Chính ngọ.

Lửa trong bếp lò một khi đã lụi đi, khuôn mặt của mấy thanh củi không còn màu đỏ nữa, mà chuyển sang màu tro.

Tôi nhìn thấy có hai thanh củi đứng thẳng người, trông như đang ôm đầy một bụng chuyện xưa, đang chờ tôi đoán xem đây là điềm gì.

Theo phong tục của chúng tôi, nếu nhìn thấy những thanh củi như thế này vào buổi sáng, có nghĩa là hôm nay sẽ có người đến, phải vội vàng cúi mình chào nó một cái, bằng không chính là thất lễ với khách; còn nếu nhìn thấy củi dựng thẳng vào buổi tối, thì phải đánh ngã nó đi, bởi vì điều đó báo hiệu ma quỷ sắp tới. Bây giờ không phải sáng sớm cũng chẳng phải đêm tối, kẻ sắp tới là người hay quỷ đây? Đã là chính ngọ, mà trời vẫn còn mưa. An Thảo Nhi bước vào.

An Thảo Nhi không phải là ma quỷ, nhưng cũng chẳng giống con người, tôi vẫn luôn cảm thấy người cuối cùng có thể ở lại bên cạnh tôi nhất định là thần linh. Khi An Thảo Nhi bước vào xilengchu, những thanh củi ngã xuống, xem ra chúng thật sự sinh ra là vì cậu ấy, và chết đi cũng vì cậu ấy.

An Thảo Nhi đặt một chiếc gùi vỏ bạch dương trước mặt tôi, bên trong đựng mấy món đồ mà cậu ấy nhặt được khi dọn dẹp khu trại: một chiếc tất da hoẵng, một bình rượu nhỏ bằng sắt, một chiếc khăn tay hoa, một chuỗi vòng cổ xương hươu và mấy chiếc lục lạc đeo cổ hươu màu trắng. Khỏi phải nói, đây chắc chắn là những thứ mà đám người Tatiana đã bỏ quên khi dọn đi vào buổi sáng. Trước đây mỗi lần dọn trại, chúng tôi luôn dùng đất lấp đầy những cái hố đào ra khi nhóm bếp và dựng xilengchu, sau đó gom rác lại chôn sâu xuống đất, để những nơi như vậy không vì chúng tôi từng ở mà sinh ra sẹo hay phát ra mùi hôi thối của rác rưởi. Lần này họ rời đi, mặc dù đã bắt đầu kiểm kê đồ đạc từ mấy ngày trước, nhưng khi thời điểm xuất phát vào buổi sáng đến, họ vẫn có vẻ hơi hoảng loạn. Nhìn những món đồ họ bỏ lại, không chỉ con người hoảng loạn mà tuần lộc cũng hoảng loạn, lúc chúng chen chúc vào nhau đã làm rơi cả lục lạc lại khu trại. Bọn chúng đánh rơi cũng có lý do cả thôi, Ba Nhật Cách đã nói với tôi rằng, tuần lộc sắp bị lót dạ nhốt vào chuồng quây bằng dây thép, chúng sẽ không bao giờ được thong dong đi lại trong những rặng núi quen thuộc nữa, vậy thì lục lạc còn có tác dụng gì với chúng nữa chứ? Những con tuần lộc đeo lục lạc rời đi, thực chất cũng chẳng khác nào treo một chiếc chuông câm dưới cổ.

Chiếc tất da hoẵng kia nhìn cái là biết của Maksim, nó to đến mức chỉ có đôi chân lớn của Maksim mới đi vừa. Bình rượu nhỏ bằng sắt là của ラジミ (không dịch Pinyin, giữ nguyên ラジミ -> Lạp Cát Mễ), buổi sáng tôi còn thấy anh ta áp miệng vào bình uống rượu, vừa uống vừa kêu "ô lừ lừ", trông có vẻ rất vui mà hình như cũng rất đau lòng, khiến tôi nhớ đến tiếng kêu của lão Daci. Lạp Cát Mễ mà mất bình rượu, đến Busu rồi không khéo sẽ nổi điên lên mất! Lạp Cát Mễ mà cáu, Xiban chắc chắn sẽ gặp vạ lây, anh ta sẽ trút giận lên đầu Xiban. Không chửi mắng vô cớ thì cũng ném đá vào người Xiban, bảo là muốn đập chết Xiban cho rồi. Busu là một thị trấn, chưa chắc đã dễ nhặt đá như thế, cho nên Lạp Cát Mễ không đánh được Xiban nữa, đành phải mắng. Mắng thì không tổn hại da thịt, Xiban sẽ đỡ phải chịu tội hơn. Chiếc khăn tay hoa kia là của Ba Nhật Cách, cậu ta thích nhất là mày mò mấy món đồ chơi nhỏ của con gái, tôi từng thấy cậu ta trùm chiếc khăn này lên đầu, cái đầu cứ gật gù liên hồi, vừa kêu "hi hi" vừa nhảy múa, hệt như chim gõ kiến đang "đốc đốc" mổ cây. Ba Nhật Cách thích nhảy múa từ nhỏ, điệu nhảy ngày trước của cậu ta rất đẹp, eo và cổ không lắc lư dữ dội thế đâu, nhưng từ khi lăn lộn ở thành phố một năm rồi trở về núi, điệu nhảy của cậu ta không cách nào nhìn nổi nữa, cái eo cứ vặn vẹo loạn xạ, cổ thì quay trái quay phải trước sau, khiến tôi có cảm giác cổ cậu ta chỉ còn lại đúng một đốt gân. Tôi chán ghét nhất là lúc cậu ta nhảy múa cứ cố tình bóp cổ họng kêu "hi hi", rõ ràng cậu ta có giọng ca trong trẻo, lảnh lót, thế mà cứ thích làm cho nó khàn đặc đi. Chuỗi vòng cổ xương hươu kia là của Lyusha, bà ấy đã đeo nó mấy chục năm nay rồi, đó là chuỗi vòng do chính tay con trai cả của tôi là Viktor mài giũa và xâu lại cho bà ấy. Những lúc Viktor còn sống, ngày nào Lyusha cũng đeo nó; sau khi Viktor chết, cứ đến ngày trăng tròn bà ấy mới đeo, đeo để ra dưới ánh trăng mà khóc thầm. Lúc rời đi vào buổi sáng, tôi còn thấy Lyusha nắm chặt chuỗi vòng này trong tay, chắc chắn là bà ấy sợ để ở chỗ khác không an toàn nên mới tự mình cầm lấy. Chắc là lúc dọn đi có mấy con tuần lộc không chịu lên xe tải, mọi người luống cuống tay chân đi bắt tuần lộc khắp nơi, Lyusha cũng quẩn quanh giúp một tay nên mới đánh rơi chuỗi vòng. Xem ra thứ người ta không muốn vứt nhất, lại là thứ dễ tuột khỏi tay nhất. An Thảo Nhi thêm mấy thanh củi vào bếp lò, đó là củi chẻ từ những thân cây bị gió quật ngã. Chúng tôi chưa bao giờ đốn cây tươi làm củi đốt, trong rừng có rất nhiều thứ có thể dùng làm củi, ví dụ như cành khô tự rụng, những thân cây bị sét đánh mất đi sự sống, cùng với những cây bị cuồng phong đánh ngã. Chúng tôi không giống như những người Hán sau này kéo vào núi rừng, họ thích đốn những cái cây đang sống sờ sờ, chẻ chúng thành củi nhỏ chất đầy trước nhà sau ngõ, nhìn vào thấy xót cả ruột gan. Tôi vẫn nhớ rất nhiều năm trước khi Varocha lần đầu tiên đi ngang qua một ngôi làng của người Hán, nhìn thấy củi chất đống trước cửa mọi nhà, anh ấy trở về lo lắng nói với tôi rằng, họ không chỉ đốn cây mang đi mà ngày nào cũng đốt cả cây tươi, sớm muộn gì khu rừng này cũng bị họ đốn sạch, đốt trụi, đến lúc đó chúng tôi và tuần lộc biết sống thế nào đây? Varocha là người đàn ông thứ hai của tôi, là tù trưởng cuối cùng của tộc người chúng tôi, anh ấy nhìn xa trông rộng lắm. Ngày hôm đó khi Tatiana triệu tập người trong Ulikeng, bảo mọi người biểu quyết chuyện xuống núi, tôi đã nhớ lại lời của Varocha. Khi tôi ném lớp vỏ bạch dương không phải vào chiếc trống thần mà Nihao để lại, mà là vào bếp lò, tôi đã nhìn thấy nụ cười của Varocha. Nụ cười của anh ấy ẩn hiện trong ánh lửa.

An Thảo Nhi châm thêm nước vào ca trà cho tôi, rồi bảo tôi: A Thiết, buổi trưa ăn thịt nhé. Tôi gật đầu. Kể từ khi Ba Nhật Cách bảo An Thảo Nhi gọi tôi là "nà nai" (bà nội) theo kiểu người Hán thay vì gọi là "A Thiết", thì An Thảo Nhi gặp tôi chẳng thèm gọi gì nữa. Bây giờ cậu ấy chắc lại nghĩ đến những người gọi tôi là "Ani", "Cô cô" và "Bojigen" đều đã đi hết rồi, hơn nữa cũng chẳng còn ai bắt cậu ấy phải gọi tôi là "nà nai" nữa, cho nên cậu ấy có thể gọi tôi là A Thiết rồi.

Nếu nói tôi là một cội cây già trải qua bao phong ba bão táp mà vẫn chưa ngã xuống, thì con cháu dưới gối tôi chính là những cành nhánh trên cây ấy. Dù tôi có già đến đâu, những cành nhánh ấy vẫn cứ tươi tốt. An Thảo Nhi là cành nhánh mà tôi yêu thương nhất trong số đó.

Lời nói của An Thảo Nhi lúc nào cũng cực kỳ ngắn gọn. Cậu ấy báo trưa nay ăn thịt xong liền đi lấy thịt. Đó là nửa con gà rừng ăn thừa từ ngày hôm qua. Những người xuống núi biết rằng họ sắp rời khỏi nơi này thật rồi, họ muốn trước khi đi có một bữa đoàn tụ thật trọn vẹn với chúng tôi. Mấy ngày đó, Maksim, Suo Changlin và Xiban ngày nào cũng ra ngoài săn bắn, nhưng lần nào họ cũng ra về tay không. Động vật trên núi những năm nay cũng giống như cây cối vậy, ngày càng thưa thớt. May sao ngày hôm qua Xiban bắn được hai con gà rừng, Suo Changlin lại dùng "lượng tử" chặn bắt được mấy con cá ở ngánh sông, tối hôm qua trong đống lửa trại mới tỏa ra hương thơm ngào ngạt. Maksim nói với tôi rằng, có hôm họ đi tìm con mồi thì nhìn thấy hai con sải xám, chúng bay là đà trên vùng đất trũng giữa rừng, khi Maksim chuẩn bị giương súng bắn thì bị Xiban ngăn lại. Xiban nói họ sắp xuống núi rồi, phải để dành những con sải xám này cho tôi và An Thảo Nhi, bằng không trong mắt chúng tôi không được nhìn thấy loài chim đẹp nhất, đôi mắt sẽ thấy khó chịu mất. Chỉ có Xiban của tôi mới thốt ra được những lời ấm lòng đến thế.

Tôi cắt một miếng gà rừng, đặt lên lửa để cúng thần lửa, rồi mới rắc muối lên, dùng que liễu xiên lại mang đi nướng trên lửa. Lúc tôi và An Thảo Nhi đang ăn gà rừng, cậu ấy đột nhiên hỏi tôi: A Thiết, trời mưa thế này, khe Rolinsky liệu có nước không nhỉ? Khe Rolinsky từng là một con suối chảy xiết trong núi, lũ trẻ ai cũng thích uống nước ở đó, thế nhưng nó đã khô cạn từ sáu, bảy năm nay rồi.

Tôi lắc đầu với An Thảo Nhi. Tôi biết, một trận mưa không thể cứu sống nổi một con suối. An Thảo Nhi có vẻ rất thất vọng, cậu ấy đặt đồ ăn xuống, đứng dậy bỏ đi. Tôi cũng đặt đồ ăn xuống, tiếp tục uống trà. Nhìn đống lửa đang bùng cháy rực rỡ trở lại, tôi muốn tiếp tục kể câu chuyện của chúng tôi. Nếu cặp oan gia lửa và nước này đã nghe chán ngấy những lời cằn nhằn buổi sáng của tôi rồi, thì hãy để những món đồ mà An Thảo Nhi mang vào xilengchu trong gùi vỏ bạch dương ra nghe vậy, tôi nghĩ chúng bị bỏ lại chắc là có việc gì đó phải làm đấy. Vậy thì hãy để tất da hoẵng, khăn tay hoa, bình rượu nhỏ, chuỗi vòng xương hươu và lục lạc hươu ở lại tiếp tục nghe câu chuyện này nhé! Nếu bảy thập kỷ trước bạn đến khu rừng bên bờ phải sông Erguna, chắc chắn sẽ thường xuyên bắt gặp hai thứ được treo giữa những tán cây: quan tài táng trên cây và "kaolaobao" dùng để cất trữ đồ đạc. Lần đầu tiên tôi gặp Lajida chính là ở bên dưới kaolaobao. Trước đó, kaolaobao trong lòng tôi chỉ là một nhà kho trong rừng chứa vật dụng sinh sống của chúng tôi, kể từ sau khi đính ước với Lajida ở ngay bên dưới nó, kaolaobao trong lòng tôi đã trở thành một vầng trăng hình vuông, bởi vì nó đã chiếu sáng và sưởi ấm trái tim u ám, lạnh lẽo lúc bấy giờ của tôi. Tulukov mang tin quân Nhật đến vào mùa thu năm Dân quốc thứ 21 đến Ulikeng của chúng tôi. Hắn cưỡi ngựa, chỉ chở theo một ít đạn dược, bột mì, muối ăn và rượu. Hắn nói bây giờ là thiên hạ của người Nhật rồi, họ đã thành lập "Mãn Châu Quốc", mọi người phân tích rằng chẳng mấy chốc họ sẽ phát động tấn công Liên Xô, thế nên rất nhiều an da người Nga ở Juergan sợ bị người Nhật bức hại nên đều đã quay về bờ trái sông Erguna rồi. Vật tư khan hiếm, khó bề trao đổi. Những chiếc nhung hươu chất lượng thượng hạng và hàng trăm tấm da chồn xám của chúng tôi mà chỉ đổi được từng này thứ, Hashe rất tức giận. Ông ấy nói với Tulukov, anh đừng có lấy người Nhật làm cái cớ để bớt xén của chúng tôi! Rolinsky chưa bao giờ độc ác với chúng tôi như thế này! Tulukov biến sắc, hắn nói, tôi đây là đang liêu cả cái đầu đi để đưa đồ đến cho các người đấy nhé! Các người nhìn xem, bây giờ còn mấy tên an da mắt xanh nào dám làm ăn dưới mí mắt của người Nhật nữa? Các người mà thấy thiệt thòi, tôi mang đồ đi, tìm người khác mà đổi đi! Hòn đạn của chúng tôi lúc bấy giờ ít như những ngôi sao trước lúc rạng đông, chẳng còn lại mấy viên; bao đựng bột mì cũng đã lép kẹp; muối mà tuần lộc thích ăn thì vơi đi từng ngày như tuyết gặp gió xuân. Đồ đạc Tulukov mang đến đối với chúng tôi chính là chiếc phao cứu sinh, dù cái giá có đắt thế nào đi nữa chúng tôi cũng phải túm lấy nó. Mặc dù trong lòng chúng tôi đang chửi rủa hắn: Tên Đắc Hắc xảo quyệt! nhưng vẫn giao dịch với hắn. Tulukov trông có vẻ vô cùng đắc ý, lúc rời khỏi khu trại, hắn nói với Gilante rằng, ai cũng bảo người Nhật sắp vào rừng thanh trừng những kẻ mắt xanh rồi, mày chạy đi, đừng có ở đây mà chờ chết! Gilante vốn dĩ nhát gan, lời của Tulukov dọa cho mặt cắt không còn giọt máu, hàm răng đánh lập cập, mang theo tiếng khóc mếu nói rằng, tôi sống trong khu rừng này từ nhỏ, người Nhật dựa vào cái gì mà thanh trừng tôi chứ? Tulukov nói, dựa vào cái gì á? Dựa vào màu mắt của mày đấy! Nó mà có màu đen giống như đất đai ở đây thì mày có thể bén rễ rồi, đằng này nó lại có màu xanh của bầu trời, cái màu này nguy hiểm lắm đấy, cứ chờ mà xem! Hắn lại quay sang Nara, bảo cô bé rằng, mày mà không chạy thì thê thảm hơn cả Gilante đấy, bởi vì mày là một cô nương, người Nhật thích nhất mấy cô nương mắt xanh da trắng!

Tóc của Nadezhda đã điểm bạc hơn một nửa, nhưng bà ấy vẫn tráng kiện như ngày nào. Vừa làm dấu thánh trước ngực, bà ấy vừa nói với Ivan rằng, thế này thì hỏng rồi, mắt của chúng ta làm sao để biến thành màu đen đây? Phải để Nidu saman giúp chúng ta một tay thôi, biến cả mắt và tóc của chúng ta thành màu đen đi! Vào thời khắc then chốt, người mà bà ấy cầu cứu lại chính là vị thần của chúng tôi. Có lẽ bởi vì Nidu saman ở rất gần bà ấy, còn thánh mẫu thì lại quá ư xa xôi chăng.

Ivan nói, mắt xanh thì sao chứ? Vợ con tao đều là mắt xanh cả đấy! Người Nhật mà dám thanh trừng tụi mày, tao sẽ thanh trừng cái thứ kẹp giữa chân bọn chúng trước!

Lời nói của Ivan khiến mọi người bật cười, nhưng Nadezhda thì không cười nổi. Bà ấy há hốc miệng, vẻ mặt đầy ưu tư nhìn Gilante và Nara, hệt như một kẻ đang đói mà hái được hai cây nấm đẹp, cứ hoài nghi chúng có độc, chỉ đành trơ mắt nhìn. Gilante héo rũ ra như cỏ gặp sương giá. Còn Nara, cô bé ngẩn ngơ nhìn đôi bàn tay của chính mình, do bị đủ loại màu sắc nhuộm thấm, móng tay cô bé không còn màu hồng nhạt nữa, trên đó có tím, có xanh lam, có vàng, có xanh lục. Chắc là cô bé đang nghĩ, mình giỏi nhuộm vải thế này, sao lại không thể nhuộm cả mắt thành màu đen cơ chứ?

Gilante không hề ra vẻ dữ dằn bặm trợn giống như bố là Ivan, một kẻ yếu đuối văn nhược như cậu ta chẳng có chút hứng thú nào với chuyện săn bắn, ngược lại rất thích làm những công việc của phụ nữ. Nào là thu thuộc da, làm hộp vỏ bạch dương, khâu đôi găng tay da, hái chút rau dại trong rừng v.v.. Phụ nữ trong Ulikeng ai cũng quý cậu ta, thế nhưng Ivan lại chê cậu ta không ra dáng đàn ông chút nào, bảo rằng đàn ông mà không biết săn bắn thì sau này làm sao lấy vợ đây? Còn Nara, việc cô bé thích làm nhất chính là nhuộm vải. Thứ cô bé dùng để nhuộm vải là nước ép từ quả hoặc hoa. Cô bé dùng quả việt quất đen để nhuộm vải trắng thành màu xanh lam; dùng đậu đỏ nhuộm vải trắng thành màu hồng nước. Cô bé có một tấm vải được nhuộm bằng nước ép hoa bách hợp. Nara hái hoa bách hợp màu hồng suốt cả một mùa hè, giã nát cánh hoa thành bùn, vắt lấy nước cốt, pha thêm nước và muối, nấu trong nồi suốt cả một buổi chiều. Chạng vạng tối, cô bé đem tấm vải đã nhuộm giặt sạch ở sông, rồi phơi lên một cây dương xanh ngắt. Maria là người đầu tiên nhìn thấy tấm vải này, tưởng hoàng hôn rơi xuống khu trại của chúng tôi, liền gọi mọi người ra xem. Nó quả thực giống như một tầng mây rực rỡ buổi chiều, hơn nữa lại là ráng chiều sau cơn mưa, vừa sinh động lại vừa tươi mới, tất cả chúng tôi đều tưởng thần linh hiển linh rồi đấy! Nếu không phải tiếng Nadezhda trách mắng Nara vọng đến, thì chẳng ai nhận ra đó chỉ là một tấm vải cả. Nadezhda chê Nara không chịu cọ rửa cái nồi nhuộm vải sạch sẽ đi, thế thì tối nay bà ấy nấu ăn kiểu gì đây? Những người đứng nhìn tấm vải từ đằng xa lúc bấy giờ mới vỡ lẽ hóa ra đó chỉ là một tấm vải, đành thở dài thất vọng bỏ đi. Tôi không đi, tôi vẫn xem nó như một tầng mây rực rỡ. Nó quả thực chính là ráng chiều, cái thứ màu hồng ẩm ướt không đều màu ấy, cứ như thể bên trong còn lẫn theo từng sợi mưa phùn và từng giọt mây trời. Chính tấm vải này đã được dùng làm viền cho bộ váy cưới của tôi.

Nara nhuộm xong vải, rất thích cầm nó đến xilengchu của chúng tôi để khoe với Runi. Runi cũng thích súng ống giống như Linke, cậu ta nói với Nara rằng: Con người mà thiếu con mồi thì sẽ chết đói; còn con người chỉ cần có một bộ đồ da thú dày và một bộ đồ da thú mỏng là đủ mặc suốt đời rồi, vải vóc là thứ có cũng được mà không có cũng chẳng sao. Nara nghe Runi nói vậy liền tức tối trừng mắt nhìn Damala đang ngẩn người ở một bên: Sao cô lại sinh ra một thằng Runi ngốc nghếch thế này cơ chứ! Damala bị trách mắng nhưng chẳng hề tức giận, cô ấy liếc nhìn Nara, lại nhìn tấm vải trong tay cô bé, thở dài nói với Nara: Mày có nhuộm nữa thì cũng chẳng đẹp bằng chiếc váy lông vũ của tao đâu! Màu sắc của những chiếc lông vũ đó là do ai nhuộm? Là do ông trời! Màu trời nhuộm mày sánh sao được?

Nara tức tối bỏ đi, thề từ nay không cho chúng tôi xem vải cô bé nhuộm nữa. Thế nhưng lần sau hễ nhuộm được vải mới, cô bé lại đắc ý xách nó đến đây. Sau khi Tulukov đi rồi, Nadezhda làm việc gì cũng không được tập trung cho lắm. Đã không chỉ một lần bà ấy cắt thịt mà cắt phải ngón tay rớm máu, tôi còn thường xuyên bắt gặp bà ấy và Nara nói chuyện gì đó với nhau, nói đến mức Nara rưng rưngấn nước mắt. Có một hôm, tôi và Evelyn đang cột lục lạc cho tuần lộc con, Nara bỗng chạy tới hỏi Evelyn rằng, người Nhật từ đâu tới vậy? Bọn họ ở bờ trái hay bờ bờ phải sông Erguna? Evelyn phẫn nộ đáp: Sông Erguna thì có quan hệ gì với người Nhật? Cả bờ trái lẫn bờ bờ phải đều không phải địa bàn của bọn họ! Nơi bọn họ ở phải vượt biển cơ, trước kia có người thả bè gỗ đi Nhật Bản rồi, người đến đó có bao giờ quay lại nữa đâu! Nara nói, bọn họ không có quan hệ gì với sông Erguna, sao lại đến đây cơ chứ? Evelyn bảo: Nếu không có thợ săn giỏi, ở đâu có thịt thì ở đấy có sói đi theo!

Tôi nghĩ điều khiến Nadezhda nhen nhóm ý định trốn chạy chính là những lời của Tulukov; còn ngọn nguồn thúc đẩy bà ấy hành động cuối cùng, chắc là cuộc kỳ ngộ của Hashe. Có một hôm Hashe đi tìm hai con tuần lộc bị lạc, thì vô tình đụng độ một lão người Hán đeo gùi vỏ bạch dương, lão ta lên núi hái hoàng kỳ. Hashe hỏi lão hái hoàng kỳ để nấu cao lộc thai phải không? Bởi vì chúng tôi khi dùng nồi sắt nấu cao lộc thai, thường cho thêm một ít thủ chưởng sâm và hoàng kỳ vào những vị thuốc khác. Lão già đáp, lão nào có săn được lộc thai đâu, lão hái hoàng kỳ chẳng qua là đem ra tiệm thuốc bán để kiếm miếng cơm ăn thôi. Lão bảo bây giờ người Nhật đến rồi, cơm áo lại càng khó kiếm hơn. Hashe liền hỏi lão, người Nhật thực sự muốn thanh trừng những người Nga mắt xanh ư? Lão già đáp, thế thì tôi sao mà biết được! Chỉ là người Nhật vừa đến, người mắt xanh đã sắp chạy trốn sạch rồi! Hashe trở về trại, vào bữa tối đã kể chuyện gặp lão già cho mọi người nghe, ánh mắt Nadezhda tràn ngập vẻ kinh hoàng. Bà ấy ăn từng miếng thịt lớn, ăn đến mức nấc cụt cả lên, thế mà vẫn không kìm nạp được cứ nhét thịt vào miệng. Gilante ăn chưa xong đã mang theo tâm sự nặng nề bỏ đi. Ivan nhìn theo bóng lưng Gilante thở dài nói rằng, nó đúng là chẳng giống đứa con trai Ivan tao chút nào, chẳng có chút cốt cách cứng cỏi nào cả! Evelyn vẫn luôn hoài nghi thân thế của Gilante, cô ta "hừ" lên một tiếng, nói: Mắt của Gilante xanh thế cơ mà, đương nhiên là không giống con trai của anh Ivan rồi! Nara rất phản cảm việc Evelyn nói về Gilante như vậy, cô bé đứng phắt dậy, bảo Evelyn: Chị bớt "hừ" lại đi, mũi chị đã vẹo lệch đi đến thế rồi, mà còn đi "hừ" người khác nữa, thì cái mũi đó vẹo sang tận bờ trái sông Erguna mất thôi! Lời nói của cô bé khiến những người có mặt cười ồ lên. Evelyn tức giận nhảy dựng lên, cô ta nói: Mũi tôi có vẹo thế nào đi nữa, thì cũng không vẹo sang bờ trái sông Erguna đâu, ở đó nồng nặc mùi nước tiểu của mấy người, tôi thấy bẩn cả mũi tôi đấy! Tôi thà rằng mũi mình vẹo sang bên phải, vẹo thẳng đến biển Nhật Bản còn hơn!

Hồi đó ai mà nhắc đến hai chữ "Nhật Bản", Nadezhda liền bất an hệt như nghe thấy tiếng sấm. Lời nói của Evelyn đã chọc tức Nara bỏ đi, nhưng Nadezhda vẫn ngồi im tại chỗ, không nhúc nhích chút nào, tiếp tục nuốt từng miếng thịt lớn. Tướng ăn này của bà ấy đã dọa Ivan sợ mất mật, Ivan bảo: Nadezhda, em cũng chỉ có một cái dạ dày thôi đấy nhé! Nadezhda không đáp, vẫn tiếp tục ăn thịt, Evelyn lúc này hình như cũng thấy lời mình vừa nói hơi quá đáng, cô ta thở dài rồi đứng dậy bỏ đi. Tối hôm đó, trong khu trại vang lên hai thứ âm thanh luân phiên xuất hiện, một là tiếng nôn ọe của Nadezhda, hai là tiếng kêu "á á á" phát ra từ Nara. Nadezhda là do ăn quá nhiều thịt, còn Nara thì đang bắt chước tiếng quạ kêu. Đó chính là những âm thanh cuối cùng mà họ để lại cho khu trại này.

Ngày hôm sau, Ivan vẫn giống như mọi ngày, sau bữa sáng sớm liền theo Hashe và Runi đi săn. Đến tối hôm nay quay về trại, ông ta phát hiện bên trong xilengchu trống không chẳng một bóng người. Những chiếc đệm da hoẵng và túi ngủ vốn được vứt bừa bãi bình thường, nay lại được xếp gọn gàng ngăn nắp; hộp thuốc lá của ông ta được nhồi đầy thuốc sợi, đặt ngay cạnh bếp lò; chiếc ca dùng để uống nước trà được rửa sạch sẽ sáng bóng, bày biện trên sạp nằm, những lớp cáu trà dày cộp đã được cọ rửa bay sạch. Sự ngăn nắp bất thường này khiến tim Ivan đập thình thịch, ông ta biết chuyện chẳng lành rồi, bèn đi kiểm tra chiếc túi da hươu đựng quần áo, phát hiện quần áo đã vơi đi một nửa, những tấm vải do Nara nhuộm chỉ còn lại độc một tấm màu hồng, còn thịt khô đựng trong chum cũng vơi đi rất nhiều. Xem ra họ đã mang theo đồ ăn và quần áo trốn chạy rồi.

Sáng sớm lúc tôi ra bờ sông rửa mặt thì vẫn còn nhìn thấy Nara. Nara vo tròn đám cỏ xanh lại, dùng nó làm giẻ lau, cọ rửa lớp cáu trà trong ca bằng lớp cát mịn dưới đáy sông. Tôi hỏi cô bé, em cọ nó làm gì thế? Nara đáp, cáu trà nhiều quá, nước trà nhìn sẽ không được trong. Lúc tôi rửa mặt xong chuẩn bị rời khỏi bờ sông, Nara đột nhiên nói với tôi rằng: Vải em nhuộm đẹp thế cơ mà, sao Runi lại chẳng thích lấy một tấm thế nhỉ! Tôi bảo cô bé, chẳng phải em vừa nói Runi là đồ ngốc đó sao, đồ ngốc thì đương nhiên không hiểu thế nào là cái đẹp rồi! Nara bĩu môi, nói: Sao chị lại có thể nói Runi là đồ ngốc chứ, người trong cả Ulikeng này chỉ có cậu ấy là thông minh nhất! Nara hỏi tôi thích nhất tấm vải nào do cô bé nhuộm? Tôi bảo là tấm màu hồng ấy, hồi tấm vải đó vừa ra lò, tất cả chúng tôi cứ tưởng có một tầng ráng chiều rơi xuống khu trại cơ chứ.

Nara đã để lại tấm vải màu hồng đó, tôi tin chắc đó là để lại cho tôi. Sau khi rời khỏi bờ sông, tôi mới sực nhớ ra mình quên hỏi cô bé một chuyện: Tối qua có được ăn thịt gấu đâu, thế mà em cứ bắt chước tiếng quạ kêu làm gì vậy?

Buổi tối hôm đó khi mọi người quây quần bên đống lửa trại ăn cơm, Ivan cúi gằm mặt lủi thủi đi tới. Bước chân của ông ta nặng nề biết bao. Maria hỏi ông ta, Nadezhda và mấy đứa trẻ đâu rồi? Ivan chậm chạp ngồi xuống, dùng đôi bàn tay to lớn của mình xoa xoa khuôn mặt, sau đó hạ tay xuống, ngẩng đầu lên một chút, thê lương nói: Bọn họ trốn đi rồi. Các người đừng đi tìm nữa, người muốn đi thì có giữ cũng không giữ được.

Những người nghe được tin này đều im lặng, chỉ có Evelyn thét lên một tiếng "Á——", rồi nói: Tôi đã bảo mà, sớm muộn gì Nadezhda cũng sẽ dẫn con cái của cô ta về quê cũ cho mà xem! Cái cô Nadezhda này cũng nhẫn tâm thật đấy, cô ta dẫn cả hai đứa đi, ít ra cũng phải để lại cho Ivan một đứa chứ! Gilante thì cô ta dẫn đi là phải rồi, nó chưa chắc đã là giọt máu của Ivan! Còn Nara, nó chính là con đẻ của Ivan cơ mà, sao cô ta nỡ lòng dẫn nó đi theo chứ, chỉ có mấy kẻ từng làm đĩ mới tuyệt tình đến thế thôi!

Ivan gầm lên với Evelyn: Kẻ nào mà dám nói Nadezhda là đĩ, tao sẽ xé xác mồm kẻ đó!

Evelyn giật mình thon thót, thu lại chiếc lưỡi, ngậm chặt miệng lại.

Tôi trở về xilengchu, đem chuyện Nadezhda trốn đi nói cho Damala nghe, không ngờ cô ấy lại bật cười, nói rằng: Trốn thì tốt, trốn thì tốt, người trong cái Ulikeng này mà trốn sạch đi thì hay biết mấy! Tôi hờn dỗi nói: Thế thì cô cũng trốn đi đi. Cô ấy bảo: Tao mà trốn, sẽ trốn đến hồ Ramu! Ở đó không có mùa đông, trong hồ quanh năm nở hoa sen, tự do tự tại biết bao. Nói xong, cô ấy bứt một lọn tóc bạc của mình, ném thẳng vào bếp lò. Điệu bộ điên dại của cô ấy khiến tôi vô cùng đau lòng. Tôi lại đến tìm Nidu saman, tôi bảo Nadezhda dẫn theo Gilante và Nara trốn mất rồi, ông là tộc trưởng, sao không đi đuổi theo? Ông ấy bảo tôi rằng: Con đi đuổi theo những thứ đã trốn mất, cũng giống như dùng tay vớt ánh trăng vậy. Con cứ tưởng mình vươn tay tóm được rồi, nhưng nhìn kỹ lại thì trong tay trống không!

Tôi vô cùng coi thường một vị tộc trưởng vì tình cảm của bản thân bị kìm nén mà đến cả sự đồng cảm cũng đánh mất sạch. Tôi nói với ông ấy: Chỉ cần chúng ta đi đuổi theo, kiểu gì cũng sẽ đuổi kịp bọn họ về!

Các người không đuổi kịp đâu! Nidu saman nói.

Ivan không ra ngoài tìm kiếm Nadezhda, người đi tìm kiếm là Hashe, Runi, Kundě và tôi. Chúng tôi dùng gậy gỗ đập vào những thân cây lớn, tuần lộc quanh quẩn gần đó biết có người muốn sai sử chúng, chẳng mấy chốc đã có sáu bảy con tuần lộc quay về khu trại. Chúng tôi chọn ra bốn con tráng kiện, lần lượt trèo lên lưng chúng.

Chúng tôi biết Nadezhda trốn theo hướng sông Erguna, thế nên hướng truy đuổi của chúng tôi là chắc chắn.

Dưới bầu trời đêm đầy sao quang đãng, những dãy núi tỏa ra thứ ánh sáng xanh u tịch, còn dòng sông thì tỏa ra ánh sáng sữa u tịch. Vì quá sốt sút tìm người, vừa xuất phát tôi đã miệng gọi "Nara" bên trái, miệng gọi "Nara" bên phải, tiếng gọi của tôi đã làm bầy cú mèo trên cây hoảng sợ bay vụt lên. Chúng bay sượt qua trước mặt chúng tôi, đôi mắt vạch ra hai vệt sáng chói, giống như sao băng, thứ ánh sáng điềm gở này nhói đau trái tim tôi như kim châm. Kundě bảo tôi rằng: Đi đường đêm không được nói chuyện lớn tiếng, sẽ làm kinh động đến sơn thần đấy. Hơn nữa Nadezhda đang muốn trốn chạy, tiếng gọi của tôi mà bị bọn họ nghe thấy, chỉ khiến bọn họ càng né tránh chúng ta xa hơn mà thôi. Hashe nói, bọn họ không cưỡi tuần lộc, đi đến sông Erguna ít nhất cũng mất hai ngày thời gian. Bọn họ dẫu có đến đó đi nữa, thì chưa chắc đã tìm được thuyền qua sông, chỉ đành đứng đợi ở bờ sông mà thôi. Ban đầu chúng tôi đi theo nhóm bốn người, vượt qua một ngọn núi rồi, Hashe bảo có một con đường tắt có thể dẫn đến sông Erguna, con đường đó tuy rất khó đi, nhưng có tuần lộc mở đường thì không vấn đề gì cả. Chúng tôi bàn bạc với nhau, chia làm hai ngả, Hashe dẫn Runi đi, tôi đi theo Kundě. Chúng tôi hẹn nhau, nếu tôi và Kundě tối hôm đó không tìm được người, sáng sớm nhất định phải quay về khu trại, còn Hashe và Runi sẽ đi thẳng đến sông Erguna. Hashe vừa đi, chúng tôi vừa rẽ qua một ngọn núi, Kundě liền bảo Nadezhda và những người khác đã đi suốt một ngày rồi, chúng ta rất khó đuổi kịp, chi bằng quay đầu trở về đi, đằng nào Hashe và Runi cũng tiếp tục tìm kiếm bọn họ cơ mà. Tôi bảo anh ta, nhỡ đâu họ đi chưa xa, lúc mới ra ngoài Nadezhda có thể sẽ hối hận, nói không chừng đang nấp ở xó xỉnh nào ấy chứ! Kundě nói: Tôi mang theo không có nhiều đạn đâu, chúng ta vẫn quay về đi, cô mà xảy ra chuyện gì, lúc về tôi ăn nói thế nào với cô Evelyn đây! Tôi bảo Kundě rằng: Chúng ta đều ra ngoài cả rồi, kiểu gì cũng phải tìm thêm lúc nữa rồi hãy về chứ. Kundě liền im bặt. Thế nhưng anh ta chẳng có chút nhiệt tình nào, cứ để tuần lộc đi chậm rì rì.

Thực ra tìm người trong rừng cũng khó khăn y hệt như mò kim đáy bể vậy. Đến nửa đêm, cả hai chúng tôi đều mệt lả. Kundě dừng lại, bảo muốn hút điếu thuốc cho tỉnh ngủ, còn tôi thì muốn đi giải quyết nỗi buồn. Tôi bảo Kundě: Em đi chỗ khác có chút việc, sẽ quay lại ngay lập tức. Kundě hiểu tôi định đi đâu, anh ta dặn tôi không được đi quá xa, anh ta và tuần lộc sẽ đứng đợi ở chỗ cũ. Tôi nhảy xuống khỏi lưng tuần lộc, cảm thấy đôi chân nhũn ra mỏi nhừ, chỉ nghe thấy tiếng Kundě lẩm bẩm ở sau lưng: Thuốc lào ẩm thế này, ngày mai thể nào cũng mưa cho xem. Cái cô Nadezhda này đúng là biết cách hành hạ người ta ghê! Trong đêm tối tĩnh lặng, dù là âm thanh nhỏ nhất cũng sẽ trở nên vang dội hơn ban ngày. Tôi sợ Kundě nghe thấy tiếng tôi đi vệ sinh, bấy cứ cắm cổ đi sâu vào trong rừng rậm. Đó là một khu rừng thông cao vút, gió nhẹ thổi qua ngọn cây tạo nên tiếng xào xạc, hệt như ngọn gió cũng đang đi giải quyết nỗi buồn vậy. Tôi đi rất xa, đinh ninh rằng Kundě sẽ không thể nghe thấy bất kỳ âm thanh nào nữa, lúc này mới ngồi xổm xuống. Tôi bị lạc trong rừng bắt đầu từ cú ngồi xổm rồi đứng lên này, vì thiếu ngủ, lúc tôi đứng dậy cảm thấy trời đất quay cuồng, hoa mắt chóng mặt, ngã nhào xuống đất. Đến khi tôi đứng dậy lần nữa, đôi bàn tay đôi chân của tôi thực chất đã bước lệch khỏi con đường cũ từ lúc nào. Tôi mông lung đi một lúc, không nhìn thấy bóng dáng tuần lộc đâu nữa, cảm thấy có điềm chẳng lành, ngẩng đầu nhìn vầng trăng một cái, nghĩ rằng mình nên đi theo hướng trăng rọi mới đúng, bởi vì lúc đến, khu trại ở phía sau chúng tôi, tức là phía tây. Kết quả đây lại là một phán đoán sai lầm nữa, ban nãy tôi chỉ đi lệch khỏi đích đến, còn lần này tôi hoàn toàn đi ngược lại hoàn toàn với con đường cũ. Tôi đi rất lâu mà vẫn không thấy Kundě đâu, bèn cất tiếng gọi to tên anh ta. Sau này tôi mới biết, sau khi tôi rời đi, Kundě hút thuốc xong liền gục lên lưng tuần lộc ngủ thiếp đi, bằng không nếu anh ta phát hiện tôi đi lâu thế không về, đã đi tìm tôi rồi. Tuy nhiên, nếu anh ta thực sự đi tìm tôi, thì tôi đã không gặp được Lajida.

Nếu không nhờ từng đợt gió mát thổi làm Kundě tỉnh giấc, thì có lẽ anh ta vẫn còn ngủ tiếp. Lúc anh ta tỉnh dậy, trời đã hừng sáng. Anh ta phát hiện tôi không có ở đó, biết tôi đã xảy ra chuyện, liền vừa bắn súng vừa hô hoán, thế nhưng lúc đó tôi đã rời xa anh ta càng lúc càng xa rồi, chẳng nghe thấy gì nữa. Khi tôi trải qua một đêm lạnh sống lưng đón chào chính là một ngày mới không có ánh mặt trời. Những đám mây dày đặc màu xám chì phủ kín bầu trời. Không có mặt trời, tôi lại càng không tài nào phán đoán được mình nên đi về hướng nào nữa. Thế nên tôi đành tìm những con đường nhỏ, những con đường mòn ngoằn ngoèo trong rừng, đều là do chúng tôi và đàn tuần lộc giẫm đạp thành. Cứ đi dọc theo những con đường nhỏ như thế, kiểu gì cũng tìm thấy bóng dáng con người. Trên người không có đồ ăn, tôi hái một ít nấm để ăn lót dạ. Điều khiến tôi lo lắng nhất khi bị lạc trong rừng, chính là đụng độ dã thú. Ngoại trừ lần Linke dẫn tôi và Runi đi săn Kandahan ra, tôi chẳng có kinh nghiệm đối phó với dã thú chút nào. Đi được chừng bao lâu, trời bắt đầu đổ mưa. Tôi chạy đến dưới một vách đá để trú mưa. Tảng đá ấy có màu vàng nâu, bên trên mọc đầy rêu xanh, hình dáng của những đám rêu xanh ấy vô cùng đẹp mắt, có cái giống mây, có cái giống cây, lại có cái giống sông ngòi và hoa cỏ, nhìn vào trông hệt như một bức tranh.

Trời không có ý định tạnh mưa, tôi cảm thấy cứ trú mãi dưới vách đá thế này, chỉ khiến tình cảnh của mình càng lúc càng tồi tệ hơn mà thôi. Thế là tôi lại bắt đầu đi tìm những con đường mòn đó. Cuối cùng, tôi cũng tìm thấy một con đường mòn ngoằn ngoèo trong một khu rừng cây bụi, nhìn thấy nó, hệt như nhìn thấy mặt trời mọc, khiến tôi mừng rỡ phát cuồng. Thế nhưng tôi vui mừng quá đỗi, đến trước một ngọn núi, con đường mòn này bỗng biến mất. Tôi tuyệt vọng, ngồi sụp xuống chân núi, muốn khóc, nhưng lại chẳng khóc nổi, thế là tôi đập vào đùi mình, hướng về phía núi rừng mà nguyền rủa Nadezhda, nguyền rủa Kundě, nguyền rủa Damala và Nidu saman, tôi cảm thấy chính họ đã đẩy tôi vào đường cùng. Thật kỳ lạ, sau khi nguyền rủa bọn họ xong, sự kinh hoàng trong lòng tôi vơi bớt đi rất nhiều. Tôi đứng dậy, định đi tìm dòng sông. Chỉ cần tìm được dòng sông, đi dọc theo bờ sông, cũng sẽ thoát khỏi tình cảnh khốn đốn này. Đầu tiên tôi tìm thấy một con suối nhỏ, uống một ít nước xong, tôi cứ thuận theo dòng nước mà đi tới, đinh ninh rằng chắc chắn sẽ tìm được sông lớn, bởi vì suối nhỏ cuối cùng rồi cũng sẽ chảy đổ vào đó. Tôi tràn đầy tự tin đi mãi cho đến khi trời tối sầm lại, bỗng phát hiện con suối này không chảy vào sông lớn, mà chảy vào một hồ nước. Hồ nước bị những giọt mưa gõ vào trông hệt như một nồi nước đang sôi, sùng sục bốc hơi. Tôi thực sự chỉ muốn lao xuống hồ nước.

Rất nhiều năm sau, có một ngày Varocha thích đọc sách chỉ vào một ký hiệu trên trang sách bảo tôi rằng, đó là dấu chấm câu, nếu người trong sách nói xong một câu thì phải vẽ một ký hiệu như thế, lúc ấy tôi đã bảo với anh ta rằng: Lúc em bị lạc trong rừng, em đã từng nhìn thấy ký hiệu như thế, nó được viết trong khu rừng, chính là cái hồ mà em nhìn thấy đấy. Thế nhưng cái hồ giống như dấu chấm câu ấy không hề vẽ cho cuộc đời tôi một dấu chấm hết.

Tôi sợ ban đêm gặp sói hoặc gấu, bèn ngồi bên hồ suốt một đêm. Tự nhủ nếu chúng xuất hiện, tôi sẽ nhảyỏm xuống hồ. Tôi thà để nước hồ nuốt chửng mình, chứ không muốn để dã thú nếm được dù chỉ một giọt máu trên người mình. Mưa tạnh, những vì sao ló dạng, cả người tôi ướt sũng, vừa lạnh vừa đói. Đúng vào đêm hôm đó, tôi đã chạm trán hai con hươu đến uống nước. Chúng gồm một lớn một nhỏ, xuất hiện ở phía bên kia hồ. Hươu con nhảy tưng tưng đi ở đằng trước, hươu mẹ thong thả thong thả đi theo đằng sau. Hươu con uống nước rất nghịch ngợm, vừa uống vừa dùng miệng dụi vào chân hươu mẹ, hươu mẹ liền nhân đà liếm mặt hươu con, khoảnh khắc ấy, trong tận đáy lòng tôi bỗng dâng lên một dòng nước ấm áp, tôi vô cùng khao khát có ai đó cũng liếm mặt mình một cách ấm áp như thế, tôi cảm thấy hô hấp dồn dập, gò má nóng bừng, thế giới u ám trước mắt đột nhiên trở nên sáng bừng lên. Khi hai con hươu trước sau rời khỏi hồ nước, trong lòng tôi tràn ngập cảm giác vui sướng và hạnh phúc, tôi tự nhủ với bản thân rằng, mình còn chưa nếm thử cảm giác được người mình thích liếm láp ra sao, tôi không thể rời khỏi thế giới này được, tôi nhất định phải sống tiếp!

Trời sáng rồi, mặt trời mọc lên. Tôi hái mấy cây nấm trắng và vài nắm đậu đỏ làm bữa sáng, trèo lên một ngọn núi cao, muốn phóng tầm mắt nhìn xem xung quanh có con sông nào không, kết quả lại khiến tôi thất vọng. Trước mắt tôi là ngọn núi này nối tiếp ngọn núi nọ, chúng giống như những ngôi mộ, mang lại cho tôi tâm trạng thê lương. Tôi khao khát được nhìn thấy bóng dáng trắng lóa của dòng nước sông biết bao. Lúc tôi đi xuống núi, đôi chân càng lúc càng không còn chút sức lực nào nữa. Đường nhỏ không có, sông ngòi cũng chẳng thấy, tôi nên đi về đâu đây? Tôi cầu cứu nhìn mặt trời, lúc thì cảm thấy nên đi theo hướng mặt trời mọc, lúc lại cảm thấy nên đi theo hướng mặt trời lặn. Đầu óc tôi ong ong, giống như một con ong đâm vào mạng nhện, cuồng quay mòng mòng chẳng tìm được phương hướng. Bỗng nhiên, tôi nghe thấy phía trước truyền đến một tiếng "rắc, rắc", hình như có ai đang chặt cây. Tôi tưởng đó là ảo giác, liền dừng bước chân, lắng tai nghe kỹ, quả thực là tiếng "rắc, rắc", tôi phấn khích đến mức suýt ngất lịm đi, lao thẳng về phía phát ra âm thanh.

Phía trước quả nhiên có một khoảng trống, trên đó chất đống mấy cây thông to bằng miệng bát. Tôi lao bổ vào khoảng trống, chỉ thấy phía trước có một bóng đen, đang bẻ một cái cây, cái thân hình lông lá của nó khiến tôi thét lên kinh hãi, người ngợm gì đâu chứ, đó rõ ràng là một con gấu đen! Nghe thấy tiếng động, nó xoay người lại, giơ hai chân trước lên, đứng thẳng người đi về phía tôi, y hệt như một con người. Dáng đi của gấu đen khiến tôi tin chắc vào những lời bố từng nói với tôi trước kia, ông bảo kiếp trước của gấu chính là con người, chỉ vì phạm tội nên trời cao mới biến nó thành dã thú, phải dùng bốn chân để đi. Thế nhưng thỉnh thoảng, nó vẫn có thể làm ra vẻ dáng dấp của con người, đứng thẳng người mà đi. Tôi nhìn nó từng bước từng bước ép sát lại gần mình, nó trông giống như một kẻ đang thong thả dạo chơi ngắm cảnh, đắc ý lắc lư cái đầu. Tôi bỗng nhớ đến lời của Evelyn, cô ta nói với tôi rằng, gấu sẽ không bao giờ làm tổn thương người phụ nữ để lộ bầu ngực trước mặt nó. Tôi vội vàng cởi phăng áo trên người ra, tôi cảm thấy bản thân mình chính là một cây thông, hai bầu ngực trần trụi ấy chính là một cặp nấm hầu thủ tươi ngon sinh ra sau khi được nước mưa thấm nhuần, nếu con gấu thực sự muốn ăn loại nấm này, tôi chỉ đành dâng hiến cho nó mà thôi. Cho nên người đầu tiên trên thế giới này nhìn thấy ngực tôi, không phải là Lajida, mà là con gấu đen. Gấu đen vào khoảnh khắc tôi để lộ ngực ra, liền khựng lại một nhịp, sững sờ ngẩn người, hình như đang nhớ lại chuyện gì đó. Nhanh chóng sau đó, nó hạ hai chân trước xuống, đi mấy bước trên mặt đất, xoay người lại, tiếp tục bẻ cây tiếp.

Tôi biết gấu đen đã tha cho tôi, hay nói đúng hơn là đã tha cho bộ ngực của tôi. Tôi muốn nhanh chóng trốn chạy, nhưng lại chẳng bước nổi một bước nào, cứ ngây người nhìn nó nhổ từng cái cây lên. Đến khi nó nhổ cái cây thứ ba, tôi mới cảm thấy chân tay mình có lại chút sức lực. Tôi rời khỏi bãi trống đó. Ban đầu đi rất chậm, sau đó cảm giác sợ hãi lại một lần nữa ập đến, tôi sợ nó lại bám theo sau, bèn cắm cổ chạy. Chạy được chừng khắc thời gian, tôi nhớ bố từng nói, lúc giao chiến với gấu, tuyệt đối không được chạy ngược chiều gió, bằng không gió sẽ thổi lật lớp lông trên mí mắt gấu ra, khiến nó nhìn con người rõ hơn. Tôi dừng lại, phán đoán hướng gió một chút, rồi lại cắm cổ chạy xuôi theo chiều gió. Đến lúc tôi chạy không nổi nữa, mặt trời đã lên đến đỉnh đầu. Tôi ngã quỵ xuống một khu rừng cây bụi, lúc này mới phát hiện ra ngực mình vẫn đang để trần, tôi quên béng mất việc cầm theo món quần áo vừa cởi ra rồi. Thế nhưng cho dù có quần áo tôi cũng chẳng dám mặc nữa, làm sao tôi biết chắc mình sẽ không chạm trán gấu một lần nữa cơ chứ?

Sau này Lajida nói cho tôi biết, gấu đen có thói quen "đánh trường", bọn chúng thích dọn dẹp ra một khoảng đất trống để chơi đùa. Còn tôi thì cảm thấy sở dĩ bọn chúng thích đánh trường, là vì nguồn sức mạnh toàn thân không biết trút đi đâu mà thôi. Sự xuất hiện của gấu đen đã giúp tôi xác định được phương hướng tiến bước, đó chính là cứ thuận theo chiều gió mà đi tiếp, làm vậy ít nhất có thể khiến tôi không dễ dàng trở thành mồi ngon trong miệng gấu đen. Gió vào thời điểm đó vẫn là gió tây nam, cho nên tôi đang đi về hướng đông bắc. Cứ đi mãi cho đến khi mặt trời sắp lặn, tôi vừa mệt vừa đói cuối cùng cũng tìm thấy một con đường mòn nhỏ, đi dọc theo nó một đoạn ngắn, một tòa "kaolaobao" hiện ra trước mắt tôi.

Hầu như mỗi một Ulikeng trong núi đều xây kaolaobao, ít thì hai ba cái, nhiều thì bốn năm cái. Xây kaolaobao phải chọn trong rừng bốn cây thông có độ thô bằng nhau, khoảng cách vừa phải, đập bỏ cành lá trên thân cây đi, sau đó cắt cụt ngọn cây, lấy bốn thân cây mọc thẳng tự nhiên này làm cột trụ, rồi trên bốn cột trụ này dựng lên phần đế và bốn khung hình chữ nhật được lát bằng cành thông, bên trên khung lợp vỏ bạch dương, chừa lại một ô trống ở phía dưới làm lối ra vào để đưa và lấy đồ đạc. Lúc dọn trại, chúng tôi sẽ cất những thứ nhàn rỗi và dư thừa thường ngày vào trong đó, ví dụ như quần áo, da thú, thực phẩm v.v., để chuẩn bị lấy dùng lúc cần thiết. Kaolaobao ở trên cao, cho nên dã thú không thể phá hủy nó được. Có kaolaobao rồi, nhất định phải làm thêm một cái thang, bởi vì nhà kho đó cao tận hai người đứng, không có thang thì không cách nào trèo lên được. Thang thường được đặt ở khu rừng bên dưới kaolaobao, để nằm ngang, khi cần thiết mới dựng đứng lên. Giai đoạn đầu, kaolaobao của chúng tôi thường xuyên bị chồn vàng và mèo rừng đột kích, chúng trèo dọc theo bốn cột trụ vào bên trong kaolaobao để trộm thức ăn. Để đề phòng chúng, những lần xây kaolaobao sau đó, chúng tôi đều lột sạch lớp vỏ bên ngoài của bốn cột trụ đi, thân cây một khi đã trở nên nhẵn nhụi thì bọn chúng sẽ rất khó trèo lên được. Mãi sau này, chúng tôi còn dùng những tấm sắt mỏng bọc kín bốn cột trụ lại, đục khoét ra một số răng cưa, làm vậy thì dù động vật có tinh ranh đến đâu cũng không dám đánh đổi bằng việc tổn thương móng vuốt để trèo lên nữa. Ngoại trừ gấu đen có năng lực khênh thang trèo lên kaolaobao ra, những loài động vật khác chỉ đành trơ mắt nhìn kho hàng trên không trung béo bở này mà thèm thuồng nuốt nước bọt. Tôi tìm thấy chiếc thang ở dưới một gốc cây phong bạch dương cách kaolaobao không xa, dựng nó đứng lên rồi trèo lên trên. Từ lúc tôi có trí nhớ, người lớn rất hay nói với chúng tôi hai câu thế này, một câu là "Cả đời đi xa ngươi sẽ chẳng mang theo nhà của mình, người ngoài cũng chẳng có chuyện vác theo nồi của mình mà đi", câu thứ hai là "Nhà có khói lửa mới có người vào, cây có cành mới có chim đậu", cho nên kaolaobao của chúng tôi từ trước đến nay chưa bao giờ khóa cửa, cho dù nơi bạn đi qua không phải kaolaobao của thị tộc mình, nhưng nếu thực sự đang cần gấp đồ dùng, hoàn toàn có thể tự ý lấy dùng. Lấy xong, sau này đem đồ trả lại là được. Cho dù không trả, cũng chẳng có ai oán trách người qua đường lấy đồ bên trong cả. Đồ đạc bên trong cái kaolaobao đó không nhiều lắm, chỉ có một số dụng cụ nấu nướng và chăn đệm nhàn rỗi, không có da thú quý giá, nhưng lại có thứ tôi đang cực kỳ khao khát là một gùi vỏ bạch dương thịt hoẵng khô, cùng với hai hũ mỡ gấu trắng như tuyết. Nghĩ đến chuyện con gấu vừa mới tha cho mình, mang trong lòng sự kính úy đầy mình nên tôi đã không ăn mỡ gấu. Tôi nhai thịt hoẵng khô, có lẽ do ảnh hưởng của nước mưa, thịt khô không còn giòn nữa, nhai rất tốn sức. Ban đầu tôi ăn rất chậm, ăn một hồi, cảm giác đói khát lại càng lúc càng cồn cào mãnh liệt hơn, tôi bắt đầu ngấu nghiến nuốt từng miếng lớn. Tôi biết mình được cứu rồi. Tôi không chỉ có đồ ăn, mà còn có cả một nơi có thể tạm thời nghỉ ngơi, tránh mưa tránh gió. Tôi khom lưng ngồi bên trong nhai thịt khô, cảm thấy mình là người phụ nữ may mắn nhất trên đời này. Tôi dự định ăn xong sẽ chợp mắt một giấc trước, rồi mới tìm đường về khu trại. Theo phán đoán của tôi, khu vực xung quanh kaolaobao nhất định sẽ có bóng người. Mặt trời đã lặn được một nửa, xuyên qua các kẽ hở bằng gỗ thông bên trong kaolaobao, vẫn có thể cảm nhận được chút ánh sáng ấm áp sót lại của chúng. Trong bụng có đồ ăn rồi, lại càng cảm thấy buồn ngủ hơn. Đúng lúc tôi đang nằm nghiêng người xuống, co gập chân lại, định đánh một giấc chợp mắt một lát, thì bỗng nghe thấy bên dưới truyền đến một tiếng bước chân "sạt sạt", tiếng bước chân rất nhanh đã đến ngay dưới thân, chỉ nghe "bịch —" một tiếng, chiếc thang đã bị ai đó đẩy ngã nhào xuống đất, là ai đã rút thang đi thế không biết. Tôi cứ tưởng con gấu đen ranh mãnh bám theo suốt dọc đường, muốn nhốt tôi vĩnh viễn trong kaolaobao đây mà! Tôi thò đầu ra nhìn, nào phải gấu đen gì chứ, hóa ra là một người đàn ông bằng da bằng thịt, anh ta đang cầm súng trừng mắt nhìn tôi chằm chằm! Anh ta chính là Lajida. Cái kaolaobao đó là của Ulikeng nhà bọn họ, hôm đó anh ta đi ngang qua đây, nhìn thấy thang dựng đứng, nghe trong kaolaobao có tiếng động, cứ ngỡ là gấu đen đang phá phách đồ đạc, đang định rút thang đi cắt đứt đường lui của nó, một phát súng bắn chết con vật, nào ngờ tôi lại thò đầu ra, hơn nữa bộ ngực trần trụi của tôi cũng thò ra theo, Lajida nói khoảnh khắc đầu tiên nhìn thấy tôi, anh ta đã giật mình thót tim. Tóc tai tôi bù xù, gò má và nửa thân trên không những bị cành cây cào xước, mà còn chi chít những nốt mẩn ngứa do muỗi đốt, thế nhưng đôi mắt của tôi lại chạm đến trái tim anh ta, anh ta nói đôi mắt đó vừa trong trẻo vừa ẩm ướt, anh ta chỉ nhìn một cái là đã động tâm rồi. Lajida nhìn ra tôi vì lạc trong rừng nên mới ra cái bộ dạng thảm hại đó, anh ta chẳng hỏi han gì sất, lại dựng đứng chiếc thang lên, bảo tôi theo đó mà bước xuống. Vừa chạm đất, tôi đã mềm oặt ngã nhào vào lồng ngực anh ta. Lúc đó tôi sớm đã quên béng mất chuyện mình đang ở trần không mảnh vải che thân. Lajida nói lúc đôi gực mềm mại, ấm áp của tôi vùi vào ngực anh ta, anh ta liền cảm thấy toàn thân nóng ran. Anh ta thầm nghĩ bộ ngực của người phụ nữ này đã chui vào ngực mình rồi, thì không thể để chúng lọt vào ngực người đàn ông khác được nữa. Ý niệm muốn cưới tôi của anh ta, chính là sinh ra vào khoảnh khắc ấy. Đó là khoảnh khắc hoàng hôn, cũng là khoảnh khắc đẹp nhất trong ngày.

Runi và Hashe đuổi theo mãi đến tận sông Erguna, vẫn không thể đưa Nadezhda, Gilante và Nara trở về được. Bọn họ biến mất không một dấu vết. Không biết bọn họ tìm được thuyền vỏ bạch dương, thuận lợi vượt sông sang bờ trái, hay là lúc bơi qua sông thì bị dòng nước cuốn trôi đi mất rồi? Sau khi bọn họ rời khỏi chúng tôi, mỗi lần chúng tôi đến sông Erguna, ai nấy đều im lặng, hệt như đang mặc niệm trong lòng những người thân đã mất.

Runi và Hashe trên đường trở về thì tình cờ chạm mặt Kundě và Evelyn đang đi tìm tôi. Bọn họ cứ nginh ngơ tưởng tôi đi lạc ba ngày trời, chắc chắn là chết rồi. Chẳng ai ngờ được rằng, vào ngày thứ tư, tôi không những bình an vô sự trở về, mà còn mang về theo một người đàn ông.

Ulikeng nơi Lajida sống là thị tộc lớn nhất trong tộc của họ, có hơn ba nhân khẩu. Chỉ tính riêng gia đình anh ta thôi đã có mười sáu miệng ăn. Anh ta có bố, ba người anh trai, hai người em gái, một người em trai. Những người anh trai này đã cưới vợ, sinh con đẻ cái, lại tăng thêm nhân khẩu cho gia tộc bọn họ. Năm chúng tôi thành kết hôn, người em út Lajida là Lajimi mới ba tuổi. Lajida nói với tôi rằng, mẹ anh ta là một người phụ nữ rất thích sinh con, bà qua đời vì khó sinh Lajimi vào năm sáu mươi tuổi. Bà ra đi trong nụ cười mãn nguyện sau khi nhìn đứa bé Lajimi đang oe oe khóc nhè một cái. Lúc tôi gặp Lajida, anh ta vừa tròn ba năm mãn tang mẹ, bằng không ngày cưới của chúng tôi còn phải kéo dài thêm một khoảng thời gian nữa.

Tôi nói với Lajida rằng, tôi không thể rời khỏi Ulikeng của chúng tôi được, mẹ hơi có chút điên dại, bên cạnh bà cần có người chăm sóc. Lajida bảo: Thế thì em sẽ đến chỗ các anh, đằng nào anh cũng có ngần ấy người anh em ở lại bên cạnh bố cơ mà.

Bố của Lajida là một ông cụ nhân hậu, ông không những đồng ý cho con trai đến Ulikeng của chúng tôi "ở rể", mà vào ngày chúng tôi kết hôn, ông còn tự mình dẫn theo một đoàn người, đưa Lajida tới đây. Cùng lúc đưa Lajida đến, ông còn mang theo hai mươi con tuần lộc làm quà cưới cho chúng tôi.

Bộ váy cưới của tôi là do Evelyn thức đêm may gấp cho tôi. Ivan đã đem tấm vải màu hồng mà Nara nhuộm tặng lại cho tôi, tôi bảo Evelyn dùng nó để làm viền cho váy cưới. Chiếc áo choàng dài vạt chéo màu xanh lam ấy từ phần cổ tròn, cổ tay áo hình móng ngựa cho đến vòng eo, đều được viền bằng tấm vải hồng đó. Tôi đã mặc nó làm cô dâu hai lần. Cho đến tận bây giờ bộ quần áo này vẫn ở bên cạnh tôi, thế nhưng tôi đã không còn mặc nổi nữa rồi. Tôi đã già, đã khô héo rồi, bộ quần áo đó đối với tôi mà nói thì quá ư rộng thùng thình. Màu sắc của bộ quần áo ấy cũng đã cũ kỹ rồi, đặc biệt là màu hồng, nó còn kém bền với thời gian hơn cả màu xanh lam, xỉn đục ngầu, hoàn toàn chẳng nhìn ra được vẻ tươi tắn và rực rỡ ban đầu của nó nữa.

Hôn lễ của tôi rất giản dị, chẳng qua chỉ là hai người của bộ tộc Ulikeng tụ họp lại với nhau, quây quần bên đống lửa trại ăn một bữa cơm. Buổi tụ họp đó không có không khí vui mừng, Ivan uống say, nôn cả rượu lẫn thịt lên đống lửa trại, Evelyn cứ nhíu mày, tôi biết, cô ấy cảm thấy đây là một điềm báo không may. Damala và Nidu saman có biểu cảm lạnh nhạt, bọn họ thậm chí còn không nói nổi một câu chúc phúc dành cho tôi. Thế nhưng tôi lại cảm thấy vô cùng hạnh phúc. Vào buổi tối hôm đó, khi tôi và Lajida ôm chặt lấy nhau, bên trong một chiếc xilengchu mới được dựng lên, tạo ra những âm thanh gió thổi mạnh mẽ thuộc về riêng chúng tôi, tôi cảm thấy mình là người phụ nữ hạnh phúc nhất trên đời này. Tôi nhớ đó là một đêm trăng tròn, từ chóp nhọn của xilengchu, có thể nhìn thấy một vầng trăng trắng bạc. Tôi giấu đầu vào lồng ngực Lajida, nói cho anh ấy biết chưa bao giờ tôi cảm thấy ấm áp đến thế. Lajida nói với tôi, anh ấy sẽ khiến sự ấm áp này luôn đi cùng tôi. Anh ấy hôn lên đôi gò bồng đảo của tôi, gọi một bên là mặt trời của anh ấy, một bên là mặt trăng của anh ấy, chúng sẽ mang lại cho anh ấy ánh sáng vĩnh cửu. Đêm hôm đó Lajida đã nói mấy chữ "vĩnh cửu", điều này rất giống lời thề, mà thề non hẹn biển thì hiếm khi có cái gọi là vĩnh cửu. Lajida thích săn bắn, còn tôi vì muốn ở bên anh ấy nhiều hơn, nên thường đi săn cùng anh ấy. Nói chung, thợ săn rất kỵ việc có phụ nữ đi theo, đặc biệt là khi phụ nữ đang trong kì kinh nguyệt, họ cho rằng điều đó sẽ mang lại vận rủi. Nhưng Lajida không kiêng kỵ, chỉ cần là săn bắn ở quanh khu trại, anh ấy nhất định sẽ tách khỏi mọi người và dẫn tôi theo. Tôi từng cùng anh ấy ngồi rình ở bãi muối để bắn hươu hoang, bắt chó nước trong các hang động ở bụi cây, bắn hạ mèo rừng trong rừng thông. Thế nhưng nếu gặp gấu đen "đông miên", tôi nhất định sẽ khuyên Lajida hãy tha cho nó.

Rất nhiều người nói loài động vật ranh mãnh nhất trong rừng là cáo, còn tôi lại cảm thấy ranh mãnh nhất chính là mèo rừng, tức là linh cẩu. Ngoại hình của linh cẩu rất giống mèo, nhưng lại to hơn mèo rất nhiều. Toàn thân nó có màu nâu vàng, điểm thêm những đốm xám. Nó có một thân hình ngắn ngủn, cái đuôi ngắn ngủn, tứ chi thon dài, chòm lông ở hai đầu tai dựng đứng lên. Mèo rừng leo cây là giỏi nhất, trong chớp mắt là có thể leo lên tới ngọn của một cây đại thụ. Nó thích săn bắt thỏ rừng, chuột xám, gà rừng và hoẵng. Nó phát động tấn công đối với những loài động vật này thường lấy cây cối làm căn cứ điểm. Nó rình ở trên cây, nhìn thấy chúng đi ngang qua từ dưới gốc cây, liền lao bổ xuống, cắn đứt khí quản của chúng, trước tiên hút máu, sau đó dùng vuốt cào rách da, từ từ thưởng thức thịt. Tôi cảm thấy hành động hút máu của nó rất tàn nhẫn, cho nên rất ghét nó. Nó không những tàn nhẫn mà còn ranh mãnh, khi nó đột ngột gặp phải sự đe dọa của gấu đen hoặc lợn rừng, nó sẽ nhanh nhẹn leo lên cây, khi gấu đen và lợn rừng bám theo đến tận gốc cây, nó sẽ bất ngờ tè một bãi nước tiểu hắt xuống người con thú, khiến chúng bị vấy bẩn mùi hôi, từ đó không còn hứng thú dây dưa với nó nữa, đành chán nản bỏ đi. Cho nên trong mắt tôi, mèo rừng cũng giống như thợ săn sở hữu đạn dược, đạn của nó chính là nước tiểu của bản thân. Mèo rừng vào mùa đông thích chôn giấu con mồi ăn không hết, để phòng hờ những lúc không săn bắt được con mồi thì lấy ra ăn lót dạ, đúng là một tên biết chừa đường lui cho mình. Lajida đánh mèo rừng, rất ít khi dùng đến súng và đạn, thứ anh ấy dùng là cung tên nguyên thủy. Thường là vào khoảnh khắc mèo rừng leo lên cây, Lajida mai phục trong rừng sẽ bắn tên ra, mũi tên hầu như đều có thể cắm thẳng vào cổ họng mèo rừng, khiến nó lộn nhào rơi xuống. Có một lần, chúng ta phát hiện một con mèo rừng leo lên cây đuổi theo một con gà rừng, Lajida ra tay nhanh nhẹn giương cung bắn tên, đúng là một mũi tên trúng hai đích, mèo rừng và gà rừng đồng thời bị bắn trúng!

Tôi có thể mang thai, sinh ra đứa con đầu lòng Viktor, tôi nghĩ có liên quan đến chó nước. Kể từ đó trở đi, tôi không đánh chó nước nữa.

Chó nước chính là rái cá, nó rất thích ăn cá dưới nước, cho nên hang động của nó thông với nguồn nước. Chỉ cần phát hiện được hang động ở nơi gần sông ngòi, mà bên cạnh hang động này lại có xương cá vãi rơi, thì tám chín phần mười sẽ tìm thấy chó nước. Chó nước rất thảnh thơi, ban ngày nó thích bơi lội trong sông ăn cá con, ban đêm quay về hang động nghỉ ngơi. Thường là sau khi tôi tìm thấy hang động nơi chó nước ở, Lajida sẽ đến săn bắt chúng. Đó là mùa xuân năm thứ ba sau khi tôi và Lajida ở bên nhau, chúng tôi phát hiện bốn con chó nước con chưa mở mắt. Lajida nói, chó con mở mắt rất chậm, khoảng một tháng sau khi sinh mới mở mắt cơ. Chúng tôi biết mẹ của chúng đang ở gần đây, cho nên không động đến mấy con chó nước nhỏ. Chạng vạng tối, chó nước mẹ bơi từ dưới sông về hang động, khi nó lộ ra cái đầu bóng loáng, Lajida chuẩn bị ra tay với nó, thì bị tôi ngăn lại. Tôi nghĩ bốn con chó nước nhỏ đó vẫn chưa nhìn thấy mẹ, nếu chúng mở mắt ra, thứ nhìn thấy chỉ là núi non, sông ngòi và những tên thợ săn đang đuổi giết chúng, nhất định sẽ rất đau lòng.

Chúng tôi đã tha cho chúng. Chẳng bao lâu sau đó, người vốn suốt ba năm không mang thai như tôi, trong bụng đã có sinh khí của sinh mệnh mới, điều này khiến ánh mắt mà Evelyn nhìn tôi và Lajida đã thay đổi. Trong hai năm đầu tiên đó, cô ấy nhìn thấy bụng của tôi mãi vẫn xẹp lép, luôn dùng lời lẽ lạnh nhạt để châm chọc chúng tôi, nào là ngoại hình của Lajida trông giống hổ, nhưng trong xương thì mềm yếu như chuột, nếu không thì tại sao người phụ nữ ở bên anh ta lại không mang thai? Cô ấy còn trách múa tôi, không nên đi theo Lajida săn bắn, người phụ nữ đi săn thì sao có thể có con được chứ? Có một ngày vào buổi tối cô ấy ngủ không được, đi dạo quanh khu trại, bỗng nhiên nghe thấy tiếng rên rỉ của tôi và tiếng gầm gừ của Lajida truyền ra từ trong xilengchu của chúng tôi. Ngày hôm mốt cô ấy bĩu môi, vẹo mũi nói với tôi rằng, hai người làm chuyện đó dùng sức lớn như vậy, sao vẫn không nặn ra được đứa con nào? Nói khiến cho da thịt trên hai má tôi nóng hừng hực như than củi trong bếp lửa, bỏng rát.

Sau khi tôi mang thai, liền không đi theo Lajida ra ngoài săn bắn nữa.

Lajida rất giống cha về cả dung mạo lẫn tính tình. Mặc dù anh ấy rất gầy, nhưng vai rộng tay dài, xương cốt tráng kiện. Lông mày của anh ấy không thưa thớt như những người đàn ông khác, rất rậm, điều này khiến đôi mắt của anh ấy tựa như được bao phủ bởi một khu rừng xanh tươi mơn mởn, trông vô cùng tĩnh lặng. Anh ấy cũng thích đùa giỡn giống như Linke, vào mùa hè từng bắt bọ cánh cứng nhét vào cạp quần của tôi, mùa đông khi tuyết rơi thì lén nắm một vốc tuyết trong tay, nhét vào cổ áo của tôi, lạnh đến mức tôi nhảy dựng lên. Tôi kêu lên "á chà", anh ấy liền phát ra tiếng cười ha ha. Bọ cánh cứng thì tôi còn chịu đựng được, tuyết thì không giống vậy, cho nên hễ cứ đến mùa tuyết rơi, nhìn thấy anh ấy nắm chặt tay đi vào từ bên ngoài xilengchu, tôi liền khúc khích cười né tránh, Lajida sẽ nói, em nói một câu nghe lọt tai đi, anh sẽ tha cho em. Tôi sợ lạnh, liền nói một đống lời ấm áp để cầu xin, để những lời sến súa đó làm tan chảy nắm tuyết trong tay Lajida.

Món quà cưới mà mẹ tặng cho tôi, chính là một ngọn lửa, cũng chính là ngọn lửa đang canh giữ trước mắt tôi. Ngọn lửa này là khi bà và cha kết hợp với nhau, cha của mẹ — người ông Najileyeye của tôi đã tặng cho bà, bà chưa từng để nó tắt bao giờ, cho dù là sau khi bà phát điên, lúc di dời, cũng không bao giờ quên mang theo hạt giống lửa. Khi bà nhìn thấy tôi mặc bộ y phục cô dâu do Evelyn khâu vá, liền hiểu rằng tôi sắp làm cô dâu rồi, bà dùng tay vuốt ve má tôi, thở dài nói, con sắp có người đàn ông của riêng mình rồi, ęni tặng cho con một ngọn lửa nhé.

Mẹ lấy ra một ngọn lửa từ ngọn lửa mà Najileyeye tặng cho bà, đưa cho tôi, khoảnh khắc đó tôi ôm lấy bà mà khóc. Tôi đột nhiên cảm thấy bà thật đáng thương, thật cô đơn làm sao! Việc chúng tôi phản đối tình cảm của bà và Nidu saman, có lẽ là một tội lỗi chăng. Bởi vì mặc dù thứ mà chúng ta bảo vệ là quy củ của thị tộc, nhưng những gì chúng ta thực sự làm, há chẳng phải là hành vi dập tắt ngọn lửa trong lòng bà hay sao! Chúng ta khiến cho trái tim bà lạnh giá hoàn toàn, cho nên cho dù bà vẫn canh giữ ngọn lửa, thì cuộc sống trải qua lại là những ngày tháng lạnh lẽo.

Nhìn ngọn lửa còn già cỗi hơn cả tôi ở trước mắt, tựa như nhìn thấy bóng dáng của mẹ.

Có lẽ bởi vì Lajida quá giống cha, mẹ rất thích nhìn Lajida, nhìn anh ấy ăn cơm, nhìn anh ấy uống trà, nhìn anh ấy lau súng, nhìn anh ấy đùa giỡn với tôi. Bà luôn nhìn với ánh mắt ngây ngốc như thế, trông rất mãn nguyện. Nhưng khi bụng tôi lớn dần lên rồi, bà liền không thích nhìn Lajida nữa, đối với anh ấy còn biểu lộ ra một sự chán ghét nào đó. Evelyn nói, Damala là đã xem Lajida thành hình bóng của Linke rồi, khi bà phát hiện Lajida khiến tôi mang thai, bà cảm thấy Linke đã phụ bạc mình, cho nên mới căm hận Lajida.

Tôi biết ân oán giữa cha và Nidu saman, là vào lúc sắp sinh. Lajida giúp tôi dựng một phòng sinh, chúng tôi gọi nó là "Yatazhu", đàn ông tuyệt đối không được bước vào Yatazhu. Còn phụ nữ, cũng rất kiêng kỵ việc giúp người khác sinh con, nghe nói làm như vậy sẽ khiến chồng của mình chết sớm. Khi cơn gò đau đớn giày vò tôi đến mức phát ra tiếng tru tréo như dã thú, Evelyn đã tới. Evelyn để an ủi tôi, đã kể cho tôi nghe hai câu chuyện thần thoại. Cô ấy cho rằng câu chuyện tuyệt vời đó sẽ làm giảm bớt sự đau đớn của tôi, nào ngờ nó lại mang lại tác dụng ngược lại. Tôi hét lớn lên, nói đó đều là lời quỷ quái lừa người! Tôi hoàn toàn bị cơn đau đớn hành hạ đến mức mất đi lý trí. Evelyn thấy vậy, liền không có chút sắc mặt tốt nào nói với tôi rằng, vậy thì tôi sẽ kể cho cô nghe một câu chuyện có thật, đây tuyệt đối không phải là câu chuyện lừa người đâu, cô nghe câu chuyện này xong, thì đừng kêu la nữa nhé!

Evelyn vừa mới bắt đầu kể, tôi liền ngừng tru tréo, bởi vì đó là câu chuyện về hai người đàn ông và một người phụ nữ, hơn nữa nhân vật chính là Linke, Damala và Nidu saman, tôi hoàn toàn bị nó thu hút rồi.

Đó vẫn là một câu chuyện đau đớn, nó khiến tôi quên đi nỗi đau đớn của chính mình. Khi tôi nghe xong câu chuyện đó, Viktor bình yên chào đời, tiếng khóc của thằng bé đã chấm dứt câu chuyện này bằng một dấu chấm hết. Khi ông nội của tôi còn tại thế, có một năm vào mùa hè, ông dẫn theo người trong thị tộc di dời, đi đến bờ sông Yougusigen, thì gặp gỡ người của một thị tộc khác, họ cũng đang di dời. Thế là người của hai thị tộc khác nhau dừng chân lại, bắt đầu ba ngày ba đêm tụ họp và cuồng hoan. Mọi người bắt dã thú, quây quần bên đống lửa trại uống rượu ăn thịt, ca hát nhảy múa. Linke và Nidu saman chính là quen biết Damala ở nơi đó. Evelyn nói, Damala là thiếu nữ thích nhảy múa nhất trong thị tộc đó, cô ấy mặc một chiếc váy dài bằng vải xám, có thể nhảy từ chòm tối đến nửa đêm, từ nửa đêm lại nhảy tới rạng sáng. Bộ dáng nhảy nhót tưng bừng của cô ấy vô cùng được yêu thích, cả Linke và Nidu saman đều đã thích cô ấy. Bọn họ hầu như là đồng thời nói với ông nội của tôi rằng, họ thích người thiếu nữ tên là Damala đó, muốn cưới cô ấy làm vợ. Ông nội cảm thấy khó xử, ông không ngờ hai người con trai của mình lại cùng yêu một cô nàng. Ông nội đem chuyện này nói nhỏ với cha của Damala, muốn ông ấy hỏi thử con gái mình, nó chấm người nào? Nếu như nó một người cũng không để mắt tới, thì mọi chuyện dễ giải quyết rồi. Nào ngờ người thiếu nữ thích nhảy múa này lại nói với cha của cô ấy rằng, hai tên tiểu tử này đều không tệ, tên béo trông có vẻ ôn hòa, thật thà; tên gầy trông có vẻ tinh ranh, cởi mở, cô ấy đi với ai cũng được. Điều này khiến cho cha của Damala và ông nội của tôi đều phải đau đầu. Còn bản thân cô ấy thì không hề đau đầu, cô ấy đã câu mất hồn của cả Linke và Nidu saman rồi, mà bản thân cô ấy thì vẫn giữ vững tâm trí, tiếp tục nhảy múa của mình, mỗi khi nhảy xong một khúc còn ngọt ngào cười với người khác một cái.