Khi gió thổi những tán liễu bên bờ sông trở nên mềm mại, mẹ thường lột từng sùi vỏ liễu, vác về doanh trại. Bà hơ nhẹ lớp vỏ liễu trên lửa để chúng càng thêm mềm, sau đó xé thành những sợi nhỏ, rồi vo đi vo lại trong lòng bàn tay cho tơi xốp, phơi khô rồi cất đi. Lúc ấy tôi không hiểu chúng dùng để làm gì, hỏi mẹ, bà luôn mỉm cười nói, con lớn lên rồi sẽ biết.
Tôi nghĩ việc mình có thể sớm dùng đến sợi vỏ liễu như vậy có liên quan đến sở thích uống nước nhựa cây bạch dương, điểm này vẫn là chịu ảnh hưởng từ mẹ, bà uống nước nhựa bạch dương giỏi hơn chúng tôi. Chỉ có điều dòng nhựa chúng tôi uống vào thì trắng, mà chảy ra lại có màu đỏ. Cây bạch dương là loài cây mặc trang phục nổi bật nhất trong rừng. Chúng khoác lên mình chiếc áo choàng trắng như lụa nhung, trên áo choàng trắng điểm xuyết từng bông hoa màu đen. Chỉ cần dùng dao săn rạch nhẹ một đường ở gốc cây, cắm một cọng cỏ, đặt chiếc thùng vỏ bạch dương ngay ngắn, nước nhựa bạch dương liền theo cọng cỏ chảy vào thùng vỏ bạch dương giống như nước suối. Dòng nhựa ấy tinh khiết trong suốt, vô cùng thanh ngọt, uống một ngụm là đượm hương thơm ngát trong miệng. Trước kia tôi thường đi lấy nước nhựa bạch dương cùng Lẹ Na, Lẹ Na đi rồi, tôi lại đi cùng Lu Ni. Lẹ Na lần nào cũng ngồi xổm ở gốc cây trước, miệng ngậm cọng cỏ, đợi bản thân uống thỏa thích rồi, mới để nước nhựa bạch dương chảy vào thùng.
Tôi chưa từng thấy ai say mê cây bạch dương như Đa Ma Lạp. Bà thường vuốt ve thân cây mướt lông của nó, đầy vẻ ngưỡng mộ mà nói, nhìn người ta mặc kìa, sạch sẽ làm sao, giống như tuyết vậy! Nhìn vòng eo của người ta kìa, mới mảnh mai thẳng thắn làm sao! Chỉ cần tôi và Lu Ni hái được nước nhựa bạch dương về là mẹ không uống sữa tuần lộc nữa. Bà sẽ múc một bát, uống một hơi cạn sạch. Uống xong giống như người ở trong bóng tối lâu ngày bỗng nhìn thấy ánh nắng, nheo mắt lại vô cùng say sưa. Bà còn thích trong lúc lột vỏ bạch dương, cạo lớp nhựa sệt trên thân cây xuống để ăn. Bà lột vỏ bạch dương còn có kỹ thuật hơn đàn ông. Bà cầm một con dao săn bén ngót, chọn những cây bạch dương có độ dày mỏng đều đặn, vỏ nhẵn nhụi, ở nơi vỏ bạch dương dày nhất, rạch một đường từ trên xuống dưới, sau đó dùng dao cắt ngang phần đầu, vòng quanh thân cây một vòng, lại cắt ngang phía dưới, một miếng vỏ bạch dương cứ thế được bóc ra suôn sẻ. Bởi vì đều lột từ thân cây, thế nên cây bạch dương bị lột vỏ sẽ ở trần trong năm bị lột ấy, sang năm sau, màu sắc của nó trở nên xám đen, tựa như mặc một chiếc quần tối màu. Thế nhưng qua thêm một hai năm nữa, nơi bị lột sẽ mọc ra lớp da non tươi mới, nó lại tự khoác lên mình chiếc áo choàng trắng chói lọi. Thế nên tôi thấy cây bạch dương là một thợ may giỏi, cô ấy có thể tự mình may quần áo để mặc.
Vỏ bạch dương lột ra có thể làm rất nhiều thứ đa dạng, nếu là làm thùng và hộp, loại vỏ bạch dương này chỉ cần hơ lửa qua loa cho mềm ra là dùng được. Thùng có thể dùng để đựng nước, còn những chiếc hộp đủ hình thù kia có thể đựng muối, trà, đường và thuốc lá. Còn người làm thuyền vỏ bạch dương, chính là những tấm vỏ bạch dương lớn. Loại vỏ bạch dương này phải cho vào nồi sắt lớn luộc qua, sau đó vớt ra, ráo nước là có thể làm thuyền. Chúng tôi gọi thuyền vỏ bạch dương là "Gia Ô". Làm Gia Ô phải dùng gỗ thông làm khung thuyền, sau đó mới bọc vỏ bạch dương lên người nó. Chúng tôi dùng rễ thông đỏ làm chỉ, nối các mối nối lại với nhau. Sau đó dùng keo nấu từ hỗn hợp nhựa thông và nhựa bạch dương để bịp kín các khe hở. Gia Ô rất hẹp, nhưng rất dài, dài đến mức nào ư? Đủ để bốn năm người nối liền chiều dài cơ thể lại với nhau. Hai đầu nó nhọn hoắt, không đầu không đuôi, đứng ở đầu nào, đầu nào chính là mũi thuyền. Nó xuống nước xong vô cùng nhẹ nhàng linh hoạt, tựa như một con cá trắng lớn. Mỗi Vu Lịch Lăng đều phải có ba bốn chiếc Gia Ô. Bình thường chúng được đặt ở doanh trại, khi cần, dáng vẻ nhẹ tênh của chúng khiến người ta có thể nhấc lên đi ngay. Nếu vào mùa hè mà ở một doanh trại lâu ngày, mọi người sẽ đặt Gia Ô bên sông, lúc dùng sẽ càng tiện lợi hơn.
Ký ức của tôi về thuyền vỏ bạch dương, gắn liền với con Khan Đáp Hãn, chúng tôi quen gọi nó là "Trát Hắc". Khan Đáp Hãn là loài động vật lớn nhất trong rừng, nó to bằng bò, Khan Đáp Hãn trưởng thành nặng tới bốn năm trăm cân đấy! Đầu nó to và ngắn, cổ ngắn, lông màu xám nâu, tứ chi thon dài, đuôi nhỏ. Trát Hắc đực trên đầu mọc sừng, phần trên của sừng có hình cái xẻng, giống như Trát Hắc đang phơi hai chiếc khăn vuông ở bên trái và bên phải đỉnh đầu. Khan Đáp Hãn thích nhất là ăn cỏ Châm Cổ ở dưới đáy đầm lầy khúc sông, thế nên để săn bắt nó, thợ săn thường phải đến bờ sông mai phục. Khan Đáp Hãn ban ngày trốn ở nơi khuất gió trong rừng ngủ, tối mới ra ngoài tìm đồ ăn, thế nên đàn ông trong Vu Lịch Lăng thích đi săn Khan Đáp Hãn sau khi sao mọc.
Cha một lòng muốn bồi dưỡng Lu Ni thành một thợ săn xuất sắc, thế nên khi Lu Ni lên tám lên chín tuổi, nếu không phải đi săn ở nơi quá xa doanh trại, cha sẽ dẫn nó theo.
Tôi vẫn nhớ đó là một đêm hè mát mẻ, là ngày trăng tròn, tôi đang cùng mẹ se chỉ gân bên bếp lửa, Lu Ni chạy vào, nó phấn khởi báo cho tôi biết, lát nữa cha sẽ dẫn nó, ngồi Gia Ô đến khúc sông đánh Trát Hǎn. Tôi không có mấy hứng thú với Khan Đáp Hãn, nhưng tôi rất muốn ngồi Gia Ô. Tôi nài nỉ mẹ, bảo bà nói với cha, dẫn cả tôi theo cùng. Tôi biết, bọn họ rất kiêng kỵ dẫn con gái đi săn. Nhưng tôi tin chỉ cần là việc mẹ phân phó cha làm, ông ấy sẽ chỉ nói "Vâng" mà thôi. Thế nên khi mẹ bước ra khỏi Hưu Lăng Trụ, đi tìm cha, tôi liền nhảy cất khỏi bếp lửa, biết rằng mình nhất định có thể đi theo họ đến khúc sông.
Lâm Khắc đeo súng, dẫn chúng tôi đi xuyên qua rừng thông, đến bờ sông. Trên đường ông ấy dặn dò tôi và Lu Ni, lên Gia Ô rồi, không được lớn tiếng nói chuyện, không được khạc nhổ xuống nước.
Rừng cây ở bờ phải sông Ngạch Nhật Cử Na lúc bấy giờ, không chỉ có những cây lớn che khuất bầu trời, mà còn chằng chịt sông ngòi. Cho nên rất nhiều con sông nhỏ không có tên. Ngày nay những con sông nhỏ này giống như sao băng vụt qua bầu trời, phần lớn đã biến dạng. Vậy thì hãy để tôi khi hồi tưởng về nó, gọi con sông nhỏ vô danh ấy là sông Khan Đáp Hãn đi, bởi vì tôi nhìn thấy Khan Đáp Hãn lần đầu tiên, chính là trên con sông này.
Con sông ấy rất hẹp, nước cũng không sâu, Lâm Khắc giống như xách một đứa trẻ lười biếng ra vậy, lôi chiếc thuyền vỏ bạch dương đang giấu trong đám cỏ bên sông ra, đẩy xuống mặt nước. Ông ấy nhìn tôi và Lu Ni lên thuyền trước, sau đó chính mình mới nhảy lên. Thuyền vỏ bạch dương ăn nước không sâu, nhẹ vô cùng, tựa như chuồn chuồn đậu trên mặt nước, hầu như không có chút tiếng động nào, chỉ khẽ chòng chành. Lúc thuyền thong thả chạy đi, tôi cảm thấy bên tai có từng trận gió mát lướt qua, vô cùng dễ chịu. Lúc tiến hành trên mặt nước nhìn cây cối trên bờ, cái nào cái nấy tựa như mọc chân, đang lùi lại từng bước một. Giống như sông ngòi là dũng sĩ, cây cối là binh lính bại trận. Xung quanh mặt trăng không có lấy một bóng mây, trong trẻo cực kỳ, khiến người ta lo lắng nó không che không chắn sẽ đột ngột rơi xuống đất. Dòng sông ban đầu thẳng tắp, tiếp theo hơi cong cong một chút, theo độ cong lớn dần, dòng nước chảy xiết, sông cũng rộng ra. Cuối cùng đến một nơi rẽ ngoặt lớn, sông Khan Đáp Hãn giống như người phụ nữ vừa sinh con xong, bên cạnh nó tràn ra một hồ nước hình bầu dục, mà dòng chính của nó, vẫn một lòng một dạ tiến về phía trước.
Lâm Khắc chèo thuyền vỏ bạch dương vào hồ nước, chúng tôi chèo về phía một dãy núi nhấp nhô không lớn ở đối diện hồ. Lâm Khắc lên bờ, bảo tôi và Lu Ni đừng xuống thuyền. Cha vừa rời đi, Lu Ni liền dọa tôi rằng, mau nhìn kìa, đằng trước có sói, tao nhìn thấy ánh sáng phát ra từ mắt nó rồi! Tôi vừa định kêu lên, cha nghe thấy lời của Lu Ni liền quay đầu lại, ông ấy nói với Lu Ni rằng, tao nói với mày thế nào rồi? Một thợ săn giỏi lúc đi săn là không thể ăn nói hàm hồ, nhiều mồm nhiều miệng được! Lu Ni lập tức im bặt, nó dùng ngón tay khẽ búng thuyền mấy cái, giống như đang gõ vào cái đầu sọ của chính mình để kiểm điểm vậy.
Lâm Khắc nhanh chóng quay trở lại thuyền, ông ấy thấp giọng nói với chúng tôi rằng, ông ấy phát hiện phân và dấu móng guốc của Khan Đáp Hãn trong đám cỏ trên bờ, phân rất tươi, chứng tỏ mấy tiếng trước nó vẫn còn đến đây. Nhìn từ dấu móng guốc của nó, đây là một con Khan Đáp Hãn trưởng thành, rất có sức nặng. Lâm Khắc nói chúng ta đến bụi cây liễu đối diện để mai phục nó. Chúng tôi chèo thuyền đến bụi liễu bên hồ, thuyền vỏ bạch dương kẹp giữa đám liễu, cũng thành một mảnh đất liền. Chúng tôi ẩn nấp trên thuyền, Lâm Khắc bảo Lu Ni giúp ông ấy lên đạn cho súng, sau đó dùng ngón tay dựng lên ở bên môi một cái, ra hiệu chúng tôi không được phát ra tiếng.
Chúng tôi nín thở ngưng thần chờ đợi. Ban đầu tôi rất hào hứng, cứ nghĩ Khan Đáp Hãn sẽ nhanh chóng đến thôi. Thế nhưng mặt trăng đều dịch chuyển một khoảng trong nước rồi, mà vẫn chưa nghe thấy bất kỳ tiếng động nào. Tôi buồn ngủ, không nhịn được ngáp một cái, Lu Ni vươn tay giật mạnh tóc tôi một cái, muốn giúp tôi tỉnh táo lại. Nó giật làm da đầu tôi đau điếng, tức giận đến mức tôi vỗ vào vai nó, nó nghiêng đầu cười với tôi, đến giờ tôi vẫn nhớ nụ cười của Lu Ni dưới ánh trăng, hai hàng răng trắng đều tăm tắp của nó phát ra ánh sáng như bạc, giống như trong miệng nó giấu kho báu vậy. Để tránh buồn ngủ, tôi liền để đầu không ngừng chuyển động, lúc thì ngẩng đầu nhìn vầng trăng trên trời một cái, sau đó lại cúi đầu nhìn vầng trăng trong nước một cái. Xem xong vầng trăng trong nước, lại ngẩng đầu nhìn vầng trăng trên trời. Lúc thì thấy trăng trên trời sáng hơn, lúc lại thấy trăng trong nước trong trẻo hơn. Lúc thì thấy trăng trên trời to, lúc lại thấy trăng trong nước to. Sau đó nổi lên một trận gió, trăng trên trời vẫn y như cũ, thế nhưng mặt trăng trong nước lại nổi đầy nếp nhăn, giống như mặt trăng bỗng chốc già đi vậy. Cũng chính vào khoảnh khắc ấy, tôi hiểu ra thứ thực sự trường sinh bất lão là những thứ trên trời, hình chiếu trong nước dù có đẹp đến đâu, nó cũng là kẻ yểu mệnh. Tôi nhớ tới Nị Đô Tát Mãn nói Lẹ Na ở cùng những chú chim nhỏ trên trời, liền cảm thấy con bé đã đến một nơi tốt đẹp, mà không sợ hãi phải nhớ đến nó nữa.
Lúc tôi đang nhớ đến Lẹ Na, cha nuốt nước bọt một cái, tôi nghe thấy tiếng "soạt soạt ——", giống như ai đang dùng rìu chặt cây vậy, chỉ có điều thứ dùng không phải rìu sắc, mà là thứ hơi cùn, cho nên tiếng "soạt soạt" ấy không giòn giã. Thế nhưng tiếng "soạt soạt" ấy nhanh chóng biến thành tiếng "bộp bộp", nương theo âm thanh nhìn lại, phát hiện một bóng đen xám đang di chuyển ở bờ bên kia hồ! Xem ra tiếng "bộp bộp" ấy là do móng guốc của động vật sụt xuống đầm lầy ven hồ phát ra. Cha không kìm được sự phấn khích mà "ồ" lên một tiếng, tôi biết bóng đen đó nhất định chính là Khan Đáp Hãn rồi! Tôi kích động lên, tim đập nhanh hơn, lòng bàn tay ẩm ướt, cơn buồn ngủ tan biến sạch sành sanh!
Khan Đáp Hãn thản nhiên tiến bước trong màn đêm, thân hình to lớn của nó trông giống như một cồn cát di động. Nó đi về phía nước hồ, cúi đầu, uống nước một lúc trước, tôi nghe thấy tiếng khuấy nước. Khi nó ngẩng đầu lên, cha đã ngắm chuẩn nó, thế nhưng chưa đợi ông ấy bắn, nó bỗng tung mình lao tõm xuống nước. Cứ tưởng nó vụng về, ai ngờ tư thế xuống nước của nó lại nhẹ nhàng linh hoạt đến vậy, xem ra nó lặn xuống nước để ăn cỏ Châm Cổ rồi, đầu nó thấp thoáng trên mặt nước. Nó đại khái coi mình là chủ nhân của hồ nước này, nó không ở cố định một chỗ trong nước, lúc thì ở phía nam hồ nước, lúc lại bơi sang phía đông, tự do lang thang trong vương quốc của nó. Chúng tôi có thể nhìn thấy tung tích của nó từ những bọt khí "ùng ục" nổi lên trên mặt nước. Nó dần dần tiến lại gần tâm hồ, cũng tiến lại gần chúng tôi. Khi nó tiến lại gần tâm hồ, mặt trăng trong nước liền bị nó khua cho vỡ vụn, trên mặt nước dập dờn những mảnh vỡ mặt trăng vàng óng, khiến người ta đau lòng thay cho mặt trăng. Khi Khan Đáp Hãn đến gần chúng tôi, tôi vô cùng căng thẳng, bởi vì nhìn bộ dạng của nó, sức ăn của nó chắc chắn rất lớn, nhỡ đâu cha bắn không trúng nó, nó phản công lại, Gia Ô của chúng tôi sẽ bị nó dẫm nát, chúng tôi chỉ có nước bỏ chạy. Nếu chạy chậm, bị nó bắt được, chắc chắn là cửu tử nhất sinh.
Lâm Khắc quả thực là một thợ săn xuất sắc, khi Khan Đáp Hãn chìm xuống nước, khiến mặt trăng trên mặt hồ tròn và đầy đặn trở lại, ông ấy vô cùng bình tĩnh, kiên nhẫn chờ đợi. Cho đến khi nó đứng dậy từ mặt nước, thỏa mãn lắc lắc đầu, định lên bờ rồi, Lâm Khắc mới nổ súng. Lúc tiếng súng vang lên, tim tôi cũng như muốn nhảym tót ra ngoài, tôi thấy Khan Đáp Hãn lảo đảo một cái, dường như muốn ngã xuống nước, nhưng nó rất nhanh lại đứng thẳng người, chạy về phía phát ra tiếng súng, tôi mặc kệ lời dặn dò của Lâm Khắc, oai oái kêu to, hồn phách đã sợ bay mất bảy phần. Lâm Khắc bắn thêm hai phát đạn vào người nó, nó mới ngừng tấn công. Thế nhưng nó cũng không ngã ngay xuống nước, nó lảo đảo như một kẻ say rượu suốt một hồi lâu, lúc này mới "cộp ——" một tiếng ngã quỵ xuống, bắn tung lên một đóa bọt nước khổng lồ. Đóa bọt nước ấy dưới sự phản chiếu của ánh trăng bạc, hiện lên sắc thái xanh sẫm. Lu Ni hò reo lên, Lâm Khắc cũng thở phào nhẹ nhõm, hạ súng xuống. Chúng tôi đợi thêm hai ba phút nữa, xác định nó đã không còn động tĩnh, lúc này mới chống thuyền vỏ bạch dương, xuyên qua bụi liễu, bay nhanh chèo đến tâm hồ. Đầu Khan Đáp Hãn ngâm trong nước, thân hình chỉ lộ ra một góc, giống như một hòn đá xanh đã bị mài mòn góc cạnh. Mặt trăng bên cạnh nó lại tròn và đầy đặn rồi, chỉ có điều nó không còn màu trắng bạc nữa, nó đã biến thành mặt trăng đen, máu tươi của Khan Đáp Hãn đã nhuộm tâm hồ thành màu sắc của đêm đen. Nghĩ đến việc ban nãy nó vẫn còn đang thong thả lặn xuống ăn cỏ Châm Cổ mà nói mất hơi là mất hơi ngay được, răng tôi đánh lập cập, chân cũng run lẩy bẩy. Mà Lu Ni lại phấn khởi như vậy. Tôi biết, tôi vĩnh viễn không thể làm một thợ săn xuất sắc được.
Chúng tôi không vận chuyển Khan Đáp Hãn về, nó quá nặng, vượt quá sức của chúng tôi. Lâm Khắc chèo thuyền, vui vẻ huýt sáo, dẫn tôi và Lu Ni quay về. Nhưng đi ngang qua những cây cổ thụ cao chọc trời, Lâm Khắc không dám huýt sáo nữa, ông ấy sợ làm kinh động đến thần núi "Bạch Na Tra".
Truyền thuyết kể rằng từ rất lâu về trước, có một thủ lĩnh dẫn toàn bộ người trong bộ lạc đi vây săn. Họ nghe thấy từ trong một ngọn núi lớn truyền ra đủ loại tiếng kêu của dã thú liền bao vây ngọn núi này. Lúc đó trời đã tối, thủ lĩnh liền bảo mọi người ở lại tại chỗ. Ngày hôm sau, mọi người dưới sự dẫn dắt của thủ lĩnh đã thu hẹp vòng vây, một ngày lại nhanh chóng trôi qua, đến hoàng hôn nghỉ ngơi, thủ lĩnh hỏi người trong bộ lạc, bảo bọn họ ước lượng xem vây săn được mấy loại dã thú? Số lượng những con dã thú này là bao nhiêu? Không ai dám trả lời câu hỏi của thủ lĩnh. Bởi vì dự đoán trong núi vây được bao nhiêu dã thú, cũng giống như dự đoán trong một con sông bơi được bao nhiêu con cá vậy, sao có thể nói chuẩn được chứ? Đang lúc tất cả mọi người đều im lặng không tiếng động, có một ông lão râu trắng hiền từ lên tiếng, ông ấy không chỉ nói ra số lượng dã thú vây trong núi, còn phân loại chúng, có bao nhiêu con hươu, có bao nhiêu con hoẵng và thỏ v.v. Đến ngày hôm sau kết thúc vây săn, thủ lĩnh tự mình dẫn người đi kiểm điểm số lượng dã thú săn được, quả nhiên khớp y hệt với lời ông lão nói! Thủ lĩnh cảm thấy ông lão không tầm thường, định hỏi ông ấy chút gì đó, liền đi tìm ông lão. Rõ ràng vừa nãy còn thấy ông ấy ngồi dưới gốc cây, mà bây giờ đã biến mất tăm mất tích. Thủ lĩnh rất kinh ngạc, liền phái người đi tìm khắp nơi, vẫn không tìm thấy ông ấy. Thủ lĩnh cho rằng ông lão nhất định là thần núi, cai quản tất cả dã thú, thế là liền khắc hình khuôn mặt của ông ấy lên cái cây lớn mà ông ấy từng ngồi, đó chính là thần núi "Bạch Na Tra". Thợ săn khi đi săn, nhìn thấy cái cây có khắc thần núi "Bạch Na Tra", không chỉ phải cúng bái rượu và thuốc lá cho ngài, còn phải tháo súng rút đạn, quỳ xuống dập đầu, cầu xin thần núi phù hộ. Nếu săn được dã thú, còn phải bôi một ít máu và mỡ trên người dã thú lên bức tượng thần này. Lúc đó trong khu rừng ở bờ phải sông Ngạch Nhật Cử Na, những cái cây lớn khắc thần núi như thế này có rất nhiều. Thợ săn đi ngang qua bên cạnh "Bạch Na Tra", là không được làm ầm ĩ.
Cả dọc đường tôi đều ủ rũ, Lâm Khắc hỏi tôi có phải buồn ngủ không? Tôi không trả lời. Dù tôi không bị trúng đạn, nhưng tôi cũng giống như một con mồi trong tay cha, không chút sức sống. Chúng tôi về đến doanh trại xong, cha đem địa điểm săn được Khan Đáp Hãn nói cho những người khác trong Vu Lịch Lăng, Y Vạn, Cáp Tạ và Khôn Đắc liền xuất phát vào lúc nửa đêm, đi chở nó về rồi. Lâm Khắc giống như một vị công thần, ở lại nghỉ ngơi. Đêm đó ông ấy nhất định rất vui vẻ, ông và Đa Ma Lạp tạo ra tiếng gió rất dữ dội trong Hưu Lăng Trụ, chỉ nghe thấy mẹ gọi tên ông ấy hết lần này đến lần khác. Trong tiếng gió như thế, trước mắt tôi lóe lên lại chính là vầng trăng đen kịt ấy, nó xé rách giấc mơ của tôi, khiến tôi mãi đến khi phương Đông hửng sáng mới chìm vào giấc ngủ sâu.
Tôi thức dậy thì mặt trời đã lên rất cao. Mẹ đang thái những dải thịt Khan Đáp Hãn trên khúc gỗ. Tôi biết bà sắp phơi những dải thịt đó rồi. Những dải thịt đỏ sẫm ấy trông giống như cánh hoa bách hợp đỏ bị gió thổi rụng. Bởi vì săn được một con Khan Đáp Hãn, doanh trại tràn ngập bầu không khí vui mừng. Tôi thấy Mã Lợi Tự và Y Phù Lâm cũng giống như Đa Ma Lạp, đều đang phấn khởi phơi dải thịt. Trên mặt Mã Lợi Tự treo nụ cười, còn Y Phù Lâm thì ngâm nga hát. Y Phù Lâm từ xa nhìn thấy tôi, liền gọi với tôi sang chỗ cô ấy, nói cô ấy hái được một ít Tây Lợi Mao Y, bảo tôi sang ăn. Tây Lợi Mao Y chính là quả anh đào dại màu đen mọc ở thung lũng sông, chưa đến cuối thu thì quả của nó không ngọt đâu. Tôi lớn tiếng nói với cô ấy, tôi không thích ăn quả chát, liền đi lướt qua trước Hưu Lăng Trụ của cô ấy. Y Phù Lâm đuổi theo nói với tôi rằng, con mới lần đầu theo Lâm Khắc đi săn, đã săn được Khan Đáp Hãn rồi, tao thấy sau này cho con ăn mặc như con trai, theo Lâm Khắc đi săn đi!
Tôi bĩu môi với Y Phù Lâm, không thèm đáp lời cô ấy nữa.
Tôi muốn đến chỗ Nị Đô Tát Mãn, tôi biết, một khi săn được gấu hoặc Khan Đáp Hãn, ông ấy sẽ tế thần Mã Lỗ.
Nói chung, khi chúng tôi đánh được gấu hoặc Khan Đáp Hãn, sẽ làm một cái lều tam giác trước Hưu Lăng Trụ của Nị Đô Tát Mãn, thợ lấy đầu động vật treo lên, đầu phải hướng về hướng di dời. Sau đó, lại lấy đầu xuống, cùng với thực quản, gan và phổi của nó đem vào trong Hưu Lăng Trụ đặt trước thần vị của thần Mã Lỗ, lót cành cây, bắt đầu từ đầu bên phải, lần lượt bày lên, rồi phủ da thú lên, không cho người ta nhìn thấy chúng, giống như để thần Mã Lỗ âm thầm thưởng thức chúng vậy. Đến ngày hôm sau, Nị Đô Tát Mãn sẽ mổ tim con mồi ra, lấy những vị thần đựng trong túi da ra, dùng máu tim bôi lên miệng các vị thần, rồi đặt chúng trở lại. Sau đó phải cắt vài miếng mỡ từ trên người con mồi ném vào lửa, khi chúng kêu "xèo xèo" trào mỡ ra, liền phủ ngay cỏ Ca Wa Wa lên, lúc này làn khói mang theo hương thơm sẽ lan tỏa ra, lại lắc lư chiếc túi da đựng tượng thần trong làn khói, giống như đem quần áo bẩn vò giặt trong nước sạch vậy, rồi treo lại chỗ cũ, nghi lễ tế cúng là kết thúc. Lúc này bạn có thể chia nhau ăn tim gan phổi của nó rồi. Mắt Đạt Tây không tốt, cho nên gan cơ bản lần nào cũng được phân cho anh ta, anh ta sẽ dùng dao thái nó ra, ăn sống đẫm máu. Có lần tôi nhìn thấy cảnh anh ta ăn gan sống, khóe môi anh ta đẫm máu, cằm cũng lấm lem vết máu, nhìn vào khiến người ta buồn nôn. Còn tim của con mồi thì được phân chia đồng đều, có mấy Hưu Lăng Trụ thì phải chia thành bấy nhiêu cánh hoa, trái tim vỡ nát đó vào tay con người, cơ bản cũng đều bị ăn sống. Tôi ăn thịt sống, nhưng không thích ăn nội tạng động vật sống, bởi vì tôi cảm thấy những nội tạng đó đều là vật chứa đầy máu, ăn chúng chẳng khác nào đang hút máu.
Rất nhiều lần tôi muốn nhân khoảnh khắc tế cúng để đi xem các vị thần trong túi da, thế nhưng lần nào cũng bỏ lỡ cơ hội. Tôi không biết những vị thần được bôi máu tim có đôi môi cũng cử động giống như con người không?
Từ hành động bắt đầu phơi dải thịt của những người phụ nữ có thể suy đoán, Khan Đáp Hãn đã được chở về trong đêm, hơn nữa nghi lễ tế cúng đã hoàn thành. Nhưng tôi vẫn ôm hy vọng mong manh, đến chỗ Nị Đô Tát Mãn.
Trước Hưu Lăng Trụ của Nị Đô Tát Mãn có đậu một con tuần lộc lạ màu xám trắng. Trên lưng tuần lộc đặt khung yên, bắc đệm yên, cho thấy có người cưỡi. Xem ra doanh trại có người lạ đến.
Người đến tìm Nị Đô Tát Mãn, đều là người ở Vu Lịch Lăng lân cận chúng ta, không cùng thị tộc với chúng ta. Bọn họ tìm Nị Đô Tát Mãn, chung quy chỉ vì một mục đích — mời ông ấy đi múa thần. Không phải Vu Lịch Lăng nào cũng có Tát Mãn, hễ gặp khi có người bị bệnh nặng ở đó, bọn họ sẽ lần theo dấu hiệu trên cây, tìm đến Vu Lịch Lăng có Tát Mãn, mời Tát Mãn đến trừ bệnh cho người bệnh. Lúc bọn họ đến sẽ mang theo quà tặng, vịt trời hoặc gà rừng, dâng chúng lên thần Mã Lỗ. Rất ít Tát Mãn từ chối thỉnh cầu của người ta. Tát Mãn đến Vu Lịch Lăng khác múa thần xong trở về, thông thường còn phải mang về một con tuần lộc, đó là vật thù lao họ tặng Tát Mãn. Trong ký ức của tôi, Nị Đô Tát Mãn có hai lần bị người ta mời đi múa thần. Một lần là xem bệnh mắt cho một người trung niên đột nhiên mất đi ánh sáng, một lần là xem bệnh ghẻ lở cho một đứa trẻ. Ông ấy đi chữa mắt cho người ta ba ngày, mà chữa bệnh ghẻ cho đứa trẻ thì về ngay trong ngày. Nghe nói Nị Đô Tát Mãn đã khiến người đàn ông đã liên tục ở trong bóng tối hơn chục ngày ấy lại nhìn thấy ánh sáng ban mai; mà bệnh ghẻ của đứa trẻ đó, dưới tiếng múa của ông ấy đã nhanh chóng đóng vảy, không còn rỉ mủ ra nữa. Lúc tôi bước vào Hưu Lăng Trụ, Nị Đô Tát Mãn đang thu dọn đồ dùng múa thần của ông ấy. Một người đàn ông miệng rộng lưng còng phủ đầy bụi đất đứng sang một bên chờ đợi. Tôi hỏi ông ấy, Ngạch Cát Đô A Mã, ông sắp đi chữa bệnh cho người ta à? Ông ấy ngẩng đầu nhìn tôi một cái, không nói chuyện ông ấy sắp đi múa thần, mà nói với tôi rằng, con Khan Đáp Hãn săn được tối qua rất to, thịt ngon, da cũng ngon. Ta đã bảo cô cô Y Phù Lâm của con rồi, đợi cô ấy thuộc da xong, sẽ làm cho con một đôi bốt. Tay nghề làm bốt của Y Phù Lâm là giỏi nhất, bốt cô ấy làm vừa nhẹ vừa chắc chắn, cổ bốt ép đủ loại hoa văn, khiến đôi bốt trông rất đẹp. Xem ra chuyện tôi theo Lâm Khắc đi săn Khan Đáp Hãn ông ấy cũng biết rồi, ông ấy nhất định cho rằng tôi là công thần, nên mới bảo Y Phù Lâm làm bốt cho tôi. Tôi không có hứng thú với bốt, tôi muốn đi theo Nị Đô Tát Mãn đến Vu Lịch Lăng khác, đi xem ông ấy múa thần. Tôi thấy ông ấy gom áo thần, mũ thần, quần thần, váy thần, khăn choàng lại với nhau, dùng một tấm vải màu xanh thẫm gói lại, sau đó lại nhét trống thần và chiếc dồi trống làm bằng chân hoẵng vào một cái túi da. Lúc ông ấy mang chúng bước ra ngoài, tôi nói với ông ấy rằng, Ngạch Cát Đô A Mã, con muốn đi cùng người. Nị Đô Tát Mãn lắc đầu, ông ấy nói với tôi rằng, ông ấy phải đi một con đường rất xa, dẫn tôi theo không an toàn, cũng không tiện. Ông ấy nói sau này ông ấy sẽ dẫn tôi đến Châu Nhĩ Can, ở đó có những thứ đẹp đẽ, ví dụ như cửa hàng, xe ngựa và quán trọ. Tôi bảo ông ấy, con chỉ muốn đi xem ông múa thần cho người ta xem, không muốn đến Châu Nhĩ Can. Nị Đô Tát Mãn nói, chuyến đi này không phải múa thần cho người ta, mà là múa thần cho con tuần lộc bị bệnh, chẳng có gì hay ho cả, ông bảo tôi ở lại doanh trại giúp mẹ phơi thịt khô.
Đa Ma Lạp đã phơi thịt khô rồi! Tôi tức giận nói. Nị Đô Tát Mãn kinh ngạc nhìn tôi, ông không ngờ tôi không gọi mẹ là "Ngạch Ni", mà lại gọi bà là "Đa Ma Lạp" giống như Lâm Khắc. Ông nói, chẳng lẽ con Khan Đáp Hãn săn được tối qua đã mang cả ký ức của con đi rồi sao, đến cả chữ "Ngạch Ni" con cũng không biết gọi nữa ư?!
Giọng điệu châm chọc ấy của ông càng làm bùng lên cảm xúc bất mãn trong tôi, tôi hậm hực nói, người không cho con đi, người múa thần cho con gì, cái gì cũng sẽ không khỏi đâu! Chắc chắn sẽ không khỏi đâu!!
Lời nói của tôi khiến tay cầm trống thần của Nị Đô Tát Mãn run lẩy bẩy.
Nếu các ngươi hỏi tôi, đời này tôi từng nói câu sai lầm nào chưa? Tôi sẽ nói, mùa hè của hơn bảy mươi năm trước ấy, tôi không nên nguyền rủa những con tuần lộc bị bệnh. Nếu Nị Đô Tát Mãn chữa khỏi cho những con tuần lộc đó, số mệnh của Lâm Khắc, Đa Ma Lạp và Nị Đô Tát Mãn, có lẽ sẽ là một vẻ khác, sẽ không khiến tôi đau lòng đến vậy khi nhớ lại.
Lúc Nị Đô Tát Mãn trở về, là ba ngày sau. Chúng tôi đều tưởng tuần lộc của Vu Lịch Lăng đó đã được cứu rồi, bởi vì người đưa Nị Đô Tát Mãn về, còn mang tặng hai con tuần lộc để tạ ơn. Một con màu nâu đốm trắng, một con màu xám đen. Người đến nói với chúng tôi rằng, mùa xuân xung quanh Vu Lịch Lăng của họ có trận tuyết bụi vàng, nghe nói tuần lộc ăn phải loại tuyết này sẽ mắc bệnh dịch. Tuyết rơi vào nửa đêm, bọn họ đang chìm trong giấc ngủ, tuần lộc đi tìm thức ăn ban đêm đã ăn phải tuyết bụi vàng trong lúc họ không hề hay biết. Họ sợ tuần lộc bị bệnh, ngày nào cũng phải lạy lục trước vị thần bảo hộ của tuần lộc là thần A Long, thế nhưng tuần lộc vẫn đổ bệnh. Có điều sau khi Nị Đô Tát Mãn đến, những con tuần lộc đã nằm bệt dưới đất nhiều ngày đó lại có thể đứng lên rồi. Người đó nói tất cả những điều này nhưng trên mặt Nị Đô Tát Mãn không hề có chút vui mừng nào.
Lúc đó tuần lộc vẫn chưa trút sạch lông mùa đông, cho nên hai con tuần lộc mới đến, lưng trông có những vết sẹo nhỏ này không thu hút sự cảnh giác của mọi người, bởi vì tuần lộc có con trút lông mùa đông dữ dội, cũng sẽ xuất hiện vết sẹo.
Tuần lộc rất dễ hòa đàn, tuần lộc mới đến sang ngày thứ hai đã đi theo đàn hươu của chúng tôi ra ngoài tìm thức ăn. Chúng đi vào chạng vạng, về vào sáng sớm. Lúc chúng về đến doanh trại, trên người dường như vẫn còn vương vấn hương khí sương sớm tươi mát. Chúng tôi gom khói lại, đuổi muỗi mòng cho chúng. Chúng có con nằm dưới đất nghỉ ngơi, có con lại liếm muối ăn. Là Đa Ma Lạp đang cho tuần lộc ăn muối thì phát hiện ra hai con tuần lộc mới đến có vấn đề. Chúng không giống những con tuần lộc khác hễ thấy muối là giống như thực vật hạn hán lâu ngày gặp mưa rào, tham lam mút mát, chúng hoàn toàn không có hứng thú với muối. Đa Ma Lạp tưởng chúng mới đến, sẽ xấu hổ giống con người, liền đặt muối vào lòng bàn tay, đưa đến dưới môi chúng. Chúng đại khái không muốn phụ lòng tốt của Đa Ma Lạp, vươn lưỡi liếm một cái, nhưng liếm rất miễn cưỡng. Liếm muối xong, chúng còn ho khan. Đa Ma Lạp cảm thấy hai con tuần lộc này có chút bất thường, liền nói với Lâm Khắc rằng, tuần lộc mới đến trông không được tinh thần lắm, hay là giữ chúng lại doanh trại đi, đừng theo đàn hươu ra ngoài nữa. Lâm Khắc đùa với Đa Ma Lạp rằng, đây là hai con hươu đã bị hoạn, chúng đến chỗ chúng ta, phát hiện có nhiều hươu cái xinh đẹp như vậy, nhưng chúng lại lực bất tòng tâm, sắp đến mùa giao phối rồi, chúng cảnh cũ tình xưa, cho nên mới ủ rũ. Mặt Đa Ma Lạp đỏ bừng, cô ấy nói với Lâm Khắc rằng, anh tưởng tuần lộc giống anh chắc, cả ngày chỉ nghĩ đến chuyện đó thôi à? Cha cười, mẹ cũng cười, nụ cười của họ đã làm phai nhạt đi sự lo lắng dành cho tuần lộc.
Chẳng bao lâu sau, chúng tôi phát hiện phần lớn tuần lộc rụng lông cực kỳ dữ dội, trên người tuần lộc xuất hiện từng mảng sẹo lớn, giống như những chỗ lở lổm chổm xuất hiện trên mặt đường sau cơn mưa lớn. Hơn nữa, chúng cũng không thích liếm muối ăn nữa. Thời gian chúng ra ngoài trở về bị kéo dài đến chính ngọ, sau khi về đến doanh trại chúng đều ngã vật xuống đất. Mà con tuần lộc đốm trắng mới đến, có một ngày về đến doanh trại nằm xuống rồi, mãi mãi không đứng lên được nữa! Tiếp theo, bạn đồng hành của nó, con màu xám đen cũng chết theo. Sự ra đi đột ngột của hai con tuần lộc ngoại lai này cuối cùng đã khiến chúng tôi bừng tỉnh: chúng mang đến bệnh dịch đáng sợ, tuần lộc của chúng tôi sắp gặp họa rồi! Nị Đô Tát Mãn chẳng những không chữa khỏi bệnh cho tuần lộc của Vu Lịch Lăng đó, mà còn kéo đàn tuần lộc tràn đầy sức sống của chúng ta đến vách núi tử thần!
Má của Nị Đô Tát Mãn lõm xuống gần như chỉ trong một đêm. Ông ủ rũ khoác áo thần, đội mũ thần, mặc váy thần và quần thần, bắt đầu múa thần để cứu tuần lộc. Lần múa thần này để lại cho tôi ấn tượng sâu sắc, Nị Đô Tát Mãn bắt đầu múa lúc trời vừa chạng vạng, múa suốt cho đến khi trăng lên, sao trời đầy trời, đôi chân của ông vẫn không ngừng chuyển động. Ông đánh trống thần, lúc thì ngẩng đầu gào thét, lúc thì cúi đầu rên rỉ. Ông cứ múa cho đến khi trăng lặn về tây, phương Đông hửng trắng, lúc này mới "cộp" một tiếng ngã quỵ xuống đất. Ông múa ròng rã suốt bảy tám tiếng đồng hồ, đôi chân đã dẫm nát một góc đất của Hưu Lăng Trụ thành một cái hố sâu, ông ngã nhào vào cái hố đó. Sau khi ngã vào hố, ông hoàn toàn không có động tĩnh gì, thế nhưng không lâu sau, một tràng tiếng khóc "hu hu" vang lên. Từ tiếng khóc của Nị Đô Tát Mãn, chúng tôi hiểu ra tuần lộc đã không thoát khỏi kiếp nạn này rồi.
Trận dịch bệnh đó kéo dài gần hai tháng, chúng tôi trơ mắt nhìn tuần lộc yêu quý của mình ngày qua ngày lột da, ngã xuống và chết đi. Trời dần se lạnh, lá cây trong rừng chuyển vàng, cỏ héo úa, nấm mọc lên, nhưng số tuần lộc có thể ăn nấm chỉ còn lại hơn ba mươi con. Hơn ba mươi con đó là do Lâm Khắc cẩn thận tuyển chọn từ trong đàn hươu bệnh, ông lùa chúng đến một nơi ba mặt giáp núi, một mặt giáp nước, giới hạn phạm vi hoạt động của chúng ở đó, cách ly với những con tuần lộc khác, khiến chúng kỳ diệu sống sót. Mà tuần lộc lưu lại ở doanh trại, không ngoại lệ đều chết hết. Khoảng thời gian đó, ngày nào chúng tôi cũng chôn cất tuần lộc, để phòng ngừa bệnh dịch lây sang Vu Lịch Lăng khác, chúng tôi đào hố rất sâu rất sâu. Quạ cực kỳ hoạt náo, ngày nào chúng cũng bay lượn quanh doanh trại của chúng tôi, và kêu "quác quác". Đạt Tây thả chim ưng săn, xua đuổi những kẻ đáng ghét này. Nhưng quạ quá nhiều, đuổi được nhóm này, nhóm khác lại tới, chúng giống như những đám mây đen kịt, khiến người ta ngột ngạt. Đạt Tây hễ nhìn thấy chúng tôi chôn cất tuần lộc, liền kêu "u lu lu", kêu đến mức nước mắt đầm đìa. Không ai để ý đến nước mắt của anh ta, bởi vì trong lòng mỗi người đều ứ đọng nước mắt.
Trong khoảng thời gian dịch bệnh xảy ra, chúng tôi không di dời. Hoạt động săn bắn cũng chấm dứt. Sở dĩ không di dời, là không muốn để bệnh dịch lan rộng, vạ lây đến tuần lộc của Vu Lịch Lăng khác. Khi Lâm Khắc dẫn hơn ba mươi con tuần lộc trở về giữa chúng tôi, rất nhiều người đã rơi nước mắt. Những gì Lâm Khắc giữ lại chính là "hạt giống" của chúng tôi. Những con tuần lộc đó đã bắt đầu mọc lông mùa đông, tuy những con vừa thoát khỏi bệnh dịch trông có vẻ hơi yếu ớt, nhưng chúng lại thích ăn muối rồi, lại có thể tự mình ra ngoài tìm rêu phong rồi. Mọi người coi Lâm Khắc là anh hùng. Trông ông ấy gầy gò hơn, nhưng đôi mắt vô cùng sáng, giống như ánh mắt của những con tuần lộc đã chết đều ngưng tụ trong mắt ông ấy.
Nị Đô Tát Mãn đã hoàn toàn già đi trong trận dịch bệnh này. Vốn dĩ không thích nói chuyện, ông lại càng trầm mặc hơn. Lúc chôn cất tuần lộc, ông đã tháo hết những chiếc chuông ở cổ những con tuần lộc đã chết xuống, những chiếc chuông đó đủ đựng đầy hai thùng vỏ bạch dương. Ông đặt chúng trong Hưu Lăng Trụ, thường thừ người nhìn chằm chằm chúng. Đôi mắt ông vô hồn, mà những chiếc chuông kia trông cũng giống như từng đôi mắt vô hồn. Mỗi lần tôi nhìn thấy cảnh tượng này, trong người lại có cảm giác lạnh buốt. Ngoại trừ Đạt Tây ra, không ai trách móc ông nửa câu. Lúc Đạt Tây trách mắng ông, mọi người đều mắng nhiếc Đạt Tây. Có lần Đạt Tây nói với Nị Đô Tát Mãn rằng, ông có biết vì sao thần lực trên người ông không còn linh nghiệm nữa không? Tôi nói cho ông biết nhé, đó là vì bên cạnh ông không có phụ nữ, không có phụ nữ, ông lấy đâu ra sức lực?! Môi Nị Đô Tát Mãn run run, nhưng ông chẳng phản bác lại gì cả. Y Vạn ngồi bên cạnh thấy Đạt Tây hỗn xược như vậy, vô cùng tức giận, anh ta nói với Đạt Tây rằng, bên cạnh mày cũng đâu có phụ nữ, nói vậy mày cũng thiếu sức lực à? Đạt Tây gào lên, tao đương nhiên có sức lực rồi, tao có Áo Mộc Liệt nha! Anh ta nói chim ưng săn đã cho anh ta sức lực. Y Vạn liền tiếp tục kể tội con chim ưng săn đó, nói nó là thứ vô dụng, nó sống dựa vào những thứ người khác săn được, bản thân chỉ biết há miệng ăn thịt, là một kẻ phế vật! Đạt Tây tức giận đến mức tròng mắt như muốn lồi ra, anh ta nói Áo Mộc Liệt của anh ta là thần ưng, thần ưng là dùng để báo thù, nó phải dưỡng sức lấy lại tinh thần, không thể yêu cầu nó giống như những con chim ưng săn bình thường được.
Từ ngày đó, Đạt Tây tuyệt thực. Cứ đến giờ ăn, anh ta lại vác chim ưng săn trên vai đến tìm Y Vạn, giọng khàn đặc hét lớn: Y Vạn, mày nhìn xem này, tao chẳng ăn gì cả, tao đem phần tiết kiệm được cho Áo Mộc Liệt của tao rồi!
