[TIÊUỀ]: Sáng sớm-1

Ta là người quen cũ của mưa và tuyết của Ô Lực Lăng, ta đã chín mươi tuổi. Mưa tuyết nhìn ta già đi, ta cũng nhìn chúng già đi. Nay mưa mùa hạ ngày càng thưa thớt, tuyết mùa đông cũng thưa bạc dần theo năm tháng. Chúng giống như tấm da thú trải dưới thân ta đã bị cọ mòn rụng cả lông, những lớp nhung mao đậm đặc ấy đều bay theo gió, để lại những vết sẹo chằng chịt của thời gian. Ngồi trên tấm da thú ấy, ta giống như người thợ săn canh giữ một bãi tha ma, nhưng thứ ta đợi không phải là những con hươu có đôi sừng đẹp đẽ, mà là cơn cuồng phong cuộn theo cát bụi.

Vừa lúc bọn Tây Ban đi thì mưa tới. Trước đó, liên tục hơn nửa tháng, mặt trời ngày nào cũng đỏ mặt mọc lên, tối đến vàng mặt lặn xuống, suốt cả ngày trên mình không vắt nổi một phiến mây. Ánh nắng như lửa đã làm con sông teo lại, cỏ trên sườn núi hướng dương cũng bị phơi đến oằn cả lưng. Ta không sợ trời hạn, nhưng ta lại sợ tiếng khóc của Mã Khắc Tân Mỗ. Liễu Toa đến ngày trăng tròn sẽ khóc lóc, còn Mã Khắc Tân Mỗ thì cứ hễ nhìn thấy đại địa hạn đến xuất hiện những khe nứt cong vòng, là sẽ che mặt khóc lớn. Cứ như thể khe nứt kia là loài rắn độc, sẽ cướp đi cái mạng của cô ấy. Nhưng ta không sợ những khe nứt như thế, trong mắt ta chúng chính là tia chớp của đại địa.

An Thảo Nhi đang quét dọn doanh trại trong mưa.

Ta hỏi An Thảo Nhi, Bố Tô có phải là một nơi thiếu mưa không, sao xuống núi còn phải mang theo mưa?

An Thảo Nhi thẳng người lại, thè lưỡi liếm những giọt mưa, cười với ta. Con bé vừa cười, nếp nhăn ở khóe mắt và má cũng cười theo —— khóe mắt cười ra nếp hoa cúc, má cười ra nếp hoa hướng dương. Nước mưa rải xuống, những nếp nhăn như hoa của con bé cứ như đang ngậm hạt sương.

Ô Lực Lăng này của chúng ta chỉ còn lại ta và An Thảo Nhi, những người khác đều thừa lúc sáng sớm ngồi xe ngựa, mang theo gia đương và tuần lộc xuống núi rồi. Trước kia chúng ta cũng xuống núi, năm xưa thì đi Ô Khải La Phu, những năm gần đây thì đến Kích Lưu Hương, dùng nhung hươu và da thú đổi lấy rượu, muối, xà phòng, đường và trà cùng những thứ khác, rồi lại quay về núi. Nhưng lần này bọn họ xuống núi là triệt để rời khỏi đại sơn. Nơi bọn họ đi đến gọi là Bố Tô, Mạt Nhật Cách Cáo nói với ta, Bố Tô là một trấn lớn, tựa lưng vào núi, dưới núi xây rất nhiều ngôi nhà tường trắng ngói đỏ, đó chính là nơi định cư của họ. Dưới chân núi còn có cả một dãy chuồng hươu, dùng lưới sắt quây lại, tuần lộc từ nay sẽ bị nuôi nhốt.

Ta không nguyện ý ngủ trong căn nhà không nhìn thấy những vì sao, đời này ta vẫn luôn bầu bạn với các vì sao để trải qua đêm đen. Nếu lúc nửa đêm mộng tỉnh mà ta nhìn thấy là mái nhà tối thui, đôi mắt ta sẽ mù; tuần lộc của ta không hề phạm tội, ta cũng không muốn nhìn thấy chúng bị tống vào "ngục giam". Nghe không thấy tiếng chuông hươu như tiếng nước chảy ấy, ta nhất định sẽ điếc tai; đôi chân của ta đã quen với con đường núi gập ghềnh, nếu để ta mỗi ngày bước đi trên con đường nhỏ phẳng phới của trấn nhỏ, chúng nhất định sẽ nhũn ra đến mức không thể gánh vác nổi thân khu của ta nữa, khiến ta trở thành một kẻ tàn phế; ta vẫn luôn hô hấp không khí thanh tân của núi dã, nếu để ta đi ngửi những thứ "thối" do xe hơi của Bố Tô phóng ra, ta nhất định sẽ chẳng thể thở nổi nữa. Thân thể của ta là do thần linh ban tặng, ta muốn ở trong núi, trả lại nó cho thần linh.

Hai năm trước, Đạt Cát Á Na triệu tập người của Ô Lực Lăng, để mọi người bỏ phiếu về việc xuống núi. Cô ấy phát cho mỗi người một miếng vỏ bạch dương thành hình vuông, ai đồng ý thì bỏ nó lên chiếc thần trống do Ni Đô Tát Mãn để lại. Thần trống nhanh chóng bị vỏ bạch dương phủ kín, giống như ông trời giáng xuống một trận tuyết lớn lông ngỗng. Ta là người cuối cùng đứng lên, thế nhưng ta không đi về phía thần trống giống như những người khác, mà đi về phía bếp lò, ta ném miếng vỏ bạch dương vào trong đó. Nó nhanh chóng hóa thành tro tàn trong ngọn lửa vàng rực. Lúc ta bước ra khỏi lều tiên nhân, liền nghe thấy tiếng khóc của Đạt Cát Á Na.

Ta cứ nghĩ Tây Ban sẽ ăn miếng vỏ bạch dương đi, con bé từ nhỏ đã thích gặm vỏ cây để ăn, không thể rời khỏi rừng rậm, thế nhưng cuối cùng nó vẫn giống như những người khác, đặt nó lên thần trống. Ta cảm thấy thứ Tây Ban đặt lên thần trống, chính là lương thực của nó. Nó cứ mang theo một ít lương thực thế này mà đi, sớm muộn gì cũng sẽ chết đói. Ta nghĩ Tây Ban nhất định là vì Lạp Cát Mễ đáng thương nên mới đồng ý xuống núi.

An Thảo Nhi cũng đặt miếng vỏ bạch dương lên thần trống, thế nhưng cử động của con bé chẳng nói lên được điều gì. Ai cũng biết, con bé không hiểu mọi người đang bắt nó làm chuyện gì, nó chỉ muốn sớm đuổi quách miếng vỏ bạch dương đi, để ra ngoài làm việc của mình. An Thảo Nhi thích làm việc, hôm đó có một con tuần lộc bị ong vàng chích sưng mắt, con bé đang bôi thảo dược cho nó, Đạt Cát Á Na gọi nó đi bỏ phiếu, An Thảo Nhi bước vào lều tiên nhân, thấy Mã Khắc Tân Mỗ và Tác Trưởng Lâm đặt vỏ bạch dương lên thần trống, thế là con bé cũng làm theo. Lúc đó trong lòng con bé chỉ có con mắt của con tuần lộc kia. An Thảo Nhi không giống người khác cung kính bày vỏ bạch dương lên thần trống, mà là lúc bước ra khỏi lều tiên nhân, tiện tay vãi ra, tựa như một chú chim bay lượn, vô tình làm rơi lại một chiếc lông vũ.

Mặc dù doanh trại chỉ có ta và An Thảo Nhi, nhưng ta chẳng hề cảm thấy cô đơn. Chỉ cần ta còn sống ở núi, cho dù là người cuối cùng đi nữa, cũng sẽ không cảm thấy cô đơn.

Ta quay về lều tiên nhân, ngồi trên tấm da thú, thủ bên bếp lò uống trà. Trước kia mỗi khi chúng ta chuyển nhà, tổng cộng đều phải mang theo hỏa chủng. Đạt Cát Á Na bọn họ lần này xuống núi, lại vứt hỏa chủng ở lại đây. Những ngày không có lửa là lạnh lẽo và hắc ám, ta thật sự thấy đau lòng và lo lắng thay cho bọn họ. Thế nhưng bọn họ nói với ta, mỗi ngôi nhà ở Bố Tô đều có lửa, từ nay không cần hỏa chủng nữa. Thế nhưng ta nghĩ ngọn lửa của Bố Tô không phải được đánh ra từ đá lửa trong rừng rậm, trong ngọn lửa của Bố Tô không có ánh mặt trời và ánh trăng, ngọn lửa như thế sao có thể khiến cho tâm và mắt của con người trở nên sáng sủa được chứ! Ngọn lửa ta đang canh giữ này, cũng đã già giống như ta. Bất luận là gặp phải cuồng phong, đại tuyết hay mưa bão, ta đều bảo vệ nó, từ chưa từng để nó tắt lịm. Ngọn lửa này chính là trái tim đang nhịp đập của ta.

Ta là một người phụ nữ không giỏi kể chuyện, thế nhưng vào khoảnh khắc này, nghe tiếng mưa xào xạc, nhìn ánh lửa đang nhảy múa, ta cực kỳ muốn nói chuyện với ai đó. Đạt Cát Á Na đã đi, Tây Ban đã đi, Liễu Toa và Mã Khắc Tân Mỗ cũng đã đi, câu chuyện của ta phải kể cho ai nghe đây? An Thảo Nhi bản thân không thích nói chuyện, cũng không thích nghe người khác nói chuyện. Vậy thì hãy để mưa và lửa nghe câu chuyện của ta vậy, ta biết cặp oan gia này cũng giống con người, mọc cả tai đấy.

Ta là một người phụ nữ Evenki.

Ta là người phụ nữ của tù trưởng cuối cùng trong dân tộc của chúng ta.

Ta sinh vào mùa đông. Mẫu thân ta tên là Đạt Mã Lạp, phụ thân tên là Lâm Khắc. Lúc mẫu thân sinh ra ta, phụ thân săn được một con gấu đen. Để có thể thu hoạch được mật gấu thượng hạng, phụ thân tìm thấy cái hốc cây mà con gấu "trú ẩn", dùng một chiếc gậy gỗ hoa chọc ghẹo nó, kích nộ con gấu đang ngủ đông, rồi mới giơ súng săn bắn chết nó. Lúc con gấu nổi giận, mật trấp vượng thịnh, mật gấu sẽ căng đầy. Ngày hôm đó vận khí của phụ thân không tệ, ông thu hoạch được hai thứ: Một cái mật gấu tròn trịa, và cả ta.

Âm thanh ta nghe được khi mới đến nhân gian, chính là tiếng kêu của quạ đen. Thế nhưng đó không phải là tiếng kêu do quạ đen thật phát ra. Bởi vì săn được gấu, toàn bộ người Ô Lực Lăng tụ tập lại với nhau ăn thịt gấu. Chúng ta sùng bái gấu, cho nên lúc ăn nó phải giống như quạ đen mà kêu "quạ quạ quạ" lên một khắc, muốn linh hồn của gấu biết rằng, không phải con người muốn ăn thịt chúng, mà là quạ đen.

Rất nhiều đứa trẻ sinh vào mùa đông, thường vì rét đậm mà sinh bệnh rồi yểu mệnh, ta có một người chị gái chính là chết theo cách này. Lúc chị ấy sinh ra tuyết bay đầy trời, phụ thân đi tìm con tuần lộc bị thất lạc. Gió rất lớn, chiếc lều tiên nhân mà mẫu thân chuyên dựng lên để sinh nở bị cuồng phong hất tung một góc, chị gái bị nhiễm phong hàn, chỉ sống được hai ngày đã đi rồi. Nếu là chú hươu con rời đi, nó vẫn sẽ để lại những vết móng xinh đẹp trên mặt đất rừng, thế nhưng chị gái đi giống như ngọn gió ăn mòn chị ấy, chỉ kêu lên một khắc ấy, liền im hơi lặng tiếng. Chị gái được đựng trong một chiếc túi vải trắng, vứt trên sườn núi hướng dương. Điều này khiến mẫu thân rất đau lòng. Cho nên lúc sinh ra ta, mẫu thân vây tấm da thú của lều tiên nhân thật chặt chẽ, sợ rằng lại có một luồng gió lạnh thè chiếc lưỡi nuốt người ra, cướp đi đứa con của bà. Đương nhiên, những lời này đều là sau khi ta trưởng thành mẫu thân mới kể cho ta nghe. Bà nói tối hôm ngày ta sinh ra, toàn thể người Ô Lực Lăng đốt lửa trại trên tuyết, vừa ăn thịt gấu vừa khiêu vũ. Ni Đô Tát Mãn nhảy múa vào trong đống lửa, giày da hươu và áo đại bào da thú của ông dính đốm lửa, vậy mà điểm nào cũng không bị thương.

Ni Đô Tát Mãn là anh trai của phụ thân ta, là tộc trưởng của Ô Lực Lăng chúng ta, ta gọi ông ấy là Ngạch Cách Đô A Mã, chính là ý nghĩa của bác cả. Ký ức của ta bắt đầu từ ông ấy. Ngoài người chị đã chết, ta còn một người chị gái nữa, tên là Liệt Na. Mùa thu năm đó, Liệt Na bị bệnh. Chị ấy nằm trên tấm da thú của lều tiên nhân, phát sốt cao, không ăn không uống, hôn mê, nói sảng. Phụ thân dựng một cái chòi bốn trụ ở góc Đông Nam của lều tiên nhân, mổ giết một con tuần lộc trắng, mời Ni Đô Tát Mãn đến nhảy thần cho Liệt Na. Ngạch Cách Đô A Mã là một người đàn ông, thế nhưng vì ông là pháp sư, trang phục ngày thường buộc phải giống như phụ nữ. Lúc ông nhảy thần, ngực cũng được độn cao lên. Ông rất béo, sau khi khoác lên mình thần y thần mạo nặng nề, ta nghĩ ông nhất định không xoay người nổi nữa. Thế nhưng ông vừa kích đánh thần trống vừa xoay tròn lại nhẹ nhàng làm sao. Ông vừa khiêu vũ vừa ca hát, tìm kiếm "Ô Mạch" của Liệt Na, cũng chính là linh hồn của bọn trẻ chúng ta. Ông bắt đầu nhảy từ lúc hoàng hôn, nhảy suốt cho đến khi các vì sao xuất hiện, sau đó ông đột ngột ngã xuống đất. Khoảnh khắc ông ngã xuống đất, Liệt Na liền ngồi dậy. Liệt Na đòi mẫu thân nước uống, còn nói chị ấy đói. Mà Ni Đô Tát Mãn sau khi tỉnh lại liền nói với mẫu thân, một con tuần lộc xám đã chết thay Liệt Na đi đến một thế giới hắc ám. Để kiềm chế tuần lộc tham ăn nấm không muốn về doanh trại, vào mùa thu chúng ta thường buộc tuần lộc chết ở doanh trại, như vậy tuần lộc sẽ nhớ nhung mà quay về. Mẫu thân kéo tay ta bước ra khỏi lều tiên nhân, ta nhìn thấy dưới ánh sao chú tuần lộc nhỏ ban nãy còn nhảy nhót tưng bừng đã nằm bất động trên mặt đất. Ta siết chặt tay mẫu thân, rùng mình một cái thật sâu. Sự việc sớm nhất mà ta có thể ghi nhớ, chính là cái rét run này, năm đó ta khoảng chừng bốn năm tuổi gì đó.

Căn nhà ta nhìn thấy từ nhỏ chính là lều tiên nhân hình nón, chúng tôi cũng gọi nó là "tiên nhân trụ". Tiên nhân trụ rất dễ kiến tạo, khảm lên hai ba mươi cây gỗ thông rụng lá, cưa thành cao bằng hai người, lóc vỏ, tiện nhọn một đầu, để đầu nhọn hướng lên bầu trời, chụm lại với nhau; một đầu khác của cây thông thì áp sát mặt đất, phân bố đều đặn ra, giống như vô số đôi chân đang khiêu vũ, tạo thành một vòng tròn lớn, bên ngoài đắp thêm phượng quây chắn gió chống rét, tiên nhân trụ cứ thế được xây thành. Thời kỳ đầu chúng tôi dùng vỏ cây và da thú làm phượng quây, sau đó rất nhiều người dùng bạt vải và nỉ lông.

Ta thích ở trong tiên nhân trụ, đỉnh nhọn của nó có một chiếc lỗ nhỏ, tự nhiên trở thành thông đạo thải khói của bếp lò. Ta thường thấu qua lỗ nhỏ này nhìn các vì sao vào ban đêm. Những vì sao nhìn thấy từ đây chỉ có lác đác vài khỏa, thế nhưng chúng vô cùng sáng ngời, giống như ngọn đèn dầu được giương trên đỉnh tiên nhân trụ vậy.

Mặc dù phụ thân không nguyện ý đến chỗ Ni Đô Tát Mãn, nhưng ta rất thích đi. Bởi vì trong ngọn lều tiên nhân đó không chỉ có người ở, mà còn ở cả thần linh. Thần của chúng tôi được gọi chung là "Mã Lộ", họ được đựng trong một cái túi da hình tròn, cung phụng ở chính diện lối vào của tiên nhân trụ. Người lớn trước khi xuất liệp, thường thường phải dập đầu trước tượng thần. Điều này khiến ta vô cùng tò mò, luôn nài nỉ Ni Đô Tát Mãn, bảo ông cởi túi da xuống, cho ta xem thần trông như thế nào? Trên thân thần có thịt mắng không? Thần có biết nói chuyện không? Thần vào lúc nửa đêm canh ba có ngáy như con người không? Ni Đô Tát Mãn mỗi lần nghe ta nói với ông ấy về thần Mã Lộ như vậy, đều phải cầm lấy chiếc búa trống dùng để nhảy thần, đuổi ta ra ngoài. Ni Đô Tát Mãn và phụ thân ta điểm nào cũng không giống anh em ruột. Bọn họ rất ít khi nói chuyện cùng nhau, lúc đi săn cũng chưa từng kết bạn mà hành động. Phụ thân vô cùng gầy gò, Ni Đô Tát Mãn lại rất béo. Phụ thân là một cao thủ đánh giặc, Ni Đô Tát Mãn hành liệp lúc lại thường là tay không mà về. Phụ thân thích nói chuyện, còn Ni Đô Tát Mãn cho dù có triệu tập người của Ô Lực Lăng bàn bạc sự tình, thốt ra lời cũng chẳng qua chỉ là dăm ba câu. Nghe nói chỉ có ngày ta sinh ra, ông vì đêm hôm trước mơ thấy một chú hươu con màu trắng đến doanh trại của chúng tôi, đối với sự giáng sinh của ta liền biểu hiện ra sự vui mừng khôn xiết, uống rất nhiều rượu, còn khiêu vũ, nhảy vào trong đống lửa.

Phụ thân thích đùa giỡn với mẫu thân, mùa hè ông thường chỉ vào bà mà nói, Đạt Mã Lạp, Y Lan đang cắn váy em kìa! Y Lan là tên con chó săn nhà chúng ta. "Y Lan" trong ngôn ngữ của chúng tôi có ý nghĩa là "ánh sáng". Cho nên lúc trời tối, ta đặc biệt thích gọi tên Y Lan, ta cứ nghĩ con bé chạy tới sẽ mang theo ánh sáng, nhưng nó cũng giống như ta, chỉ là một bóng đen trong đêm tối. Mẫu thân quá nhiệt tình với việc mặc váy, cho nên trong mắt ta, mẫu thân mong mùa hè đến, tuyệt không phải mong những đóa hoa trong rừng sớm nở rộ, mà là vì được mặc váy. Hễ nghe nói Y Lan cắn váy mình, bà sẽ tung người nhảy dựng lên, lúc này phụ thân sẽ đắc ý cười lớn. Mẫu thân thích mặc váy màu xám, cạp váy thêu những đường chỉ màu xanh lục, đường chỉ phía trước rộng, đường chỉ phía sau hẹp.

Mẫu thân là người giỏi giang nhất trong số những người phụ nữ của Ô Lực Lăng. Bà có đôi bắp tay tròn lẳn, đôi chân kiện tráng. Trán bà rộng, lúc nhìn người luôn mỉm cười, vô cùng ôn tồn. Những người phụ nữ khác cả ngày đội trên đầu một chiếc khăn xanh, còn bà thì để lộ mái tóc. Bà búi mái tóc đen nhánh rậm rạp ấy thành một cái búi tóc, phía trên cắm một chiếc trâm bằng xương hươu được mài giũa trắng như trăng.

Đạt Mã Lạp, em lại đây! Phụ thân thường hay triệu hồi bà như vậy, giống như triệu hồi chúng ta vậy. Mẫu thân chậm chạp bước đến bên cạnh ông, phụ thân thường chỉ cười giật vạt áo của bà ấy một cái, sau đó vỗ lên mông bà một phát, nói, không có việc gì rồi, em đi đi! Mẫu thân bĩu môi, không nói gì, tiếp tục bận việc của mình.

Ta và Liệt Na từ nhỏ đã theo mẫu thân học việc nhà, thuộc da thú, hun thịt khô, làm lều vỏ bạch dương và thuyền vỏ bạch dương, may giày da thú và găng tay, làm bánh Lạc Cách Liệt Ba, vắt sữa tuần lộc, làm An Kiều v.v.. Phụ thân nhìn ta và Liệt Na giống như hai con bướm không rời được đóa hoa mà vây quanh mẫu thân, liền ghen tị nói, Đạt Mã Lạp, em nhất định phải tặng cho anh một Ô Đặc! "Ô Đặc" chính là ý nghĩa của con trai. Mà ta và Liệt Na, giống như những cô gái khác của dân tộc chúng ta, được gọi là "Ô Na Cát". Phụ thân quản Liệt Na gọi là "Đại Ô Na Cát", ta thì thành "Tiểu Ô Na Cát".

Đêm sâu, ngoài tiên nhân trụ thường có tiếng gió truyền đến. Trong gió ngày đông thường mang theo tiếng kêu của dã thú, mà trong gió ngày hè thường có tiếng kêu của cú mèo và tiếng ếch nhái. Trong tiên nhân trụ, cũng có tiếng gió, trong tiếng gió xen lẫn tiếng thở dốc của phụ thân và tiếng thì thầm của mẫu thân, loại tiếng gió đặc biệt này do mẫu thân Đạt Mã Lạp và phụ thân Lâm Khắc tạo ra. Mẫu thân bình thường chưa bao giờ gọi tên phụ thân, thế nhưng đến đêm khuya lúc bọn họ tạo ra âm thanh như tiếng gió ấy, bà luôn nhiệt thiết run rẩy hô hoán, Lâm Khắc, Lâm Khắc. Còn phụ thân, ông giống như con quái thú lâm vào đường cùng, thở dốc nặng nề, khiến ta tưởng bọn họ mắc bệnh nặng. Thế nhưng sáng ngày hôm sau tỉnh lại, bọn họ lại sắc mặt hồng nhuận bận rộn việc của mình. Chính trong tiếng gió như thế, cái bụng của mẫu thân ngày một lớn lên, không lâu sau, em trai Lỗ Ni của ta ra đời.

Phụ thân có Ô Đặc của riêng mình, cho dù đi săn trở về tay trắng, hễ nhìn thấy khuôn mặt cười của Lỗ Ni, khuôn mặt âm trầm của ông cũng sẽ biến thành hòa nhãn yểu sắc. Đạt Mã Lạp cũng thích Lỗ Ni, lúc bà làm việc hoàn toàn có thể đặt nó trong nôi vỏ bạch dương, nhưng bà không làm thế, bà cõng Lỗ Ni trên vai. Lúc này trâm xương hươu của Đạt Mã Lạp không đeo nổi nữa, Lỗ Ni luôn vươn tay ra túm, túm được liền cho vào miệng gặm, trâm rất nhọn, Đạt Mã Lạp sợ chọc vào miệng Lỗ Ni, cho nên liền không đeo nó nữa. Mà ta thích dáng vẻ mẫu thân đeo trâm.

Ta và Liệt Na cũng thích Lỗ Ni, chúng ta tranh nhau bồng nó, nó bụ bẫm, giống như chú gấu nhỏ đáng yêu, ê a kêu, nước dãi chảy vào cổ chúng ta, tựa như chui vào con sâu róm, ngứa ngấu đến hoảng. Mùa đông chúng ta thích dùng đuôi chuột xám để quét mặt Lỗ Ni, mỗi sáng quét một cái là nó sẽ cười ha hả không ngừng. Mùa hè chúng ta thường cõng nó ra bờ sông, bắt chuồn chuồn trong bụi cỏ ven bờ cho nó xem. Có một lần mẫu thân cho tuần lộc ăn muối, ta và Liệt Na giấu Lỗ Ni vào chiếc thùng vỏ bạch dương lớn đựng lương thực ngoài tiên nhân trụ. Mẫu thân quay về phát hiện Lỗ Ni không thấy đâu, hoảng hốt, bà bốn phía tìm kiếm, không thấy tung tích Lỗ Ni, hỏi ta và Liệt Na, chúng ta đều lắc đầu nói không biết, bà khóc lên rồi. Xem ra Lỗ Ni và mẫu thân là tâm linh tương thông, ban nãy nó còn yên tĩnh ở trong thùng vỏ bạch dương phơi nắng, mẫu thân vừa khóc, nó cũng khóc theo. Tiếng khóc của Lỗ Ni đối với mẫu thân mà nói chính là tiếng cười, bà theo tiếng tìm đến, ôm lấy nó, trách mắng ta và Liệt Na. Đó là lần —— thứ hai bà nổi cáu với chúng ta.

Sự xuất hiện của Lỗ Ni, khiến ta và Liệt Na thay đổi cách gọi đối với phụ mẫu. Vốn dĩ chúng ta quy củ giống như những đứa trẻ khác, gọi mẫu thân là "Ngạch Ni", gọi phụ thân là "A Mã", bởi vì Lỗ Ni được cưng chiều quá, ta và Liệt Na nổi lòng đố kỵ, sau lưng liền quản mẫu thân gọi là Đạt Mã Lạp, gọi phụ thân là Lâm Khắc. Cho nên hiện tại nhắc tới bọn họ, ta vẫn có chút sửa không đổi được. Xin thần rộng lượng tha thứ cho tôi.

Nam nhân thành niên của Ô Lực Lăng bên cạnh đều có phụ nữ, ví dụ như Lâm Khắc có Đạt Mã Lạp, Cáp Tạp có Mã Lợi Á, Khôn Đắc có Y Phù Lâm, Y Vạn có mắt xanh, tóc vàng Na Kiệt Thập Tạp, thế nhưng Ni Đô Tát Mãn lại là cô thân một người. Ta nghĩ cái túi da mà Ni Đô Tát Mãn cung phụng nhất định là nữ thần, nếu không thì sao ông ấy lại không cần phụ nữ chứ? Ta cảm thấy Ni Đô Tát Mãn ở cùng nữ thần cũng không có gì, chỉ có điều bọn họ không sinh ra được trẻ con, có điểm khiến người ta tiếc nuối. Một doanh trại, nếu thiếu đi trẻ con, giống như cây cối thiếu nước mưa, nhìn thế nào cũng thấy không được tinh thần cho lắm. Ví dụ như Y Vạn với Na Kiệt Thập Tạp, bọn họ thường xuyên đùa giỡn đôi nhi nữ của chính mình —— Cát Lan Đặc và Na Lạp, đồng thời phát ra tiếng cười ha hả; đứa trẻ Kim Đắc của Khôn Đắc với Y Phù Lâm, tuy không hoạt bát như thế, nhưng nó cũng giống như một phiến mây trôi đến giữa mùa hạ, mang lại âm lương cho Khôn Đắc và Y Phù Lâm, khiến tâm cảnh của bọn họ bình hòa. Ngược lại, Cáp Tạp với Mã Lợi Á bởi vì không có hài tử, trên mặt liền luôn tràn ngập mây đen. Hễ La Lâm Tư Cơ đến doanh trại của chúng ta rồi, người mang đến lều tiên nhân của Cáp Tạp, không chỉ đơn thuần là yên tửu đường trà đâu, còn có cả thuốc. Thế nhưng Mã Lợi Á uống những loại thuốc chữa bệnh vô sinh ấy xong, cái bụng vẫn y nguyên như cũ, khiến Cáp Tạp sốn rang như con hươu đà rơi vào bẫy săn, trên mặt luôn hiện lên thần tình mang nhiên, không biết lối thoát ở đâu. Mã Lợi Á thường dùng khăn trùm che kín mặt, cúi đầu đi đến lều tiên nhân của Ni Đô Tát Mãn. Người cô ấy bái kiến không phải là người, mà là thần. Cô ấy hy vọng thần có thể ban ơn cho cô ấy hài tử.

Y Phù Lâm là cô của ta, cô rất thích kể chuyện. Truyền thuyết về dân tộc chúng ta, cũng như ân oán giữa phụ thân và Ni Đô Tát Mãn, đều là cô kể cho ta nghe. Đương nhiên, những câu chuyện truyền thuyết có liên quan đến dân tộc, là lúc ta niên thiếu đã được nghe rồi; còn những ân oán tình cừu giữa người lớn với nhau, là sau khi phụ thân qua đời, mẫu thân và Ni Đô Tát Mãn lần lượt trở nên điên cuồng rồi mới kể cho ta, thời điểm đó ta đã sắp làm mẹ của Tô Duy Khắc Đặc rồi.

Cơn sông ta từng nhìn thấy trong đời này quá nhiều quá nhiều. Chúng có dòng hẹp, có dòng rộng lớn; có khúc khuỷu, có thẳng tắp; có dòng nước cấp bách, có dòng thì phong bình sóng lặng. Tên của chúng, cơ bản là do chúng tôi đặt, ví dụ như sông Đắc Nhĩ Bố Nhĩ, sông Ngao Lô Cổ Nhã, sông Bỉ Tư Xuy Nhã, sông Bối Nhĩ Tì cùng sông Y Mẫn, sông Tháp Lí Á v.v.. Mà những dòng sông này, đại đa số đều là chi lưu của sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp, hoặc là chi lưu trong chi lưu.

Ký ức sớm nhất của ta về sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp, có liên quan đến mùa đông.

Năm đó, doanh trại phía bắc bị đại tuyết phủ kín trời đất, tuần lộc không tìm được đồ ăn, chúng ta đứt quãng hướng nam di cư. Dọc đường, bởi vì liên tục hai ngày không săn được con mồi, kỵ trên thân tuần lộc Quả Thối Đạt Tây chửi mắng những người đàn ông dài chân đó đều là những thứ vô dụng, lớn tiếng xưng hô hắn ta đã rơi vào một thế giới hắc ám, sắp bị chết đói tươi rồi. Chúng ta đứt quãng tiến sát sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp, dùng băng thiên đục thủng mặt băng đánh bắt cá để ăn.

Sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp rộng lớn làm sao, bị phong băng trông vào giống như bãi tuyết do ai đó khai tích ra. Cáp Tạp giỏi đánh bắt cá đục ba cái lỗ băng, thủ trì một cây lao cá thủ hầu ở bên cạnh. Những con cá lớn dưới tầng băng cửu tì tưởng mùa xuân lại về rồi, liền lắc đầu quẫy đuôi xông về phía lỗ băng lộ ra thiên quang mà bơi tới. Cáp Tạp hễ nhìn thấy lỗ băng trồi lên bọt nước, liền nhanh tay lẹ mắt phóng lao cá, rất nhanh đã đâm trúng từng con cá một. Có cá chó mang đốm đen, lại có Chập La mang hoa văn nhỏ. Cáp Tạp mỗi khi tóm lên một con cá, ta đều phải nhảy lên hoan hô. Liệt Na không dám nhìn lỗ băng, Cát Lan Đặc và Kim Đắc cũng không dám nhìn, lỗ băng bốc hơi nước trong mắt bọn chúng nhất định giống như cái bẫy vậy, bọn chúng từ xa né tránh. Ta thích Na Lạp, con bé tuy nhỏ hơn ta vài tuổi, nhưng cũng lớn gan giống như ta, nó cong lưng, thò đầu hướng về phía lỗ băng, Cáp Tạp bảo nó đứng xa ra một chút, nói là vạn nhất nó sẩy chân ngã vào trong, sẽ làm mồi cho cá mất. Na Lạp thưa chiếc mũ da thú trên đầu xuống, hất đầu một cái, văng mạng thề thốt giậm chân nói, mau ném tôi xuống đi, tôi ngày ngày bơi ở bên trong, các người muốn cá rồi, thì gõ mặt băng một cái, gọi một tiếng Na Lạp, tôi sẽ đục thủng tầng băng, mang cá dâng lên cho các người! Nếu như tôi làm không được, các người cứ để cá ăn thịt tôi là được! Lời của con bé không dọa sợ Cáp Tạp, ngược lại dọa sợ mẫu thân của nó là Na Kiệt Thập Tạp, cô ta chạy về phía Na Lạp, trên ngực không ngừng vẽ chữ thập. Na Kiệt Thập Tạp là một người Nga, cô ta ở cùng Y Vạn, không những sinh ra đứa trẻ tóc vàng da trắng, còn mang cả giáo nghĩa của Thiên Chúa giáo đến. Cho nên trong Ô Lực Lăng, Na Kiệt Thập Tạp vừa theo chúng ta tínngưỡng thần Mã Lộ, vừa bái lạy thánh mẫu. Cô Y Phù Lâm vì thế mà vô cùng xem thường Na Kiệt Thập Tạp. Ta vốn không phản cảm Na Kiệt Thập Tạp tin nhiều loại thần, thời điểm đó thần trong mắt ta là thứ nhìn không thấy. Có điều ta không thích Na Kiệt Thập Tạp vẽ chữ thập trước ngực, tư thế đó rất giống như thủ cầm một con dao nhọn, muốn moi ra trái tim của chính mình.

Lúc hoàng hôn, chúng ta đốt lửa trại trên sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp, ăn cá nướng. Chúng ta đem cá chó cho chó săn ăn, đem cá Chập La cỡ lớn cắt thành đoạn, rắc muối, dùng cành cây bạch dương xuyên qua, thả vào đống lửa xoay tròn. Rất nhanh, hương vị cá nướng liền phiêu tán ra. Người lớn vừa ăn cá vừa uống rượu, ta và Na Lạp chạy nhảy trên bờ sông. Chúng ta giống như hai con thỏ, để lại trên bãi tuyết từng chuỗi dấu chân dày đặc. Ta còn nhớ khi ta và Na Lạp chạy sang bờ đối diện, liền bị Y Phù Lâm gọi giật về. Cô nói với ta, bờ đối diện là nơi không thể tùy tiện đi qua, nơi đó không còn là lĩnh địa của chúng ta nữa. Cô chỉ vào Na Lạp nói, nó đi thì có thể, đó là quê nhà của nó, sớm muộn gì cũng có một ngày, Na Kiệt Thập Tạp sẽ đưa Cát Lan Đặc và Na Lạp quay về bờ tây.

Trong mắt ta, dòng sông chính là dòng sông, không phân cái gì tả ngạn hữu ngạn. Cậu cứ nhìn đống lửa trên mặt sông mà xem, nó tuy cháy ở hữu ngạn, nhưng nó cũng hắt đỏ cả tuyết ở tả ngạn. Ta và Na Lạp không để ý lời của Y Phù Lâm, vẫn cứ chạy qua chạy lại giữa tả ngạn và hữu ngạn. Na Lạp còn cố ý giải một bãi ở tả ngạn, sau đó nó chạy về hữu ngạn, lớn tiếng nói với Y Phù Lâm, tôi lưu lại tiểu niệu của tôi ở quê nhà rồi!

Y Phù Lâm lườm Na Lạp một cái, biểu tình giống như lúc cô nhìn thấy tuần lộc sinh ra con non dị hình vậy.

Vào đêm tối đó, cô Y Phù Lâm kể cho ta nghe, tả ngạn của dòng sông từng là lĩnh địa của chúng ta, nơi đó là cố hương của chúng ta, chúng ta từng là chủ nhân nơi đó.

Hơn ba trăm năm trước, quân Nga xâm nhập vào lĩnh địa tổ tiên chúng ta sinh sống, bọn chúng khơi mào chiến hỏa, cướp đi da chồn và tuần lộc của tiên nhân, đem những người đàn ông phản kháng bạo hành của bọn chúng dùng chiến đao chém ngang hông thành hai đoạn, đối với những người phụ nữ không khuất phục sự gian dâm của bọn chúng thì kết liễu một cách sống sượng, sơn lâm tĩnh mịch từ đó biến thành ô uế chướng khí, con vật săn giảm đi từng năm, tổ tiên bị bức bách di cư từ sông Lena thuộc châu Yakutia, vượt qua sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp, bắt đầu cuộc sống mới trong rừng rậm ở hữu ngạn. Cho nên cũng có người gọi chúng ta là người "Yakutia". Thời đại sông Lena, chúng ta có mười hai thị tộc, mà đến thời đại hữu ngạn sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp, chỉ còn lại sáu thị tộc mà thôi. Rất nhiều thị tộc đều ly tán trong dòng nước và gió của thời gian. Cho nên hiện tại ta không thích nói ra họ tộc của chúng ta, mà những người trong câu chuyện của ta, cũng chỉ có những cái tên giản đơn mà thôi.

Sông Lena là một dòng sông màu xanh lam, truyền thuyết nó rộng lớn đến mức ngay cả chim gõ kiến cũng không thể bay qua. Ở thượng du sông Lena có một hồ Lạp Mục, cũng chính là hồ Baikal. Có tám con đại hà chú nhập vào hồ, nước hồ cũng có màu xanh biếc. Trong hồ Lạp Mục sinh trưởng rất nhiều thủy thảo bích lục, mặt trời ở rất gần nước hồ, trên mặt hồ quanh năm trôi nổi ánh mặt trời, cùng với hoa sen hồng và trắng. Xung quanh hồ Lạp Mục là những ngọn núi cao sừng sững, tổ tiên của chúng ta, một người Evenki thắt bím tóc dài, sinh sống ở đó. Ta hỏi Y Phù Lâm, hồ Lạp Mục cũng có mùa đông sao? Cô nói với ta, nơi tổ tiên đản sinh, là không có mùa đông. Nhưng ta không tin có một thế giới vĩnh viễn là mùa xuân, vĩnh viễn ấm áp như thế. Bởi vì từ lúc ta sinh ra, năm nào ta cũng trải qua mùa đông đằng đẵng và sự lạnh lẽo, cho nên sau khi Y Phù Lâm kể xong truyền thuyết về hồ Lạp Mục, ta liền chạy đến chỗ Ni Đô Tát Mãn, định hỏi cho ra lẽ. Ni Đô Tát Mãn không khẳng định truyền thuyết về hồ Lạp Mục, nhưng ông ấy khẳng định trước kia chúng ta quả thật có thể du liệp ở tả ngạn sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp, ông còn nói thời đó bộ lạc Sử Lộc sinh sống ở một đới Ni Bố Sở mỗi năm còn hướng triều đình của chúng ta tiến cống da chồn. Chính những tên quân Nga mắt xanh mũi to đó bức bách chúng ta đến hữu ngạn. Sông Lena và Ni Bố Sở ở đâu ta không hề biết, thế nhưng ta minh bạch những vùng đất bị mất này đều ở tả ngạn sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp, ở một nơi chúng ta không thể quay lại nữa, điều này khiến ta thuở ấu thơ tràn ngập địch ý với Na Kiệt Thập Tạp mắt xanh mũi to, luôn tưởng cô ta là một con sói cái đi theo bầy tuần lộc.

Y Vạn là con trai của Ngạch Cách Đô Á gia, cũng chính là đứa con của bác tổ phụ ta. Vóc dáng của Y Vạn rất lùn, mặt rất đen, trên trán có một nốt ruồi đỏ, giống như hạt đậu đỏ bắt mắt. Gấu đen thích ăn đậu đỏ, lúc đi săn, phụ thân hễ phát hiện dấu tích của gấu, luôn nhắc nhở Y Vạn phải bội phần cẩn thận, sợ gấu tập kích anh ta. Lời của phụ thân không phải không có lý, gấu nhìn thấy Y Vạn dễ kích động hơn nhìn thấy những người khác, mà Y Vạn có hai lần từ đại chưởng của gấu thoát chết trong gang tấc. Răng của Y Vạn vô cùng kiên cố, thích ăn thịt sống, cho nên lúc không săn được con mồi, người đau lòng nhất chính là Y Vạn, anh ta không thích ăn thịt khô, đối với cá thì khinh thường ra mặt, cho rằng cá là do trẻ con và người già những người răng không kiện toàn này ăn.

Bàn tay của Y Vạn to kỳ lạ, nếu anh ta đem đôi bàn tay xòe ra đặt trên đầu gối, thì đầu gối kia giống như bị rễ cây thô tráng miên trường phủ kín và quấn chặt lấy. Tay của anh ta rất có sức lực, có thể bóp nát đá trứng ngỗng, có thể bẻ gãy cây thông dùng để dựng tiên nhân trụ phát ra tiếng "cạch" một tiếng, bớt đi việc dùng rìu để chặt. Y Phù Lâm nói, Y Vạn chính là dựa vào đôi bàn tay có lực lượng phi phàm ấy, khiến Na Kiệt Thập Tạp trở thành phụ nữ của anh ta. Hơn một trăm năm trước, ở thượng du sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp, phát hiện ra mỏ vàng. Người Nga biết hữu ngạn có vàng, thường xuyên vượt qua biên giới đến khai thác. Thời đó hoàng đế đương triều là Quang Tự, ông sao có thể trơ mắt nhìn vàng của đại Thanh vương triều chảy vào tay những kẻ mắt xanh kia chứ? Liền bảo Lý Hồng Chương nghĩ một cách, không thể để hoàng kim lưu thất. Lý Hồng Chương liền nảy sinh ý niệm khai biện mỏ vàng ở Mạc Hà. Nơi như Mạc Hà này, mỗi năm có nửa năm bay hoa tuyết, hoang vắng không một bóng người, trọng thần triều đình không thể nào đến nơi này được. Cuối cùng, Lý Hồng Chương chọn trúng Cát Lâm hầu bổ tri phủ Lý Kim Dung - kẻ vì phản đối Từ Hi Thái H thái hậu mà bị giáng tội - đi khai biện mỏ vàng. Mỏ vàng Mạc Hà vừa mở, cửa tiệm cũng theo đó hưng khởi. Giống như có hoa thì phải có quả vậy, kỹ viện rất nhanh theo đó xuất hiện. Những người đàn ông khai kim đến từ quan nội quanh năm không nhìn thấy phụ nữ, thấy phụ nữ, mắt còn sáng hơn thấy vàng. Bọn họ vì sự ấm áp và thống khoái khắc ấy, đem vàng rải lên người phụ nữ, sinh ý của kỹ viện vượng như mưa mùa hạ. Những thương nhân được chúng ta xưng tụng là "An Đạt", coi trọng đạo làm giàu của kỹ viện, thế là có thương nhân Nga từ trong cảnh mang theo phụ nữ của bọn họ, đem những cô gái còn trẻ tuổi bán vào kỹ viện.

Y Phù Lâm nói, năm đó bọn họ du liệp ở vùng Khắc Pha Hà, lúc rừng rậm bị sương thu nhuộm đỏ một phiến vàng một phiến, một thương nhân An Đạt người Nga dẫn theo ba cô gái vượt qua sông Ngạch Nhĩ Cổ Nạp, cưỡi ngựa, xuyên qua khu rừng rậm, hướng về phía Mạc Hà mà đi. Y Vạn lúc đi săn đã bắt gặp bọn họ. Bọn họ săn được một con gà rừng, nhóm lửa, đang ăn thịt uống rượu. Y Vạn từng gặp thương nhân râu rôm kia, anh ta biết phàm là đồ vật An Đạt mang đến, nhất định đều là thương phẩm. Xem ra mỏ vàng không chỉ đơn thuần cần vật phẩm và thực phẩm, mà còn cần cả phụ nữ. Do thường giao đạo với thương Nga, đại đa số người trong chúng ta đều có thể nói tiếng Nga đơn giản, mà thương Nga cũng nghe hiểu tiếng Evenki. Ba cô gái đó có hai người tư sắc động nhân, mắt to, sống mũi cao, eo thon nhỏ, lúc bọn họ uống rượu phát ra tiếng cười phóng túng, tựa như người sớm đã làm quen với nghề kỹ nữ. Cô gái mắt nhỏ còn lại thoạt nhìn không giống vậy, cô rất an tĩnh uống rượu, ánh mắt từ đầu đến cuối đặt trên chiếc váy xám của mình. Y Vạn nghĩ cô gái này nhất định là bị bức bách đi làm kỹ nữ, nếu không cô ấy sẽ không ưu uất như vậy. Anh ta hễ nghĩ tới chiếc váy xám kia sẽ bị rất nhiều nam nhân vén lên, liền đau lòng đến mức răng đánh lập cập —— từ trước tới nay chưa từng có cô gái nào có thể khiến anh ta đau lòng như vậy.

Y Vạn quay về Ô Lực Lăng, gom hai tấm da thủy thát, một tấm da xá lị cùng mấy chục tấm da chuột xám lại với nhau, mang theo chúng, cưỡi tuần lộc đuổi theo A Đạt cùng ba cô nàng nọ. Nhìn thấy A Đạt, hắn tháo đấm da xuống, chỉ vào cô nàng mắt nhỏ bảo với A Đạt rằng, người phụ nữ này quy cho Y Vạn, còn đấm da thì quy cho A Đạt. A Đạt chê đấm da quá ít, lớn tiếng nói hắn không thể làm cuộc mua bán chịu lỗ. Y Vạn liền bước đến trước mặt A Đạt, vươn bàn tay lớn ra, móc bình rượu trong ngực A Đạt ra ngoài. Đó là một bình rượu bằng sắt, Y Vạn đặt nó vào lòng bàn tay, dùng sức bóp một cái, nó liền bẹp dí; lại dùng sức vặn một cái, theo rượu bắn tung tóe, bình sắt vậy mà biến thành một hòn bi sắt. Dọa A Đạt đến mức nhũn cả chân, lập tức nhường Y Vạn mang cô nàng mắt nhỏ kia đi, cô ta chính là Na Kiệt Thập Tạp.

Y Phù Lâm nói, Ngạch Cách Đô Á Gia của tao chính là bị Y Vạn làm cho tức chết. Lão vốn đã đính hôn cho Y Vạn từ lâu, dự định mùa đông năm đó sẽ cưới người ta về nhà, nào ngờ mùa thu Y Vạn lại tự mình dẫn về một người.

Phán đoán của Y Vạn không sai, Na Kiệt Thập Tạp quả thực bị người mẹ kế nhẫn tâm bán cho A Đạt để làm kỹ nữ. Giữa đường cô ta từng hai lần tìm cách trốn chạy, sau khi bị A Đạt phát hiện, hắn cưỡng hiếp cô ta trước, muốn khiến cô ta tuyệt vọng mà cam tâm tình nguyện làm kỹ nữ. Cho nên Y Vạn mang cô ta đi, Na Kiệt Thập Tạp tuy tâm cam tình nguyện, nhưng với Y Vạn luôn có một loại áy náy. Cô ta không nói với Y Vạn chuyện A Đạt cưỡng hiếp mình, cô ta đem chuyện này kể cho Y Phù Lâm. Kể cho Y Phù Lâm nghe chẳng khác nào kể cho một con chim hay hót, cả Ô Lực Lăng không ai là không biết nữa. Bá tổ phụ ban đầu chỉ phản cảm huyết thống của Na Kiệt Thập Tạp, khi ông biết cô ta còn là một người phụ nữ không trong sạch, liền ra lệnh cho Y Vạn trục xuất Na Kiệt Thập Tạp khỏi rừng sâu. Y Vạn không làm như vậy, hắn cưới cô ta, sang năm mùa xuân liền sinh ra Cát Lan Đặc. Mọi người hoài nghi đứa trẻ đó có lẽ là của đại hùm xám A Đạt. Cát Lan Đặc mắt xanh vừa ra đời, Ngạch Cách Đô Á Gia hộc máu liên tục, ba ngày sau liền thăng thiên. Nghe nói ngày lão qua đời, rứa chiều nhuộm phương đông đỏ rực, nghĩ là lão đã mang cả những ngụm máu tươi hộc ra đi cùng.

Na Kiệt Thập Tạp không có kinh nghiệm sinh sống trong rừng sâu, nghe nói cô ta lúc mới đến, ngủ không được trong nhà vỏ cây, thường lang thang trong rừng. Cô ta cũng không biết thuộc da, không biết phơi thịt khô, không biết vò gân thú, ngay cả lều vỏ cây cũng làm không nổi. Y Vạn thấy mẹ tôi không mang đầy địch ý với Na Kiệt Thập Tạp giống như Y Phù Lâm, liền bảo bà dạy cô ta làm việc. Thế là trong những người phụ nữ ở Ô Lực Lăng, Na Kiệt Thập Tạp là người thân thiết nhất với Đạt Mã Lạp. Người phụ nữ hay làm dấu thánh trước ngực này rất thông minh, chỉ mất công phu mấy năm, đã học được những công việc mà phụ nữ dân tộc chúng tôi biết làm. Cô ta đối đãi với Y Vạn cực kỳ tốt, mỗi khi Y Vạn đi săn trở về, cô ta luôn đứng đón ở doanh địa. Cô thấy Y Vạn, tựa như mấy tháng không gặp vậy, tiến lên ôm chặt lấy hắn. Cô ta cao hơn Y Vạn một cái đầu, cô ôm Y Vạn, giống như một cây lớn ôm lấy cây nhỏ, giống như một con gấu mẹ ôm lấy chú gấu con, vô cùng buồn cười. Y Phù Lâm rất coi thường cử chỉ của Na Kiệt Thập Tạp, bảo đó là thói quen của kỹ nữ.

Người không thích nhìn thấy dòng Ngạch Nhĩ Cổ Nạp nhất, chính là Na Kiệt Thập Tạp. Mỗi lần đến đó, Y Phù Lâm đều dùng lời lẽ lạnh nhạt châm chọc cô ta, hận không thể khiến Na Kiệt Thập Tạp biến thành một trận gió, bay ngược về bờ trái. Còn Na Kiệt Thập Tạp, cô ta nhìn dòng sông này, giống như nhìn tên chủ nợ tham lam, cũng là vẻ mặt thê lương, sợ rằng hắn lại tước đoạt cô ta. Nhưng chúng tôi lại không thể rời khỏi dòng sông này, chúng tôi luôn lấy nó làm trung tâm, sinh sống bên cạnh vô số nhánh rễ của nó. Nếu nói dòng sông này là lòng bàn tay, thì các nhánh của nó chính là năm ngón tay xòe ra, chúng vươn về những hướng khác nhau, giống như từng đạo chớp chiếu rọi cuộc sống của chúng tôi.

Tôi đã nói rồi, ký ức của tôi bắt đầu từ lần Ni Đô Tát Mãn khiêu thần thủ "Ô Mạch" cho Liệt Na, một con tuần lộc con đã chết thay Liệt Na đi đến thế giới hắc ám rồi. Cho nên ký ức sớm nhất của tôi về tuần lộc, cũng bắt đầu từ con tuần lộc con đã chết này. Nhớ lúc tôi nắm tay mẹ, nhìn nó nằm bất động dưới ánh sao, trong lòng vô cùng sợ hãi lại vô cùng ưu thương. Mẹ nhấc con vật đã không còn hơi thở ấy lên, ném lên sườn núi hướng dương. Trẻ con dân tộc chúng tôi không sống nổi, thường được đựng trong túi vải trắng, ném lên sườn núi hướng dương. Cỏ ở đó vào mùa xuân nảy mầm sớm nhất, hoa dại cũng nở sớm nhất. Mẹ xem tuần lộc con như con của mình vậy. Tôi còn nhớ ngày hôm sau khi bầy lộc trở về doanh địa, con hẻm cái màu xám ấy không thấy con của mình đâu, nó cứ cúi đầu nhìn gốc cây từng buộc con lộc, trong mắt tràn đầy bi thương. Từ đó về sau, con vốn dồi dào sữa nhất ấy đã cạn kiệt. Cho đến tận sau này Liệt Na truy tầm con lộc của nó cũng đi đến thế giới hắc ám kia, sữa của nó mới lại tuôn trào như suối.

Nghe nói vào thời đại sông Lạc Na, tổ tiên chúng tôi đã phóng dưỡng tuần lộc. Rừng rậm ở đó tươi tốt, những đám rêu tảng và địa y đá mà chúng tôi gọi là "Ân Khắc" và "Lạp ốc khả tháp", đã cung cấp cho tuần lộc nguồn thức ăn phong phú. Tuần lộc thời đó được gọi là "Tác Cách Triệu", mà hiện tại chúng tôi gọi chúng là "Áo Vinh". Chúng có cái đầu giống ngựa, sừng giống hươu, thân hình giống lừa và móng guốc giống bò. Giống ngựa mà không phải ngựa, giống hươu mà không phải hươu, giống lừa mà không phải lừa, giống bò mà không phải bò, cho nên người Hán gọi chúng là "Tứ bất tượng". Tôi cảm thấy trên mình chúng vừa có sự uy vũ của đầu ngựa, vẻ đẹp của sừng hươu; lại vừa có sự tráng kiện của thân lừa và sự cường tráng của móng bò. Tuần lộc trước kia chủ yếu có màu xám và màu nâu, hiện tại lại có nhiều màu sắc: màu nâu xám, màu đen xám, màu trắng và màu hoa đốm, v.v.. Mà tôi thích nhất là màu trắng, tuần lộc màu trắng trong mắt tôi chính là những cụm mây lững lờ trôi trên đại địa.

Tôi chưa từng thấy loài động vật nào có tính tình ôn thuận mà lại phú kháng nhịp bền bỉ như tuần lộc, chúng tuy đầu to nhưng vô cùng linh hoạt. Chở nặng vượt rừng sâu, băng đầm lầy, đối với chúng mà nói lại vô cùng nhẹ nhàng. Chúng toàn thân là báu, lông da có thể ngự hàn, nhung sừng, gân hươu, gân tiên, huyết tim hươu, bào thai hươu là những vị dược liệu quý giá mà A Đạt rất muốn thu vào túi, có thể đổi lấy vật dụng sinh hoạt cho chúng tôi. Sữa hươu là dòng suối trong ngọt ngào nhất chảy vào cơ thể chúng tôi vào buổi sáng sớm. Khi đi săn, chúng là trợ thủ đắc lực của thợ săn, chỉ cần bạn đặt con mồi săn được lên người chúng, chúng sẽ tự mình vận chuyển chúng về doanh địa an toàn. Khi dời lều, chúng không chỉ gánh vác những đồ ăn đồ dùng của chúng tôi, phụ nữ, trẻ em cùng người già yếu bệnh tật còn phải cưỡi lên lưng chúng. Mà chúng lại không cần con người đút hay chăm sóc quá nhiều. Chúng luôn tự tìm kiếm thức ăn, rừng rậm chính là kho lương thực của chúng. Ngoài ăn rêu tảng và địa y đá ra, mùa xuân chúng còn ăn cỏ tươi, kinh dưới thảm cỏ cùng hoa đầu ông, v.v.. Mùa hè, chúng còn gặm vỏ cây và lá cây. Đến mùa thu, nấm trong rừng ngon tuyệt là món chúng thích ăn nhất. Chúng ăn uống rất biết điều, chúng đi qua thảm cỏ, là vừa đi vừa khẽ gặm cỏ tươi, cho nên thảm cỏ ấy luôn có vẻ không bị tổn hại gì, chỗ nào nên xanh vẫn xanh. Chúng ăn vỏ cây và lá cây, cũng chỉ gặm vài miếng là rời đi, cây cối ấy vẫn cành lá xum xuê. Mùa hè khát thì chúng uống nước sông, mùa đông thì ăn tuyết. Chỉ cần bạn buộc một chiếc chuông nhỏ vào cổ chúng, chúng đi đến đâu bạn cũng không phải lo lắng, sói sẽ bị tiếng leng keng đó dọa chạy, mà bạn sẽ biết chúng đang ở đâu từ tiếng chuông lộc gió đưa tới.