Hải Nham: Sau đó em chuyển đến khu Phong Đài này sao?

Lữ Nguyệt Nguyệt: Vâng, điều kiện ở đây tốt, lại không có ai biết.

Hải Nham: Con trai em đâu?

Lữ Nguyệt Nguyệt: Em gửi thằng bé cho một bà cụ gần đây, mỗi buổi sáng em đều đến nhà bà cụ, cùng con trai chơi đùa một lúc.

Hải Nham: Anh cứ tưởng sáng nào em cũng bận rộn ra ngoài làm thêm một công việc khác chứ. Hèn chi mấy ngày liền không gặp được em.

Lữ Nguyệt Nguyệt: Mấy hôm trước đứa nhỏ bị ốm.

Hải Nham: Còn đồng nghiệp cũ của em, như đội trưởng Ngũ, Tiết Vũ gì đó, còn qua lại không?

Lữ Nguyệt Nguyệt: Không qua lại. Dạo trước vô tình gặp Lưu Bảo Hoa trên phố, anh ta thấy em thì kinh ngạc lắm, hỏi em đang phát tài ở đâu, em nói làm phục vụ ở hoàng cung dạ tổng hội, anh ta ngẩn người ra, cảm thấy em mà lại làm việc này thì đúng là hơi khó tin.

Hải Nham: Lữ Nguyệt Nguyệt, anh cũng thấy em bồi người ta uống rượu ở cái nơi dạ tổng hội như thế, rốt cuộc không phải là chuyện hay ho gì.

Lữ Nguyệt Nguyệt: Bây giờ không cho phép tiếp rượu nữa, công an cứ đến kiểm tra suốt. Khách ít đi, tiền boa cũng ít đi, cứ thế này nữa e rằng em đến tiền đi xe "mặt đá" cũng không trả nổi. Tiền đối với em quan trọng hơn người khác rất nhiều. Hải Nham, anh có biết lúc em làm lễ tân ở nhà hàng kia, nhận được tháng lương đầu tiên thì đi đâu không?

Hải Nham: Đi đâu thế?

Lữ Nguyệt Nguyệt: Em đến Đại khách sạn Á Châu. Em ngồi suốt một buổi chiều trong "Hồng Kông tửu lang" ở tầng một của khách sạn. Cũng ngồi ở chỗ cạnh cửa sổ, ngồi ở chỗ em và Phan Tiểu Vĩ lần đầu tiên ngồi đối diện nhau, cũng gọi một ly cà phê.

Hải Nham: Em muốn tìm kiếm điều gì, hay chỉ đơn thuần là vì hoài niệm?

Lữ Nguyệt Nguyệt: Hoài niệm đối với em, chỉ có thể là một sự sám hối, nước mắt tuôn rơi mà không thành tiếng, chỉ có thể như vậy.

Hải Nham: Sám hối với ai, Phan Tiểu Vĩ sao?

Lữ Nguyệt Nguyệt: Phan Tiểu Vĩ, đội trưởng Ngũ, Tiết Vũ, tổ chức của em, mẹ em, em có lỗi với tất cả mọi người, vì sự ấu trĩ và cả sự bồng bột của mình.

Ngồi trước cửa sổ tửu lang này, nhìn ly cà phê đậm đặc trước mặt. Ly cà phê này và tất cả mọi thứ trên bàn trà giống như một bức tranh tĩnh vật, khiến người ta tỉnh táo. Lúc này em mới mơ hồ nhìn rõ sự nhát gan và nông cạn trong linh hồn và tính cách của mình, sao mà dễ bị cám dỗ thế, lại cũng sao mà dễ thất vọng thế. Có lẽ bắt đầu từ năm mười sáu tuổi khi bị cuốn vào vụ bê bối đó, em đã hình thành bản năng tự bảo vệ mình, một cách quả quyết, lạnh lùng, không chút đắn đo do dự để bảo vệ bản thân, mà không màng đến việc có làm tổn thương người khác hay không.

Thế là Phan Tiểu Vĩ và em thành một đôi oan gia ngõ hẹp, anh ấy cũng chìm đắm trong ảo tưởng và dễ thất vọng, là một người vui buồn giấu ở trong lòng và hiện ra ngoài nét mặt. Khi ảo tưởng nuôi dưỡng anh ấy, anh ấy tràn trề sức sống thanh xuân và đầy động lực; khi ảo tưởng tan vỡ, tâm hồn liền héo mòn, nản lòng tuyệt vọng.

Bi kịch của chúng ta nằm ở chỗ đều xem đối phương là ảo tưởng của chính mình. Chúng ta vô tình phớt lờ một nhận thức rằng: con người cũng giống như cây cối, cũng phải lớn lên từng nhánh từng cành, mà chúng ta lại đều xem đối phương là bức tượng cố định, cho nên vừa không dung nạp được khuyết điểm của đối phương, lại vừa khiến bản thân trở nên nhạy cảm thần kinh, lúc nào cũng toàn tâm toàn ý chờ đợi có được sinh mệnh của mình từ đối phương. Thế là, khi đối phương cho chúng ta một chút tình yêu hay sự vô tình, sự ấm áp hay lạnh lùng, đều có thể ép chúng ta muốn sống hay muốn chết, rơi vào điên cuồng!

Thế là, liền có trò chơi giống như trẻ con này và cái kết cục hoang đường của nó.

Hải Nham: Nguyệt Nguyệt, bây giờ em có thể kiểm điểm phản tỉnh như thế, thì coi như đã có cơ sở để bắt đầu lại từ đầu, đây chính là quá trình trưởng thành của con người. Về cái kết của toàn bộ câu chuyện, em còn có điều gì muốn giãi bày nữa không?

Lữ Nguyệt Nguyệt: Hết rồi. Biết đâu em lại làm một chuyện ngốc nghếch, lỡ như anh thất hứa đem câu chuyện này xuất bản, thậm chí bán thẳng nó cho công an, để họ biết sự thật năm xưa em và Phan Tiểu Vĩ bỏ trốn, để họ bắt em làm kẻ phản bội thì sao. Mặc dù em đã từ chức được hai năm rồi, không hiểu sao em cứ có dự cảm chuyện này vẫn chưa kết thúc!

Hải Nham: Bây giờ đi tố cáo em nữa, đối với nhà nước và xã hội hình như cũng không còn ý nghĩa thực tế gì lớn. Anh chỉ hy vọng em có thể xốc lại tinh thần, trải nghiệm thất bại của em có thể khiến em thu hoạch được nhiều dưỡng chất nhân sinh hơn những người cùng trang lứa. Một con người trải qua trắc trở và đau khổ, thường sẽ sản sinh ra sự giác ngộ tương đương, nói đâu tương lai em nhờ vậy mà trở thành một người rất có phẩm chất.

Lữ Nguyệt Nguyệt: Bây giờ em chưa từng ảo tưởng tương lai sẽ ra sao, nhiệm vụ lớn nhất, niềm vui lớn nhất của em sau này, chính là nuôi dạy con trai lớn khôn. Theo ý nguyện của mẹ em, con trai mang họ Lữ. Nhưng sau này nhất định em sẽ nói cho nó biết, bố nó là ai. Nó là đứa con trai mà Phan Tiểu Vĩ từng hy vọng có được. Em quyết định dùng cả cuộc đời mình dốc toàn lực để yêu thương, để đổi lấy sự tha thiết thấu hiểu của nó dành cho mối tình của bố mẹ nó. Điều duy nhất em lo lắng bây giờ, chính là con trai em, ngàn vạn lần đừng vướng vào cái vận rủi đứt đoạn đời này qua đời khác của nhà họ Lữ chúng em. Em nhớ mình từng nói em hay gặp một ác mộng giống nhau: em ở trong một chiếc xe, ôm một đứa trẻ, đứa trẻ là Phan Tiểu Vĩ đưa cho em, anh ấy đưa đứa trẻ cho em xong là bỏ đi không lời từ biệt, mặc cho một tên sát thủ mặt ác đẩy em vào chỗ chết... Bây giờ em cứ nghĩ đứa trẻ đó không lẽ chính là con trai em sao?

Hải Nham: Chuyện nằm mơ thì các nhà khoa học đã giải thích từ lâu rồi, em đừng mê tín quá.

Lữ Nguyệt Nguyệt: Cầu trời đúng như người ta nói, giấc mơ đều là ngược lại.

Vĩ thanh

Cuộc phỏng vấn Lữ Nguyệt Nguyệt của tôi, kéo dài hai tháng, tổng cộng hai mươi sáu lần, đầu đuôi ngọn nguồn của vụ án cây vĩ cầm, đại khái đã sáng tỏ.

Phần lớn các buổi phỏng vấn diễn ra trong căn phòng trọ tồi tàn lạnh lẽo của Lữ Nguyệt Nguyệt, thỉnh thoảng cũng tìm một quán trà quán rượu thanh vắng, vừa uống vừa trò chuyện. Tôi đã ghi chép chi tiết những lời kể của Lữ Nguyệt Nguyệt, lúc sao chép lại những bản ghi chép này, tiện tay trau chuốt và sắp xếp lại câu chữ cho phù hợp. Tôi dùng một chiếc túi đựng tài liệu bằng giấy da bò dày cộp đựng đùm ruột những ghi chép phỏng vấn đã được sắp xếp gọn gàng, rồi khóa chặt vào ngăn kéo đúng như lời hứa.

Cả mùa xuân tôi bận rộn tối mày tối mặt, không còn liên lạc với Lữ Nguyệt Nguyệt nữa, thậm chí ngay cả câu chuyện từng khiến tôi cảm khái một thời này, cũng dần dần bị lãng quên. Vào một dịp cuối tuần giáp lễ mùng Một tháng Năm, tôi đến Viện Hàn lâm Khoa học để phỏng vấn một vị ủy viên hội đồng khoa học, lúc về nhà mẹ đưa cho tôi một mẩu giấy, trên đó viết một chữ "Lữ" và một dãy số điện thoại, mẹ hỏi tôi người gọi điện đến là tiểu thư họ Lữ nào, quen bao lâu rồi, làm công việc gì. Do tôi lớn tuổi chưa kết hôn, bạn gái lại không ít, thế nên mẹ mang theo thái độ vừa quan tâm vừa thành quen thong thả truy vấn. Tôi đành phải gọi điện cho Lữ Nguyệt Nguyệt ngay trước mặt mẹ, khách sáo trò chuyện với cô ấy một cách rất bình thường, hơn nữa còn đặc biệt hỏi thăm sức khỏe con trai cô ấy ra sao, coi như lời giải thích với mẹ.

Lữ Nguyệt Nguyệt hẹn gặp tôi qua điện thoại. Tôi hỏi cô ấy có chuyện gì không, cô ấy bảo có chuyện. Tôi hỏi có gấp không? Cô ấy bảo gấp. Tôi hỏi là chuyện tốt hay chuyện xấu, cô ấy bảo tốt nhất gặp rồi nói.

Thế là hẹn gặp vào ngày hôm sau.

Hôm sau là chủ nhật, mười giờ sáng, chúng tôi hẹn gặp ở cửa hàng đồ ăn nhanh McDonald's ở Vương Phủ Tỉnh. Vì chưa đến giờ ăn cơm, trong cửa hàng đồ ăn nhanh không quá đông người, chúng tôi tìm một góc ở tầng hai ngồi đối diện nhau, mỗi người uống một cốc sữa lắc lạnh. Lữ Nguyệt Nguyệt mời.

Tôi hỏi cô ấy: "Em vẫn làm ở hoàng cung dạ tổng hội chứ?"

Cô ấy nói: "Vẫn làm, nhưng gần đây em muốn xin nghỉ rồi."

Tôi hỏi: "Tại sao, muốn đổi công việc khác à?"

Cô ấy ấp úng lên tiếng: "Em chỉ muốn bàn với anh chuyện này thôi, em có khả năng, nói thế nào nhỉ, có khả năng phải đi Hồng Kông rồi."

Đối với người khác, đi Hồng Kông có lẽ không phải là chuyện gì to tát, nhưng đối với Lữ Nguyệt Nguyệt mà nói, quả thực khiến người ta giật mình và đáng để ngẫm nghĩ sâu xa. Tôi hỏi:

"Gần đây em có quen một người Hồng Kông nào à?"

"Nói thế nào nhỉ, hai hôm trước có một người từ Hồng Kông đến, không biết dò hỏi thế nào lại tìm được đến hoàng cung dạ tổng hội, nói muốn hẹn em ra ngoài nói chuyện, lúc đầu em còn tưởng là một tên sắc lang ong bướm nào chứ. Nào ngờ hắn lấy ra một tấm ảnh, em nhìn, hóa ra lại chính là ảnh của Phan Tiểu Vĩ, em sợ phát hoảng, suýt chút nữa thì luống cuống tay chân không biết phải làm sao. Người đó tự xưng là luật sư, là nhận sự ủy thác của mẹ Phan Tiểu Vĩ để đến tìm em, hơn nữa hắn còn biết rất rõ việc em có một đứa con trai."

Nói đến đây, tôi dường như đã hiểu rõ nguyên do Lữ Nguyệt Nguyệt đột ngột hẹn gặp mình, điều này thực sự khiến tôi bất ngờ và cảm thấy phấn khích, bởi vì vị khách không mời mà đến từ Hồng Kông này, không nghi ngờ gì nữa chính là một bước tiến triển bất ngờ và phần tiếp theo vô cùng đặc sắc của câu chuyện cây vĩ cầm, tôi với sự hứng thú tột cùng liền hỏi:

"Người đó muốn đưa em đi Hồng Kông à?"

"Đúng vậy, anh ta nói sẽ nhanh chóng làm xong mọi thủ tục đi Hồng Kông một chiều cho mẹ con em."

"Vậy em định đi chứ?"

Lữ Nguyệt Nguyệt ngập ngừng nhìn tôi, dò xét nói: "Em muốn... muốn anh giúp em hiến kế."

"Em đã nói với mẹ chưa?"

"Chưa, bà nhất định sẽ phản đối."

"Vị luật sư Hồng Kông đó nói thế nào, là mẹ của Phan Tiểu Vĩ muốn em đi à?"

"Đúng vậy, nhà họ Phan muốn con trai em, nhà họ Phan chết sạch cả rồi, có thể nói, con trai em là huyết thống đời sau duy nhất có thể kế thừa họ tộc nhà họ Phan."

"Vậy còn bọn họ đối với em thì sao, bọn họ nhìn nhận em thế nào."

"Bọn họ bảo mẹ con em cùng đến Hồng Kông định cư, họ thừa nhận em là mẹ của đứa bé."

Trên khuôn mặt Lữ Nguyệt Nguyệt vô tình lộ ra một tia đắc ý khó lòng che giấu. Sự triệu hồi đột ngột phát ra từ Hồng Kông này, rõ ràng đã khiến cô ấy vô cùng động lòng. Tôi nghĩ dù thế nào mình cũng nên dội một gáo nước lạnh rồi.

"Nguyệt Nguyệt, nếu như lúc đầu em đi theo Phan Tiểu Vĩ đến Hồng Kông hay nơi xa lạ nào khác, anh còn thấy em ít ra có người thân có chỗ dựa, thế nhưng bây giờ em phải đi một mình, đất khách quê người, trơ trọi không một bóng người thân, em không sợ bị lừa gạt hay sao?"

"Bây giờ con trai em chính là chỗ dựa của em." Lữ Nguyệt Nguyệt ra vẻ vô cùng chắc chắn nói. "Mẹ của Phan Tiểu Vĩ chính là bà nội ruột của thằng bé, em nghĩ bà cụ đó chắc chắn sẽ dung nạp hai mẹ con em, nếu không thì tại sao bà ấy lại trăm phương 10 kế tìm em chứ?"

Tôi cười lạnh: "Cô ta có lẽ còn chưa biết, em phải chịu trách nhiệm về cái chết của hai người con trai của cô ta."

"Bà ấy sẽ không biết đâu. Em có hỏi vị luật sư đó rồi, anh ta nói lão phu nhân chỉ biết con trai út của bà ấy từng quen một cô gái ở Bắc Kinh, từng muốn đưa cô gái đó về nhà 'kết tóc se tơ', sau đó cậu ấy chết, để lại cho cô gái đó giọt máu trong bụng."

"Có lẽ anh không nên khuyên em, Nguyệt Nguyệt, mặc dù công việc hiện tại của em ở Bắc Kinh quả thực cũng không phải là kế lâu dài, thế nhưng chuyện này quá đột ngột, hơn nữa anh cứ cảm thấy em đi nương tựa nhà họ Phan quả thực là chuyện khó tin..."

Lữ Nguyệt Nguyệt cúi đầu xuống: "Hải Nham, anh có biết em mong mỏi con trai em và mẹ em đều có cuộc sống tốt đẹp biết bao nhiêu không, thế nhưng một người như em ở Bắc Kinh, phải giãy giụa bao nhiêu năm mới có được căn nhà của riêng mình, có hộ khẩu chính thức, có một công việc ổn định chứ? Em không muốn lấy chồng nữa, không muốn lấy đại gia nuôi mình nữa, thế nhưng chỉ dựa vào một mình em, đến ngày tháng nào mới là ngày ngoi lên được đây?"

Tôi á khẩu không trả lời được, quả thực, mỗi người đều phải đối mặt với vấn đề của chính mình, đều có hoàn cảnh và kỳ vọng vào tương lai khác nhau. Tôi đành gật đầu, nói:

"Anh hiểu, nếu em đã quyết định rồi, anh chúc em may mắn."

Cô ấy cười một tiếng, nụ cười vô cùng cay đắng: "Cảm ơn anh, Hải Nham, chuyện này ngoài anh ra, em không thể bàn bạc với bất kỳ ai."

Tôi đáp lại bằng sự biết ơn: "Hiếm có việc em tin tưởng anh như vậy."

Cô ấy nói: "Thật đấy, em không hiểu sao lại tin tưởng anh như vậy, đem tất cả mọi chuyện kể hết cho anh không sót thứ gì, cho nên em cảm thấy bây giờ em có tư cách cầu xin anh đồng ý với em một chuyện."

"Chuyện gì, em nói đi."

"Anh có thể thề là trong suốt cuộc đời của mẹ con em, tuyệt đối không tiết lộ câu chuyện mà em kể cho anh nghe với bất kỳ ai không?"

"Đương nhiên, chúng ta chẳng phải đã có giao ước từ lâu rồi sao?"

"Anh có thể thề lại lần nữa không? Anh biết đấy nếu người nhà họ Phan mà biết những chuyện này, em tiêu đời luôn, em không sống nổi nữa đâu. Có thể nói, anh đang nắm giữ sinh mạng của em đấy."

Lúc này tôi mới hoàn toàn hiểu rõ mục đích thực sự mà cô ấy hẹn tôi ra hôm nay, tôi vội vàng bày tỏ thái độ:

"Anh thề, chỉ cần em còn sống, con trai em còn sống, anh tuyệt đối không xuất bản câu chuyện này."

"Lấy nhân cách của anh ra mà thề."

Lữ Nguyệt Nguyệt truy cùng giết tận, trong lòng tôi mơ hồ có chút phản cảm, nhưng tôi vẫn cam kết: "Anh lấy nhân cách ra để thề."

Lữ Nguyệt Nguyệt trút được gánh nặng nhẹ nhõm nói cảm ơn anh nhé, Hải Nham.

Hôm đó chia tay ở "McDonald's", trong lòng tôi cảm giác vô cùng khó tả, không nói rõ được là nên cảm thấy mừng cho cô ấy hay bất hạnh, hoặc giả, đơn thuần chỉ là một nỗi lo lắng. Chẳng lẽ cô ấy không biết nhà họ Phan là một gia đình như thế nào hay sao?

Có lẽ tiền tài thực sự có thể thông thần, những viên đạn bạc của nhà họ Phan dường như có hiệu quả chẳng kém gì đạn thật của họ. Chưa đầy một tháng sau buổi gặp mặt này, đại khái là vào một ngày cuối tháng Năm, tôi lại nhận được điện thoại của Lữ Nguyệt Nguyệt, cô ấy thông báo với tôi mọi thủ tục để hai mẹ con đi Hồng Kông đều đã làm xong xuôi, thậm chí vé máy bay khởi hành cũng đã đặt xong. Cô ấy hỏi tôi đến lúc đó có thể ra sân bay tiễn cô ấy không, tôi đã đồng ý.

Ở sân bay tôi đã nhìn thấy con trai của cô ấy, Lữ Niệm Vĩ hơn một tuổi vẫn được ôm trong lòng mẹ, khuôn mặt vô cùng đáng yêu và e thẹn, trông giống như con gái, rất ngoan. Có thể khẳng định bà nội của thằng bé vừa nhìn thấy chắc chắn sẽ yêu ngay.

Lữ Nguyệt Nguyệt trong tay chỉ mang theo một chiếc hành lý rất đơn giản, cô ấy bảo với tôi đã vứt bỏ hoặc đem cho hết mọi thứ rồi, lời nói sắc thái không hề che giấu quyết tâm liều mạng một đi không trở lại.

Cô ấy cười nói với tôi rằng, kể từ khi cô ấy cùng Phan Tiểu Vĩ lên cái "con tàu giặc" lượn vòng ở khu vui chơi Thạch Cảnh Sơn đó thì đã được định sẵn là không xuống được nữa rồi. Cô ấy bảo trước đây cô ấy thích Bắc Kinh biết bao, thành phố này từng chứa đựng ước mơ và chỗ gá gắm của cô ấy, thế nhưng bây giờ cô ấy đã chán ngấy mọi thứ ở đây rồi.

Tôi còn gặp vị luật sư người Hồng Kông có vẻ ngoài bình thường đó, đầu tóc chải chuốt gọn gàng ăn mặc tây trang lịch sự, đang chuẩn bị đi cùng chuyến bay với Lữ Nguyệt Nguyệt. Lữ Nguyệt Nguyệt giới thiệu với anh ta rằng tôi là anh họ của cô ấy, là một nhà báo nổi tiếng quen biết rất nhiều yếu nhân ở đại lục. Tôi hiểu cô ấy mượn điều đó để khoe khoang có lẽ hoàn toàn xuất phát từ sự tự vệ.

Vị luật sư đó phong độ tầm thường, nhưng tấm danh thiếp đưa ra lại chi chít những chức danh. Sau khi chào hỏi đơn giản xong họ liền cùng nhau đi vào kiểm tra hành lý nhận thẻ lên máy bay, tôi bị chặn lại ở bên ngoài sảnh đợi sân bay.

Nhìn bóng lưng không ngoảnh đầu lại của Lữ Nguyệt Nguyệt, lòng tôin trăm mối ngổn ngang, nghĩ cô ấy rốt cuộc vẫn chỉ là một người phụ nữ ngốc nghếch chưa sự đời thôi mà, lúc trước chẳng qua chỉ bị sự trong sáng của một thiếu niên làm cho mê muội, diễn một vở kịch bỏ nhà ra đi hoang đường. Thế nhưng ngày hôm nay, cô ấy đi theo vị luật sư có vẻ ngoài tầm thường này ngồi máy bay danh chính ngôn thuận rời xa quê hương, đi thủ tiết thay cho nhà họ Phan, nối dõi tông đường cho họ Phan, lần này thì đúng thật là gả vào xã hội đen rồi!

Tôi chỉ có thể chúc cô ấy vạn sự như ý.

Một tháng sau vào một đêm khuya, tôi bất ngờ nhận được cuộc gọi đường dài từ Hồng Kông do Lữ Nguyệt Nguyệt gọi tới, giọng nói của cô ấy nghe có vẻ vẫn khá vui vẻ. Cô ấy thông báo với tôi mẹ con cô ấy bình an vô sự. Lão phu nhân rất thích con trai cô ấy, thái độ đối với cô ấy cũng coi như tạm ổn. Cô ấy bảo bây giờ coi như đã ổn định lại rồi, hiện tại không vội ra ngoài làm việc, mỗi ngày chủ yếu là chăm con và ôn tập tiếng Anh. Cô ấy bảo ở Hồng Kông mà không biết tiếng Anh thì không thể sinh sống nổi trong đám người giàu có, sẽ không ai thèm coi trọng mình. Cô ấy còn nói với tôi cô ấy dự định qua một thời gian nữa sẽ quay về đại lục một chuyến, đón mẹ sang đó.

Xem ra cô ấy đã đứng vững chân rồi, nếu không thì tuyệt đối sẽ không bắt đầu lên kế hoạch đoàn tụ với mẹ. Tôi hỏi: "Thế mẹ lão phu nhân nhà họ Phan có muốn ở cùng mẹ em không?"

Cô ấy tự tin trả lời: "Em tìm chỗ khác cho mẹ em ở, hiện tại em chu cấp tiền ăn ở cho mẹ em thì vẫn không thành vấn đề."

Tôi cười nói: "Bây giờ em cũng coi như là người có tiền rồi nhỉ?"

Cô ấy cũng cười: "Em á? Không chết đói là được rồi. Nói cho anh biết, bà cụ đó, chính là bà nội của Niệm Vĩ ấy, mới là đại phú bà chính hiệu đấy. Thế nhưng người giàu có thực sự ngược lại chưa bao giờ phô trương, chồng chết nhiều năm rồi, bà ấy cũng chưa từng có ý định tái giá, càng không tìm cậu thanh niên nào làm người đại diện cho mình cả, khì khì khì!"

Cúp điện thoại xong, xung quanh yên tĩnh lạ thường, tiếng cười của Lữ Nguyệt Nguyệt vẫn còn vương vấn trong căn phòng tối mịt. Tôi nghĩ, mỗi người có một số phận, có người sinh ra đã giàu sang phú quý, có người sinh ra đã nghèo hèn, Lữ Nguyệt Nguyệt được định sẵn là mẹ quý nhờ con. Thế nhưng, nếu nói một cách cay nghiệt rằng, vinh hoa cơm áo hiện tại của cô ấy, chẳng qua chỉ là cái giá phải trả cho việc thủ tiết sống góa chồng, hơn nữa nói không chừng cái cảnh góa chồng sống dở chết dở này, cũng chưa chắc đã tính là đường hoàng cưới hỏi đàng hoàng nữa, vậy thì đối với một người phụ nữ trẻ tuổi có trình độ văn hóa không hề thấp mà nói, rốt cuộc là hạnh phúc, hay là bất hạnh?

Có lẽ, tiền bạc, thời trang, sự hư vinh và con cái, đối với phụ nữ mà nói, chính là hạnh phúc. Đối với phụ nữ mà nói, ngoài những thứ này ra còn có gì nữa chứ?

Vào lúc mùa hè sắp kết quả, Lữ Nguyệt Nguyệt quả nhiên đã quay về, cô ấy gọi điện từ khách sạn Kempinski, hẹn tôi đến khách sạn ăn bữa tối, nói là muốn mời tôi ăn món Đức.

Nhà hàng Đức của khách sạn Kempinski không lớn, nhưng lại có sự quý phái lộng lẫy giống như cung điện châu Âu, trong suốt thời gian bữa tối trong nhà hàng chỉ có hai vị khách là chúng tôi. Lữ Nguyệt Nguyệt bây giờ cũng đã tô son trát phấn đậm dẫm rồi, nhưng lại không hề quá lố, trên khuôn mặt đã qua chăm chút trang điểm chuyên nghiệp đó, càng làm nổi bật vẻ đẹp hút hồn, chỉ là bộ váy liền thân màu trắng giống như lụa là kia, trông bồng bềnh hơi rườm rà, cô ấy bảo đây là kiểu dáng thịnh hành nhất ở Hồng Kông năm nay, logo trên bộ quần áo này, cũng là thương hiệu thời trang nữ cao cấp nhất thế giới hiện nay.

"Bây giờ em chỉ dùng nhãn hiệu này thôi." Cô ấy thản nhiên khoe với tôi chiếc túi xách bằng da và đôi khuyên tai lấp lánh ánh vàng của mình, đều là logo hai chữ C lồng ngược vào nhau, trông hơi giống chữ X. Tôi hỏi cô ấy nhãn hiệu này có phải gần giống cái túi xách mà năm xưa Phan Tiểu Vĩ mua cho cô ấy ở Trung Tâm Mua Sắm Settee không, cô ấy bảo không giống, nhãn hiệu đó là hai chữ cái C và D, cũng coi như là thương hiệu đỉnh cao rồi. Cô ấy lại dùng tiếng Anh và tiếng Pháp kể tên mấy nhãn hiệu mà tôi chưa từng nghe thấy bao giờ, hỏi tôi bây giờ đại lục có bán không, tôi đầy vẻ hổ thẹn nói không chú ý đến phương diện này, thực sự là kém cỏi hiểu biết nông cạn.

Lữ Nguyệt Nguyệt cười bảo với tôi, lúc nãy cô ấy chờ tôi ở sảnh khách sạn, có một đại gia ở Bắc Kinh tưởng cô ấy là gái bán hoa đi làm ăn thế giới, ra điều ta đây lịch sự ra bắt chuyện, "Anh ta cũng chẳng thèm nhìn cái 'bộ cánh' này của tôi, là loại đàn bà đê tiện nào mặc nổi chắc? Thật là vô văn hóa. Ở Hồng Kông, người ta chỉ cần nhìn lướt qua nhãn hiệu trên người chị là biết ngay thân phận rồi, sẽ không đến chuốc lấy sự bẽ mặt đâu."

Lữ Nguyệt Nguyệt lúc này, tuy chưa giàu sụ quấn thân nhưng cũng đã lấp lánh châu báu, ngay cả động tác ăn món Tây cũng toát lên sự thành thạo từng trải, không những tuyệt đối sành sỏi, mà còn ra dáng phong thái đại gia. Cô ấy hỏi tôi có uống rượu không, tôi bảo không cần cảm ơn. Cô ấy tự gọi cho mình một ly rượu vang đỏ, chầm chậm nhấp môi, món ăn được dọn lên chỉ dùng dao dĩa động đậy qua loa một hai lần, chứ không ăn nhiều.

"Em vốn dĩ muốn ở Đại khách sạn Á Châu, muốn ở ngay căn phòng suite số 904 mà Phan Tiểu Vĩ từng ở." Cô ấy nói: "Nhưng cơ sở vật chất trông trẻ ở đó không tốt, không giống như khách sạn này có hẳn một nhà trẻ chuyên dụng, có đồ chơi chuyên dụng, còn có giáo viên tiếng Anh rất giỏi. Con em từ nhỏ đã phải bắt nó nói tiếng Anh."

"Em đưa con theo à?" Tôi hỏi.

"Vâng. Nhưng nó còn quá nhỏ, mang nó ra ngoài rất bất tiện, cho nên em vẫn ở đây luôn, có người trông con thì em đỡ bao nhiêu việc."

"Em chẳng phải chuyên đi đón mẹ cơ mà, sao cứ nhất định phải dẫn theo cả con làm gì?"

"Con thì em bắt buộc phải mang theo bên người, ở Hồng Kông cũng vậy, em chưa bao giờ để nó rời xa em."

Nhìn thấy cô ấy có thể ở lại loại khách sạn cấp bậc này, nhìn thấy "bộ cánh" đủ để khoe phú quý này của cô ấy, tôi không kìm được mà cảm thán một câu:

"Nguyện vọng cả đời của mẹ em, nguyện vọng của bà đối với em, cuối cùng cũng để bà nhìn thấy rồi."

Lữ Nguyệt Nguyệt nhìn ly rượu, hồi lâu mới cười khổ một tiếng, "Nhưng mẹ em không chịu đi cùng em."

"Em đã gặp bà ấy rồi à?"

"Em vừa ở Đông Bắc về, khuyên mẹ em ba ngày trời, bà nhất định không chịu đi theo em. Điều kiện ở chỗ quê nhà chúng ta lại quá kém, em không ở lâu được, em sợ Vĩ Vĩ sẽ bị ốm."

"Sao mẹ em lại không chịu đi?"

"Anh biết đấy, người lớn tuổi không muốn tìm một nơi xa lạ khác để ở đâu. Hơn nữa, nói thật là em cũng không giấu anh, nhà họ Phan bọn họ quả thực rất phức tạp, lão phu nhân hiện tại đối với em còn tạm ổn, nhưng chị chồng và anh rể của Tiểu Vĩ lại cực kỳ khó chịu với em, bọn họ không dám chọc giận lão phu nhân, nhưng lão phu nhân cũng chẳng quản chuyện gì, hai anh em nhà họ Phan đều không còn nữa, hiện tại chuyện trong công ty là anh rể chị ấy quyết định."

"Em có chọc ghẹo gì bọn họ đâu, sao bọn họ lại cứ khó chịu với em chứ?"

"Anh không biết cái đất Hồng Kông đó đâu, lật qua lật lại cũng chỉ vì hai chữ tiền tài, công việc kinh doanh trong công ty mặc dù hiện tại do anh rể chị ấy chủ trì, nhưng suy cho cùng, sản nghiệp này của nhà họ Phan, con trai em có quyền thừa kế, hình như quyền thừa kế của con trai em còn xếp trước cả chị của Phan Tiểu Vĩ nữa cơ. Anh nghĩ xem, con trai em có thể không khiến bọn họ đau đầu cho được không?"

"À, anh biết luật pháp nước ta cũng quy định sau khi người thừa kế qua đời, con trai của người đó được hưởng quyền thừa kế thay cha, theo lý thì con trai em hiện tại nên sở hữu một phần sản quyền của nhà họ Phan rồi, chỉ có điều nó chưa thành niên, cho nên tài sản mà nó thừa kế phải do người trưởng thành khác quản lý thay, nhưng sau khi nó mười tám tuổi thì phải trả lại đầy đủ cho nó."

Lời nhắc nhở của tôi khiến Lữ Nguyệt Nguyệt ngẩn ngơ chìm vào trầm tư một lúc lâu, vấn đề này xem ra đối với cô ấy vô cùng quan trọng. Hồi lâu sau, cô ấy sực tỉnh nhận ra sự thất thố của mình, cười nói:

Mấy anh rể của Tiểu Vĩ chính là sợ điều này. Cái gã 'phò mã' này bây giờ ngược lại phản khách vi chủ trở thành lão đại của gia tộc nhà họ Phan rồi, gã ta sợ con trai em sau này lớn lên sẽ rơi vào cảnh quyền lực lọt vào tay kẻ khác, cho nên bây giờ gã cũng không dám công khai đắc tội với em. Thật ra gã không chọc em, em cũng chẳng thèm chọc gã đâu." Lữ Nguyệt Nguyệt cố làm ra vẻ đắc ý vài phần, nhưng vẫn không che giấu được tâm sự nặng nề, "Em về nhà sẽ tìm ngay luật sư hỏi cho rõ, không thể để bọn họ dắt mũi em được."

Có lẽ rốt cuộc tôi vẫn không thể hiểu nổi môi trường mà cô ấy đang sống hiện tại, cho nên tôi khuyên một câu:

"Anh nhớ em từng nói, Nguyệt Nguyệt, em từng nói không muốn tranh giành với người khác nữa, bề ngoài không tranh, trong lòng cũng không tranh. Anh vẫn luôn nghĩ rằng sau khi trải qua những thăng trầm của cuộc đời, bỗng nhiên em đã đại triệt đại ngộ, có lòng bao dung và tâm hồn bình thản rồi, anh vẫn luôn nghĩ rằng tương lai em sẽ sống trong một cõi tịnh thổ tâm hồn sáng tỏ nhìn thấu bản chất."

Lữ Nguyệt Nguyệt xua tay, nói: "Thôi đi, anh đừng có ra vẻ thư sinh nữa, ở nhà họ Phan, sự lương thiện đồng nghĩa với sự hồ đồ."

Cô ấy vậy mà lại cười nhạo tôi ra vẻ thư sinh, tôi muốn biện minh cho bản thân một chút, nhưng cô ấy đã không còn hứng thú nói về chủ đề này nữa, cắt lời tôi nói:

"Hải Nham, có một chuyện, em muốn cầu xin anh giúp đỡ."

Tôi nửa đùa nửa thật nói: "Anh cứ tưởng em mời anh ăn cơm chỉ để ôn chuyện cũ chứ, nào ngờ lại là có việc cầu xin anh, vẫn là chuyện về bản ghi chép phỏng vấn đó à?"

"Không, em đón mẹ em đến Bắc Kinh rồi, em muốn thuê một căn nhà ở Bắc Kinh cho bà ở, điều kiện sinh sống ở Bắc Kinh dẫu sao cũng tốt hơn Đông Bắc rất nhiều. Em nghĩ, không biết anh có chịu giúp đỡ chăm sóc bà ấy một chút không."

"Ồ," tôi trở nên trang trọng, "chăm sóc thế nào đây?"

"Em thuê cho bà một người giúp việc, anh giúp em quản lý người giúp việc đó là được, đừng để họ lừa gạt mẹ em, ngoài ra lỡ như mẹ em có chuyện gì quan trọng, thế nào cũng phải có người hiểu biết có thể chiếu cố."

"Chăm sóc sinh hoạt hàng ngày thì được, chứ lỡ mẹ em có bề gì, anh không gánh nổi trách nhiệm đâu."

"Chăm sóc sinh hoạt hàng ngày là được rồi, em sẽ không để anh làm không công đâu, em chắc chắn sẽ trả cho anh một khoản thù lao nhất định."

Cô ấy vậy mà lại nhắc đến chuyện tiền nong, điều này khiến tôi cảm thấy bất ngờ, nhưng từ thái độ thản nhiên của cô ấy, lại cảm thấy cũng hợp tình hợp lý. Hồng Kông chính là một môi trường xã hội như vậy, nhờ người làm bất cứ việc gì, đều là phải trả tiền.

Tôi chỉ là không ngờ cô ấy lại nhanh chóng trở thành một người Hồng Kông một cách đương nhiên tự nhiên như vậy.

Cô ấy thông qua bạn học của mẹ thuê một căn hộ một phòng ngủ một phòng khách ở khu Tây Trực Môn, trả tiền thuê nhà một năm cho chủ nhà, an trí cho mẹ và một người giúp việc nhỏ quê ở Giang Tô xong xuôi.

Tóc mẹ cô ấy bạc trắng, trông già nua lụ khụ, thực ra tuổi chưa đến năm mươi. Mặc dù bệnh tật đầy người nhưng trừ khi bị ép buộc chứ bà tuyệt đối không đi khám bác sĩ. Sự giản dị, cẩn trọng, u buồn và điềm đạm của bà, khiến người ta hoàn toàn không thể tưởng tượng được bà lại là mẹ của một vị phu nhân quyền quý như Lữ Nguyệt Nguyệt.

Lữ Nguyệt Nguyệt mỗi tháng đưa tôi hai nghìn tệ, bao gồm tiền lương của người giúp việc nhỏ và toàn bộ chi phí sinh hoạt của hai người già trẻ, cũng như tiền khám bệnh mua thuốc của mẹ cô ấy, và tiền mua sắm vật dụng gia đình (bao gồm cả một chiếc ti vi màu mới mua). Nói gì thì nói, tôi hoàn toàn không giữ lại mút một chút tiền thừa nào từ đó làm cái gọi là thù lao của mình, tôi nghĩ tôi chắc không đến nỗi tham lam cái tiền sống qua ngày của hai mẹ con côi cút này để dằn vặt lương tâm của chính mình.

Tôi thường xuyên đạp xe đến chỗ bọn họ ngồi chơi vào Chủ nhật, trò chuyện gia đình với mẹ cô ấy. Mẹ cô ấy tuy có người hầu hạ lại có tiền, nhưng vẫn coi sự hưởng thụ và phô trương là tội ác. Bà tự mình làm việc, dạy người giúp việc nhỏ làm việc, hai người không giống chủ tớ mà giống thầy trò hơn. Bà không bao giờ xem báo, lúc rảnh rỗi thì đọc một số tạp chí mang tính tri thức, là tạp chí hết hạn mua từ sạp sách cũ. Tạp chí đã hết hạn nhưng tri thức thì không hề hết hạn. Bà cũng bảo người giúp việc nhỏ đọc cùng, đọc không hiểu thì giảng giải cho cô ấy nghe, nhưng người giúp việc nhỏ không thích đọc, cô ấy thích xem tivi — kiểu như "Hí thuyết Càn Long" và "Bao Thanh Thiên".

Thỉnh thoảng tôi hỏi bà: "Bác nhớ con gái không?"

Bà luôn nói: "Sao lại không nhớ chứ."

"Bác yêu cháu ngoại chứ?"

"Sao lại không yêu chứ."

“Vậy sao bác không sang Hồng Kông ở cùng bọn họ?”

Câu trả lời luôn là sự im lặng.

Sau đó tôi phát hiện trên bàn của bà không biết từ lúc nào lại bày một bộ tản văn triết lý thiền do Nhà xuất bản Thanh niên Trung Quốc phát hành mang tên "Gió - Hoa - Tuyết - Nguyệt", điều này khiến tôi cảm thấy kinh ngạc, con gái sang nước ngoài phát tài, bản thân ăn mặc không phải lo nghĩ, sao còn có thể cộng hưởng với loại tác phẩm siêu thoát thế tục này chứ? Không lâu sau tôi lại nhìn thấy cuốn "An định thân tâm" do Lâm Thanh Huyền người Đài Loan sáng tác ở đầu giường của bà, lại càng thấy khó hiểu hơn, thế là tôi hỏi bà:

“Bác sắp quy y cửa Phật rồi à?”

Bà đáp: “Đã rơi vào bể khổ, lại bước chân vào cửa không, e là quá muộn rồi, chỉ là đọc những cuốn sách này cho lòng dạ thanh tịnh hơn một chút thôi. Trái tim của người phàm chúng ta đều quá mỏng manh, chỉ có đọc những đạo lý này, mới sống nổi.”

Tôi hỏi: “Thế nào là ‘an định thân tâm’?”

Bà lật sách, chỉ vào một trang trong đó, từng chữ từng chữ đọc cho tôi nghe: “Sự an định của thân và tâm bắt đầu từ sự khai mở của trí tuệ, ở giữa trải qua việc đoạn trừ phiền não, khủng bố, mộng tưởng điên đảo, rồi vượt qua dòng sông lớn sinh tử, đạt đến một cảnh giới thanh tịnh không dao động.”

Thần thái đọc sách của bà vô cùng thành kính và nhập tâm, đọc rất chậm, nhưng tôi vẫn chưa hiểu hết, bèn hỏi một câu chẳng liên quan gì:

“Bác một mình dẫn theo người giúp việc ở trong căn hộ độc môn độc hộ này, chẳng lẽ vẫn thấy chưa đủ thanh tịnh sao?”

Khuôn mặt bà mang theo nụ cười rộng lượng và thông thái, trả lời lạc đề, giống như đang giảng kinh thuyết pháp cho một thiếu niên u mê cứng đầu:

“Sức giận và bi thương đều là hư vọng, nhân sinh là một sân khấu lớn, thế nhưng con người ngàn vạn lần đừng nhập vai quá sâu, đừng so đo được mất. Được cũng an, không được cũng an. Mọi niềm vui và khổ nạn, đều có nhân duyên cả. Con người ta phải tùy duyên mà an.”

Người phụ nữ thường ngày vốn ít nói này hễ gặp những chủ đề như vậy liền trở nên nói năng lưu loát, điều này không khỏi khiến người ta hoài nghi rốt cuộc bà đang trò chuyện với tôi hay đang đối thoại với cuộc đời của chính mình, bởi vì những lời bà nói nghe thực sự có chút huyền cơ ẩn chứa, lẩm bẩm một mình.

Có một hôm bà nói: “Tôi viết thư cho con gái rồi, tôi bảo nó tôi muốn về quê nhà ở, tôi không muốn ở đây để người ta hầu hạ thế này nữa, tôi muốn về đi làm. Tôi nghĩ kỹ hết rồi, mặc kệ Nguyệt Nguyệt thế nào, mặc kệ nó nghèo hay giàu, tôi đều phải dựa vào chính mình. Tự tôi có thể nuôi sống bản thân. Tôi bao nhiêu năm nay ở cạnh bố nó, kéo nó lớn khôn, khổ gì tôi cũng từng nếm qua, chuyện ấm ức gì tôi cũng từng chịu đựng rồi. Tôi quá yêu bọn họ, cho nên hễ bọn họ có bề gì là tôi không chịu nổi, tóc trắng cả ra vì lo lắng. Thế nhưng bây giờ tôi nghĩ thông rồi, tôi nghĩ thông rồi, con gái tôi dù có thế nào đi nữa, cho dù nó không thèm quay về nữa, nó không thèm quan tâm đến tôi nữa, tôi vẫn sẽ sống tiếp, tôi sẽ sống thật tốt một mình.”

Gần như khó mà tin được giọng điệu bình tĩnh kiên cường như vậy lại thốt ra từ miệng người phụ nữ nhỏ thó yếu đuối mong manh trước mặt tôi.

Sau đó lúc tôi gọi điện thoại cho Lữ Nguyệt Nguyệt, đã truyền đạt lại những lời này của mẹ cô ấy. Lữ Nguyệt Nguyệt khóc, cô ấy nói cô ấy cũng cảm nhận rõ rệt tình cảm phụ thuộc của mẹ đối với cô ấy ngày càng nhạt phai, trong những bức thư mẹ viết cho cô ấy, thứ tình cảm gắn bó khăng khít sống chết có nhau và sự quan tâm lo lắng bứt rứt không yên đó, dần dần bị thay thế bởi một sự tự thuật bình tĩnh và ngắn ngủi. Mẹ thường xuyên viết thư cho cô ấy, nhưng thư viết ngày càng ngắn đi, nội dung đại đa số chuyển thành những ghi chép lặt vặt như sổ tay thu chi về sinh hoạt hằng ngày của bản thân và vài câu thu hoạch tâm đắc khi học Phật pháp. Đặc biệt là một hai bức thư gần đây, giữa các dòng chữ Lữ Nguyệt Nguyệt cũng mơ hồ nhận ra sự chán ngấy của mẹ đối với cuộc sống nhàn rỗi ở đại đô thị này.

Nhưng mẹ vẫn lưu luyến đứa cháu ngoại, liên tục hỏi han tình hình của nó, đòi xem ảnh của nó. Bà thậm chí còn đưa ra thỉnh cầu với con gái là muốn đón cháu ngoại về Đông Bắc sống cùng mình. Điều này đương nhiên là không thực tế.

Thế nhưng Lữ Nguyệt Nguyệt lúc này, lại vừa khéo vô cùng nhớ nhung mẹ mình, Hồng Kông mặc dù phồn hoa, nhưng đối với cô ấy mà nói lại là một hòn đảo cô độc về mặt tình cảm. Tôi từng hỏi cô ấy qua điện thoại tại sao không dứt khoát đưa con về ở cùng mẹ tận hưởng niềm vui gia đình, cô ấy bảo điều này là không thể, “Người ta sẽ không để em mang con đi đâu.” Hơn nữa, cô ấy thừa nhận: “Bây giờ mà bắt em quay lại đại lục quay về quê nhà ở cái căn phòng nhỏ không có điều hòa đó, tự mình đi chợ nấu cơm, ra đường bắt xe ‘mặt đá’, em cũng không quen nữa rồi, cũng không chịu nổi nữa rồi.”

Từ những cuộc trò chuyện với cô ấy, tôi biết rằng con trai cô ấy – đứa con trai posthumous (sinh ra sau khi bố mất) của Phan Tiểu Vĩ này, quả nhiên đúng như dự đoán đã trở thành một nhân vật quan trọng trong gia tộc họ Phan khiến người ta vui kẻ buồn. Là huyết mạch duy nhất đời sau của nhà họ Phan, lão phu nhân nhà họ Phan coi thằng bé như ngọc trên tay, nâng niu bảo bọc vô cùng. Là người thừa kế hợp pháp tài sản nhà họ Phan, lại bị một số kẻ có lợi ích và quyền lực trong nhà coi như cái gai trong mắt cái đinh trong thịt.

Lữ Nguyệt Nguyệt đối với Hồng Kông xem ra cũng dần dần làm quen thành thạo, cô ấy đã bắt đầu âm thầm tiếp xúc với luật sư, và từng bước một, thâm nhập vào các công việc kinh doanh của gia tộc họ Phan.

Ý thức xã hội của con người mà Marx đã nói được quyết định bởi tồn tại xã hội của con người, quả thực là một chân lý vĩnh hằng không thể lay chuyển, tôi nghĩ biết đâu sau này Lữ Nguyệt Nguyệt sẽ trở thành một nhân vật nào đó ở Hồng Kông ấy chứ, nói không chừng sẽ trở thành đại tỷ đại của xã hội đen được miêu tả trong phim ảnh ấy chứ.

Nhưng sau đó tình hình không phát triển như tôi nghĩ, bước vào mùa đông rồi mà Lữ Nguyệt Nguyệt không còn gọi điện cho tôi nữa, tôi cũng đã rất lâu không đến thăm mẹ cô ấy. Buổi chiều hôm có trận tuyết đầu mùa, mẹ Lữ Nguyệt Nguyệt đột ngột gọi điện đến nhà tôi, mời tôi đến chỗ ở của bà một chuyến, bảo có chuyện muốn nói với tôi. Tôi không do dự bèn đội tuyết chạy đến, bởi vì bà chưa bao giờ chủ động gọi điện cho tôi, chưa bao giờ chủ động làm phiền tôi bất cứ chuyện gì, bây giờ đột ngột mời tôi qua trong thời tiết tồi tệ thế này, tôi có dự cảm chuyện này liên quan trọng đại.

Tuyết lớn phong tỏa đường phố, hoàn toàn không tìm được taxi, tôi đành phải đạp xe đi. Lúc đến khu Tây Trực Môn trời đã chập tối. Chính mẹ Lữ Nguyệt Nguyệt ra mở cửa cho tôi, tôi bước vào nhà, vừa phủi tuyết trên người vừa hỏi: "Dì út đâu, đi chợ rồi ạ?"

Bà không trả lời, bảo tôi vào nhà ngồi xuống, bà cũng ngồi xuống. Trong phòng đã tối đến mức nhìn không rõ nét mặt.

Bà bật đèn bàn, nói:

“Tôi bảo nó đi mua vé tàu rồi.”

“Sao ạ, bác định đi đâu à?”

Người phụ nữ có khuôn mặt già nua này đột nhiên nghẹn ngào giọng nói, nói: “Tôi phải về Đông Bắc, về quê nhà của tôi.”

Tôi ngơ ngác hỏi: “Đã xảy ra chuyện gì vậy ạ?”

“Nguyệt Nguyệt, Nguyệt Nguyệt, nó không còn nữa.”

Hả? Tôi giật mình kinh hãi, tưởng mình nghe nhầm, “Bác nói gì cơ, bác nói Nguyệt Nguyệt á?”

Trên khuôn mặt của bà không nhìn thấy nước mắt, nhưng giọng nói rõ ràng là tiếng khóc đang bị kìm nén, “Đúng, đúng, đúng là nó, nó chết rồi!”

Tôi sực nhìn thấy trên bàn có một chiếc phong bì thư lớn rõ ràng được gửi từ Hồng Kông, đè bên trên là một tờ báo Hồng Kông gấp nửa, trên báo in chình ình bức ảnh của Lữ Nguyệt Nguyệt.

Khuôn mặt Lữ Nguyệt Nguyệt nghiêm nghị không chút biểu cảm, đó rõ ràng là bức ảnh dùng trên giấy tờ tùy thân.

Tôi cầm tờ báo lên xem, đập vào mắt là hai dòng tiêu đề nổi bật:

Mẹ góa con côi bất ngờ gặp nạn bị súng đạn bắn tỉa xối xả đưa vào viện cứu chữa đành bất lực hồn lìa khỏi xác

Dòng chữ đậm này khiến tôi rơi xuống vực thẳm, tim suýt thì ngừng đập.

(Tin từ bản báo) Sáng sớm hôm qua bên ngoài trung tâm Hilton đường Sát Điền Chính, một chiếc xe hơi Mercedes bỗng nhiên bị hai tên cướp đi xe máy tấn công, một đứa trẻ hai tuổi ngồi trong xe trúng bảy phát đạn, tử vong tại chỗ, một phụ nữ trẻ khác cũng trúng mấy phát đạn, được đưa gấp đến bệnh viện Sát Điền lúc mười giờ rưỡi, mười hai giờ trưa xác nhận không qua khỏi.

Theo tiết lộ từ phía cảnh sát: Người phụ nữ trẻ tử vong tên là Lữ Nguyệt Nguyệt, nguyên quán Bắc Kinh, ba năm trước tình cờ gặp gỡ Phan Tiểu Vĩ là em trai của chủ tịch công ty thực nghiệp họ Phan người Hồng Kông sang Mỹ học tập, sinh được một con trai. Công ty thực nghiệp họ Phan nghi ngờ có liên quan đến xã hội đen nhiều năm nay, trong một trận hỗn chiến đẫm máu với Thiên Long Bang ba năm trước, chưởng môn nhân nhà họ Phan là Phan Đại Vĩ và thủ lĩnh Thiên Long Bang là Phùng Thế Dân cùng chết chung quy về một mối, chấn động cả giới hắc bạch lưỡng đạo. Em trai hắn là Phan Tiểu Vĩ đã tự sát bằng cách nuốt súng trong vụ hỗn chiến đó. Năm nay nhà họ Phan đón hai mẹ con Lữ Nguyệt Nguyệt sang Hồng Kông định cư. Đứa trẻ tử vong cùng xe với Lữ Nguyệt Nguyệt chính là con trai cô ấy Phan Niệm Vĩ.

Theo tiết lộ từ những nhân chứng, lúc xảy ra vụ án chiếc xe Mercedes chở hai mẹ con Lữ Nguyệt Nguyệt đỗ bên đường, tài xế không có trong xe, đột nhiên có hai tên sát thủ đi xe máy lao từ đường nhánh ra, một trái một phải dừng gấp ở hai bên xe Mercedes, súng xả liên hồi, sau đó nhanh chóng tẩu thoát theo hướng trung tâm Vĩ Hoa. Phan Niệm Vĩ bị bắn trúng đầu, ngực, bắp tay, máu thịt bê bết, thảm thương không nỡ nhìn. Lữ thị cũng bị đạn súng xuyên thủng đầu, tử vong sau khi đưa đến bệnh viện.

Kể từ sau khi chủ tịch công ty điện ảnh Thái Tử Minh và 'Mãnh hổ Vịnh Loan' Trần Diệu Hưng lần lượt bị sát hại từ năm 1992 đến nay, các vụ án thanh trừng đẫm máu của xã hội đen Hồng Kông trong những năm gần đây xuất hiện liên tiếp, ngày càng kịch liệt, giới truyền thông đối với sự bất ổn định của xã hội do đó gây ra, cảm thấy vô cùng lo lắng. Do nạn nhân của vụ án này lại là phụ nữ và trẻ em vô tội, hơn nữa trạng thái tử vong vô cùng bi thảm, tin rằng sẽ tiếp tục gây ra tiếng vang mạnh mẽ trong xã hội. Hiện tổ trọng án và tổ phản hắc đồn cảnh sát Sát Điền đã phối hợp tiến hành công tác điều tra, hiện tại vẫn chưa có manh mối khả quan nào.

Theo phân tích của một người thấu chuyện ẩn danh, do Phan Đại Vĩ là đại ca thế hệ trẻ nổi lên sau này trong giới xã hội đen Hồng Kông, có nhiều tranh chấp với các nhân vật bang hội khác, oán hận tích tụ rất nhiều, mặc dù đã chết được hai năm nhưng không loại trừ khả năng bị người ta truy sát báo thù, vạ lây đến đời sau, hơn nữa ân oán tình thù giữa hai nhà Phan Phùng năm xưa, đến nay vẫn dây dưa không dứt, chưa được giải quyết. Cho nên nghi ngờ thiếp Diêm Vương mà người chết nhận được, vẫn là do người của Thiên Long Bang phát ra.

Thế nhưng phán đoán từ tình hình hiện trường, Phan Niệm Vĩ trúng bảy phát đạn, tử vong tại chỗ, có vẻ là mục tiêu chính trong vụ ám sát lần này. Phan Niệm Vĩ tuy mới đến Hồng Kông chưa lâu, tuổi hãy còn nhỏ, nhưng về mặt pháp lý thì có khả năng trở thành người thừa kế của thực nghiệp nhà họ Phan, khiến cho nội bộ gia tộc nhà họ Phan phải đối mặt với việc tái cơ cấu lợi ích, cho nên cũng không loại trừ khả năng ám sát chém giết lẫn nhau trong nội bộ gia tộc.

Cảnh sát phân tích, thủ pháp của hung thủ vụ án này vô cùng thuần thục, kế hoạch chu đáo tỉ mỉ, hành sự bình tĩnh, rõ ràng là sát thủ chuyên nghiệp...

Đây là sự kiện bi thảm nhất và bất hạnh nhất xảy ra trong tất cả những người mà tôi quen biết.

Đây cũng là kết cục cuối cùng của toàn bộ câu chuyện.

Nằm ngoài dự đoán, sự đau đớn của mẹ Lữ Nguyệt Nguyệt ngắn ngủi một cách bất thường. Mấy ngày sau bà bình tĩnh quả quyết làm theo ý nguyện của mình, quay về Đông Bắc rồi. Tôi đưa cho người giúp việc nhỏ đủ tiền thù lao và tiền lộ phí, dặn dò cô ấy dọc đường hộ tống người mẹ đã trở nên vô cùng trầm lặng này, cho đến điểm cuối của chuyến hành trình.

Có lẽ rất nhiều người lớn tuổi đều cảm thấy bản thân có duyên với một mảnh đất nào đó. Tôi tưởng tượng rằng nhiều năm trước vị nữ trí thức thanh niên này rời khỏi Bắc Kinh nơi bố mẹ đều đã qua đời không một bóng người thân, đến Đông Bắc lập nghiệp, và kiên quyết gả cho bố của Lữ Nguyệt Nguyệt, thì đã coi nơi đó là quê nhà của mình rồi. Bà cứ lặng lẽ vì sự kéo dài huyết mạch và lột xác tái sinh của cái gia tộc sa sút đó mà giãy giụa nỗ lực suốt hơn hai mươi năm, chật vật vun vén. Khi mọi ước mơ cuối cùng vỡ vụn, bà lại vô cùng bình tĩnh lặng lẽ rút lui về cái mảnh đất màu đen đã từng khiến nhà họ Lữ hưng thịnh và suy bại, tội ác và chuộc tội đó, để cô độc trải qua chặng cuối cuộc đời của mình, đây quả thực là một cuộc đời vô cùng cảm động cũng vô cùng bi tráng của một người phụ nữ!

Bản thân bà vốn không hề nghĩ tới bà sẽ là người sống sót cuối cùng trong cái gia tộc tội ác từng một thời không coi ai ra gì đó.

Tôi vẫn luôn tiễn bà lên tàu hỏa, vé bà mua là vé ngồi cứng, bà mang đi tất cả những gì thuộc về mình, và hơn chín trăm tệ cuối cùng mà con gái để lại cho bà.

Lúc đoàn tàu khởi hành, tôi đứng trên sân ga nói lời từ biệt với họ, người giúp việc nhỏ lộ ra khuôn mặt ngốc nghếch tươi cười qua khung cửa sổ, vô lo vô nghĩ vẫy tay tạm biệt. Mẹ của Lữ Nguyệt Nguyệt chỉ khẽ gật đầu một cái thật ngắn với tôi rồi toàn tâm toàn ý tập trung thu dọn hành lý của mình. Sự cô độc quạnh hiu của bà, sự tê dại trước niềm đau, và sự lạnh lùng không chút vương vấn đối với Bắc Kinh, khiến tim tôi chấn động!

Tôi từ nhà ga trở về nhà, lấy cuốn ghi chép phỏng vấn đã bị khóa chặt suốt cả một năm trời ra khỏi ngăn kéo. Tôi mang theo cuốn ghi chép này lần nữa đến phòng trinh sát của cục cảnh sát, giao nó cho phòng thường trực, đồng thời để lại một mẩu giấy.

Đồng chí Ngũ Lập Xương:

Gửi anh bản ghi chép phỏng vấn của tôi về vụ án cây vĩ cầm Ý, xin anh xem xét. Và xin cho biết, nếu đem nó làm thành một cuốn tiểu thuyết, có chỗ nào không ổn không.

Kính thư

Hải Nham

Người trực phòng thường trực nhìn không phải là ông lão đó nữa, mà đổi thành một thanh niên uể oải chán chường.

Nằm ngoài dự đoán, ba ngày sau, tôi liền nhận được điện thoại của Ngũ Lập Xương, hẹn tôi đến gặp mặt.

Buổi gặp mặt được sắp xếp ngay trong văn phòng của ông ấy. Là một vị trưởng phòng của đơn vị trinh sát công an, văn phòng của ông ấy đơn sơ hơn nhiều so với tưởng tượng ban đầu của tôi. Nhưng dung mạo âm thanh nụ cười của ông ấy thì không khác biệt là mấy so với miêu tả của Lữ Nguyệt Nguyệt. Ông ấy giao trả bản thảo cho tôi không thiếu một trang nào, bày tỏ không có ý định can thiệp vào tự do sáng tác văn học. Tôi dò hỏi:

"Anh có cảm thấy đoạn ghi chép này không đủ chân thực hay không?"

Viên cảnh sát có thâm niên lâu năm này suy nghĩ một lúc, mới nói: "Bản ghi chép này, tôi thấy chỉ là cái nhìn cá nhân của Lữ Nguyệt Nguyệt mà thôi. Cô ấy lúc đó với tư cách là một nhân viên trinh sát cấp dưới, đối với rất nhiều tình hình nội bộ của vụ án không nắm rõ toàn diện lắm. Nhưng những tình hình mà cô ấy nhìn thấy cũng như sự miêu tả về đời sống tình cảm cá nhân của cô ấy, tôi thấy coi như là cơ bản chân thực."

Tôi nghĩ yêu cầu về tính chân thực của những nhân viên trinh sát công an như bọn họ, có lẽ là cực kỳ khắt khe.

Tôi hỏi: "Anh có biết Lữ Nguyệt Nguyệt đã đi Hồng Kông không?"

Ông ấy gật đầu: "Biết."

“Anh có biết cô ấy đã chết rồi không?”

Ngũ Lập Xương vẫn điềm tĩnh gật đầu: “Biết.”

“Anh nhìn nhận cô ấy thế nào, anh có cảm tưởng gì về cái chết của cô ấy?”

Ngũ Lập Xương suy nghĩ một lúc, đáp: “Cô ấy rất thông minh, rất xinh đẹp, rất cởi mở, là một nữ đồng chí rất có triển vọng phát triển. Có người nói cô ấy quá lẳng lơ tôi không đồng ý, đối với người trẻ tuổi không thể đòi hỏi thập toàn thập mỹ. Một cô gái như thế nếu như thực sự có thể bồi dưỡng rèn giuyện thành một cảnh sát hình sự đủ tiêu chuẩn, thì đó sẽ là một con người vô cùng viên mãn. Đáng tiếc là, cô ấy quá ấu trĩ, hơn nữa, có một tật xấu rất tệ — quá dễ thay đổi. Giống như chủ nghĩa cơ hội mà Chủ tịch Mao từng phê bình khi đánh du kích ngày xưa vậy. Chủ tịch Mao nói: Chủ nghĩa cơ hội là gì, chủ nghĩa cơ hội chính là chỗ nào có lợi thì hướng về chỗ đó, chỗ nào có lợi thì đi tới chỗ đó, không có nguyên tắc nhất định, không có phương hướng nhất định. Điều Chủ tịch Mao phê bình là khuynh hướng quân sự chính trị thiếu tầm nhìn xa trông rộng thời bấy giờ, thực ra đối với cách đối nhân xử thế của một con người mà nói, cũng áp dụng tương tự. Hôm nay vật này hấp dẫn anh thì anh lao vào cái đó, ngày mai vật kia hấp dẫn anh là anh lập tức có thể không chút bận tâm vứt bỏ theo đuổi ban đầu, quay đầu lao vào cái đó, thế thì rất đáng ghét. Người quá không yên phận, quá trung thành với bản thân, rất khó giao du hợp tác chung, bởi vì loại người này không chịu vì sự nghiệp của tập thể hoặc đồng đội của mình mà ủy khuất hy sinh nhường nhịn một chút. Nếu một con người luôn lấy hỷ nộ và lợi ích nhất thời của bản thân làm tiến lùi được mất để lựa chọn, thì tôi thấy thực ra chính là đã đánh mất phẩm tiết tối thiểu rồi.”

Tôi rất đồng tình.

Từ chỗ đồng chí Ngũ Lập Xương cáo từ bước ra, tôi đi thẳng tới tòa nhà bưu điện nằm trên đường Trường An. Trên con đường trước tòa nhà, tuyết đọng chưa tan, người qua kẻ lại, ồn ào hỗn tạp. Những con người không quen biết lướt qua nhau, mặt vô biểu cảm ngạo mạn vô tình vội vã cắm cổ đi đường. Kiểu sinh thái đô thị cùng tồn tại giữa sự náo nhiệt và sự lạnh lùng này, lại khiến người ta cảm thán: Dù thế nào đi chăng nữa, trong thế giới trở nên nhàm chán tẻ nhạt đến mức phát chán vì vật chất hóa, quan năng hóa, công lợi hóa này, mỗi một sự chấn động tình cảm chân thực xảy ra đều là những sự việc ca tụng khóc than động trời. Tình cảm chân thực vô tà đó từ khi sinh ra cho đến khi tan vỡ mặc dù luôn ngắn ngủi, nhưng tia lửa mà nó bùng phát ra, lại có thể tô điểm thêm một màu sắc tươi đẹp cho thế giới của con người.

Trời đã tối muộn, một hàng sạp hàng cá nhân bên đường vẫn đang thắp những ngọn đèn chói mắt. Trời rất lạnh, gió rất to, chẳng có mấy mối làm ăn, chỉ có ở một sạp bán băng cassette nhỏ, thỉnh thoảng thấy một vài vị khách qua đường đi xe đạp dừng chân nấn ná. Trên sạp hàng đó dựng một chiếc máy cát-sét cũ kỹ, đang phát lớn một bài hát pop quen thuộc đến mức nghe nhàm tai:

Cái bóng cô đơn gọi tên trong gió,

Giai điệu ưu thương kể lại chuyện cũ năm nào,

Cái gọi là lời thề non hẹn biển chẳng qua chỉ là tuổi trẻ thiếu hiểu biết,

---❊ ❖ ❊---

Chuyện phong hoa tuyết nguyệt năm đó,

Liệu có cơ hội, làm lại một lần.

Tôi mỉm cười với chủ sạp đang lớn tiếng rao hàng với tôi, không mua băng cát-sét, đứng trong gió nghe hết bài hát ai oán như khóc như than đó, rồi bước vào tòa nhà bưu điện. Trong tòa nhà vô cùng ấm áp, tôi đi đến quầy gửi thư bảo đảm, gửi tập bản thảo dày cộp đó cho nhà xuất bản.