Một thiếu nữ đứng trên bãi sỏi ven vịnh Millbourne, đăm đăm nhìn những mái nhà đỏ của ngôi làng nhỏ nằm phía bên kia mặt nước. Nàng là một cô gái xinh xắn, nhỏ nhắn và gọn gàng. Lúc này, dường như có nỗi buồn thầm kín nào đang giày vò nàng, bởi trên vương trán xuất hiện những nếp nhăn và trong ánh mắt phảng phất vẻ u sầu. Thật ra, nàng mang đầy đủ nét đặc trưng của một người đang hoài niệm về người tình thủy thủ.

Nhưng nàng không hề nghĩ thế. Nàng chẳng có người tình thủy thủ nào cả. Điều nàng đang túng tính là vào giờ này ở tận London, người ta đang thắp sáng những ô cửa hàng, và trong số những chốn tẻ nhạt, ngột ngạt nhất mà nàng từng đặt chân đến thì cái làng Millbourne này chính là nơi chán ngắt hơn cả.

Bóng chiều dần buông. Dòng nước triều dâng lên loang loáng ánh dầu khi tràn qua những bãi sụt lầy. Nàng đứng dậy, rùng mình.

– Chà! Đúng là một cái ổ chuột! – Nàng lẩm bẩm, liếc nhìn ngôi làng vô cảm với vẻ bực bội. – Quả là một cái ổ chuột!

Đây là buổi tối đầu tiên của Sally Preston tại Millbourne. Nàng đã đến đây trên chuyến tàu chiều từ London — chứ chẳng phải do tự nguyện. Nếu được quyền lựa chọn, nàng sẽ chẳng bao giờ bén mảng đến cái xó xỉnh này trong phạm vi sáu mươi dặm. London cung cấp tất cả những gì nàng đòi hỏi ở cuộc đời. Nàng sinh ra ở London; nàng đã sống ở đó suốt quãng đời qua — và nàng hy vọng sẽ được chết ở đó. Nàng thích sương mù, xe buýt, tiếng ồn, cảnh sát, mấy cậu bán báo, cửa hàng, xe tắc-xi, ánh sáng nhân tạo, những con đường lát đá, những dãy nhà xám xịt kéo dài, bùn đất, vỏ chuối và các buổi chiếu phim. Đặc biệt là các buổi chiếu phim. Thật ra, chính sở thích ấy đã khiến nàng bị lưu đày đến Millbourne.

Công chúng rộng lớn vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về vấn đề chiếu phim. Sally, như tôi đã nói, rất chuộng chúng. Trái lại, cha nàng thì không. Là một cựu quản gia nghiêm khắc, người chuyên cho thuê phòng trọ trên phố Ebury và đi giảng đạo vào các ngày Chủ nhật tại Công viên Hyde, ông tỏ thái độ khinh miệt với "mấy thước phim". Ông thường kiêu hãnh khoe rằng đời mình chưa từng bước chân vào rạp hát, và ông xếp các cung điện điện ảnh cùng một giuộc với nhà hát như những cạm bẫy của quỷ dữ. Sally, người bỗng chốc bị bại lộ là kẻ hay lui tới những chốn ăn chơi đồi trụy ấy, lập tức nổi lên như "Đứa con gái hư hỏng của gia đình". Vì việc tống khứ cô ra khỏi tầm ngắm của cám dỗ là phương kế duy nhất khả dĩ, ông Preston thấy rằng một chuyến đi về vùng quê là vô cùng cần thiết.

Ông chọn Millbourne bởi vì ông từng làm quản gia tại Trang viên ở đó, và vì người em gái Jane của ông, trước kia từng là hầu bàn tại Nhà xứ, nay đã kết hôn và đang sống trong làng.

Quả thật ông không thể chọn được một trại giáo dưỡng nào hứa hẹn hơn cho Sally. Tại đây, nếu có thể ở bất cứ đâu, nàng hẳn sẽ quên đi những niềm vui chế choáng của điện ảnh. Nấp mình trong góc của một vịnh nhỏ, nơi một hòn đảo tiện ích biến thành vũng nước tĩnh lặng, Millbourne nằm ngủ vùi. Trong cả vùng Hampshire ngái ngủ, chẳng có nơi nào buồn ngủ hơn thế. Đó là xứ sở của những con người điềm tĩnh và những con chó lười biếng. Mọi thứ cứ mục nát dần theo thời gian mà chẳng ai thay mới. Các tiểu thương nhận đơn hàng rồi mất dần hứng thú và quên giao hàng. Chỉ có những cụ trăm tuổi mới qua đời, và chẳng ai bận tâm về điều gì — hay ít ra là thế, cho đến khi Sally xuất hiện và mang lại cho họ thứ gì đó để bận tâm.

Ngay cạnh nhà dì Jane của Sally, trong một ngôi nhà tranh ấm cúng với mảnh vườn nhỏ tuyệt đẹp, là nơi sinh sống của Thomas Kitchener, một thanh niên to lớn, trầm tính, tự lập. Nhờ sự chuyên tâm làm việc, dù mới hai mươi lăm tuổi, anh đã trở thành thợ làm vườn thứ hai tại Trang viên. Việc làm vườn chiếm trọn tâm trí anh. Khi không làm việc ở Trang viên, anh lại cặm cụi ở nhà. Sáng hôm sau ngày Sally đến, vốn là thứ Năm và cũng là ngày nghỉ của anh, anh đang ngồi xổm trong tư thế gò bó ở khu vườn nhà mình, mọi tế bào trên cơ thể đều tập trung vào việc chôn cất một củ giống múp míp. Do đó, khi một cục bùn bay qua hàng rào, anh chẳng hề hay biết.

Tuy nhiên, cục bùn thứ hai đã buộc anh phải chú ý khi nổ tung như một quả đạn pháo ngay sau gáy. Anh giật mình ngẩng đầu lên. Chẳng có ai ở quanh đây cả. Anh cảm thấy khó hiểu. Trời chắc không thể mưa ra bùn được. Thế nhưng, giả thuyết ngược lại rằng có ai đó ở khu vườn bên cạnh đang ném nó cũng kỳ quái chẳng kém. Mối quan hệ thân thiết giữa anh với dì Jane của Sally và cụ ông Williams, chồng dì, vốn dĩ thoải mái hơn là trò đùa giỡn cợt. Thật khó tưởng tượng họ lại đi ném đất cục vào người anh.

Khi anh đang đứng đắn đo không biết nên ra hàng rào ngó sang hay cứ xem hiện tượng này như một trong những điều mà không ai có thể lý giải nổi, thì cái đầu và đôi vai của một cô gái bất chợt nhô lên trước mặt anh. Tay phải cô đang cầm một cục đất thứ ba, nhưng thấy bây giờ chẳng còn cần dùng đến nữa, cô liền buông cho nó rơi xuống đất.

– Ồ! – Cô nói. – Chào buổi sáng.

Nàng là một cô gái xinh xắn, nhỏ nhắn và gọn gàng. Tom vốn thuộc tuýp đàn ông mạnh mẽ, ít nói, có sự nghiệp để lo lắng và không có thời gian bận tâm đến phụ nữ, nhưng anh vẫn nhận ra điều đó. Hơn nữa, phảng phất trên nét mặt nàng là sự lanh lợi hiếm thấy ở những phụ nữ vùng Millbourne, vốn thường có vẻ hơi đờ đẫn.

– Anh nghĩ mình đang lúi húi làm cái quái gì thế hả? – Cô hỏi một cách nhã nhặn.

Tom là một thanh niên chậm chạp, thích suy nghĩ thấu đáo trước khi cất lời. Anh không phải kiểu người ba hoa chích choè. Hơn nữa, ở cô gái này có điều gì đó khiến anh bối rối đến mức kỳ lạ. Anh bỗng cảm thấy những cảm xúc mới lạ và khác thường. Anh cứ đứng trân trân nhìn không nói nên lời.

– Mà tên anh là gì thế?

Anh có thể trả lời câu hỏi đó. Và anh đã làm thế.

– Ồ! Còn tôi là Sally Preston. Cụ bà Williams là dì tôi. Tôi mới từ London đến.

Tom chẳng có lời nào để nói về London.

– Anh sống ở đây suốt đời à?

– Ừ, – Tom đáp.

– Trời đất quỷ thần ơi! Anh không bao giờ thấy chán ngấy lên à? Không muốn thay đổi gì sao?

Tom trầm ngâm suy nghĩ về vấn đề này.

– Không, – anh đáp.

– Chà, còn tôi thì có. Tôi muốn thay đổi ngay bây giờ đây.

– Đây là một nơi tốt đẹp mà, – Tom ướm hỏi.

– Chẳng có gì tốt đẹp cả. Đây là cái xó xỉnh tồi tệ nhất trên đời. Nó tẻ ngắt đến phát bực. Có lẽ anh tự hỏi tại sao tôi lại có mặt ở đây. Đừng có tưởng là tôi thích đến đây nhé. Không đời nào! Tôi bị tống cổ đến đây. Chuyện là thế này. – Cô kể cho anh nghe tóm tắt những nỗi niềm của mình. – Đấy! Anh có thấy quá quắt không nào? – cô kết luận.

Tom cũng ngẫm nghĩ về điều này.

– Cô phải chịu khó thích nghi thôi, – cuối cùng anh nói.

– Tôi không thèm! Tôi sẽ bắt bố phải đưa tôi về.

Tom lại ngẫm nghĩ cả điều này nữa. Họa hoằn lắm, hoặc chẳng bao giờ, anh mới phải suy nghĩ nhiều điều đến thế chỉ trong một buổi sáng.

– Bằng cách nào? – anh gặng hỏi.

– Tôi không biết. Rồi tôi sẽ tìm ra cách. Cứ chờ mà xem. Tôi sẽ chuồn khỏi đây nhanh thôi, tôi hứa với anh đấy.

Tom cúi gằm mặt sát khóm hồng. Khuôn mặt anh bị che khuất, nhưng phần da cổ rám nắng hình như đỏ bừng lên, và đôi tai thì đỏ lựng không thể chối cãi. Đôi chân anh bứt rứt dịch chuyển, và từ cái miệng nãy giờ im lặng cất lên lời nói ga-lăng đầu tiên trong đời. Chỉ xét riêng về mặt câu chữ, có lẽ nó chẳng có gì to tát; nhưng đối với Tom, đó là một kỳ tích của sự hiệp nghĩa và lịch thiệp.

Anh thốt lên rằng: "Tôi hy vọng là không."

Và bản năng mách bảo rằng anh đã dốc toàn lực cho nỗ lực tối thượng ấy, và bất kỳ điều gì nói thêm nữa cũng chỉ là sến sẩm, anh liền quay phắt người bước thẳng vào nhà. Tại đây, anh ngồi uống trà, ăn thịt xông khói và suy nghĩ mông lung. Và khi sự thèm ăn không còn cho phép anh nuốt nổi miếng thứ ba, anh đã hiểu ra. Anh đã yêu.

Những người đàn ông mạnh mẽ, trầm lặng, những kẻ nuôi mộng làm phó quản gia trưởng trước tuổi ba mươi và gạt phụ nữ ra khỏi cuộc đời như một chướng ngại vật ngáng đường sự nghiệp thành công, thường phải trả một cái giá đắt khi họ sa vào lưới tình. Những thanh niên vô tư bình thường, kẻ hay la cà ở phố North vào tối thứ Bảy, đi dạo qua những đồng cỏ, vòng quanh cối xay rồi thong thả về nhà qua con lạch vào chiều Chủ nhật, ngồi xe ngựa đi chơi dã ngoại hàng năm, vụng về bước điệu nhảy pô-ca trong buổi vũ hội của giới tiểu thương, và nhân cơ hội nắm bắt mọi dịp chính đáng để nô đùa cùng người đẹp trong bóng râm, sở hữu hàng trăm lợi thế mà gã theo đuổi sự nghiệp thành công kia không tài nào có được. Hầu như chẳng có khoảng thời gian nào trong những ngày sau đó mà Tom không hối hận vì sự học hành dở dang của mình.

Bởi vì anh không phải là nạn nhân duy nhất của Sally ở Millbourne. Rắc rối là ở chỗ đó. Vẻ đẹp của nàng không phải kiểu mờ ảo len lỏi một cách kín đáo vào tầm mắt của những tay sành sỏi hiếm hoi. Nó xuất hiện bất ngờ và áp đảo. Nó đập thẳng vào mắt bạn. Đôi mắt nâu sáng dưới mái tóc vàng óng, chiếc cằm nhỏ cương nghị, vóc dáng mảnh mai — đó là những thứ làm xao xuyến lòng người; và đám thanh niên của vùng Millbourne thanh bình bèn chồm dậy, đồng loạt chú ý như một. Hãy nhớ lại vở nhạc kịch gần đây nhất mà bạn từng xem. Hãy hồi tưởng lại bài hát của nữ chính cùng dàn đồng ca gồm những chàng trai, tất cả đều đồng loạt bày tỏ lòng si mê thành một hàng ngay ngắn. Chà, đám trai làng cũng cư xử với Sally đúng như thế.

Cụ ông và cụ bà Williams, vốn trước đó là một cặp vợ chồng được kính trọng nhưng ít ai lui tới, nay vô cùng kinh ngạc trước lượng khách đến thăm nườm nượp đột xuất. Ngôi nhà nhỏ bỗng biến thành một salon thực tế. Chẳng có buổi tối nào mà căn phòng khách nhìn ra khu vườn lại không chật ních người. Phải thừa nhận rằng cuộc trò chuyện thiếu vắng chút sự sôi nổi thường thấy ở những tiệm salon thượng lưu. Nói cho hoàn toàn chính xác thì chẳng có mấy cuộc trò chuyện nào diễn ra cả. Đám thanh niên của Millbourne vừa vạm vỡ vừa chân chất. Họ chính là rường cột của nước Anh. Nước Anh, trong giờ phút lâm nguy, hoàn toàn có thể cậy nhờ họ với một niềm tin chắc chắn rằng, trừ khi họ vướng bận việc khác, họ sẽ lao ngay đến cứu giúp.

Nhưng họ lại không giỏi khoản xã giao. Xét về mặt trò chuyện, họ coi như đuối lý sau khi đã hỏi thăm cụ Williams xem chứng thấp khớp ra sao. Sau đó, họ đành an phận ngồi lầm lũi ở các góc phòng, lườm nguýt lẫn nhau. Dẫu vậy, mọi thứ vẫn rất vui vẻ, náo nhiệt và giúp họ qua quýt những buổi tối dài. Và như cụ bà Williams đã chỉ ra, để đáp lại những lời có phần cay cú của cụ ông về đám thanh niên ngốc nghếch khiến một ông già chẳng thể chợp mắt hút thuốc yên ổn trong chính ngôi nhà mình, thì cách này ít ra cũng giúp họ tránh xa mấy quán rượu.

Trong khi đó, Tom Kitchener quan sát cuộc xâm lăng với nỗi hoang mang ngày càng lớn. Sự rụt rè cản trở anh tham gia những buổi tụ tập buổi tối, và điều gì đang diễn ra trong ngôi nhà ấy, với những gã trai trẻ như Ted Pringle, Albert Parsons, Arthur Brown và Joe Blossom (kể tên bốn kẻ siêng năng nhất) đang giở trò quyến rũ ở cự ly gần, là điều mà anh không dám nghĩ tới. Hết lần này đến lần khác, anh tự trấn an bản thân để tham gia vào những bữa tiệc trí tuệ và dòng chảy tâm hồn mà anh thừa biết đang diễn ra hàng đêm xung quanh đối tượng của lòng mình, nhưng lần nào anh cũng thất bại. Thói quen là một thứ đáng sợ; nó xiềng xích cả những kẻ mạnh mẽ nhất, và Tom đã vướng vào thói quen sang hỏi thăm chứng thấp khớp của cụ Williams ngay qua hàng rào vào sáng sớm.

Đó là một việc làm lịch sự, mang tình làng nghĩa xóm, nhưng nó lại triệt tiêu cái cớ duy nhất mà anh có thể nghĩ ra để ghé qua vào buổi tối. Anh không thể kìm chế nổi bản thân. Nó giống như một thứ dịch bệnh khủng khiếp — cơn nghiện môóc-phin hay đại loại thế. Sáng nào anh cũng tự thề với bản thân rằng không gì có thể ép anh nhắc đến chuyện thấp khớp, thế nhưng cái đầu của cụ ông tội nghiệp vừa ló dạng qua hàng rào là câu nói ấy lại tự động thốt ra.

– Chào buổi sáng, cụ Williams.

– Chào buổi sáng, Tom.

Khoảng lặng, thể hiện một con người mạnh mẽ đang đấu tranh nội tâm; rồi tiếp đó:

– Chứng thấp khớp của cụ thế nào rồi, thưa cụ Williams?

– Đỡ hơn nhiều rồi, cảm ơn cháu, Tom.

Và thế là anh đành bó tay chịu trận.

Tuy nhiên, anh không bỏ cuộc. Anh dồn vào công cuộc tán tỉnh sự quyết tâm từng giúp anh trở thành thợ làm vườn thứ hai tại Trang viên ở tuổi hai mươi lăm. Anh là kẻ ngoại đạo trong chuyện này, nhưng bản năng mách bảo rằng một sách lược tốt là hãy mưa dầm quà cáp. Và anh đã làm thế. Tất cả những gì anh có để đem cho chỉ là rau củ, và anh ban phát chúng theo cách khiến nữ thần Nông nghiệp Ceres cũng phải trầm trồ bàn tán. Khu vườn của anh trở thành một miệng núi lửa thực sự, phun trào rau củ. Tại sao lại là rau củ? Tôi hình như nghe thấy tiếng chất vấn của ai đó. Tại sao lại không phải hoa — những đóa hoa tươi thắm, rực rỡ và ngát hương? Bạn có thể làm được khối việc với những đóa hoa. Các cô gái rất thích chúng. Trong hoa ẩn chứa thi vị. Hơn thế nữa, còn có cả một ngôn ngữ loài hoa được công nhận. Cứ ném vào đó một bông hồng, hay một đóa hoa chuông, hoặc một khóm hoa thân thảo nào đó, thế là bạn đã ngỏ lời cầu hôn chính thức mà chẳng cần phải bối cảnh tập dượt một bài phát biểu dài dòng hay tập luyện những cử động phù hợp trước gương phòng ngủ. Vậy thì, tại sao Thomas Kitchener lại không tặng hoa cho Sally Preston? Ồ, bạn thấy đấy, ngặt một nỗi bây giờ là cuối thu, và chẳng còn bông hoa nào cả. Thiên nhiên đã tạm thời cạn kiệt những ơn phúc hoa cỏ, và đang trôi dạt cùng khoai tây, at-ti-sô cùng đủ thứ củ quả khác. Tình yêu là thế đấy. Nó luôn luôn xuất hiện vào lúc không đúng thời điểm nhất. Chỉ vài tháng trước, trong khu vườn của Tom Kitchener đã có đủ hoa hồng để chinh phục trái tim của tá cô gái. Giờ đây thì chỉ còn lại rau củ. Muôn đời vẫn thế.

Sự sùng kính được thể hiện một cách thực tế như vậy chắc chắn không thể thoát khỏi những lời bàn tán. Người đưa ra nhận xét không ai khác chính là nhà quan sát sắc sảo, cụ ông Williams. Cụ đã nói chuyện nghiêm túc với Tom qua hàng rào về niềm đam mê của anh.

– Này Tom trẻ tuổi, – cụ bảo, – bỏ ý định đó đi.

Tom lẩm bẩm không rõ tiếng. Cụ Williams chỉnh lại chiếc mũ phớt mà cụ chẳng bao giờ rời khi bước chân ra ngoài, kể cả lúc ra vườn. Cụ nháy mắt nhìn Tom đầy nhân từ.

– Cháu đang táy máy theo đuổi con nhóc nhà con Jane đấy nhé, – cụ tiếp tục. – Cháu không qua mắt được ta đâu. Nào là khoai tây với đủ thứ lỉnh kỉnh này. Ta thừa biết trò của cháu rồi. Lo mà dẹp ngay đi, cậu Tom trẻ ạ.

– Tại sao ạ? – Tom lẩm bẩm vẻ phản kháng. Một sự chán ghét bất chợt dành cho cụ Williams bùng lên trong lòng anh.

– Tại sao ư? Vì cháu sẽ chỉ có nước bỏng tay nếu không dừng lại, thế thôi. Ta đã quan sát con nhóc nhà con Jane này rồi, và ta biết nó là cái loại con gái nào. Nó là một đứa lẳng lơ, chính xác là thế đấy. Cháu mà lấy con nhóc đó làm vợ, hở Tom, cháu sẽ chẳng bao giờ có nổi một ngày yên ổn và hạnh phúc. Nó sẽ quậy tung cái nhà lên cho cháu xem. Kẻ nào lấy con nhóc đó làm vợ thì phải là chủ gia đình. Phải cho nó biết tay. Mà ngặt một nỗi, cháu lại không có sự máu lửa để làm điều đó, Tom ạ. Cháu thuộc cái kiểu mà ta gọi là hiền như cục đất. Ta rất phục điểm đó ở cháu, Tom. Ta thích nhìn thấy một thanh niên điềm đạm, quiet, giống như cháu. Thế cho nên mọi chuyện là vậy đấy. Lo mà dẹp cái trò dại dột này đi, cậu Tom ạ, và buông tha cho con bé đó đi, kẻo lại bỏng tay như lời ta đã bảo.

Và với một cái nghiêng mũ đầy vẻ kiêu kỳ, cụ ông thong thả bước vào nhà, đắc ý vì đã đưa ra một lời bóng gió thận trọng theo cách vô cùng dễ chịu và khéo léo.

Có lẽ cuộc trò chuyện này đã thúc giục Tom hành động nhanh chóng. Bằng không, người ta không thể giải thích nổi tại sao khi trao cho Sally củ cải trắng thứ hai mươi bảy, anh lại không còn giữ được vẻ kín đáo về điều thầm kín nhất trong lòng mình giống như khi trao củ khoai tây thứ một trăm sáu mươi. Dù thế nào đi nữa, sự thật vẫn là khi thứ rau củ định mệnh đó được chuyển qua hàng rào, một câu nói có nét tương đồng với lời cầu hôn đã thực sự thốt ra từ miệng anh. Xét như một đoạn văn xuôi đầy cảm xúc kéo dài, nó chưa đạt đến tiêu chuẩn cao nhất. Hầu hết câu chữ bị nghẹn lại ở cổ họng, và những gì thoát ra được thì đa số không nghe rõ. Tuy nhiên, vì Sally nghe rõ mồn một từ "yêu" được lặp lại hai lần, và vì Tom đang đứng dịch chân, mồ hôi vã ra như tắm, mắt thì liếc nhìn tứ phía ngoại trừ cô, nên Sally đã nắm bắt được tình hình. Ngay lập tức, chẳng hề lộ chút cảm xúc biểu cảm nào, cô đồng ý nhận lời anh.

Tom đành phải muối mặt nhờ cô nhắc lại lời vừa rồi. Anh không thể tin vào vận may của mình. Thật kỳ lạ là một người đàn ông vốn tự tin bình thường lại có thể trở nên rụt rè đến thế một khi đã rơi vào lưới tình. Khi Đại tá Milvery ở Trang viên thông báo việc thăng chức thợ làm vườn thứ hai, Tom chẳng hề đòi hỏi nghe lại lần hai. Anh biết rõ giá trị của mình. Anh thừa biết mình là một thợ làm vườn giỏi, và sự công nhận chính thức về điều đó khiến anh hài lòng nhưng chẳng hề bối rối. Thế nhưng rắc rối về Sally này lại là một chuyện hoàn toàn khác. Nó đã đảo lộn hoàn toàn hệ giá trị của anh — buộc anh phải nhìn nhận bản thân như một người đàn ông, hoàn toàn tách biệt khỏi tay nghề làm vườn. Và cho đến khoảnh khắc này, anh vẫn mang nỗi hoang mang sâu sắc không biết rằng ngoài tay nghề làm vườn ra, liệu bản thân mình có trọng lượng gì không.

Anh hoàn toàn choáng ngợp. Anh rướn người qua hàng rào đặt một nụ hôn khiêm nhường lên má Sally. Về phần Sally, cô có vẻ chẳng mủi lòng mấy trước chuyện đó. Một gã đàn ông khó tính hơn Thomas Kitchener có lẽ đã nhận xét rằng, bề ngoài thì mọi thứ trông có vẻ làm Sally chán ngấy nhiều hơn.

– Đừng kể cho ai biết vội nhé, – cô ra điều kiện.

Tom hẳn đã đánh đổi rất nhiều để được phép hiên ngang tuyên bố chiến thắng trước cụ ông Williams, chưa kể đến việc làm rùm beng một trận trong làng; nhưng ý nguyện của cô chính là mệnh lệnh và anh đành miễn cưỡng đồng ý.

Có những khoảnh khắc trong đời một người đàn ông mà cho dù có đam mê làm vườn đến đâu, tâm hồn anh ta vẫn bay bổng vượt lên trên cả mớ rau củ. Tâm trí Tom bỗng vụt qua ranh giới để bước sang vương quốc loài động vật. Món quà đầu tiên anh tặng Sally với tư cách là vị hôn phu chính là một chú chó.

Đó là một con cún con đang độ lớn với đôi chân dài và chiếc đuôi dài, chẳng thuộc về một giống loài cụ thể nào, mà là sự pha trộn hào phóng của khoảng sáu giống khác nhau. Sally rất yêu quý nó, đi đâu cũng mang theo. Và trong một lần đi dạo như thế, viên cảnh sát Cobb của làng đã sà đến, chỉ trích rằng chú cún không đeo vòng cổ theo đúng quy định.

Biết đâu một sự ôn hòa khôn ngoan từ phía Sally đã có thể ngăn chặn được thảm họa. Viên cảnh sát Cobb cũng là con người, và sáng hôm đó trông Sally lại vô cùng quyến rũ. Tuy nhiên, sự ôn hòa chưa bao giờ là điều dễ dàng với Sally. Bằng một bài văn phong bắt đầu bằng tranh cãi và kết thúc (khi viên Cobb tỏ ra cứng nhắc và không khoan nhượng) bằng màn cãi cùn chính hiệu, cô đã đả bại hoàn toàn viên cảnh sát. Nhưng chiến thắng của cô chỉ mang tính tinh thần, bởi vì khi cô quay lưng bước đi, viên Cobb với khuôn mặt đỏ lựng và tiếng thở phì phò đã bắt đầu ghi chép chi tiết sự việc vào sổ tay, và Sally biết rằng phần thắng cuối cùng thuộc về hắn.

Trên đường trở về, cô gặp Tom Kitchener. Trông anh vô cùng rắn rỏi và mạnh mẽ, và khi nhìn thấy anh, một ý định chưa thành hình mà cô từng ngậm ngùi dẹp bỏ vì tính bất khả thi — đó là hành hung viên cảnh sát Cobb — bỗng quay trở lại trong tâm trí dưới một hình thức đã được cải biên. Tom không hề hay biết điều đó, nhưng lý do khiến cô mỉm cười rạng rỡ với anh vào khoảnh khắc ấy là vì cô vừa phong anh vào chức vụ sát thủ đánh thuê. Dù không muốn viên cảnh sát Cobb thực sự bị ám sát, cô lại khao khát đến cháy bỏng là chiếc mũ bảo hiểm của hắn bị đập bẹp dí trùm qua mắt; và đối với cô, Tom chính là người thích hợp để ra tay.

Cô trút hết nỗi bất bình và gợi ý kế hoạch của mình cho anh. Cô thậm chí còn miêu tả nó một cách chi tiết.

– Sao anh không đợi hắn một tối rồi quăng hắn xuống con lạch nhỉ? Nước ở đó không sâu, nhưng bùn thì ngập ngụa thích lắm.

– Hừm! – Tom ngập ngừng đáp.

– Như thế mới dạy cho hắn một bài học chứ, – cô nhấn mạnh.

Nhưng viễn cảnh nhận gánh vác việc giáo dục nâng cao cho lực lượng cảnh sát xem chừng không thu hút được Tom lắm. Tận đáy lòng, anh lại có phần đồng cảm với viên cảnh sát Cobb. Anh hiểu góc nhìn của đối phương. Phải công nhận một điều là khi bạn đóng quân ở một ngôi làng ngái ngủ nơi chẳng ai phạm tội giết người, trộm cắp, phóng hỏa, hay thậm chí là say xỉn gây rối trật tự ngoài phố, thì một chú cún không đeo vòng cổ quả thực là món quà từ trên trời rơi xuống. Ai cũng phải mưu sinh chứ.

Anh cố gắng làm sáng tỏ khía cạnh này của vấn đề cho Sally hiểu, nhưng hoàn toàn thất bại. Cô có cái nhìn tồi tệ khôn tả về thái độ đó của anh.

– Lẽ ra tôi phải biết là anh hèn nhát chứ, – cô nói với cái hất cằm đầy khinh miệt. – Chào buổi sáng.

Tom đỏ bừng mặt. Anh thừa biết đời mình chưa từng sợ bất cứ thứ gì, ngoại trừ cô; nhưng lời buộc tội ấy vẫn nhói vào lòng. Và vì anh vẫn còn sợ cô nên anh ngọng nghịu lắp bắp khi bắt đầu phủ nhận cáo buộc.

– Thôi đi! – Sally bực bội ngắt lời. – Ngậm viên kẹo ngậm vào họng đi.

– Anh không sợ, – Tom rút gọn câu nói đến mức tối thiểu xem như cơ hội duy nhất để diễn đạt ý mình.

– Anh sợ đấy.

– Anh không. Chỉ là anh—

Một tia sáng hiểm độc loé lên trong đôi mắt Sally. Thái độ của cô vô cùng kiêu kỳ.

– Chẳng sao cả. – Cô ngập ngừng. – Tôi chắc chắn là Ted Pringle sẽ làm những gì tôi muốn.

Bất chấp vẻ khinh miệt, cô không tài nào giấu được nét bất an thoáng hiện trong ánh mắt khi chuẩn bị thốt ra câu tiếp theo. Vẻ mặt cương nghị của Tom khiến cô chần chừ. Nhưng cơn giận đã lấn át lý trí, và cô tiếp tục nói.

– Tôi chắc chắn anh ấy sẽ làm, – cô nói. – Khi chúng tôi đính hôn, anh ấy đã nói rằng sẽ làm mọi thứ vì tôi.

Có những câu nói mang tính chất hạ gục đối phương ngay lập tức trên bàn giao tiếp, khiến người ta khó lòng tin nổi cuộc sống có thể gượng dậy và tiếp tục sau đó. Thế nhưng sự đời vẫn cứ tiếp diễn. Các nhà soạn kịch hạ màn sau những câu nói như thế. Các tiểu thuyết gia rào chắn con đường của độc giả bằng một dải hoa thị. Nhưng trong đời thực, chẳng có tấm màn nhung nào cả, chẳng có hoa thị nào hết, không có gì là kết cục dứt khoát — chỉ có những khoảng lặng rách nát và sự khó chịu. Khoảng lặng như thế đang bao trùm lúc này.

– Ý cô là gì? – Cuối cùng Tom cất lời. – Cô đã hứa lấy tôi cơ mà.

– Tôi biết tôi đã hứa — và tôi cũng hứa lấy Ted Pringle!

Chút hoảng loạn mà cô không tài nào kìm nén trọn vẹn, nỗi hoảng hốt ập đến với bất cứ ai khi tình huống vượt khỏi tầm kiểm soát như một cỗ máy kỳ lạ, bất kham, đã pha trộn vào thái độ của Sally một chút quá đà sự thách thức. Cô muốn tỏ ra bình thản, thậm chí dửng dưng, nhưng cô bắt đầu thấy sợ. Tại sao lại thế, cô không thể lý giải nổi. Chắc chắn là cô không lường trước được hành vi bạo lực từ phía Tom. Có lẽ nguyên nhân là ở đó. Có lẽ chính vì anh quá bình lặng nên cô mớiâm thầm sợ hãi. Cô luôn coi anh với ánh mắt khinh miệt như một gã nhà quê ngốc nghếch dễ nắm bắt, thế mà giờ đây anh lại đang khiến cô hoang mang. Cô cảm nhận được điều gì đó vô cùng đáng sợ ẩn giấu đằng sau vẻ điềm tĩnh của anh, một thứ khiến cô cảm thấy mình thật thấp kém và nhỏ bé.

Cô chống lại cảm giác ấy, nhưng nó vẫn bóp nghẹt lấy cô; và bất chấp ý muốn, cô nhận ra giọng mình ngày càng đanh lại và mất kiểm soát.

– Tôi đã hứa lấy Ted Pringle, và tôi đã hứa lấy Joe Blossom, và tôi đã hứa lấy Albert Parsons. Và tôi còn định hứa lấy Arthur Brown cùng bất kỳ ai khác ngỏ lời với tôi nữa cơ. Thế nên giờ thì anh biết rồi đấy! Tôi đã bảo là tôi sẽ buộc bố phải đưa tôi về London mà. Hè hè, khi ông ấy nghe tin tôi đã hứa gả cho bốn gã đàn ông khác nhau, tôi cá là ông ấy sẽ tống cổ tôi về nhà ngay trên chuyến tàu đầu tiên cho xem.

Cô khựng lại. Cô vẫn còn điều muốn nói, nhưng không sao thốt nên lời. Cô đứng sững nhìn anh. Và anh nhìn lại cô. Khuôn mặt anh xám ngoét và miệng mím lại một cách kỳ lạ. Sự tĩnh lặng dường như bao trùm cả vũ trụ.

Lần này Sally thực sự sợ hãi, và cô ý thức rõ điều đó. Cô cảm thấy mình vô cùng bé nhỏ và không tấc sắt che thân trong một thế giới đầy rẫy sự đáng sợ. Cô không thể gọi tên điều vừa xảy ra với mình. Cô chỉ biết rằng cuộc sống bỗng chốc trở nên quá đỗi sống động, và những quan niệm của cô về thế nào là vui thú đã trải qua một sự thay đổi chóng mặt. Quá trình trưởng thành của một người đàn ông là một hành trình chậm rãi và đều đặn qua năm tháng — còn của phụ nữ lại là chuyện xảy ra trong chớp mắt. Trong sự im lặng nối tiếp những lời cô vừa thốt ra, Sally đã thực sự trưởng thành.

Tom phá vỡ sự im lặng.

– Chuyện đó có thật không? – anh hỏi.

Giọng anh làm cô giật mình. Anh nói rất điềm tĩnh, nhưng ẩn chứa một âm sắc mới mẻ, xa lạ với cô. Cũng giống như việc cô không thể diễn tả điều đã xảy ra với bản thân, giờ đây cô cũng không tài nào hiểu nổi chuyện gì đã xảy ra với Tom. Anh cũng đã thay đổi, nhưng thay đổi thế nào thì cô chịu. Thế nhưng lời giải thích lại vô cùng đơn giản. Theo một nghĩa nào đó, anh cũng đã trưởng thành. Anh không còn sợ cô nữa.

Anh đứng trầm ngâm. Cứ như cả tiếng đồng hồ trôi qua.

– Đi nào! – cuối cùng anh cất lời, rồi quay người bước đi dọc theo con đường.

Sally lững thững bước theo sau. Ý định từ chối thậm chí không lướt qua tâm trí cô.

– Anh định đi đâu thế? – cô gặng hỏi. Sự im lặng này quả là không thể chịu nổi.

Anh không đáp.

Cứ thế, anh dẫn đầu, cô theo sau, họ rẽ khỏi con đường lớn vào một lối mòn, rồi qua chiếc cổng bước vào một cánh đồng. Họ đi qua cánh đồng thứ hai, và ngay khi vừa bước sang, tim Sally giật thót lên một nhịp. Ted Pringle đang ở đó.

Ted Pringle là một chàng trai vạm vỡ, thậm chí còn to lớn hơn cả Tom Kitchener, và cũng giống Tom, anh ta có tính trầm lặng. Anh ta nheo mắt nhìn nhóm người bước đến đầy dò hỏi, nhưng chẳng hé răng nửa lời. Một khoảng lặng trôi qua.

– Ted, – Tom nói, – có sự nhầm lẫn ở đây rồi.

Anh bước nhanh đến bên Sally, và ngay khoảnh khắc tiếp theo, anh nhấc bổng cô lên và đặt một nụ hôn.

Đối với tư duy nảy nở từ vùng Millbourne, hành động có sức nặng hơn lời nói, và Ted Pringle, kẻ nãy giờ há hốc mồm, nay không há hốc nữa. Anh ta chồm tới, và Tom đẩy Sally sang một bên, quay người bước lên nghênh chiến.

Tôi không khỏi cảm thấy có chút chạnh lòng cho Ted Pringle. Dựa trên những gì đã xảy ra, tôi ước gì mình có thể khắc họa anh ta như một tên cục súc to lớn với ngoại hình gớm ghiếc cùng nhân phẩm tồi tệ — kiểu người mà người ta có thể thoải mái nghĩ rằng hắn ta đáng bị trừng phạt. Tôi muốn biến anh ta thành một nhân vật đáng ghét, kẻ mà sự sụp đổ sẽ khiến độc giả hả hê mừng rỡ. Nhưng lòng trung thực buộc tôi phải thừa nhận rằng Ted là một thanh niên hoàn toàn đàng hoàng về mọi mặt. Anh là một công dân tốt, người con có hiếu, và chắc chắn sẽ là một người chồng tuyệt vời. Hơn thế nữa, trong vụ tranh chấp này, lẽ phải hoàn toàn đứng về phía anh ngang bằng với Tom. Toàn bộ câu chuyện là một trong những cuộc va chạm nguyên thủy giữa người với người mà sử gia không thể thiên vị bên nào để hạ bốc bên kia, mà chỉ có thể giới hạn bản thân trong việc tường thuật lại sự việc đã diễn ra. Và tóm lại, chuyện đã diễn ra là Tom, với một cơn cuồng nộ dồn nén mà đối thủ chưa kịp tích tụ, đã hạ gục Ted hoàn toàn chỉ trong vòng hai phút rưỡi.

Sally đã chứng kiến toàn bộ sự việc trong tâm trạng phát ớn và kinh hoàng. Cô chưa từng chứng kiến đàn ông đánh nhau bao giờ, và sự khủng khiếp của nó khiến cô ngợp thở. Sự kiêu ngạo của cô chẳng hề nhận được sự khích lệ dễ chịu nào từ suy nghĩ rằng chính vì cô mà cơn bão này mới bùng nổ. Vào khoảnh khắc đó, sự kiêu ngạo của cô đã chết ngắc, bị choáng váng trước hiện thực phũ phàng. Cô thấy mình đứng xem như đang trong giấc mơ. Cô chứng kiến Ted ngã xuống, gượng đứng dậy, lại ngã xuống và nằm bất động tại nơi anh gục ngã; và rồi cô nhận ra Tom đang cất lời.

– Đi nào!

Cô chần chừ không bước. Ted đang nằm bất động. Những ý nghĩ rùng rợn hiện lên trong đầu. Cô vừa kịp mặc định chúng là sự thật thì Ted cựa quậy. Anh ta cựa quậy lần nữa. Rồi anh ngột ngạt ngồi bật dậy, nhìn cô bằng ánh mắt đờ đẫn và thốt lên một câu bằng giọng khàn đặc. Cô nấc lên một tiếng nhẹ nhõm. Thật hãi hùng, nhưng không đến mức kinh hoàng như những gì cô vừa tưởng tượng.

Ai đó chạm vào cánh tay cô. Tom đang đứng bên cạnh, mặt mày bặm trợn và đáng sợ. Anh đang lau vết máu trên mặt.

– Đi nào!

Cô lầm lũi đi theo anh không một tiếng kêu nửa lời. Và chẳng mấy chốc, kìa, ở một cánh đồng khác, đang huýt sáo ngâm nga và chẳng mảy may bận tâm đến tai họa sắp chực chờ, chính là Albert Parsons.

Trong mọi việc làm, Tom luôn là con người có nguyên tắc. Anh không đi chệch khỏi công thức đã chọn.

– Albert, – anh nói, – có sự nhầm lẫn ở đây rồi.

Và Albert há hốc miệng, y hệt như Ted đã từng.

Tom hôn Sally với vẻ nghiêm trang của người đang cử hành một nghi lễ.

Những nét xấu xí của cuộc đời, khi chúng ta đã quen dần, sẽ mất đi uy lực gây sốc, và chắc chắn rằng Sally đã nhìn cuộc chiến thứ hai này với một con mắt khác. Cô cảm nhận được một sự kích thích rùng mình, hoàn toàn khác với nỗi kinh hoàng co ro trước đó. Sự kiêu ngạo đang chết trân của cô bắt đầu râm ran sống lại. Trận chiến đang diễn ra vô cùng ác liệt trên lớp cỏ bị giày xéo, và thật bất ngờ, khi theo dõi, cô nhận ra trái tim mình đang hướng về Tom.

Đó không còn là hai con quái thú xa lạ đang đánh nhau trên cánh đồng nữa. Đó là người đàn ông của cô đang chiến đấu vì cô.

Cô khao khát đến tột cùng rằng anh phải thắng, rằng anh không được bị thương, rằng anh phải quét sạch Albert Parsons một cách khải hoàn giống như cách anh đã quét sạch Ted Pringle.

Đáng tiếc thay, ngay cả với cô, cũng hiển hiện rõ rệt rằng anh đang bị thương, và anh còn cách xa việc quét sạch Albert Parsons một trời một vực. Anh đã không dành cho mình đủ thời gian để hồi phục sau trận chiến đầu tiên, và những cú đấm của anh trở nên chậm chạp, mệt mỏi. Hơn nữa, Albert lại được cấu tạo từ những thớ thịt cứng cỏi hơn Ted. Dù hiện tại chỉ là một kẻ chăn bò hiền lành, nhưng trong tuổi trẻ bồng bột từng có thời gian đi theo gánh xiếc, anh ta đã chiến đấu hết tuần này qua tuần khác với từng lớp chiến binh nhà quê y hệt như Tom. Anh ta thừa rõ các thủêu của họ — những cú lao người sầm sập, những đòn vung tay hiểm hóc. Đối với anh ta, chúng chỉ là chuyện cơm bữa quá đỗi bình thường. Anh ta lách né Tom, anh ta bước ngang tránh Tom, anh ta thọc đấm Tom; anh ta làm với Tom mọi thứ mà một võ sĩ được huấn luyện kỹ lưỡng có thể làm với một gã tân binh liều lĩnh, ngoại trừ việc đánh gục ý chí chiến đấu của đối phương, cho đến tận lúc, qua chính sức lực hao tổn vì vung đấm, bản thân anh ta cũng trở nên mệt mỏi.

Nhớ lại những ngày tháng Albert Parsons đánh nhau với cả họ nhà Tom trong một buổi tối, anh ta thường thi đấu theo hiệp, với ông chủ cầm đồng hồ, cùng thời gian nghỉ nửa phút, nước uống giải khát và mọi thứ đều cẩn trọng, ngăn nắp. Hôm nay chẳng có hiệp nào cả, chẳng có thời gian nghỉ, chẳng có nước uống, và công việc chăn bò bình yên đã khiến thịt mỡ sinh sôi ở những nơi vốn chỉ toàn cơ bắp. Những cú lao người của Tom trở nên dễ né tránh hơn, những đòn vung tay khó khăn hơn cú phản đòn kỹ thuật được tung ra để chặn chúng. Khi Tom mệt mỏi, anh dường như lại lấy lại được sức lực. Thủy triều của trận chiến bắt đầu đảo chiều. Anh lao vào ôm ghì, và Tom hất văng anh ra. Anh ta giả vờ đánh lừa, và trong lúc anh ta đang mải giả vờ thì Tom đã chồm tới. Đó là cao trào của trận chiến — cuộc tổng phản công cuối cùng. Albert ngã quỵ, và nằm lì ở đó. Về mặt thể chất, anh ta chưa hẳn đã kiệt sức; nhưng trong tâm trí đã hình thành một câu hỏi — câu hỏi ấy là: "Liệu có đáng không?" — và anh ta đang tự đáp: "Không." Vẫn còn những cô gái khác trên đời. Chẳng có cô gái nào đáng để vướng vào ngần ấy rắc rối.

Anh ta không đứng dậy nữa.

– Đi nào! – Tom lên tiếng.

Giọng anh khàn đặc. Hơi thở hổn hển từng nhịp. Trông anh lúc này thật đáng sợ, nhưng Sally đã vượt qua khỏi những xúc cảm yếu mềm. Cô đã quay trở về thời kỳ đồ đá, và cảm xúc duy nhất của cô lúc này là niềm kiêu hãnh sục sôi. Cô cố gắng cất lời. Cô chật vật diễn tả tất cả những gì mình cảm nhận thành lời, nhưng có thứ gì đó khiến cô câm lặng, và cô lầm lũi bước theo anh.

Ở lối mòn ngay bên ngoài ngôi nhà tranh của anh, sát bên con lạch, Joe Blossom đang cắt tỉa hàng rào. Tiếng bước chân khiến anh ta quay đầu lại.

Anh ta không nhận ra Tom cho đến khi anh cất tiếng.

– Joe, có sự nhầm lẫn ở đây rồi, – Tom nói.

– Trông giống như vừa có vụ nổ thuốc súng thì đúng hơn, – Joe, một người đơn thuần và thực tế, lên tiếng. – Cậu làm gì cái mặt thế kia vậy?

– Cô ấy sẽ lấy tôi, Joe.

Joe nheo mắt nhìn Sally đầy dò hỏi.

– Hả? Cô hứa lấy tôi cơ mà.

– Cô ấy hứa lấy tất cả chúng ta. Cậu, tôi, Ted Pringle và Albert Parsons.

– Hứa — lấy — tất — cả — chúng — ta!

– Đó chính là chỗ nhầm lẫn đấy. Cô ấy chỉ lấy mình tôi thôi. Tôi — tôi đã sắp xếp ổn thỏa với Ted và Albert rồi, và giờ tôi đến để giải thích cho cậu đây, Joe.

– Cậu hứa lấy...!

Bản chất to lớn đến khó tin trong trò lừa dối của Sally rõ ràng đang làm Joe Blossom bối rối. Anh ta thở dài một hơi đầy kinh ngạc. Rồi anh ta đúc kết lại.

– Thế quái nào cậu lại chẳng khác gì một gã Giô-suê thế hả!

Những năm tháng trôi qua kể từ khi Joe tham gia lớp giáo lý Chủ nhật của làng đã làm mai một đi sự quen thuộc thuở nào của anh với các nhân vật trong Cựu Ước. Rất có thể anh ta đang nhầm lẫn với ai đó khác.

Tom vẫn kiên quyết bám lấy chủ đề của mình.

– Cậu không thể lấy cô ấy đâu, Joe.

Joe Blossom giơ chiếc kéo cắt cành lên và tiện đứt một nhánh cây đang chìa ra. Vấn đề đang thảo luận xem chừng đã không còn thu hút sự quan tâm của anh ta nữa.

– Ai thèm chứ? – anh ta nói. – Được thảy cục nợ đi còn gì bằng!

Họ tiếp tục đi dọc lối mòn. Sự im lặng vẫn bao trùm lấy họ. Những từ ngữ mà cô muốn thốt lên cứ tiếp tục trốn tránh cô.

Họ đi đến một bờ cỏ. Tom ngồi xuống. Anh cảm thấy mệt mỏi tột cùng.

– Tom! – Cô gọi.

Anh ngẩng đầu lên. Đầu óc anh đang quay cuồng chóng mặt.

– Em sắp lấy anh rồi, – anh lẩm bẩm.

Cô ngồi xuống bên cạnh anh.

– Em biết mà, – cô nói. – Tom yêu quý, hãy gối đầu lên đùi em rồi ngủ một giấc đi.

Nếu câu chuyện này chứng minh được điều gì (ngoài lợi thế của việc có một thể lực sung mãn khi đánh nhau), thì nó chứng minh rằng bạn không tài nào trốn thoát khỏi những thước phim điện ảnh ngay cả ở một nơi như Millbourne; bởi vì khi Sally ngồi đó, chăm sóc Tom, cô bỗng nhận ra rằng đây chính là khung cảnh y hệt đã khép lại bộ phim "Lãng mạn thời Trung cổ" ấy. Bạn biết bộ phim tôi đang nhắc đến mà. Ngài Percival Ye gì đó (tên tôi chợt quên mất) lên đường tìm Chén Thánh; gặp gỡ thiếu nữ hoạn nạn; đánh bại những kẻ bức hại cô; giải cứu cô; bị thương, và được chăm sóc hồi phục trong vòng tay cô ấy. Sally đã xem nó hàng chục lần. Và lần nào cô cũng ngẫm ngợi rằng thời kỳ lãng mạn đã chết, và thể loại chuyện đó không thể nào xảy ra trong thời đại ngày nay được.