Bọn Madigan nhỏ không đời nào chịu để Kate lên mặt dạy đời. Những đứa chị lớn ở các nhà khác thường hay tỏ ra bề trên khi váy đã dài chấm gót, ngấm ngầm ra điều mình từng trải những chuyện sâu xa mà bọn em út chẳng tài nào hiểu nổi, lại còn hưởng những thứ đặc quyền mà chúng chẳng được sờ tới. Nhưng với nhà Madigan này, dù họ rộng lượng cho phép Kate đứng ngoài mấy trò vận động ngoài trời không hợp với kiểu váy dài thướt tha ấy, thì đố cô dám giở cái thói thiếu nữ đài các ra trước mặt họ. Bọn chúng lúc nào cũng săm soi từng chút một, chực chờ sơ hở dù là nhỏ nhất hay chút cảm lãng mạn vẩn vơ nào; còn mấy gã theo đuổi à — cứ để Kate thử xem nào!
Là con người bằng xương bằng thịt, lại là một thiếu nữ Comstock sống vào thời mà số con gái ít ỏi đến mức đáng quý, dĩ nhiên Kate cũng có thử. Thế nhưng, nhận thức được cặp mắt cú vọ đang gí sát vào mình cùng thủ đoạn thẳng tay của đám em gái, cô đành lén lút làm vụ trộm.
Đương nhiên là có lão Westlake — gã ít ra cũng phải ba mươi lăm tuổi — với mười mươi ý đồ rõ rành rành. Cứ hễ có mặt ở thị trấn là gã lại ghé nhà đánh bài, và trong mọi ván bài, Kate luôn là đồng minh của gã; gã mắng cô với cái giọng bề trên chẳng khác gì Francis Madigan mắng cô em gái ruột của mình — một người mà thiên hạ đồn rằng chẳng bao giờ biết cây bài nào là chủ, cứ cười hì hì, chớp chớp mắt, đỏ mặt rồi lặp đi lặp lại những lỗi ngớ ngẩn y hệt nhau với một vẻ thản nhiên đến mức dù Francis có đập bàn bình bịch thì cũng chẳng lay chuyển được.
Nhưng dẫu sao thì bọn Madigan vẫn tha thứ cho Kate vụ lão Westlake, bởi họ thích thú khi thấy cô trêu ngươi gã, và cảm kích sự thẳng thắn trung thực mà cô dành cho họ trong từng đường đi nước bước. Đối với Kate và cả bọn, gã được gọi là "Trận Tuyết Lở", bởi thân hình nặng nề, dáng đi chậm chạp, và nhất là cái vẻ trơ lì trước mọi trò đùa mà người ta đồn đại về gã; gã chẳng thể nào thấm nổi hà sa số những chuyện tiếu lâm bình dị nuôi dưỡng đời sống của nhà Madigan. Hơn nữa, việc cấu kết với Kate để chống lại cô dì Anne — người nổi tiếng trơ trẽn đến mức dám bàn công khai về chuyện đó và lại còn vun vén cho cô cháu gái lớn — quả là một trò vừa vui vừa kích thích!
"Cẩn thận đấy Fly, Tuyết Lở sắp tràn đến kìa!" Đó là cách Sissy hí hửng cảnh báo người chị lớn của mình rằng gã ve vãn đã bị tiền trạm phát hiện đang leo bậc thềm.
Và những lúc như thế, Kate có thể chuồn lẹ qua cửa hông để ngồi an toàn trong phòng khách của hai cô thím Blind-Staggers, trước khi những bước chân nặng nề của Westlake làm cho hiên nhà rung lên — và cả Sissy nữa, đang cười nắc nẻ. Nhưng đó là trước khi cô ra mở cửa.
"Chị cô có ở nhà không?" Lão Westlake hỏi với giọng đầy tự tin.
"Cô nào cơ — Irene ấy á? Vâng, chị ấy ở nhà." Gặp gỡ lão, cái khuôn mặt tròn vo của Sissy trông mới ngây thơ và thành thật làm sao.
"Không phải," lão Westlake đáp, có chút ngượng nghịu. Đã có một đôi lần gã thoáng thấy sự tinh ranh thấp thoáng sau đôi mắt đang ngự trị vẻ ngây thơ kia, thế nên gã chỉ dám tin nửa vời đứa trẻ có bộ mặt điềm tĩnh và vô hồn này. "Ý tôi là chị Katherine cơ."
"Ồ!" Cecilia thốt lên vẻ ngạc nhiên dịu dàng. "Ôi không thưa bác, chị ấy đi vắng rồi ạ."
"Thế cơ à!"
Lão Westlake tưởng như nghe thấy một tiếng "thế cơ à" đầy mai mỉa vọng lại đằng sau. Quả thực, có một tiếng vang vọng với cái hiệu ứng kỳ quái làm gã như nghe thành hai tai, cứ chực đi kèm theo mọi lời gã nói. Nó phát ra từ tấm rèm che cửa, trông dày một cách khả nghi và cứ rung lên như thể có gì hơn cả gió đang thổi qua vậy.
"Thế bao giờ cô ấy về?" gã hỏi.
"Kate ấy ạ? Ý bác là Kate á? Ồ, cháu chịu chết chẳng biết được." Sissy tròn xoe và cẩn trọng phát âm từng chữ một cách sách vở — một thói quen được phép ở nhà Madigan mỗi khi cần giỡn mặt người lớn.
Lão Westlake (thực ra gã là một lão đàn ông khá bảnh bao với những đường nét khuôn mặt thanh tú, bộ ria mép vàng hoe và đôi mắt xanh lồi) bồn chồn nhúc nhích. Gã cảm thấy phải có cách nào đó để làm dịu bớt cái không khí vừa lạnh lùng vừa soi mói này của bọn Madigan nhỏ. Nhưng trẻ con đối với gã vẫn là một ẩn đố, và mấy cách giải đố nghèo nàn của gã hoặc là quá ư đơn giản, hoặc là phức tạp đến mức chẳng ăn thua.
"Chắc cô ấy không định vắng nhà cả ngày chứ nhỉ?" gã hỏi, thừa biết mình trông thật lố bịch trước cặp mắt xám xịt của trẻ thơ đang ngước nhìn gã.
"Vâng, cháu đoán là không đâu," Sissy hùa theo. "Bác không vào nhà à?"
Gã rụt rè bước theo con bé vào phòng khách rồi ngồi xuống, đôi mắt dán chặt vào tấm rèm che cửa sổ phía trước trông vẫn cứ có vẻ lay động một cách kỳ lạ.
"Cơ mà... cháu có nghĩ là đáng đợi không nhỉ?" gã hỏi với vẻ bất lực, khi Cecilia đang định khiêm tốn lui ra.
Con bé ngước nhìn gã với cái vẻ hiểu biết khôn ngoan mà chỉ có những đứa trẻ lanh lợi mới giả vờ nổi.
"Đáng đợi Kate á?" nó hỏi với giọng điệu nửa bối rối, nửa trách móc.
Lão Westlake đỏ bừng mặt đến tận chân tóc vàng hoe cắt sát của gã. Gã tưởng như nghe thấy một tiếng ọ ẹ bị nén lại đầy khó chịu sau tấm rèm.
"À... ý cháu là, liệu có khả năng chị ấy về sớm không ấy mà?" Sissy nói thêm vẻ nghiêm nghị, liếc nhìn bộ dạng bối rối của gã. "Cháu thực sự không biết nữa."
"Cô Madigan có ở nhà không?" gã đàn ông đành bấu víu hỏi cho bằng được.
"Ơ hay, sao bác lại gọi chị ấy thế? Cháu bảo là chị ấy đi vắng cơ mà."
"Không; cháu bảo Katherine đi vắng. Thế cô ấy có ở nhà không?" gã hỏi dồn.
Sissy đực mặt nhìn gã ngẩn ngơ. Gã cũng đực mặt nhìn lại con bé dò xét. Gã thèm thuồng muốn đút lót cho nó lắm, nhưng lại chẳng dám. Trông con bé có vẻ già dặn quá để mà mua chuộc, mà cũng non nớt quá để mà hiểu chuyện; thế nhưng gã thừa biết nó chẳng phải dạng nào trong hai dạng ấy.
"Katherine, Kate và cô Madigan đều đi vắng," Sissy tuôn một tràng ra điều dạy đời. "Cả Kitty, Kathleen và thậm chí cả Kathy nữa — đó là tên mới nhất đấy; chị ấy vừa viết nó trong sổ lưu bút của Henrietta Bryne-Stivers cơ mà."
Vị khách tỏ vẻ ngơ ngác. "Tôi hỏi cô xem dì của cô có ở nhà không cơ mà," gã nói với vẻ hơi thiếu kiên nhẫn.
"Cháu xin lỗi nhé," Sissy đốp chát lại một cách đầy kiểu cách. Chẳng có đứa nhà Madigan nào thèm xin lỗi trừ phi chúng định bụng lát nữa sẽ chơi xỏ đau hơn. "Bác vừa hỏi cháu là chị cháu có ở nhà không cơ mà."
"Thế... dì... của... cô... có... ở... nhà... không?" Westlake gằn từng tiếng rõ mồn một đầy khiêu khích.
"Bà... ấy... có... ở... nhà. Cháu... đi... gọi... bà... ra... ngay... đây."
Lão Westlake nghiến chặt răng thốt ra mấy từ đó, tự nhủ rằng việc đầu tiên gã làm sau khi cưới vợ sẽ là tẩn cho cô em vợ nhắt con này một trận nên thân vì cái tội hỗn xược.
Và đó chính là điểm vừa thảm hại vừa buồn cười ở lão Westlake — gã quá ư tự tin.
Nhưng gã chưa tự tin đến mức không thèm tìm một đồng minh. Và khi Split bước ra từ sau tấm rèm cửa, với cái vẻ trơ trẽn làm như vừa mới đi qua cửa sổ kiểu Pháp từ hiên nhà vào, gã lập tức ngỏ lời mời con bé tối nay cùng đi xem xiếc với gã và Kate.
Hôm ấy mắt bên trái của Split đang mọc liền hai cái mụn lẹo, lại thêm cái thứ ba ở mi trên mắt bên phải. Nhưng dĩ nhiên, điều đó chẳng thể coi là lý do để từ chối nhã ý của một lão già tội nghiệp như Westlake — kẻ mà theo nhận định của Split, xét cho cùng thì cũng có vài đức tính tốt.
Tối hôm đó Sissy, đang mải chơi nhảy lò cò dưới phố Taylor (Sissy có một chuỗi cúc áo nổi tiếng làm chiến tích; nó có mẫu của hầu hết mọi loại váy đính cúc từng xuất hiện ở Virginia suốt mười năm qua), đứng nhìn ba người bọn họ lên đường tới cái rạp lớn tít dưới chân đồi. Và trong lúc đứng nhìn theo, trong khi Bombey Forrest đang chờ mỏi mòn để con bé bắn cúc, có ba điều hiện lên trong đầu Sissy: Thứ nhất, nếu mục đích của lão Westlake là lấy lòng cả đám, thì lão đã chọn nhầm đứa nhà Madigan rồi: vì Split chẳng phải là đứa thù dai hay bạn tốt trung thành bằng chính cô. Thứ hai, cái con Split trông "ngu ngốc làm sao" với chiếc khăn tay buộc che kín mắt trái, còn mắt phải thì sưng húp và rướm lệ. Sissy thầm tự hỏi sao họ lại dắt theo một đứa thảm hại thế cơ chứ. Và thứ ba, vị giám thị của những thói hư tật xấu trong gia đình bỗng ghi lại trong đầu một điều: Kate Madigan đang tỏ ra ta đây quá đáng trong lúc kéo chiếc găng tay vào; cái cách cô đối xử với Trận Tuyết Lở có một vẻ tự đắc khó tha thứ; còn bản thân lão Westlake thì rõ ràng đang lợi dụng cái mắt chột của Split để liếc xéo cô nàng Kate lẳng lơ kia — cái kiểu mà đời nào Sissy chịu nhịn nếu như con bé được mời đi xem xiếc. Phải chi người được đi là nó!
Chớ có tưởng bầm mặt rằng đời sống nghệ thuật của nhà Madigan chỉ toàn mấy cuộc thi đi bộ của phụ nữ với lại gánh xiếc. Ở đây còn có cả hội Tridentata nữa cơ.
Dĩ nhiên hội Tridentata — cái tên được cho là có dính líu gì đó đến cây ngải đắng — là một hội rất ư chọn lọc. Đương nhiên rồi, bởi nó ra đời từ chủ nghĩa nghệ thuật đầy quả quyết của bà Pemberton cùng căn phòng khách đôi tráng lệ — thứ tài sản mà chẳng mấy ai ở Comstock dám khoe khoang. Nhưng sau khi hội văn học non trẻ ấy đã tự đứng vững trên đôi chân của mình, nó bỗng mang thói quen du mục, khi thì họp ở căn nhà tranh của hai cô Bryne-Stivers, lúc lại ở căn phòng bừa bộn đồ đạc của bà Forrest, và thỉnh thoảng lắm thì ghé cả nhà Madigan.
Ít ra thì nhà Madigan cũng đủ chỗ; đó là điểm duy nhất mà họ chưa bao giờ phải túng thiếu. Căn phòng khách dài và cũ kỹ có đủ chỗ ngồi, dẫu cho mấy chiếc ghế thì nói cho đúng là chẳng cái nào còn ra hồn.
"Cháu có nên bê chiếc Versiye fotoy vào không ạ?" Split cất tiếng hỏi trong một buổi mà buổi họp của hội Tridentata đòi hỏi phải tổng vệ sinh toàn tập với sự tham gia của toàn bộ lực lượng nhà Madigan.
"Cái ghế bành Versailles đấy em ạ, Irene," chị Madigan đáp với vẻ đầy nghi ngại, "không chắc là dùng được đâu. Nếu chị không chắc rằng bà Pemberton — người từng thấy mấy cái ghế xịn — sẽ săm soi hỏi nó đâu mất, thì chị đã vứt xéừ đi rồi; vì lần trước bà ấy suýt ngồi phịch lên nó đúng lúc chị đang đọc bài diễn văn 'Xây dựng tổ ấm' khiến chị căng thẳng đến mức phải cắt béng cái đoạn nói về bổn phận của người nội trợ là trên hết phải tạo ra một tổ ấm tinh thần: lan tỏa bầu không khí gia đình xung quanh mình, để dù bà ngồi ở đâu, dù có hai ba người quây quần bên bà đi nữa, thì nơi đó cũng chính là Thánh đường của Giáo hội Gia đình, có thể nói là thế. Và —"
"Thế tóm lại là chị có muốn em bê nó vào không?" Split bận túi bụi chẳng có thì giờ mà nghe giảng về văn hóa Tridentata. Nhiệm vụ thấp kém của con bé chỉ là chuẩn bị cho bữa tiệc văn chương và dăm món trà bánh lót dạ sắp tới.
Đó là một trong những điểm mâu thuẫn trong bản tính của Split — cái sự chăm lo việc nhà trỗi dậy thỉnh thoảng cùng với óc thực tế bén ngợm trong việc chi tiêu tằn tiện. Giờ thì con bé đứng dậy, tay cầm chậu. Tay áo xắn lên tận nách, mái tóc bù xù — thứ tóc lỡ cỡ rắc rối giờ đã được quấn gọn trong một chiếc khăn tắm. Nó vừa cọ rửa và đánh bóng xong tấm kẽm lót dưới lò sưởi, trông vừa hớn hở lại vừa tháo vát hết chỗ nói. Nó thoăn thoắt bay nhảy miệng ngâm nga điệu 'The Zingara', cằm dính một vệt nhọ nồi và thắt chiếc tạp dề bếp to tướng quanh eo, trông chẳng khác gì một đứa con ở bẩn thỉu; thế mà cứ hễ nó chạm tay vào đâu là cái dấu ấn chu đáo lại hằn lên đến đấy, khiến chị Madigan cũng phải nể.
"Tấm thảm lớn trong phòng chị mang ra che cái lỗ thủng bên cửa sổ nhé?" con bé tiện miệng hỏi khi đã đi đến giữa sảnh.
"Ồ, chị mừng là em còn nhớ đấy," chị Madigan nói. "Lần trước bà Forrest vấp phải cái lỗ đó đấy. Chị cứ thấy bà ấy làm quá lên để thu hút sự chú ý vào cái lỗ ấy là vô duyên hết sức, bởi vì —"
"Em lật mặt chiếc ga phủ ghế sofa lại nhé?" Split hỏi dồn.
"Chị chịu không biết em lật kiểu gì," chị Madigan đáp vẻ bất lực. "Mặt kia rách bươm cả rồi còn đâu."
Nhưng chỉ bằng một cú giật phăng, Split đã lôi tuột nó ra cùng với cả đám gối, rồi phi như bay lên lầu, kéo theo cả Kate đằng sau để phụ giúp giật tấm rèm cửa xuống với ý định biến nó thành ga phủ ghế.
Ở nhà Madigan vào những đêm họp hội Tridentata, cả người lẫn vật đều phải làm việc gấp đôi. Khi Francis Madigan — đã được cảnh báo trước là chuông cửa nhà hắn tối nay sẽ reo liên hồi, nhưng hắn đừng có dại mà tỏ thái độ bực bội — rút lui về thành lũy của mình và kéo cầu kéo lên phía sau, thì cô nàng con ở cùng với Sissy liền xông lên làm người gác cửa, và sau đó là làm quản gia. Dĩ nhiên là cả hai đứa đều nghiễm nhiên đảm nhận vai trò giám khảo; và từ trạm gác của mình ngoài hành lang lạnh lẽo, chúng vừa nghe vừa nhại lại chương trình văn nghệ mà chị Madigan đã đặt tên là "Đêm hội sắc tộc".
Màn song ca mở đầu giữa Maude và Henrietta Bryne-Stivers thì chúng nghe nhàm tai rồi. Thật ra ở Virginia chẳng mấy ai là chưa từng nghe.
"Rác rưởi!" Sissy phán một câu xanh rờn theo đúng điệu của giáo sư Trask.
Màn đọc tác phẩm 'Sodom's Ende' bằng nguyên tác của bà Pemberton — người từng đi đây đi đó — vấp phải sự phẫn nộ dữ dội từ khán giả ngoài cửa. Bọn nhà Madigan cứ nghe tiếng nước ngoài là nổi đóa; bởi vì, ngoài cái thói điệu đà phát âm kỳ cục, cái kiểu nhai chữ cố tình (mà đố ai nhồi vào đầu Sissy được rằng bà Ramrod hiểu nổi nửa cái thứ tiếng nặng nề khò khè mà bà đang đọc), thì đó còn là sự ngầm chê bai vốn liếng ngoại ngữ còi cọc của người khác.
Bài luận phê bình về Daudet tiếp theo đó do cô Henrietta Bryne-Stivers trình bày. Trong lúc bài đọc đang diễn ra, hai đứa nhà Madigan ngoài hành lang mỗi đứa tự đọc nhẩm một bài luận tưởng tượng về cùng một chủ đề, và kết thúc bằng đúng cái kiểu chào cúi đầu mà Henrietta vừa học đem về từ trường của cô Jessup trên thành phố. Nhưng Split chơi khăm ngáng chân Sissy lúc nó đang cúi chào thấp, khiến nó ngã lăn kềnh xuống sàn, nhẹ nhàng hết mức có thể. Chị Madigan ngó đầu ra suỵt một tiếng. Sissy liền diễn tuồng ngây thơ vô số tội phủi sạch trách nhiệm, và nhân khoảng trống đó, cả hai nghe thấy giọng bác sĩ Murchison lúc Henrietta đi lướt qua ông và cánh cửa để hãnh diện bước về chỗ ngồi.
"Cho phép tôi được khen ngợi cô nhé, cô Henrietta," vị bác sĩ già nói, tỏ vẻ hào hứng trước óc thẩm mỹ văn chương của một cô thiếu nữ trẻ tuổi. "Thế ra cô thực sự thích Daudet cơ à?"
Henrietta đỏ mặt. "Ôi không đâu ạ, thưa bác sĩ!" cô ta đáp với giọng nhún nhường. "Ở trường của cô Jessup, chúng cháu có được phép đọc ông ấy đâu ạ, bác sĩ biết đấy."
"À, ra thế," bác sĩ lẩm bẩm. "Chỉ được viết về ông ấy thôi phỏng?"
Henrietta nhận xét: "Cô Jessup nghĩ thế sẽ... đúng đắn hơn đối với các tác giả người Pháp."
"Đúng thế thật," Murchison lạnh lùng đồng tình. "Đúng thế thật. Mấy cô nhà Jessup thật tuyệt — họ sành sỏi làm sao!"
"Lão đang xỏ xiên cô ta kìa," Sissy khúc khích cười, thầm thề độc sẽ phải đọc cho bằng được sách của Daudet bằng chết thì thôi.
"Im ngay!" Giọng Split xì qua.
Với chất giọng tenor hơi khàn nhưng đầy vẻ đồng cảm ấm áp, lão Westlake đang cất tiếng hát bài, "Ôi, ước gì đôi ta cùng được đi chơi xuân!"
Sissy áp sát mắt vào khe cửa, còn Split đứng canh chừng bên cạnh liền thấy mặt con bé tròn xoe đỏ lựng lên vì phẫn nộ.
Nó thì thầm: "Gì thế?" rồi luồn lách thế nào mà cũng dán được một con mắt vào khe cửa.
"Nhìn kìa!" Sissy bực bội kêu lên.
Ngay chính giữa tầm mắt chúng là Kate, và đôi mắt lão Westlake đang đắm đuối dán chặt vào cô nàng trong lúc hát.
Sissy giận dữ tuyên bố: "Đúng là... không thèm chấp nổi cái thể loại này."
"Trông lão cứ như con bê ấy." Split nhe răng cười. Kate trông vô cùng xinh xắn trong chiếc váy bằng vải cashmere màu trắng thêu những nụ hồng đỏ — chiếc váy được may lại từ thùng hàng gửi từ Ireland tới, như Split đã thì thầm với Sissy, và vì thế nên theo con bé, cô xứng đáng được tha thứ; bởi vì khi người ta có một chiếc váy mới —
Sissy, con bé thực tế, khịt mũi không thèm tin. Có cái váy nào mà làm ảnh hưởng được đến nó cơ chứ?
Nó vừa nói vừa nhón chân lẻn đi dọc hành lang: "Nhưng rồi tao sẽ cho lão biết tay. Cứ chờ đấy mà xem!"
Split tì mũi vào khe cửa dán mắt theo dõi. Trận Tuyết Lở vừa hát xong lời một và bắt đầu sang lời hai thì Sissy xuất hiện trong phòng khách, dáng điệu vô cùng thùy mị nết na, len lỏi nép sau mấy chiếc ghế và làm lơ một cách lộ liễu đến mức ai nhìn vào cũng phải chú ý. Nó dừng lại bên ghế của chị Madigan, đặt một câu hỏi — mà Split thừa biết chẳng ăn nhập gì sất và hoàn toàn vô nghĩa — rồi nhận được câu trả lời bằng cái giọng xã giao của dì Anne: thứ âm thanh pha trộn giữa vẻ ngọt ngào và sự lơ đễnh cuống cuồng mà chẳng ai nhại giỏi hơn chính Sissy.
Rồi nó lùi lại, chậm rãi theo một đường vòng vèo đưa nó đứng sát rạt cạnh lão Westlake đúng khoảnh khắc lão vừa dứt lời ca. Chẳng nói chẳng rằng, nhưng với một bản năng duyên dáng nhằm giải tỏa sự ngượng ngùng bất chợt khi chỗ ngồi của người biểu diễn đã bị ai đó chiếm mất trong lúc hát, Cecilia liền kéo một chiếc ghế khác sát tường rồi dịch nó lại gần lão một chút.
Sự quan tâm nhỏ nhặt ấy được bày tỏ một cách quá đỗi tự nhiên, với vẻ ngây thơ đầy cuốn hút đến nỗi bà Pemberton — vốn luôn xiêu lòng trước mấy phép xã giao của trẻ nhỏ — suýt thì đem lòng yêu mến Sissy Madigan ngay khoảnh khắc đó. Nhìn sang Split ngoài hành lang, dán mắt vào khe cửa, chân nhón lên từng nhịp vì phấn khích chờ đợi, thì cũng thấy y chang như vậy. Bởi vì Sissy vừa ngọt ngào chọn đúng chiếc ghế bành Versailles cho lão Westlake ngồi. Và khi gã đàn ông to xác ấy ngã kịch sàn một cú đau điếng, lồm cồm đứng dậy với khuôn mặt đỏ lựng bối rối giữa đống đổ nát, thì Sissy đã chuồn ra đến hành lang từ bao giờ. Nó kịp chạy ra khe cửa để thấy Kate đang nhét vội chiếc khăn tay vào miệng rồi chuồn thẳng ra cửa sổ, đôi vai rung lên bần bật, trong khi chị Madigan hớt hơ hớt hải chạy vào ứng cứu.
Phải nhờ đến màn ngâm thơ bằng tiếng Ý của bà Forrest thì mới cướp đi được cái vẻ tự mãn của Sissy Madigan — vị bao công kiêm luôn đao phủ — sau vụ này. Tiếp đó, dì Anne ngâm bài "The Bairnies Cuddle Doon" một cách vô cùng cuốn hút như mọi khi, nhưng đậm chất Hibernian với cái phát âm gọn gàng khiến tiếng Anh-Ireland trở thành thứ ngôn ngữ hay nhất thế giới. Ngay sau đó, dì mỉm cười đón nhận những lời tán dương từ bà Forrest — người bảo rằng thế gian đã mất đi một người mẹ lý tưởng khi dì không sinh con.
Bên ngoài, hai kẻ yếm thế đứng nghe với vẻ mặt chán chường. Chúng cảm thấy cần phải tìm chút chất kích thích sau màn này, thế là rồng rắn kéo nhau xuống phòng ăn, nhờ thế mà thoát nạn nghe ông Garvan đọc tác phẩm "Bộ sưu tập của cha Phil". Nhưng khi Henrietta Bryne-Stivers cất tiếng đọc bài "Thổi đi, kèn ơi, thổi đi", chuyển đổi từ giọng nói thường sang giọng hát đồng ca với một sự thản nhiên đến mức trơ trẽn, thì đám giám khảo ngoài hành lang lại phải gánh chịu cái cú sốc xúc phạm mà sự mới mẻ giáng xuống đầu những kẻ quê mùa, hay nói cách khác là bộ óc trẻ con. Chúng liền tự tìm cách trả thù theo cách riêng, nhăn nhó làm trò, nhại lại từng tư thế mà cô giáo dạy môn Delsarte ở trường cô Jessup đã dạy Henrietta là duyên dáng. Đang lúc cao trào của cái lễ hội châm biếm ấy thì chúng bị Kate bắt quả tang, và cô nàng lập tức phì cười trước cái trò vui ngô nghê ngốc nghếch của hai đứa.
Lấy lại được hơi thở, Kate bảo: "Dì Anne đang tìm em đấy, Sissy."
Sissy liền dịu ngay mặt lại. Đời nào có chuyện nó bị bắt lên giường đi ngủ trước bữa tối chứ! Được làm bồi bàn chính là niềm hạnh phúc tột cùng của Sissy.
Split vừa chạy ù xuống phòng ăn vừa cười khúc khích: "Tại cái ghế bành Versiye fotoy chứ gì."
Sissy thì thầm với Kate: "Phải thế không chị?" Còn Kate thì lắc đầu trấn an, rồi vẫy tay ra hiệu cho nó bước vào. Cô chẳng thể trả lời bằng lời được, vì bác sĩ Murchison đang lên dây chiếc vĩ cầm ngọt ngào của ông, trong khi Maude Bryne-Stivers ngỏ ý đệm đàn piano cho ông.
Nhưng Murchison quá rành mấy thói đời và chiêu trò của chủng viện Jessup, qua thể hiện của cô học trò lòe loẹt nhất ở đó.
"Cảm ơn cô, cảm ơn cô Maude nhé, nhưng đây là một tiết mục vô cùng lỗi thời và đơn giản mà tôi sắp sửa trình bày thôi. Chỉ là những giai điệu tôi tự chơi cho chính mình nghe khi đã chán ngấy việc lắng nghe nhân loại than van về những nỗi đau bệnh tật — cái giống ích kỷ! Rồi tôi nhìn sâu vào cái ruột sạch trơn xinh xắn của chiếc đàn vĩ cầm, cái bộ máy thuần hậu chẳng một tì vết của nó, và lắng nghe những điều nó muốn kể... Cảm ơn cô lần nữa nhé, cô Maude; đây không phải là một chủ đề xứng tầm với ngón đàn rực rỡ của cô, mà như tôi đã nói, chỉ là một khúc vĩ cầm mộc mạc cổ xưa thôi. Tôi sẽ lo phần cổ xưa, còn con bé Sissy đây sẽ phụ trách phần đệm đơn giản, nếu nó chịu."
Có chuyện Sissy không chịu mới lạ! Nó hạnh phúc và kiêu hãnh đến nghẹt thở, quên bẵng đi cả việc phải giả vờ là mình không thích. Ngồi vào ghế, nó thả những ngón tay run rẩy xuống hợp âm mở đầu, trong khi chiếc vĩ cầm của vị bác sĩ già cất lên những giai điệu của bài "Kathleen Mavourneen", "Annie Laurie", "Những chiếc chuông xanh xứ Scotland", và "Rose Marie".
Sự đồng cảm không lời tồn tại giữa hai người giờ đây tuôn chảy từ chiếc vĩ cầm sang những ngón tay của Sissy, tạo nên một hòa âm đẹp đẽ chẳng kém gì hình ảnh cụ già và đứa trẻ hạnh phúc ngước nhìn ông. Sissy Madigan bỗng nhận ra rằng bác sĩ hiểu nó — gần như là thấu đáo; và dẫu vậy, nó vẫn chiếm một vị trí vô cùng độc đáo trong tim ông. Và con bé yêu thiết tha cái việc được yêu thương biết bao — cái con nhỏ giả trân nhà Madigan này, chuyên đi châm chọc giễu cợt mọi sự bày tỏ tình cảm. Giờ đây, một cảm giác hoàn toàn hòa hợp với thế giới ngập tràn trong nó; cái việc nó đang "làm màu" đã lùi tuốt tận đằng sau tâm thức, thì bỗng nhiên nó liếc mắt nhìn ra cửa hành lang.
Nó đã để hé cửa đằng sau lưng, đinh ninh rằng Kate sẽ đi theo vào. Nhưng rõ ràng là Kate đã không theo vào. Cô đang đứng trơ trọi ngoài ấy với anh chàng Garvan, hai tay quặt sau lưng, vóc dáng mảnh mai vươn thẳng dưới ngọn đèn treo đủng đỉnh giữa sảnh, cái đầu bướng bỉnh điểm những bím tóc tết vòng tròn xung quanh khi muốn ra điều ra dáng người lớn, đang ngước lên nhìn chủ nhân, trên từng đường nét khuôn mặt đều hằn lên nét lẳng lơ.
Sissy mím chặt môi — và nốt nhạc sai nhịp nó vừa đánh đã phá hỏng đoạn kết của bác sĩ. Rõ ràng là con bé Kate nhà này cần phải có người quản lý lại.
Quả thật là cần; thế nhưng chẳng ai có thể giúp Kate tự tìm lại chính mình ngoài bản thân cô và những kẻ mà cô đem ra thử nghiệm.
Kate là một đứa con nhà Madigan bướng bỉnh, say sưa với chén rượu đầu đời của một thứ niềm vui mới mẻ. Cô tiếc nuối giã từ những chiếc váy ngắn; và đang háo hức chuẩn bị làm cho chúng dài thêm nữa. Cô mang sự từng trải của hoàn cảnh không mẹ, thiếu vắng bóng cha, cộng thêm thứ sự chín ép tự nhiên của một đứa con gái thị trấn mỏ, và của một người chị cả đã bị chen lấn đẩy bật ra khỏi tuổi thơ bởi đàn em đông đúc phía sau. Thế nhưng, chất men lãng mạn vẫn giữ cho cô trẻ trung ngây thơ đến độ ngớ ngẩn. Cô có thói quen huênh hoang rằng mình đọc tất cả những gì bố cô đọc. (Ông Madigan, bị bủa vây bởi những bất hạnh ở một vùng đất đẹp như tranh vẽ, nơi mọi người đang sống những cuộc đời đậm chất điện ảnh, lại quay lưng với tất cả để tìm kiếm sự năng động mà những ngày tháng tẻ nhạt không có qua ngòi bút của đại văn hào Alexandre Dumas cha.) Qua đó, Kate muốn cho thấy một đứa nhà Madigan kiêu hãnh và phóng khoáng đến nhường nào; có lẽ cô cũng thầm mong rằng dăm chút — dăm chút xíu thôi — phóng túng gợi cảm của câu chữ sẽ lây sang mình. Và suốt thời gian ấy, cô hoàn toàn vô tội vã và đáng thương làm sao khi chẳng hề hay biết những câu chuyện phiêu lưu của lão nhà văn lãng mạn kia ngây vô hại đến thế nào khi được đọc qua bản dịch, dưới ánh sáng của sự thuần khiết và ngây thơ như của cô.
Nhưng Kate đanh đá lắm, lại vô cùng sắc sảo; cô cậy mình còn trẻ, lại cậy mình đã lớn. Cô là một đứa trẻ khi bạn mong cô ra dáng người phụ nữ, và là một phụ nữ ở nơi bạn tìm kiếm một đứa trẻ. Chẳng có giấc mơ lãng mạn nào đủ sức giữ chân cái tâm hồn lăng loàn của cô để nó chung thủy với một điều duy nhất — để thỏa mãn những hoài bão trong tim cô. Mỗi người đàn ông cô gặp đều là hoàng tử; thế nhưng anh ta vẫn cứ trơ trọi, nghèo nàn và tầm thường so với Người đàn ông đích thực sẽ xuất hiện. Phần trẻ con trong cô thì vụng về thô kệch, ngồi đó phán xét — với tư cách là một khán giả đầy hoài nghi và cay độc chẳng kém gì Sissy — chính những hy vọng mà phần phụ nữ trong cô vừa đánh thức. Trong mắt cô, ánh chớp lẳng lơ nối tiếp ngay sau sự mỉa mai ngây ngô vô hồn phủ nhận cái cảm xúc vừa mới sượt qua. Cô thích làm cho những kẻ ra vẻ ta đây phải tá hoả, thế nhưng cô lại chính là kẻ giả vờ ngớ ngẩn và ngây thơ nhất, bởi vì thuật ngữ của thói tục văn hoá đối với cô chẳng khác nào tiếng Hy Lạp. Cô kiêu ngạo đúng chất nhà Madigan, vừa táo bạo lại vừa hỗn xược. Một sinh thể hoàn toàn thiếu kiên nhẫn trước các khuôn phép, mang trong mình tinh chất hiệp sĩ của một cậu con trai, phơi bày sự chưa hoàn thiện của giới tính đối với người phụ nữ bị hiểu lầm — người mà với sự thuần khiết thô mộc của mình, chính cô là kẻ ít thấu hiểu nhất. Đó chính là Kate, ở tuổi mười lăm, đã sẵn sàng một mình đơn thương độc mã chiến đấu với những cỗ cối xay gió, với những vấn đề muôn thuở của nhân loại, với những định kiến non trẻ của thế giới; thiêu rụi sự cố chấp thành tro bụi trong ngọn lửa trắng của tuổi trẻ ngây thơ dũng cảm; cất cao tiếng nói mà những kẻ hèn nhát già dặn, khôn ngoan hơn chỉ dám thì thầm hoặc chôn giấu trong lồng ngực; không chịu thỏa hiệp; rạch ròi trắng đen; không biết tha thứ, đúng như cái sự thiếu kinh nghiệm tàn nhẫn của tuổi trẻ; sục sôi trước bất công và rạng ngời trước lẽ phải; thế nhưng những mâu thuẫn ấy lại được bọc trong một thân hình uyển chuyển đầy sức sống, một tâm hồn được gạn lọc bởi sự hài hước, và một trái tim ngọt ngào đến mức biến cô thành một Kẻ giả vờ đáng yêu không cưỡng lại nổi.
Giả vờ làm trẻ con để chọc tức dì Anne; giả vờ làm người lớn để làm đám em gái điên tiết; giả vờ làm thánh nữ, giả vờ làm tội nhân; giả vờ khinh bỉ thế gian, thế nhưng lại ngửa cổ nốc cạn những chén rượu ngọt ngào đầu tiên của quyền lực và trải nghiệm cá nhân; giả vờ ra điều đàn ông — bị dồn đến chân tường bởi cái sự nữ tính thái quá của Henrietta Bryne-Stivers; giả vờ nông nổi phẹt phè để làm cho mụ Pemberton cứng nhắc phải sốc; giả vờ làm một cô nàng mọt sách có niềm đam mê mãnh liệt với văn học nặng đô và hàn lâm; giả vờ làm một chiến binh Sparta phải thức dậy từ rạng đông và sau khi ngụp lặn trong dòng nước băng giá trên núi, sẽ leo lên máng xả nước cùng với mỗi con chó Newfoundland to lớn mang tên Don làm bạn; để rồi ở đó giả vờ mình là một người theo chủ nghĩa thẩm mỹ — kẻ mà trong lúc giao hòa một mình với thiên nhiên, bình minh sẽ hé lộ cho thấy những điều vô hình đối với thế giới dưới kia.
Nhưng rồi ngày của Hiện thực cũng tới. Chị Madigan đi vào tương lai, được sai khiến bởi tinh thần trách nhiệm của người dì, và mang nó trở về cùng mình. Nó dẫn thẳng họ đến văn phòng của Warren Pemberton, và cái thói Giả vờ bay biến đi như một cái bóng rụt rè trước ánh mặt trời khi Hiện thực nhìn cô qua đôi mắt lạnh lùng, tẻ ngắt của Pemberton.
"Cô Madigan, thưa ông Pemberton. Cháu gái tôi, Kate," người phụ nữ giới thiệu khi họ bước vào.
Gã đàn ông lùn tịt mặt đỏ tía tai, nhân vật quá ư chóp bu để mà phải đóng góp xã giao cho đời sống thị trấn, đang nhìn chị Madigan như thể hắn biết mình phải nhớ đã từng gặp cô. Dĩ nhiên là cô đang cần gì đó. Ai mà chẳng muốn xin xỏ gì từ Warren Pemberton — vị phó vương của Vua Sammy, kẻ nắm quyền kiểm soát các lợi ích khai mỏ và những đồn điền chính trị của hắn. Nhưng hắn sáng bừng mặt lên khi nghe câu cửa miệng quen thuộc, nhớ ra là đã từng nghe nó thốt ra từ đôi môi của cùng một người phụ nữ ấy, và lập tức xếp cô vào danh mục những đặc ân chính trị nhỏ nhặt.
"Tôi nhớ cô chứ, cô Madigan — đương nhiên rồi," hắn ngắc ngứ. "Nhớ cả cô bé nữa chứ. Người tình của Crosby phải không nhỉ?"
Kate đỏ bừng mặt, chết đứng người đi vì câu lăng mạ đó, và đôi mắt xám đen của cô lóe lên vẻ giận dữ đầy kiêu hãnh. Sau khi tốn bao công sức lên đồ theo kiểu chững chạc nhất để rồi bị nhầm thành con bé Sissy!
"Ơ kìa, ông Pemberton," chị Madigan hốt hoảng lên tiếng vì đứng gần nhân vật lớn, "đây là Kate, cô Madigan người mà — cho người mà —"
"Ồ, xin lỗi nhé." Pemberton ngồi xoa cằm, lặng lẽ chớp mắt nhìn cô Madigan — người mà vì cô ta mà người ta đã phải nhờ vả sức ảnh hưởng của hắn. Cô có cảm giác hắn đang đong đếm tuổi trẻ và sự thiếu kinh nghiệm của cô với thứ mà người ta vừa xin xỏ cho cô. Và máu nhà Madigan trong cô cuồng nộ trỗi dậy phản kháng; cô chỉ muốn dập tắt luôn những nghi ngờ của hắn bằng một câu trả lời bướng bỉnh trơ tráo để giải tỏa sự thiếu kiên nhẫn khi phải đứng vào một cái vỏ bọc giả tạo. Nhưng vẫn còn một con người Madigan khác trong cô cần phải tính đến, một con kẻ mới mẻ mà ở mặt sau của chiếc khiên lãng mạn sáng chói ấy, một thứ ý thức về nghĩa vụ đơn thuần, tẻ nhạt và lì lợm đang chậm rãi hiện hình rõ nét.
Dì của Kate khéo léo xen vào: "Kate thực ra rất thông minh đấy chứ, thưa ông Pemberton"; và cô cháu gái nghiến chặt hàm lại để cố kìm nén cơn bực dọc đang dâng lên. "Và xét ở nhiều mặt, con bé già dặn hơn nhiều so với tuổi. Nó sẽ tốt nghiệp thủ khoa năm nay đấy ạ; nó đứng đầu trong kỳ thi vừa qua, và thực tình, trong một gia đình có quá nhiều con gái thế này —"
"Vâng, vâng, tôi biết rồi," ngắt lời cô, gã lớn tiếng. "Cô đã kể cho tôi nghe hết rồi, và tôi —"
"Và ông đã có thời gian để nhận ra tôi là một sinh vật phi thường đến nhường nào và hoàn cảnh của chúng ta đáng thương ra sao chứ hả! Bộ tôi quá xuất chúng nên đành phí phạm vào việc đi dạy học chắc?" Giận dữ lướt qua giọng Kate. Cô nghe thấy tiếng hở môi vì kinh hãi của chị Madigan, và có thể mường tượng ra cái bộ mặt thừ ra chán nản như cá ươn của dì. Và cô thấy gã đàn ông lùn tít mặt đỏ tía tai đối diện giật nảy mình, cứ như thể có ai đó vừa ném một thứ tiếng nước ngoài vào cuộc phỏng vấn.
Hắn lờ đờ đáp: "Hả — gì cơ? Ồ, vâng." Ý tôi là — không. Mọi chuyện sẽ ổn — ổn cả thôi."
Chị Madigan chắp tay lại: "Ôi, thưa ông Pemberton, tôi biết cảm ơn ông thế nào đây!"
"Vâng; hôm qua tôi đã nói chuyện với Forrest rồi, và — và dĩ nhiên là Murchison cũng đồng ý," vị đại gia tiếp lời vẻ nghiêm nghị. "Nhưng hiện tại chưa có chỗ trống, nên họ sẽ sắp xếp để cử giáo viên dạy thay. Tôi nghe nói ở thành phố người ta vẫn làm thế. Và cô Cecilia đây sẽ —"
"Tên cháu là Kate, thưa ông Pemberton!"
"Và Kate vô cùng biết ơn." Chị Madigan ngẩn ngơ nhìn cô cháu gái; trông con bé chẳng có vẻ gì là biết ơn cả.
Pemberton bối rối lục tìm giấy tờ, lầm bầm: "Có gì đâu; có gì đâu nào. Tôi bận lắm —"
Kate đứng dậy, giọng run run: "Thế — thế là ông quá tốt rồi. Cháu — cháu rất cảm ơn ông." Cô chìa ra cho hắn một bàn tay lạnh ngắt đến tận đầu ngón. Bỗng nhiên cô cảm thấy mình vừa già đi, vừa non nớt biết bao, như bị đóng khung vĩnh viễn vào một cuộc sống ảm đạm, xám xịt, một cuộc đời bình lặng, bị trói buộc bởi những lề thói vụn vặt, và thật khốn khổ làm sao khi chẳng giống một đứa nhà Madigan chút nào cả!
Thế nhưng dòng máu nhà Madigan trong người Kate lại bừng sáng với một vẻ kiêu hãnh bất chấp khi tiếng gọi đầu tiên vang lên, đưa cô bước qua thềm cửa của cuộc đời mới. Cô rời khỏi lớp học của chính mình — nơi vai trò của cô cũng hợp rơ và vô lo vô nghĩ chẳng kém gì Sissy — với một vẻ quan trọng khiến đám bạn học phải thèm thuồng.
Chính thứ vỏ bọc ấy đã vực tinh thần cô dậy, kích thích cô, truyền cảm hứng để cô tiếp tục diễn tuồng ngay cả khi đã bỏ lại đám khán giả đằng sau. Và dẫu rằng khi bước chân vào phòng học vỡ lòng — nơi cô sẽ phụ trách trong một ngày — với cảm giác sợ hãi như bị ném vào bầy sư tử, cô vẫn đối diện với cái đám đông vô kỷ luật đang chực chờ nuốt chửng cô giáo dạy thay trẻ ranh bằng một tia nhìn lóe lên lời tuyên chiến từ đầu.
Và quả nhiên cô đã tạo được tiếng vang ngay từ phút mở màn, nhờ vào cô em gái kiêm học trò hiện tại của cô — Bessie, đứa lúc nào cũng đến lớp muộn.
Đối với Bep, việc nhìn thấy chính chị ruột mình ngồi ở vị trí quyền lực là một chuyện nực cười nhất trên đời, thế là khi cô nàng sinh đôi tóc vàng thong thả bước vào muộn như mọi khi, cô ta nhập bọn với đám học sinh coi cô giáo như con mồi. Bep định bụng sẽ cho Kate hiểu rõ một điều: nó là học sinh vỡ lòng trước rồi mới là người nhà Madigan sau; và cô giáo dạy thay đừng có mà mong nhận được sự nương tay nào từ nó chỉ vì cái lý do quan hệ ruột thịt đáng thương kia.
Thái độ của Bep đúng chất nhà Madigan tột độ; điểm trừ duy nhất là nó quên tính đến chuyện đối tượng nó đang đối đầu lại chính là một đứa nhà Madigan.
Cô giáo dạy thay cất giọng rõ ràng, cao vút và đầy trang trọng — tự thân nó đã đủ để cắt đứt mọi sợi dây tình thân: "Elizabeth Madigan, giấy xin phép đi học muộn của em đâu?"
Đôi mắt xanh của Bep chớp chớp. Đúng là gan lì hết chỗ nói khi Kate dám nói chuyện với nó bằng cái giọng ấy!
"Em có giấy nào đâu. Cô Walker có bao giờ —"
"Hôm nay cô Walker không đứng lớp," cô giáo dạy thay đáp bằng cái giọng kiên nhẫn mà những kẻ khôn ngoan dành cho kẻ đần độn. "Cô ấy ốm và tôi là giáo viên ở đây. Giấy phép của em đâu?"
Bep cảm thấy sự im lặng đang bao trùm lấy mình. Nó thấy cả lớp ngừng bặt mọi trò vui và công việc để dán mắt theo dõi màn tỷ thí giữa hai chị em nhà Madigan.
Nó hậm hực lên tiếng: "Ơ hay, chị thừa biết mà, Kate Madigan —"
Một tiếng chuông sắc lẹm vang lên trên bàn giáo viên cắt ngang lời Bep. "Nếu em có điều gì muốn thưa với tôi, trò nhỏ, hãy gọi tôi là cô Madigan."
Sự táo tợn ấy làm Bep câm họng. Gọi cái con nhỏ mảnh khảnh ấy là cô Madigan á? Mơ đi cưng!
Cô giáo dạy thay thản nhiên bước về phía bảng đen như thể vụ sinh tử này chỉ là một chuyện vặt vãnh giữa bộn bề công việc: "Em đi về nhà đi, Elizabeth, và mang lại đây cho tôi một tờ giấy xin phép đi học muộn."
Bep nghiến chặt hàm. Nó lầm bầm: "Chị thừa biết em phải chạy việc vặt cho dì Anne cơ mà; chính chị thấy em còn gì."
"Tôi bảo là giấy xin phép cơ mà."
"Em chịu chẳng kiếm đâu ra." Dù vậy Bep vẫn đứng dậy. Nó cảm thấy đất dưới chân đang sạt lở.
Cô giáo kiên quyết đáp: "Vậy thì tôi rất tiếc phải thông báo rằng hôm nay tôi không thể cho em ngồi trong lớp của tôi được đâu. Ra ngoài đi, Bessie... Nào các em, việc đầu tiên cần làm trong phép trừ là..."
Bessie lầm lũi bước lên lối đi giữa các dãy bàn hướng về phía cửa. Trước viễn cảnh bị trừng phạt kép — cả ở nhà lẫn ở trường — nó chẳng dám trái lệnh. Dù vậy ngọn lửa căm hờn vẫn sục sôi trong lòng. Nó bước ngang qua chỗ cô giáo đang đứng bên bảng điềm tĩnh giải thích quy trình "mượn nợ", và ý định coi cô là một kẻ xa lạ đáng ghét bỗng bị lung lay bởi khao khát muốn tung ra một đòn thù cá nhân cay độc của Bep.
Nó hạ giọng gầm gừ, nhầm lẫn từ ngữ một cách ngớ ngẩn hệt như mụ Partington phiên bản nhí trong cơn thịnh nộ: "Em có bị dại như chị đâu mà đòi hành hạ với chả báo hại. Rồi em sẽ cho chị biết tay!"
Một tia sáng cười cợt chẳng chính thống chút nào lóe lên trong mắt cô giáo dạy thay. Tay cầm phấn dừng lại đúng điệu sư phạm, cô nói rõ từng tiếng: "Ý em là 'hành động' chứ không phải 'hành hạ' đâu trò nhỏ ạ. Về tra cứu sự khác biệt trong từ điển đi, và nếu không hiểu thì cứ đến gặp tôi — sau khi em mang giấy phép đến, tôi sẽ giải thích cho mà nghe."
Rồi cuối cùng Bep cũng mang giấy phép đến. Gần một tiếng sau, cô giáo dạy thay với đôi má ửng hồng vì phấn khích nhưng giọng nói vẫn điềm tĩnh và đầy vẻ ra vẻ, nhìn thấy cánh cửa mở ra và một cánh tay chìa qua vẫy vẫy chiếc phong bì, trông chẳng khác gì một cột thu lôi có thể hút sạch cơn lốc giận dữ ra khỏi kẻ đang cầm nó.
Với vẻ nghiêm nghị thậm chí có phần khích lệ, cô Kate Madigan đọc bức thư cầu xin cô giáo rộng lượng bỏ qua lỗi đi học muộn của Elizabeth — cháu gái cô — do chính cô Anne Madigan viết. Cô cẩn thận xếp nó vào hồ sơ như một tín đồ cuồng tín của mớ thủ tục hành chính rườm rà, rồi tiếp tục bài giảng cho lớp vỡ lòng với một thái độ dửng dưng hoàn toàn đánh gục Bep.
Thế nhưng trong lớp vỡ lòng vẫn còn một đứa họ hàng nữa — Frances. Đứa nhỏ nhất nhà Madigan này được cho là đang thực hiện mấy công việc của trẻ mẫu giáo, pha chút thực tế nho nhỏ dưới hình thức học bảng chữ cái a-b-c.
Cô nàng này chẳng đời nào nghĩ đến chuyện chối bỏ cô giáo dạy thay cả. Ngược lại, nó cực kỳ tự hào về cái đặc quyền có họ hàng với giáo viên. Nó tì bàn tay bụ bẫm lên đầu gối của nhân vật khả kính ấy với tất cả vẻ tự nhiên thân mật khi cả lớp vỡ lòng quây quần bên cô, và mải mê chìm đắm trong ánh hào quang phản chiếu đến mức quên bẵng mất hai chữ cái trong bảng chữ cái mà nó đáng lẽ phải thuộc lòng.
Có một thứ mà chẳng đứa nhà Madigan nào — kể cả Kate — có thể giả vờ nổi: đó là sự kiên nhẫn; dù tài năng đến đâu thì cả lũ đều chào thua khoản này.
Cô giáo dạy thay phát cáu quên bố nó cả cái dáng điệu đường hoàng vừa thiết lập: "Là chữ 'B' đấy, Frank! Đọc đi 'B', 'B', cái đồ đần này!"
Khoảnh khắc kinh hoàng ấy khiến Frank nhận ra rằng việc quá thân thiết với giáo viên đôi khi cũng có mặt trái. Mắt nó ngấn lệ vì uất ức. Nó nức nở: "'B, B, cái đồ đần này!'"
Và một tiếng cười trong trẻo, lanh lảnh phát ra từ cô giáo dạy thay đã giáng đòn chí mạng phá nát kỷ luật của lớp vỡ lòng. Nói cho đúng phép tắc thì khi ông Garvan ghé thăm, lớp không hề ở trong "trạng thái ổn định".
Ôi, được thoát khỏi trường học, được chấm dứt ngày đầu tiên làm người lớn! Được thảnh thơi không ai dòm ngó, được tự do, được nhỏ bé và trẻ trung nếu mình thích! Được thả bộ lên đồi rồi dọc theo con phố chính, và rồi — ngay lúc chuẩn bị rẽ vào góc phố theo kiểu tẻ nhạt để leo lên cao hơn nữa — bỗng chạm mặt một gã đàn ông ăn bận lịch lãm đến mức bảnh chọe, diện đồ "lồng lộn" đến nỗi chẳng tay chơi cờ bạc nào trong thị trấn dám cạnh tranh. Thật là may mắn hết chỗ nói khi được giới thiệu với tay dandy này với tư cách là giáo viên lớp vỡ lòng ngay sáng hôm nay, lúc hắn được ông Garvan cho phép vào trường thông báo về những đặc quyền dành riêng cho học sinh tại "buổi biểu diễn ca vũ tạp kỹ cao cấp" ở Nhà hát Opera Lally. Giờ đây không còn bị trói buộc bởi sự rụt rè của công sở, và đã sẵn sàng nhặt lấy chiếc găng thách thức của ánh mắt lẳng lơ mà hắn ném xuống. Thế là, sau một thoáng chần chừ ngắn ngủi tựa chớp mắt — khi phần bản năng phụ nữ trong cô bóp nghẹt sự do dự của cả đứa trẻ lẫn cô giáo dạy thay — cô để cho gã ngoại quốc sặc sỡ ấy sánh bước đi bên mình suốt dọc con phố C. Và dẫu cho vỉa hè đang đông nghẹt người, vì cổ phiếu đang lên giá, người ta phải lách qua đám đông nêm chặt trước các văn phòng môi giới, thế nhưng giữa thanh thiên bạch nhật trước mặt dân thị trấn, cô vẫn vô tư tận hưởng sự ve vãn đầy trơ trẽn với gã đàn ông lộng lẫy, chói lọi và nịnh bợ này — một kẻ bất hảo ngoài vòng pháp luật, lại thêm cái nghề nghiệp đầy tiếng xấu lại càng làm cho sự cám dỗ trở nên ngọt ngào đến kỳ lạ!
Một tuần sau, Sissy thì thầm với cái giọng nghẹn ngào vì hổ thẹn: "Split này, Kate vừa đi dạo với một gã ca vũ đấy! Giờ chúng ta phải làm sao đây?"