Người lữ hành trầm ngâm nhai miếng bít-tết. Anh chẳng mảy may bận tâm đến cuộc cãi vã đang diễn ra giữa người phục vụ và vị khách ở đầu kia căn phòng tồi tàn. Những âm thanh tranh chấp cuối cùng cũng dứt. Người phục vụ bước đến bàn của người lữ hành và đứng sau ghế anh. Trông anh ta có vẻ đang bực bội.
– Nếu lão ta định gọi thịt cừu, – anh ta càu nhàu nói, – sao lão không nói rõ là "thịt cừu" để người ta còn nghe thấy? Tôi cứ tưởng lão nói "thịt lợn muối", thế là tôi mang thịt lợn muối ra. Giờ thì ngài Lord Percy đang dở chứng cáu kỉnh đây.
Anh ta cười khẩy đầy cay đắng. Người lữ hành không đáp lại.
– Nếu người ta nói năng rành mạch, – người phục vụ tiếp lời, – thì thế giới này đã chẳng có đến một nửa rắc rối như bây giờ. Chẳng phải bận tâm đến một nửa số rắc rối ấy ấy chứ. Đơn cử như tôi, đã chẳng phải đứng ở cái xó này. Ý tôi là ở cái nhà hàng rách nát này cơ. – Một tiếng thở dài thoát ra từ lồng ngực anh ta.
– Tôi đã chẳng phải thế, – anh ta nói, – và đó là sự thật. Tôi sẽ được thức dậy bất cứ lúc nào mình thích, ăn uống thả phanh mọi thứ mình muốn, và tung tăng như trong những ngày tháng tươi đẹp thuở trước. Nhìn bề ngoài của tôi lúc này, chắc anh không thể ngờ rằng đã có lúc tôi trông giống như đóa huệ tây ngoài đồng cỏ chứ?
Người phục vụ là một gã cao gót, gầy giơ xương, cho người ta cảm giác như thể chẳng có lấy một đốt sống lưng. Nếu xét về dáng vẻ ủ rũ, anh ta có thể được coi là giống một nhông hoa, nhưng ngoài điểm đó ra thì chẳng còn gì giống nổi.
– Ý tôi muốn nói là, tôi chẳng phải nhọc nhằn lao động, cũng chẳng phải bận tâm cửi dệt. À, những ngày tháng ấy mới hạnh phúc làm sao! Nằm ngửa lưng ra đấy, hút thuốc thỏa thích, có thứ gì đó mát lạnh trong vại—
Anh ta lại thở dài một tiếng.
– Anh đã bao giờ biết một người tên là Moore chưa? Jerry Moore ấy?
Người lữ hành lặng lẽ thưởng thức miếng bít-tết của mình.
– Một gã tử tế. Kiểu người đơn giản. To con. Trầm tính. Hơi lãng tai một bên. Tóc màu rơm. Mắt xanh. Trông cũng khá đẹp trai. Có một ngôi nhà nhỏ nằm ngay sát vùng Reigate. Giờ gã vẫn ở đó. Lão có tiền riêng đấy. Do bố lão để lại cho. Kiểu người đơn giản thôi. Chẳng có mấy điều để nói về bản thân. Hồi đó tôi rất rành về lão. Từng sống chung với lão nữa cơ. Quả là một gã tử tế. To con. Hơi kiêng khem chuyện thính giác. Lại có nụ cười ngái ngủ thế này—đại loại thế.
Người lữ hành nhấp ngụm bia trong sự trầm ngâm lặng lẽ.
– Tôi đoán là anh chưa từng gặp lão, – người phục vụ nói. – Có lẽ anh cũng chưa từng biết Gentleman Bailey? Chúng tôi vẫn hay gọi hắn ta cái tên đó. Mọi người đồn rằng hắn là một trong những gã cựu học sinh Eton hoặc Harrow đã sa cơ lỡ vận. Chúng tôi tình cờ kết thân với nhau khi cả hai đang lang thang đầu đường xó chợ, rồi một thời gian sau, chẳng hẹn mà gặp, chúng tôi lại quanh quẩn đâu đó ở khu Reigate. Và ngôi nhà đầu tiên chúng tôi đặt chân đến chính là nhà của Jerry Moore này. Lão ta bước ra đúng lúc chúng tôi đang lân la đến cửa sau, và nở nụ cười ngái ngủ ấy. Đại loại thế này. "Ồ!" lão nói. Gentleman liền reo lên một tiếng và hét lớn: "Chẳng phải người quen cũ của ta đây sao, Jerry Moore! Jack," hắn nói với tôi, "đây là người bạn cũ của ta, ngài Jerry Moore, người mà ta từng gặp vào một mùa hè ở Ramsgate trong những ngày tháng hạnh phúc hơn."
– Họ bắt tay nhau, và Jerry Moore liền hỏi: "Đây là bạn của anh hả, Bailey?", vừa nói vừa nhìn về phía tôi. Gentleman liền giới thiệu tôi. "Chúng tôi là bạn đồng hành," hắn nói, "cùng cảnh ngộ hoạn nạn có nhau. Đây là bạn tôi, ngài Roach."
– "Mời vào nhà," Jerry nói.
– Thế là chúng tôi bước vào, và lão tiếp đón chúng tôi như người trong nhà. Lão là một kẻ độc thân, sống lủi thủi một mình trong ngôi nhà tiện nghi này.
– Chà, tôi nhận ra ngay lập tức rằng Jerry vô cùng nể trọng Gentleman. Suốt buổi tối hôm đó, lão tỏ ra vui mừng khôn tả xiết vì có hắn ở đó. Làm đủ mọi cách để chiều lòng hắn. Mọi chuyện quả thực quá ổn thỏa, tôi tự nhủ với lòng mình như vậy. Và đúng là thế thật.
– Hôm sau, chúng tôi thức dậy muộn, thưởng thức một bữa sáng thịnh soạn, rồi ra thảm cỏ ngồi hút thuốc. Trời thì nắng ấm, chim chóc líu lo, và nhìn quanh bốn phương tám hướng chẳng có lấy một thứ gì gợi nhớ đến hai chữ "công việc". Nếu có ai bắt tôi khai địa chỉ vào khoảnh khắc đó, và thề độc hẳn hoi, tôi sẽ chẳng ngập ngừng dù chỉ một giây. Tôi sẽõ đáp ngay: "Số 1, Phố An Nhàn." Anh thấy đấy, Jerry Moore là kiểu người chậm chạp, đơn giản, và chỉ cần nhìn qua là anh có thể biết lão coi trọng Gentleman đến nhường nào. Gentleman, anh biết đấy, là kẻ có tài ăn nói. Hắn chẳng hề kiêu ngạo chút nào. Phải gọi là nhã nhặn thì đúng hơn. Hắn khiến anh có cảm giác rằng mọi người sinh ra đều bình đẳng, nhưng việc hắn thèm trò chuyện với anh là một sự ban ơn vô cùng lớn lao, và hắn chẳng đời nào thèm mở miệng với bất kỳ ai khác. Điều đó vô cùng hợp rạ với Jerry Moore. Jerry có thể ngồi hàng giờ liền để lắng nghe hắn bày tỏ quan điểm về vạn vật. Đến cuối ngày đầu tiên, trong đầu tôi đã mường tượng ra viễn cảnh mình sẽ ngồi trong khu vườn đó khi đã già nua tóc bạc, để rồi khi đến lúc chầu tiên tổ, tôi sẽ được khâm liệm ngay tại căn phòng khách phía trước nhà Jerry.
Anh ta khựng lại, tâm trí rõ ràng đang chìm đắm trong quá khứ, giữa những điếu xì-gà và những bữa sáng thịnh soạn. Lát sau, anh ta tiếp tục câu chuyện của mình.
– Cái tay Jerry Moore này vốn là một kẻ đơn giản. Những kẻ lãng tai thường hay thế cả. Anh đã bao giờ để ý chưa? Không phải Jerry bị điếc đặc đâu nhé. Thính lực của lão có hơi kém một chút, nhưng lão vẫn có thể theo kịp câu chuyện nếu anh nói năng rõ ràng, từ tốn. Như tôi vừa nói đấy, lão ngây ngô thế nào ấy chứ. Thích dành cả ngày quanh quẩn trong khu vườn nhỏ do chính tay mình tạo ra, chăm chút từng nhành hoa ngọn cỏ, lũ gà vịt, rồi đến tối lại ngồi nghe Gentleman thuyết giảng về Cuộc Đời. Gentleman vốn là một triết gia. Và Jerry thì coi mọi lời hắn nói như chân lý thánh hiến. Lão chẳng cần bất kỳ bằng chứng nào cả. Hắn và Vua Đan Mạch chắc chắn sẽ là một đôi bạn tri kỷ tuyệt vời. Lão cứ ngồi đó, đôi mắt xanh to tròn cứ trố lên sau mỗi phút và nuốt trọn từng lời.
– Giờ thì hẳn anh sẽ nghĩ rằng một kẻ như thế là quá đủ để nương tựa rồi chứ? Lão còn mong cầu gì hơn nữa nào? Chắc anh sẽ nghĩ vậy. Nhưng anh đã lầm to. Tin tôi đi, trên đời này chẳng có gã nào yên bề gia thất mà lại không bị đàn bà phá nát cái Thiên Đàng xưa cũ ấy chỉ bằng một cú đấm.
– Chẳng mấy chốc tôi bắt đầu nhận thấy những thay đổi ở Jerry. Lão vốn dĩ chẳng phải là một tay bám trụ nổi trội gì trong những cuộc trò chuyện, nhưng giờ đây lão càng trở nên lầm lì hơn bao giờ hết. Lão còn nhiễm cái thói quen lái hướng trò chuyện của Gentleman từ những triết lý chung chung về Cuộc Đời sang riêng đề tài Phụ Nữ. Điều này lại hợp với Gentleman đến lạ. Những gì hắn không biết về Đàn Bà thì không thể gọi là kiến thức được nữa.
– Gentleman quá mải mê chém gió nên chẳng có thời gian mà hoài nghi, nhưng tôi thì không; và có một hôm tôi kéo riêng Gentleman sang một bên để nói thẳng thừng. "Gentleman," tôi bảo hắn, "Jerry Moore đang yêu rồi đấy!"
– Chà, đây quả là một cú tát trời giáng đối với Gentleman. Hắn thừa hiểu cũng như tôi về hậu quả nếu Jerry rước một cô dâu thẹn thùng bước qua cánh cửa chính kia. Khi ấy, đôi bạn độc thân chúng ta chỉ có nước xách mép ra đường với thế giới lạnh lùng, phũ phàng này thôi. Gentleman nhận ra điều đó rất nhanh, và cằm hắn trễ xuống. Tôi nói tiếp. "Suốt khoảng thời gian," tôi nói, "mà anh ngồi huyên thuyên vào mỗi buổi tối, Jerry lại đang mơ mộng về hình ảnh một người đànàn bà nhỏ nhắn ngồi ngay vào chiếc ghế của anh. Và anh có thể cá cược rằng chúng ta không hề nằm trong cõi mộng đó đâu nhé. Lão có thể mơ thấy những tiếng bước chân bé xíu lộc cộc trong nhà," tôi nói, "nhưng đó không phải là bước chân của chúng ta; và anh có thể cược chắc chắn về điều đó đi. Tỉnh táo lại đi, Gentleman," tôi nói, "và nghĩ ra âm mưu gì đi, nếu không chúng ta chỉ còn nước đi lang thang ăn mày từ bây giờ thôi."
– Chà, Gentleman đã làm tất cả những gì có thể. Trong những bài diễn văn buổi tối, hắn bắt đầu trút hết mọi hiểu biết của mình về Phụ Nữ. Hắn bắt đầu bêu riếu nào là những ả Delilah, nào là Jezebel, nào là những gã khờ và đủ thứ chuyện trên đời, rằng một gã đàn ông ngốc nghếp thế nào mới rước một ả đàn bà vào cái tổ ấm cúng để rồi suốt ngày chỉ biết phụng phu cúi đầu cài áo hộ nàng, còn ban đêm thì trằn trọc lo nghĩ cách kéo chăn lại mà không làm nàng thức giấc. Chúa ơi, hắn đanh thép làm sao! Cứ tưởng thế đủ làm cho Romeo phải hoảng hốt rồi chứ. Nhưng mà này! Nói lý lẽ với bọn chúng khi chúng đã lậm vào lưới tình thì chỉ bằng thừa.
– Vài ngày sau, chúng tôi bắt quả tang lão đang đứng nói chuyện bên đường với một cô nàng mặc váy hồng.
– Tôi buộc phải thừa nhận rằng Jerry đã vớ được một đóa hoa thuộc hàng top. Đây không phải là kiểu tiểu thư yểu điệu thục nữ hay ngồi lẩn quẩn trong mấy góc khuất đọc tiểu thuyết tình cảm, chẳng mảy may quan tâm đến thế sự miễn là tìm được đoạn kết của nam chính trong trận quyết đấu với Đại Công tước. Nàng là một cô nàng da ngăm đen, mảnh khảnh, trông vô cùng lanh lợi. Anh biết đấy. Cằm hếch lên và nhìn người khác từ đầu đến chân bằng đôi mắt có màu của rượu whisky Scotland, như muốn nói rằng: "Rồi sao nào? Ý anh thế nào?" Chỉ cần cảm nhận bầu không khí xung quanh mỗi khi nàng xuất hiện là anh đủ biết nàng có sự sắc sảo và năng nổ vượt trội hơn hẳn Jerry Moore, mà vượt hơn rất nhiều là đằng khác. Tôi biết chắc chắn, tự tin như thể mình đang đứng đây bằng một chân, rằng đây chính là kiểu con gái sẽ tống cổ tôi và Gentleman ra khỏi ngôi nhà đó chỉ tầm ba giây sau khi ông linh mục đọc xong lời tuyên hôn.
– Jerry liền cất lời: "Đây là những người bạn của tôi, cô Tuxton—anh Bailey và anh Roach. Họ đang ở chơi thăm nhà tôi. Còn đây là cô Jane Tuxton," lão giới thiệu với chúng tôi. "Tôi vừa định đưa cô Tuxton về nhà," lão nói với vẻ mặt có chút bẽn lẽn. "Tuyệt vời," Gentleman hứng khởi đáp. "Chúng tôi đi cùng cho vui." Thế là tất cả cùng lên đường. Chẳng có màn trò chuyện nào đáng kể diễn ra dọc đường. Jerry vốn không phải là kẻ giỏi khơi gợi từ ngữ; và tôi cũng vậy, nhất là khi có mặt phái yếu; còn cô Jane thì cứ ngẩng cao cằm lên trời, cứ như thể cô cho rằng tôi và Gentleman hoàn toàn là những kẻ thừa thãi không hơn không kém. Người duy nhất chịu khó mở miệng trước khi chúng tôi đưa cô ta về đến cổng chính là Gentleman, khi hắn kể một câu chuyện dài lê thê về người bạn của mình ở vùng Upper Sydenham—kẻ đã ngốc nghến đến mức lập gia đình và rước lấy khốn khổ từ dạo ấy đến giờ.
– Tối hôm đó, sau khi đã lên giường đi ngủ, tôi bảo với Gentleman: "Gentleman," tôi nói, "chúng ta sẽ tính sao đây với chuyện này? Nếu Jerry cưới cô nàng đó," tôi nói, "chúng ta chẳng khác nào đôi viên kẹo sô-cô-la bất lực giữa buổi dã ngoại của một bầy nữ sinh." "Nếu ư," Gentleman đáp. "Lão chưa cưới được cô ta đâu. Kia là một cô nàng có cá tính đấy, Jack. Cứ tin tôi đi. Anh không thấy nàng giống kiểu người thích một gã đàn ông có chút máu mặt, một gã tràn đầy nhựa sống, một kiểu người bất chấp tất cả hay sao? Liệu Jerry có đáp ứng nổi tiêu chuẩn đó không? Lão ta trông giống một tấm thảm chùi chân có thêu chữ 'Chào mừng' hơn là bất cứ thứ gì khác."
– Chà, chúng tôi được dịp chạm mặt cô Jane rất nhiều lần trong tuần tiếp theo hoặc lâu hơn thế. Chúng tôi đặt Jerry vào tầm ngắm—từ gì mà nữ nhân vật chính hay dùng trong mấy vở kịch câm nhỉ? À đúng rồi, "S.P" gì đó. Hoạt động gián điệp, đúng rồi đấy. Chúng tôi cho Jerry vào tầm ngắm gián điệp, và bất cứ khi nào lão lủi thủi bám theo cô nàng, chúng tôi cũng lủi thủi bám theo lão.
– "Mọi chuyện đang tiến triển theo ý chúng ta," Gentleman bảo tôi sau một buổi theo đuôi như thế. "Cô nàng đó đang dần bực mình với Jerry rồi đấy. Nàng muốn một gã Rudolf Bạt Ngàn, chứ không phải một kẻ chỉ biết đứng cười hề hề khi có những gã khác xía vào chuyện giữa hắn và người yêu. Hãy nhớ lấy lời tôi, Jack. Nàng sẽ sớm chán ngấy Jerry, rồi bỏ đi lấy một anh lính nào đó, và chúng ta sẽ được sống hạnh phúc mãi mãi về sau." "Anh nghĩ vậy thật chứ?" tôi hỏi. "Chắc chắn là thế rồi," Gentleman khẳng định.
– Vào Chủ nhật tuần sau đó, Jerry Moore rụt rè thông báo với chúng tôi rằng lão đã nhận lời đến ăn tối cùng Jane và gia đình cô ấy. Lão rất muốn lẻn đi một cách bí mật, nhưng ngặt nỗi chúng tôi giám sát lão quá mức tinh vi nên đành phải muối mặt thú nhận. "Tuyệt vời," Gentleman tuyên bố. "Được gặp gỡ gia đình cô ấy sẽ là một niềm vinh hạnh lớn cho cả Jack lẫn tôi. Chúng tôi sẽ đi cùng anh." Thế là tất cả cùng kéo nhau đi, hiên ngang đặt những đôi giày của mình dưới gầm bàn nhà Tuxton một cách rất đỗi thân tình. Tôi liếc nhìn cô Jane từ khóe mắt; và thưa ngài, cái cằm của cô nàng lúc đó vươn ra phải đến cả thước, còn Jerry thì chẳng dám ngước mắt lên nhìn cô lấy một cái. Giấc mơ tuổi trẻ của tình yêu, tôi thầm ngẫm nghĩ trong đầu, sao mà phai tàn nhanh đến thế khi một kẻ lại mang bản chất và tính khí chẳng khác nào một con thỏ tai cụp!
– Gia đình nhà Tuxton có tất cả bốn người đàn ông, chưa tính con vẹt. Gồm có Lão Tuxton, một gã già để râu đeo kính; một ông chú béo ú; một cậu cả làm việc trong ngân hàng, ăn diện bảnh bao như chàng Moses trong ngày hội lớn; và một cậu út mũi hếch, xấc láo khiến anh phải ngạc nhiên. Cả con vẹt trong lồng lẫn một con chó vàng béo tròn nữa. Và tất cả bọn họ đang chụm đầu lại nịnh bợ Jerry—cậu con rể tương lai giàu có—một cách vô cùng ghê tởm. Nào là "Đàn gà dạo này thế nào rồi thưa anh Moore?", nào là "Mời anh ăn một miếng bánh ngọt nhé, chính tay Jane làm đấy ạ", trong khi Jerry cứ ngồi ngây ra đó với nụ cười gượng gạo, chỉ biết thưa "Vâng" với "Không" chứ chẳng nói thêm được câu nào hồn vía, còn đôi mắt của cô Jane thì cứ đảo liên hồi như pháo hoa đêm mùng Năm tháng Mười một. Tôi có thể cảm nhận thấy cơ hội của Jerry đang tuột dốc ngàn dặm mỗi phút. Tối hôm đó tôi cảm thấy vui sướng như một đứa trẻ. Trên đường về nhà, tôi thậm chí còn cất tiếng hát vu vơ.
– Gentleman cũng vô cùng đắc ý. "Jack," hắn nói với tôi khi hai đứa đã lên giường, "mọi chuyện dễ dàng quá mức rồi. Ngay cả trong những giấc mơ hoang đường nhất tôi cũng chưa từng dám mong đợi điều này. Chẳng có cô nàng có khí phách nào lại đi yêu một gã hành xử với gia đình mình theo cái kiểu đó cả. Bí quyết để chinh phục trái tim của một tuýp phụ nữ nhất định," hắn bắt đầu giở lý thuyết, "thuộc tuýp người như Jane Tuxton, chính là phải tỏ ra hỗn láo với gia đình cô ta. Tôi đã nắm thóp và gắn mác cho Jane Tuxton rồi. Kiểu người như nàng muốn người nhà phải ghét cay ghét đắng gã người yêu của mình. Nàng muốn có cảm giác rằng mình là kẻ duy nhất trong nhà có con mắt tinh đời để nhận ra phần tốt đẹp ẩn giấu bên trong gã Willie đó. Nàng không muốn hòa mình vào đám đông đang hùa nhau ca tụng gã thanh niên này tốt đẹp thế nào. Cần phải có chút gan góc thì một kẻ mới dám đương đầu với gia đình của người yêu, và đó chính là điều mà Jane Tuxton đang tìm kiếm ở Jerry. Cứ tin ở lời của một kẻ đã nghiên cứu tường tận về phái yếu," Gentleman phán, "từ tận John o' Groat's cho đến Land's End, rồi quay ngược trở lại."
– Sáng hôm sau, trông Jerry Moore cứ như thể trong người chỉ còn đúng sáu xu và vừa nuốt chửng nó vào bụng. "Có chuyện gì thế, Jerry?" Gentleman lên tiếng hỏi. Jerry thở dài một tiếng não nề. "Anh Bailey," lão nói, "và cả anh Roach nữa, chắc hai người đều thấy tình cảnh của tôi lúc này rồi đấy. Tôi yêu cô Jane Tuxton, và chính hai người cũng chứng kiến những gì đã xảy ra. Nàng chẳng thèm đánh giá tôi dù chỉ một xu bẻ đôi." "Đừng nói vậy chứ," Gentleman an ủi với vẻ thông cảm. "Anh đang làm rất tốt mà. Nếu anh hiểu rõ phái yếu như tôi thì đã không vì dăm ba sự im lặng bề ngoài hay cái tật hếch cằm mà nản lòng. Tôi có thể đọc thấu trái tim của một người con gái, Jerry," hắn nói vừa vỗ vai lão, "và tôi bảo đảm với anh rằng anh đang làm rất tốt. Tất cả những gì anh cần lúc này chỉ là một chút hành động quyết liệt, và anh sẽ nắm chắc phần thắng trong tay. Để mọi chuyện chắc như đinh đóng cột," hắn đứng phắt dậy nói, "anh chỉ cần làm một việc là tấn công trực diện vào gia đình cô ấy." Hắn nháy mắt ra hiệu với tôi. "Đừng có ngồi ì ra đấy như tối hôm qua nữa. Phải cho họ thấy anh là kẻ có bản lĩnh chứ. Anh biết tính tình người đời rồi đấy: họ luôn tự cho mình là cái rốn của vũ trụ. Nào, hãy xắn tay áo lên và hành động đi. Hãy tham vấn ý kiến của họ mọi lúc mọi nơi có thể. Chẳng có gì bằng việc thỉnh thị ý kiến người nhà của cô gái để ghi điểm trong mắt nàng cả." Nói rồi hắn lại vỗ vai Jerry một cái rõ kêu rồi quay vào nhà tìm tẩu thuốc.
– Jerry quay sang nhìn tôi. "Anh có nghĩ điều đó thực sự đúng không?" lão hỏi. Tôi đáp: "Tôi chắc chắn là thế." "Tôi đoán hắn là kẻ thông thuộc mọi ngóc ngách về phụ nữ rồi," Jerry lẩm bẩm. "Anh cứ việc tin tưởng tuyệt đối vào hắn đi," tôi nói. "Chà chà," Jerry trầm ngâm thốt lên.
Người phục vụ khựng lại. Ánh mắt anh ta thoáng buồn bã và mộng mơ. Rồi anh ta lại tiếp tục gánh gồng câu chuyện của mình.
– Điều đầu tiên diễn ra là vào Chủ nhật hôm sau, Gentleman bỗng bị nhức răng nên chẳng có tâm trạng nào cùng đi với chúng tôi nữa. Hắn ở nhà, tự trị liệu bằng một liều whisky, thế là chỉ có tôi và Jerry tự túc lên đường.
– Thế là Jerry và tôi cuốc bộ đến đó, và một lần nữa chúng tôi lại chuẩn bị quây quần bên mâm cơm. Lúc đầu tôi không để ý kỹ đến Jerry lắm, nhưng đúng lúc ấy tôi bỗng bắt gặp gương mặt lão hắt dưới ánh đèn. Anh đã bao giờ nhìn thấy mặt của một võ sĩ quyền Anh khi hắn đang ngồi ở góc đài chờ tiếng chuông cất lên chưa? Chà, trông Jerry lúc đó y hệt như vậy đấy, và điều đó khiến tôi vô cùng kinh ngạc.
– Tôi đã kể cho anh nghe về con chó vàng béo ú hay lảng vảng quanh nhà tụi nhà Tuxton rồi phải không? Cả nhà tụi nó cưng chiều con chó đó lắm, mặc dù trong số những giống loài xấu xí mà tôi từng gặp thì nó là đứa tệ hại nhất. Cứ hếch mũi hít hà rồi gầm gừ suốt ngày. Chà, tối hôm đó nó lững thững tiến lại phía Jerry ngay lúc lão vừa định ngồi xuống, rồi bắt đầu gầm gừ. Lão già Tuxton nhổm người nhìn qua tròng kính rồi tặc lưỡi. "Rover! Rover!" lão ta cất giọng dịu dàng. "Rover hư đốn quá; có lẽ nó không thích người lạ đâu." Jerry đưa mắt nhìn lão già Tuxton, rồi lại nhìn con chó, và tôi đang thầm đoán lão sẽ thưa "Không" hoặc "Vâng" giống như hôm nọ, thì bỗng lão phát ra một tiếng cười đầy ác ý—một trong những nụ cười cay đắng nhất. "Hừ!" lão nói. "Hừ! Không thích ư? Thế thì có lẽ nó nên xéo đi xa khỏi chỗ chúng ta thì hơn." Và thế là lão vung giày lên và—chà, con chó bay thẳng vào bức tường đối diện.
– Jerry điềm tĩnh ngồi xuống và kéo ghế lại gần. "Tôi không đời nào chấp nhận chuyện," lão nói với giọng hung hăng, "những kẻ giữ lại trong nhà một con chó vàng to xác, xấu xí, tính nợ xấu tính và gây phiền phức cho tất cả mọi người. Tôi không thích thế."
– Không khí lúc đó tĩnh lặng đến mức anh có thể dùng thìa múc ra được ấy chứ. Anh đã bao giờ chứng kiến cảnh một con thỏ quay lại gầm gừ với kẻ săn nó chưa? Cảm xúc của tất cả chúng tôi lúc Jerry thốt ra những lời đanh thép đó chính là như thế đấy. Chúng khiến chúng tôi ngạt thở.
– Trong lúc chúng tôi đang cố gắng hít thở lại bình thường thì con vẹt trong lồng bỗng cất tiếng quàng quạc. Thật tình, tôi giật mình bắn cả thước trên ghế.
– Jerry từ tốn đứng dậy, chậm rãi bước tới chỗ lồng vẹt. "Đây là cái sở thú chắc?" lão nói. "Bộ người ta không được phép ăn tối yên thân mà không phải nghe một cái tượng gỗ như mày cất tiếng hò hét à? Ngủ đi."
– Tất cả chúng tôi đều trân trân nhìn lão với vẻ kinh ngạc, đặc biệt là ông chú Dick Tuxton, người cưng chiều con vẹt đó nhất mực. Chính tay ông ta đã mang nó về từ tận những xứ sở xa xôi nào đó cơ mà.
– "Chào Billy nhé!" con chim cất tiếng chào, vừa nhún vai vừa xù lông lên. "R-r-r-r! R-r-r-r! Chào Billy! Chào, chào, chào! R-r WAH!"
– Jerry giáng một cú đập mạnh vào chiếc lồng.
– "Đừng có mà cãi lại tao," lão nói, "nếu không tao vặn cổ mày bây giờ. Mày tưởng có cái đuôi màu xanh lá là oách lắm chắc." Rồi lão hiên ngang bước trở về ghế ngồi, trừng mắt nhìn ông chú Dick.
– Chà, tất cả những màn đó chắc chắn không thể gọi là thúc đẩy một bầu không khí trò chuyện cởi mở được rồi. Mọi người đều dồn mắt nhìn Jerry, nhất là tôi, tự hỏi không biết lão sắp giở trò gì tiếp theo và đang cố hít thở cho đều đặn, còn Jerry thì đang cau mày nhìn đĩa bò nguội, và giữa bữa ăn xuất hiện một khoảng lặng khó xử. Cô Jane là người đầu tiên xắn tay vào việc. Nàng tất bật chạy qua chạy lại dọn thức ăn ra, và chúng tôi bắt đầu ăn. Nhưng bầu không khí vẫn tĩnh lặng đến mức chẳng có mấy câu chuyện được cất lên để mà chú ý. Cứ thế cho đến khi bữa ăn bước vào hồi kết, và cuối cùng thì ông chú Dick cũng chịu đứng lên dọn đường.
– "Đàn gà dạo này thế nào rồi thưa anh Moore?" ông ta hỏi.
– "Cho tôi thêm miếng bánh," Jerry đáp. "Gì cơ?"
– Ông chú Dick lặp lại câu hỏi.
– "Gà á?" Jerry nói. "Anh biết gì về gà chứ? Khái niệm về gà của anh là một con chim xấu xí đuôi xanh, mũi khoằm Wellington và—cắt cho tôi miếng phô-mai xem nào."
– Vì vốn rất cưng con vẹt, ông chú Dick đành lên tiếng bênh vực nó. "Con Polly từ trước đến nay vẫn được công nhận là một chú chim đẹp mã mà," ông ta nói.
– "Nó chỉ đáng đem đi nhồi bông thôi," Jerry phán.
– Và thế là ông chú Dick đành ngậm tăm rút lui khỏi cuộc trò chuyện.
– Cậu cả bước lên, tên là Ralph. Cậu ta là nhân viên ngân hàng và lại là một tay diện diện. Cậu ta phất phẩy cổ tay áo, và bắt đầu hâm nóng bầu không khí bằng cách kể một câu chuyện về gã quen biết tên là Wotherspoon. Jerry liền gí thẳng mắt vào cậu ta, rồi ngắt lời ngay giữa chừng.
– "Cái áo gi lê của cậu trông gớm ghiếc thật đấy," lão nói.
– "Sao cơ ạ?" Ralph ngớ người hỏi.
– "Cái áo gi lê đó," Jerry nói. "Nó làm tôi nhức cả mắt. Trông chẳng khác nào cái biển quảng cáo điện tử."
– "Này anh Jerry," tôi lên tiếng can thiệp, nhưng lão chỉ lườm tôi một cái cháy mặt khiến tôi phải im bặt.
– Ralph vốn tự hào về trang phục của mình, và đời nào cậu ta chịu nhịn nhục. Cậu ta trừng trừng nhìn Jerry và Jerry cũng trừng trừng nhìn lại.
– "Mày nghĩ mày là cái thá gì hả?" Ralph vừa thở hồng hộc vừa quát.
– "Cài cúc áo lại đi," Jerry bảo.
– "Này ông bạn!" Ralph gầm lên.
– "Che nó lại đi tôi bảo cho cậu biết," Jerry nói. "Cậu định làm tôi mù mắt đấy phỏng?" Lão già Tuxton liền xen vào.
– "Nào anh Moore," ông ta bắt đầu cất giọng dỗ dành; đúng lúc đó cậu út—kẻ từ nãy đến giờ cứ trân trân nhìn Jerry—nhào vô hớt lời. Tôi đã bảo là cậu ta xấc láo lắm cơ mà.
– Cậu ta tru tréo lên: "Bố ơi, mũi anh Moore trông buồn cười chưa kìa!"
– Và thế là giọt nước làm tràn ly. Jerry từ từ đứng dậy, nhoài người qua bàn và giáng cho cậu em út một bạt tai đau điếng vào vành tai. Thế là một cuộc hỗn chiến nổ ra toàn tập, mọi người nhao nhao đứng dậy, cậu nhóc thì tru lên khóc lóc còn con chó thì sủa vang trời.
– "Nếu ông biết cách dạy dỗ nó cho nên người," Jerry nghiêm giọng quở trách lão Tuxton, "thì chuyện này đã chẳng đời nào xảy ra."
Lão Tuxton phát ra một tiếng kêu oai oái.
– "Anh Moore," lão ta thét lên, "ý nghĩa của hành động quái đản này là thế nào hả? Anh đến đây để thượng cẳng chân hạ cẳng tay với đứa con trai của tôi—"
Jerry đập rầm một cái xuống bàn.
– "Đúng thế," lão nói, "và tôi sẽ còn đánh nó thêm lần nữa nếu cần. Nghe đây," lão nói tiếp. "Các người tưởng cứ vì tôi hiền lành mà tôi không có chút khí phách nào chắc. Các người nghĩ tôi chỉ biết ngồi cười hề hề suốt ngày thôi chứ gì. Các người nghĩ—Bah! Các người làm sao hiểu nổi những chiều sâu khuất lấp trong nhân cách của tôi. Tôi là cái thứ nước lặng chảy sâu ấy hiểu chưa. Tôi là—Này, xéo hết mau! Đúng vậy, tất cả cút ra ngoài hết cho tao! Trừ Jane ra. Jane và tôi cần ở lại căn phòng này để nói chuyện riêng. Tôi có khối điều phải tâm sự với Jane đấy. Còn không chịu biến à?"
– Tôi quay sang đám đông. Tôi vô cùng hoảng hốt. "Xin mọi người đừng để tâm làm gì," tôi lên tiếng giải vây. "Anh ấy không được khỏe. Anh ấy không còn là chính mình nữa." Đúng lúc đó con vẹt lại cất lên một tiếng quàng quạc đinh tai nhức óc. Jerry chồm tới.
– "Mày trước đi," lão nói, và vứt thẳng cái lồng ra ngoài cửa sổ. "Đến lượt mày," lão bảo con chó vàng, rồi tống cổ nó ra tận cửa chính. Sau đó lão khoanh tay lại, trừng mắt lườm chúng tôi, và tất cả chợt nhận ra rằng lão trông vô cùng vạm vỡ, to lớn. Chúng tôi nhìn nhau đầy ái ngại, rồi bắt đầu rón rén lùi dần về phía cửa. Trừ Jane ra, cô nàng vẫn đang trân trân nhìn Jerry như thể hắn là một con ma.
– "Thưa anh Moore," lão Tuxton lên giọng đầy uy nghiêm, "chúng tôi sẽ để lại không gian cho anh. Anh đã say mềm rồi."
– "Tôi không hề say," Jerry đáp. "Tôi đang yêu."
– "Jane," lão Tuxton gọi, "lại đây với bố, để mặc gã lưu manh này tự tung tự tác một mình đi."
– "Jane," Jerry gọi với theo, "đứng lại đây, mau lại đây tựa đầu vào vai anh."
– "Jane," lão Tuxton gầm lên, "con không nghe thấy tao gọi à?"
– "Jane," Jerry giục giã, "anh đang chờ em đây."
– Nàng chần chừ đưa mắt nhìn qua nhìn lại giữa hai người trong giây lát, rồi quyết định bước đến chỗ Jerry đang đứng.
– "Em sẽ ở lại," nàng nhỏ nhẹ cất tiếng.
– Và thế là chúng tôi lủi thủi chuồn ra ngoài.
Người phục vụ khịt mũi một cái.
– Tôi chuồn về nhà nhanh hết mức có thể, – anh ta kể tiếp, – và thuật lại toàn bộ diễn biến cho Gentleman nghe. Gentleman vô cùng hoang mang. "Tôi không thể tin được," hắn nói. "Đừng có đứng đó mà bịa chuyện Jerry Moore làm những việc đó. Sức mấy mà gã đàn ông đó dám làm thế. Nhất là sau những gì tôi đã chỉ vẽ cho gã về cách hành xử chuẩn mực cơ chứ. Sao gã có thể làm như vậy được chứ?" Đúng lúc đó Jerry bước vào, mặt mày rạng rỡ hớn hở. "Các cậu ơi," lão reo lên, "hãy chúc mừng tôi đi. Mọi chuyện êm xuôi cả rồi. Nàng bảo trước đây chưa từng hiểu đúng về tôi. Nàng bảo từ trước tới nay vẫn tưởng tôi là một con cừu non, trong khi thực chất tôi lại là một trong những gã đàn ông mạnh mẽ và lầm lì." Lão quay sang Gentleman—
Vị khách ở đầu bên kia căn phòng đang gọi thanh toán tiền hóa đơn.
– Được rồi, được rồi, – người phục vụ đáp vọng lại. – Ra ngay đây! Hắn quay sang phía Gentleman, – anh ta kể tiếp với tốc độ nhanh hơn, – và nói rằng: "Bailey, tôi phải mang ơn anh tất cả những điều này, bởi vì nếu anh không xúi tôi đi sỉ nhục người nhà cô ấy—"
Anh ta chồm người lên bàn của người lữ hành và gí thẳng ánh mắt khẩn khoản mong chờ sự đồng cảm vào anh.
– Anh thấy thế nào hả? – anh ta nói. – Nghe có chất không cơ chứ? "Sỉ nhục người nhà cô ấy!" Đó là nguyên văn lời của lão đấy. "Sỉ nhục người nhà cô ấy" cơ đấy.
Người lữ hành nhìn anh ta với vẻ dò hỏi.
– Anh có thấy ca nào khó đỡ hơn không? – người phục vụ thốt lên.
– Tôi chẳng hiểu anh đang nói gì sất, – người lữ hành lạnh lùng đáp. – Nếu có chuyện gì quan trọng, hãy viết ra mẩu giấy. Tôi bị điếc đặc rồi.