộc họp tại Oman. Có một vòng đàm phán bí mật khác tại Oman vào tháng 3 năm 2013 (Israel biết về chúng thông qua các nguồn tin của riêng mình), nhưng chỉ sau tháng 6 năm đó, khi ngài Hassan Rouhani "ôn hòa” được bầu làm tổng thống Iran, thì các bên mới bắt đầu đạt được tiến triển.
Các cuộc đàm phán sau đó đã diễn ra công khai và đến tháng 8 năm 2013, một thỏa thuận hạt nhân tạm thời giữa Tehran và P5+1 - năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc cộng với Đức - đã được ký kết. Phải mất thêm hai năm nữa để tất cả các trở ngại được xóa bỏ và thỏa thuận hạt nhân đầy đủ được gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) được ký kết, và trong suốt thời gian đó, Mossad đã gác lại những hành động hung hăng hơn của mình.
Tất nhiên, các cuộc đàm phán rất được Israel quan tâm và chiếm phần lớn thời gian của Pardo với tư cách là người đứng đầu Mossad. Theo một số báo cáo, Israel được cho là đã do thám các cuộc đàm phán ở Vienna trong khoảng thời gian mười tám tháng - rõ ràng là sử dụng sâu Duqu, một biến thể của virus Stuxnet đã được sử dụng trước đó để phá hủy các máy ly tâm của Iran - và thậm chí còn chuyển thông tin cho các nhà lập pháp Hoa Kỳ để cố gắng khiến họ chống lại thỏa thuận.
Các thỏa thuận tạm thời khiến cả chính phủ Netanyahu và các quốc gia vùng Vịnh lo ngại hơn về sức mạnh và ảnh hưởng của Iran, các quốc gia vùng Vịnh trở nên cởi mở hơn trong các mối quan hệ với Israel. Pardo đã tận dụng tối đa lợi thế này. Sau khi thỏa thuận tạm thời được ký kết, ông đã gặp, bí mật như thường lệ, với Bandar Bin Sultan, cựu đại sứ Ả Rập Xê-ut tại Washington và hiện là người đứng đầu Cơ quan Tình báo Ả Rập Xê-ut, trong một cuộc gặp mà một nhà ngoại giao Anh mô tả là "bữa tối dài và say sưa" tại một khách sạn hào nhoáng ở khu Knightsbridge sang trọng của London. Họ sẽ gặp lại nhau vào cuối tháng 11 tại Geneva, nơi mà theo các nguồn tin của Iran, họ sẽ thảo luận về "việc kiềm chế Iran bằng mọi cách có thể". Một cuộc họp thứ ba sẽ diễn ra vào đầu năm sau, lần này là tại thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê-ut.
Bandar là kiến trúc sư của mối quan hệ tình báo Ả Rập Xê-ut với Israel kể từ thời các cựu giám đốc Mossad Shabtai Shavit và Efraim Halevy. Ông đã gặp Dagan và David Meidan nhiều lần ở nhiều quốc gia khác nhau trên khắp châu Âu với người Mỹ làm trung gian. Khi chiến tranh nổ ra vào năm 2014 giữa Israel và Hamas ở Gaza, Bandar được cho là đã khởi xướng một cuộc họp với các giám đốc an ninh Israel tại cung điện của ông ở Jeddah, nơi người Ả Rập Xê-ut đề xuất một lộ trình hòa bình với người Palestine. Netanyahu, theo các báo cáo trên báo chí, đã gặp Bandar hai lần ở châu Âu để thảo luận về kế hoạch của Ả Rập Xê-ut, nhưng cuối cùng, ông quyết định không theo đuổi nó, làm nguội lạnh mối quan hệ với người Ả Rập Xê-ut trong một thời gian. Nhưng dưới thời Pardo và nhân vật kế nhiệm Meidan làm người đứng đầu Tevel, Haim Tomer, Mossad tiếp tục cố gắng thúc đẩy quan hệ với các quốc gia vùng Vịnh, những nước này cũng cảm thấy giống như người Ả Rập Xê-ut, rằng Israel đang cản trở mọi việc bằng cách không đạt được tiến triển trên mặt trận Palestine.
"Có một nguyên thủ quốc gia [Hồi giáo] mà tôi đã nói chuyện khi tôi vẫn còn tại chức," Pardo kể với chúng tôi sau khi ông nghỉ hưu. "Ông ấy nói với tôi, 'Chúng tôi, những người Hồi giáo, luôn có một giấc mơ rằng một sáng nào đó thức dậy, chúng tôi sẽ không thấy giữa Địa Trung Hải và Thung lũng Jordan một người Do Thái nào cả.' Tôi nhìn ông sửng sờ, và ông ấy nói tiếp, 'Những người Do Thái cũng có cùng một giấc mơ, nhưng ngược lại. Bạn mơ rằng một ngày nào đó khi thức dậy và bạn sẽ không còn thấy có người Palestine và người Hồi giáo nào giữa Địa Trung Hải và Thung lũng Jordan. Chúng tôi thức dậy và hiểu rằng đó chỉ là một giấc mơ và sẽ mãi chỉ là một giấc mơ. Còn các anh người Do Thái vẫn tin rằng điều đó có thể xảy ra."
Nhưng sự chú ý của Netanyahu không phải là người Palestine hay vùng Vịnh; giờ đây ông tập trung vào việc phá hoại thỏa thuận hạt nhân sắp xảy ra. Vào tháng 3 năm 2015, theo lời mời của Chủ tịch Hạ viện John Boehner và Lãnh đạo phe đa số Thượng viện Mitch McConnell, Netanyahu đã có bài phát biểu nổi tiếng, hoặc có lẽ là tai tiếng, trước Quốc hội, gọi thỏa thuận sắp xảy ra là một "thỏa thuận rất tệ" khiến phần lớn cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran vẫn còn nguyên và cuối cùng sẽ không ngăn được nước này có được bom. Bài phát biểu được đảng Dân chủ coi là vi phạm giao thức một cách trắng trợn, không chỉ làm suy yếu chính sách đối ngoại của Tổng thống Obama, mà còn tấn công vào sự ủng hộ trong nước vào ông tại Hoa Kỳ. Một số đảng viên Dân chủ hàng đầu, bao gồm cả phó tổng thống khi đó là Joe Biden, đã không tham dự để phản đối và cho đến ngày nay, nhiều người vẫn coi bài phát biểu này là đã làm rạn nứt sự ủng hộ của đảng Dân chủ dành cho Israel.
Nhưng trong khi Netanyahu đang nổi giận chống lại các thỏa thuận, Pardo lại giữ quan điểm khác. Ông không hoàn toàn ủng hộ thỏa thuận. Ông cảm thấy nó có những sai sót nghiêm trọng. Nhưng ông phản đối lời lẽ khải huyền của Netanyahu và tin rằng Israel nên hợp tác với chính quyền Hoa Kỳ để sửa chữa những sai sót.
"Liệu Iran có gây ra mối đe dọa cho Israel không?" ông đã nói với một nhóm đại sứ Israel vào đầu nhiệm kỳ của mình. "Hoàn toàn có thể. Nhưng nếu ai đó nói rằng một quả bom hạt nhân trong tay người Iran là một mối đe dọa tồn vong, điều đó có nghĩa là chúng ta sẽ phải đóng cửa tiệm và về nhà. Tình hình không phải như vậy. Thuật ngữ mối đe dọa tồn vong được sử dụng quá tùy tiện." Trong một dịp khác, khi các cuộc đàm phán về thỏa thuận cuối cùng đang diễn ra sôi nổi, ông đã nói với một nhóm thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đang đến thăm rằng "Thêm các lệnh trừng phạt trong các cuộc đàm phán cũng giống như ném một quả lựu đạn vào phòng." Mười ngày sau khi nghỉ hưu, ông đã nói với một cơ sở xuất bản quốc phòng Israel rằng "không có mối đe dọa tồn vong nào đối với Israel ngày nay." Trong một cuộc phỏng vấn với chúng tôi, ông nói rằng Iran là một mối đe dọa nghiêm trọng, nhưng việc gọi đó là mối đe dọa tồn vong là một "sự cường điệu đáng kể."
Nghịch lý thay, ngay lúc Netanyahu đang cố gắng phá hoại JCPOA, Khamenei dường như mặc tình để mình bị lôi kéo vào việc chấp thuận nó. Khamenei cũng có những con quỷ của riêng mình để chiến đấu. Quay trở lại tháng 6 năm 1981, ông đã bị đánh gục bởi một vụ nổ được đặt trong máy ghi âm nhằm ám sát ông khi ông đang có bài phát biểu tại Nhà thờ Hồi giáo Abuzar ở Iran. Ông đã sống sót, mặc dù cuộc tấn công đã làm hỏng vĩnh viễn cánh tay phải của ông và gây ra một số tổn thương cho dây thanh quản và phổi của ông. Khi nằm trên sàn nhà tự hỏi liệu mình còn sống hay đã chết, Khamenei hẳn cũng đã rất ngạc nhiên tại sao mình lại gặp nguy hiểm như vậy. Nhiều năm trước, trong chế độ của Shah, ông đã sống sót sau sáu vòng bắt giữ và tra tấn. Những kẻ tra tấn ông, ông tin chắc, đã được CIA và Cơ quan tình báo Mossad huấn luyện.
Lần này, vào năm 1981, những kẻ ám sát ông là các nhóm đối lập Iran như MEK và Forqan Group, một phe phái tôn giáo cuồng tín phản đối chế độ thần quyền. Trong mắt Khamenei, những nhóm này lại có được phương tiện để chống lại sự cai trị của ông từ Đại Satan của nước Mỹ. Tuy nhiên, bất ngờ, khi ngày ký kết JCРОА là ngày 14 tháng 7 năm 2015 đến gần, Lãnh tụ tối cao của Iran thấy mình miễn cưỡng đồng ý ký một thỏa thuận với một nước Mỹ đáng ghét.
Trong thời gian các cuộc đàm phán căng thẳng diễn ra, Khamenei tin rằng các hoạt động của Mossad sẽ chậm lại, đó là một trong những lý do khiến ông tiến hành các cuộc đàm phán vào năm 2013 và năm 2015, mặc dù ông có nhiều sự dè dặt. Mossad có thực sự ngừng các hoạt động chống Iran trong giai đoạn đó không, sau khi một thỏa thuận tạm thời được ký kết, nhưng trước khi phiên bản cuối cùng được hoàn thiện? Không có báo cáo nào trong thời gian đó về bất kỳ hành động động lực nào, hoặc vụ nổ nào, nhắm vào chương trình hạt nhân của Iran, khiến một số người tin rằng Mossad thực sự không thực hiện bất kỳ nỗ lực phá hoại nào. Không đúng, theo Pardo, người đã nói với chúng tôi một cách rõ ràng rằng các hoạt động vẫn tiếp tục trong suốt giai đoạn tạm thời mà không cung cấp thông tin chi tiết.
Làm sao điều đó có thể xảy ra? Câu trả lời cho câu hỏi đó có lẽ là các hoạt động của Israel đơn giản là không bao giờ được tiết lộ. Israel giữ im lặng, như nó đã quen trước đó, và Iran cũng hạ thấp tầm quan trọng của chúng. Với các cuộc đàm phán đang diễn ra, Cộng hòa Hồi giáo không có hứng thú nói với thế giới về các hoạt động của Israel chống lại họ.
Tuy nhiên, sau khi JCPOA được ký kết, các nỗ lực của Mossad tập trung vào việc thu thập thông tin tình báo và theo dõi việc Iran tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận. Trong số các điều khoản đó, Iran được yêu cầu phải từ bỏ khoảng 10 vũ khí hạt nhân uranium đã làm giàu, giảm nguồn cung cấp xuống còn 300 kg, hoặc khoảng một phần ba lượng cần thiết cho một quả bom hạt nhân. Ngay cả một phần ba đó cũng chỉ có thể được làm giàu 3,67 phần trăm, trái ngược với mức làm giàu 20 phần trăm mà nước này đã đạt được thông qua khoản đầu tư thời gian và nguồn lực đáng kể của mình. Iran cũng phải lưu kho khoảng 75 phần trăm trong số khoảng 20.000 máy ly tâm, do đó chỉ có khoảng 5.000 máy có thể hoạt động tại bất kỳ thời điểm nào.
Israel không thích JCPOA vì nhiều lý do, lý do chính là nó sẽ hết hạn vào năm 2030, chỉ 15 năm sau khi nó được ký kết, sau đó không có giới hạn nào về lượng nhiên liệu hạt nhân mà Iran có thể sản xuất. Thỏa thuận cũng không nói gì về việc Iran phát triển tên lửa hoặc hỗ trợ các nhóm khủng bố trên biên giới của Israel. Nhưng thỏa thuận bây giờ đã là một sự thật, được các nước lớn trên thế giới ủng hộ và Israel không thể làm gì về điều đó. Điều nó có thể làm, hành động thông qua Mossad, là theo dõi chặt chẽ sự tuân thủ của Iran và sẵn sàng thông báo cho thế giới nếu và khi Tehran vi phạm các cam kết của mình, điều mà chắc chắn là sớm hay muộn thì Tehran cũng sẽ làm.