Khi trường tiểu học Sao Đỏ đến nơi, sân vận động đã đầy một nửa. Chủ nghĩa cộng sản là tốt, bài hát mà Đồng nhớ thuộc lòng, đang phát qua các loa phóng thanh, và nó ậm ừ hát theo. Học sinh được chỉ định chỗ ngồi ở các hàng ghế đằng trước, khi đã yên vị, một số em trong lớp Đồng bắt đầu mở bữa ăn nhẹ bố mẹ gói cho, để trong cặp, một số khác uống nước trong bi đông. Đồng cảm thấy trang nghiêm và quan trọng, không muốn phạm lỗi trẻ con như thế.

Cuộc phê đấu bắt đầu lúc chín giờ. Một phụ nữ mặc áo khoác kiểu lãnh tụ mới tinh bằng hàng len xanh, đeo băng đỏ vắt chéo qua ngực, lên sân khấu đề nghị khán giả đứng dậy và đội đồng ca Công nhân hát bài Không có Chủ nghĩa cộng sản, chúng ta không có cuộc đời. Đồng đứng bật dậy và nhìn người phụ nữ, thán phục. Khi Đồng đến Nê Giang lần đầu tiên, chưa thuộc các phố, buổi sáng và buổi chiều muộn nó hay ngồi trong sân với Nhĩ Nhĩ, lắng nghe giọng phát thanh viên đọc tin tức trên loa. Nó hiểu ít nhưng giọng cô ta ấm áp và an ủi, khiến nó nhớ tới bàn tay âu yếm của bà ngoại khi bà ru nó ngủ.

Mất mấy phút người lớn mới đứng lên hết, ngay cả khi đội đồng ca bắt đầu hát, một nửa số người vẫn nói chuyện và cười cợt. Người phụ nữ ra hiệu cho khán giả cao giọng, Đồng đỏ bừng mặt và gào đến hết hơi. Các khu vực khác nhau trên sân vận động hát với tốc độ khác nhau, khi đội đồng ca và ban nhạc chấm dứt, mất một phút nữa khán giả mới hát đến cuối bài, mỗi khu vực kết thúc một lúc. Đây đó có tiếng cười vui vẻ.

Loa giới thiệu người phát biểu đầu tiên, một đại biểu Đảng trong chính quyền thành phố, mất vài giây người lớn mới im lặng. Nhiều người nữa từ các đơn vị sản xuất và các trường khác nhau lên sân khấu vạch mặt tên phản cách mạng, những bài phát biểu của họ đều chấm dứt bằng những khẩu hiệu gào thật to vào loa và khán giả nhắc lại. Đồng khâm phục nhất bài nói của một học sinh lớp năm cùng trường, đội trưởng Đội Thiếu niên tiền phong và lĩnh xướng của Đội đồng ca Thiếu niên tiền phong Nê Giang. Cô bé đọc thuộc lòng những lời kết tội thô lỗ, gay gắt bằng giọng du dương; Đồng biết mình sẽ không bao giờ ăn nói trơn tru như cô, chưa kể đến giọng nói cho đúng để nó được vinh dự phát biểu trong một buổi lễ nghiêm trang như thế này.

Một lát sau, vẫn chưa thấy khoảnh khắc hồ hởi nhất của cuộc phê đấu tên phản cách mạng trước khi cô ta bị dẫn đến pháp trường. Kẻ tội phạm bị chuyển từ nơi này đến nơi khác, người phụ nữ giải thích và kêu gọi thêm âm nhạc yêu nước.

Những người lớn bắt đầu lang thang đây đó, nói chuyện và cười đùa. Một số phụ nữ mang theo sợi và kim đan. Một giáo viên bảo học sinh ăn quà. Một cậu bé kể thật to rằng mẹ cậu muốn cậu tè ít nhất một lần ở sân vận động, làm nhiều cậu bé và cô bé giơ tay xin tè. Giáo viên đếm và khi tập họp đủ học sinh, cô dẫn cả bọn ra đằng sau sân vận động.

Đồng ngồi ngay ngắn trên ghế, không động đến gói bánh quy mẹ nó gói cho trong túi. Nó mong người dẫn chương trình lên sân khấu, trừng trị cả trẻ con lẫn người lớn đã biến buổi lễ thành một cái chợ, nhưng từ khi đến Nê Giang, nó biết rằng ý kiến của một đứa trẻ như nó chẳng có ý nghĩa gì trên đời. Hồi ở làng ông bà, nó được dân làng tôn trọng vì trước đó nó được một thày bói nổi tiếng chọn làm môn đệ. Lúc đó Đồng mới hai tuổi rưỡi nên không nhớ được câu chuyện, sau này nó được ông bà và những người hàng xóm kể đi kể lại. Ông lão mù đã yếu đi nhiều sau những năm đi từ làng này sang làng khác, nói cho người khác biết vận hạn, đoán trước cái chết của mình sắp đến gần và quyết định chọn một cậu bé để thừa hưởng sự thông thái và hiểu biết về cõi trần của ông. Ông ta đã qua ba quả núi và khắp mười tám làng mới tìm ra Đồng. Người ta kể lại rằng mỗi khi ông già đến một làng, ông ngắm nghía kỹ lưỡng dáng đầu của các cậu bé dưới mười tuổi, ông thất vọng mãi cho đến lúc nhìn thấy Đồng ở cuối hàng. Ông già sờ lên đầu Đồng và ngay lập tức trào nước mắt vì nhẹ lòng. Suốt sáu tháng sau, ông già ở lại trong làng và sáng nào cũng đến nhà Đồng từ trước lúc mặt trời mọc, dạy Đồng tụng kinh, học thuộc lòng các vần điệu và cách thức mà sau này Đồng sẽ cần cho nghề bói toán.

Đồng không nhớ gì về ông thày của nó. Đồng vừa tròn ba tuổi không lâu, ông già đã chết làm toàn thể dân làng sửng sốt, vì ông thầy bói lừng danh lại không đoán được chính xác cái chết của mình. Thật tiếc là sự hiểu biết của ông già mù không còn lại với đời, song thời gian học làm thầy bói ngắn ngủi khiến Đồng thành một cậu bé có vị trí đặc biệt, được dân làng sùng kính. Nhưng chuyện đó chẳng có ý nghĩa gì mấy với bố mẹ Đồng và dân thành phố. Họ không nhìn vào mắt Đồng, cặp mắt được các ông già bà cả trong làng nói là nhân đức vô cùng. Họ tôn nó là cậu bé khác thường, còn Đồng hiểu nó dành cho một sự nghiệp cao cả. Nhưng làm thế nào nó thuyết phục được dân Nê Giang về tầm quan trọng của nó, khi sự có mặt của nó chẳng được chú ý gì hơn của những con mèo, con chó trên phố?

Một đội cảnh sát đều bước vào sân vận động và gác ở hai đầu mỗi hàng ghế. Người dẫn chương trình hô khán giả về chỗ. Giọng cô ta nghẹn lại như bị nhiễm lạnh, và từ hàng ghế đầu Đồng ngồi, nó nhìn thấy cô ta cau mày. Nó nghĩ chắc cô ta cũng như nó, thấy bị xúc phạm vì họ thiếu nhiệt tình, nhưng cô ta không nhìn thấy bộ mặt ngửa lên chăm chú của nó khi tuyên bố tên phản cách mạng tới.

Những tiếng xì xào lan khắp sân vận động khi kẻ phản cách mạng bị hai cảnh sát mặc đồng phục trắng muốt, là phẳng phiu kéo xềnh xệch lên sân khấu. Hai cánh tay cô bị trói quặt sau lưng, bàn tay hai người đàn ông đỡ sức nặng của cô, chân cô chỉ chạm mặt đất. Lần đầu tiên từ lúc bắt đầu buổi lễ, khán giả cùng thốt một tiếng thở dài. Đầu cô gái gục xuống như đang ngủ. Một cảnh sát túm tóc kéo đầu cô lên, và Đồng nhìn thấy cổ cô ta quấn nhiều dải băng phẫu thuật dày, đầy vết máu. Mắt cô mở nửa chừng, nhìn vào những đứa trẻ ngồi hàng ghế trước mà không ghi nhận được gì, và khi viên cảnh sát buông tóc cô ra, đầu cô lại gục xuống như chìm vào giấc ngủ.

Khán giả bị hô đứng lên và bắt đầu hô khẩu hiệu. Đồng hô to cùng các bạn trong lớp, nhưng nó cảm thấy bị lừa dối. Người phụ nữ kia không như nó mong: đầu cô ta không cạo trọc như cha mẹ nó đoán, cô ta cũng không giống ác quỷ như một đứa bạn trong lớp miêu tả. Từ chỗ đứng, nó có thể nhìn thấy đỉnh đầu cô ta, một vết cạo trọc ở giữa, thân hình cô nhỏ nhắn trong bộ áo tù lùng thùng quanh người như một bao bột màu xám, không làm cho cô giống một tội phạm nguy hiểm.

Sau vài phút, cô gái bị dẫn khỏi sân khấu và đi khuất vào sau sân khấu cùng hai viên cảnh sát. Tiếng hô khẩu hiệu yếu dần cho đến khi khán giả chẳng còn việc gì làm ngoài về nhà. Vài người lớn bắt đầu tiến đến lối ra, nhưng những người bảo vệ không cho họ đi qua. Một cuộc cãi lộn nổ ra kéo theo nhiều nhân viên bảo vệ nữa, ngay sau đó người dẫn chương trình vội trở lại sân khấu và ra hiệu khán giả cùng hát thêm vài bài ca cách mạng với đội đồng ca. Mất hứng, đa số người lớn chen nhau ra cổng, bỏ các lá cờ họ mang theo tại chỗ ngồi.

Trên đường về trường, Đồng lắng nghe các bạn phía sau bàn tán về sự kiện. Một cậu bé thề rằng người phụ nữ đó dọa rời khỏi sân khấu và lao vào cậu, nếu không có hai cảnh sát túm lấy cô ta. Cậu bé khác thuật lại câu chuyện nghe được từ ông bà cậu: thỉnh thoảng, cô ta biến thành rắn, và nếu mắt cô ta nhìn thẳng vào mắt bạn, đêm đêm cô ta sẽ trườn vào giấc mơ của bạn và ăn hết óc bạn.

Toàn chuyện nhảm nhí, Đồng nghĩ, nhưng nó chán nản và không muốn cãi lại những ý kiến trẻ con của các bạn cùng lứa.

Cả bé Tư lẫn bé Năm đều không muốn nắm bàn tay què của Nhược Nhược, nên nó đành phải để bé Tư thoải mái chạy. Bé Năm cố ngọ nguậy rút bàn tay bị Nhược Nhược nắm chặt, và Nhược Nhược phải nghiêm giọng nói nếu nó không nghe lời, sẽ bị ôtô chẹt hoặc bị người ta bắt rồi đem bán cho người lạ, nó sẽ không bao giờ được gặp bố mẹ nữa. Sợ hãi, cô bé bắt đầu khóc, còn bé Sáu đang vô tư bập bẹ trong cái địu bằng vải trên lưng Nhược Nhược nhìn con chị khóc một lát rồi cũng khóc theo.

Được một lúc, Nhược Nhược nghĩ đến việc mang cả ba đứa em về và nhốt chúng trong nhà như nó vẫn làm mỗi khi nó đi chợ. Nó sẽ đến bờ sông một mình. Cậu thanh niên Bát Thập kỳ cục như cách nói chuyện của cậu là người thú vị, và Nhược Nhược tò mò muốn biết liệu cậu ta có nói dối về số than cho nó miễn phí hay không. Nhưng các em gái sẽ mách mẹ, và nhất định bà sẽ bắt nó quỳ ở góc nhà suốt bữa trưa. Lẽ ra nó nên giấu hộp bánh quy, Nhược Nhược nghĩ, và lúc đó nó chợt nhớ ra cái kẹp tóc trong túi. Nó suỵt suỵt dỗ các em và bày con bướm bằng nhựa xanh trên lòng bàn tay lành. Mất dăm phút dỗ dành, dọa dẫm, Nhược Nhược mới thuyết phục được những đứa lớn hơn đợi đến lượt. Nhược Nhược đặt bé Sáu lên vỉa hè và tết mái tóc nâu mềm mại của nó thành một bím bé xíu trên đỉnh đầu, rồi cặp cái kẹp tóc vào đuôi. Bím tóc lắc lư, bé Tư và bé Năm vỗ tay cười. Nhược Nhược cười mỉm. Những lúc như thế này, nó rất yêu các em.

Lúc mấy chị em đến sân vận động Đông Phong, các cổng đã đóng chặt, những người duy nhất đi lại là các nhân viên bảo vệ, tay đeo băng đỏ.

- Mày làm gì ở đây? - Một người gác quát Nhược Nhược lúc chúng đến gần lối vào. Bé Tư không chạy nữa, bàn tay nó túm lấy cánh tay áo Nhược Nhược.

Nhược Nhược kéo bé Tư gần lại và đáp chị em chúng đến buổi phê đấu.

- Mày thuộc đơn vị nào?

- Đơn vị? - Nhược Nhược nói.

- Phải, đơn vị nào? - Người đàn ông nói, nhếch mép cười.

Một người gác lớn tuổi hơn đến gần và bảo đồng nghiệp đừng trêu cô bé nữa, người kia đáp anh ta không trêu, mà dạy cho chúng bài học quan trọng nhất đời, là thuộc đơn vị nào. Người thứ hai phớt lờ người trẻ và bảo Nhược Nhược:

- Giờ về nhà đi. Đây không phải chỗ các cháu chơi.

Nhược Nhược định giải thích cho ông ta vì sao nó phải đến đây nhưng ông ta xua xua cánh tay và đuổi chúng đi. Nhược Nhược dẫn các em đến một phố hẻm gần sân vận động nhất và bảo chúng ngồi xuống một góc.

- Đợi ở đây nhé.

- Vì sao? - Bé Tư hỏi.

- Chúng mình phải nhìn thấy con gái nhà Cố một cái trước khi cô ấy bị tử hình, - Nhược Nhược nói. - Nếu chị em mình không nhìn thấy, tối nay sẽ không được ăn.

Hai đứa bé ngồi xuống ngay lập tức. Vài phút sau, chúng bắt đầu chơi với các hòn sỏi và nhánh cây, thì thào hát. Nhược Nhược đi quanh một vòng, chẳng mấy lúc bé Sáu ngủ tít, đầu nó nặng và ấm trên cổ Nhược Nhược. Khẩu hiệu, bài hát và những giọng nói giận dữ vang vang trên loa trong sân vận động, nhưng Nhược Nhược không biết mình nghe thấy những gì. Nó nghĩ đến bà giáo Cố xếp đậu muối chua và trứng bác, bảo nó muốn ăn bao nhiêu thì tùy, còn ông giáo Cố đưa cho nó những con ếch xếp bằng giấy, bàn tay ông nhẹ nhàng tuy không chạm vào tay nó. Chắc họ chỉ ước Nhược Nhược không bao giờ tồn tại, vì sự dị dạng của Nhược Nhược là bằng chứng tội ác của con gái họ.

Một xe cứu thương và một xe cảnh sát chạy xuống phố chính và rẽ vào phố hẻm. Lái xe tắt còi hú, nhưng vẫn để đèn xanh đỏ nhấp nháy. Bé Tư và bé Năm ngừng chơi và hỏi:

- Cái gì thế?

Nhược Nhược chưa kịp đáp, một cảnh sát từ trên ôtô nhảy xuống và quát mấy cô bé:

- Nhà chúng mày ở đâu? Về nhà ngay. Không được ở lại chỗ này.

Bé Sáu giật mình thức giấc và bắt đầu khóc. Nhược Nhược chộp lấy tay bé Năm và bảo bé Tư đi cùng. Được mấy bước, Nhược Nhược nhìn thấy một dãy nhà không có hàng rào. Nó kéo các em nấp sau hàng rào ngôi nhà kế bên, và bảo chúng phải im lặng. Bé Sáu quằn quại trên lưng Nhược Nhược. Nó đút ngón tay vào miệng đứa bé và dỗ nó nín. Còn hai đứa em gái lang thang trong sân, nhìn ngó đống củi ở góc và nghiền mấy mẩu than mềm thành bột.

Nhược Nhược nghển cổ từ phía sau hàng rào. Vài người nhảy ra khỏi xe cứu thương, tất cả đều mặc áo choàng trắng, khăn trùm đầu trắng và đeo khẩu trang. Một người trong bọn kéo cái cáng từ trong xe và hai người thấp hơn - Nhược Nhược nhận ra là hai phụ nữ vì tóc họ lộ ra ngoài khăn trùm và xòa tới cổ -, kéo ra những cái gói màu xanh, nhiều cái ống và một ngọn đèn hình thù kỳ dị nối vào bên trong xe bằng một cánh tay kim loại dài. Một trong hai người phụ nữ thử bật, tắt đèn, còn bốn cảnh sát không tò mò, cầm dùi cui đen đi tuần gần đó.

Bất đồ, có ai đó hét to. Một con chó lao qua phố hẻm, sủa ăng ẳng, bị một cảnh sát khua dùi cui đuổi theo. “Nhanh lên, họ sắp đến đấy”, một giọng nói to. Người đàn ông đuổi chó chạy trở lại, và Nhược Nhược lại nhìn ra. Có người bị kéo vào phố hẻm. Trong thoáng chốc, Nhược Nhược nghĩ nó thấy mớ tóc đen của phụ nữ, nhưng chưa kịp nhìn thêm, mấy người đàn ông đã nhấc người đó lên cáng và ngay lập tức phủ kín bằng một mảnh vải trắng. Hình người giãy giụa dưới tấm phủ, nhưng thêm vài bàn tay ghìm chặt xuống.

- Cái gì thế? - Bé Tư hỏi. Nhược Nhược không trả lời, tim nó đập dồn khi nhìn thấy một vết đỏ trên tấm vải trắng phủ tấm thân, ban đầu to bằng cái đĩa, sau lan rộng thành một hình khác thường.

Vài phút sau, tấm thân được nhấc khỏi cáng, chân giãy giãy. Lạ thay, không một tiếng động từ tấm thân vùng vẫy. Nhược Nhược cảm thấy một khối nặng trĩu trong ngực, dường như nó gặp ác mộng, bị bóng đè, càng cố vùng vẫy càng không thể thốt ra lời. Mấy cảnh sát kéo lê cái xác vào trong xe tuần cảnh. Những người đàn ông và đàn bà mặc áo choàng trắng chui vào xe cứu thương, và giây lát sau, cả hai xe trở ra phố chính, còi hú dài và gấp, biến mất.

- Cái gì thế? - Bé Tư lại hỏi.

Nhược Nhược lắc đầu và nói nó không biết.

- Gì thế? Cái gì thế? - Bé Năm nói. Nhược Nhược bảo nó đừng như con vẹt nữa. Nó dẫn các em đến lối vào phố hẻm, nơi mấy phút trước xe cứu thương đỗ. Mấy đứa em chưa kịp nhận ra những giọt máu trên nền đất, Nhược Nhược đã kéo lê cái chân què qua đó, làm máu nhòe vào đất. Bé Tư chỉ cái giày vải màu đen trên đất, và bé Năm nhặt nó lên. Có một lỗ thủng trên đế giày cao su, nó thọc ngón tay qua đó và ngó ngoáy. Nhược Nhược bảo bé Năm bỏ cái giày xuống, và khi nó không chịu, Nhược Nhược giằng lấy và ném mạnh hết sức làm nó bay qua phố. Bé Năm bắt đầu khóc rồi im bặt khi có tiếng ầm ầm trên trời. Nhược Nhược và các em ngước nhìn. Một máy bay trực thăng quân sự như con chuồn chuồn xanh khổng lồ bay qua.

- Trực thăng, - bé Tư nói và bé Năm lặp lại, cả hai chỉ lên trời.

Ngay sau đó các cổng sân vận động mở, dân chúng ùa ra, chuyện trò huyên náo. Nhược Nhược chộp lấy tay các em và đến gần đám đông.

- Cô ta không nói một lời suốt buổi, - một người đàn ông nói. - Tôi không hiểu sao người ta lại kéo lê cô ta.

Một người khác thề rằng anh ta đã nhìn thấy người phụ nữ đó há miệng trong suốt cuộc phê đấu. Anh ta nói:

- Tôi cho là cô ta không giống bị đánh thuốc mê.

- Làm sao mà nói được? Chắc người ta đã cắt đứt khí quản của cô ta, - người khác nói. - Các vị không thấy cổ cô ấy băng kín à?

- Khí quản? Cậu ngố thật. Cô ta sống thế nào được khi khí quản bị cắt? Người ta đã cắt dây thanh đới của cô ấy.

Người đầu tiên nhún vai:

- Cô ấy không thể nói được, đấy là cái chắc.

- Các bác ơi, - Nhược Nhược nói và cao giọng khi không ai nghe nó. - Các bác các chú ơi. Tên phản cách mạng vẫn còn trong sân vận động à?

- Dính dáng gì đến mày? - Một người trong bọn nói.

Nhược Nhược lắp bắp nói bọn chúng muốn nhìn thấy mụ phản cách mạng, nhưng nó nói chưa hết câu đã bị những người này cắt ngang:

- Xem cái gì ở đấy? Phê đấu xong người ta đưa mụ ta đi rồi. Bây giờ chắc mụ ấy đã bị bắn.

Thất vọng, Nhược Nhược bảo các em đứng cách xa lối vào để khỏi bị đám đông dẫm bẹp. Chúng đợi cho đến khi đám người thưa dần và nhóm học sinh tiểu học cuối cùng đi qua. Chẳng còn việc gì làm ngoài về nhà.

Viên phi công quân đội không nhìn xuống thành phố Nê Giang và những cái đầu ngửa lên khi anh ta lái chiếc trực thăng bay lên phía trên pho tượng Mao Chủ tịch đồ sộ. Chuyến bay đến tỉnh không đầy ba chục phút, và sau đó là bữa trưa mà anh ta mong đợi. Bữa ăn sau một hành động đặc biệt, có gà rán, sườn bê, cá bỏ lò là thứ mà ngay các phi công được nhà nước ưu đãi cũng tranh giành. Anh ta nghĩ đến năm đầu tiên gia nhập quân đội, mới mười sáu tuổi rưỡi và thấp hơn sĩ quan huấn luyện một cái đầu, trong các đội hình, luôn bị nhổ vào mặt và đá vào chân. Suốt ba tháng đầu tiên, họ không hề được nếm một miếng thịt. Lúc này viên phi công ước giá sĩ quan huấn luyện nhìn thấy anh ta, một vạch ba sao trên vai. Bố anh ta thường nói ông có thể chịu đựng những thứ không thể chịu đựng để có ngày trở thành người vượt lên những người khác. Một người vượt lên tất cả các người, viên phi công nghĩ, hình dung các chàng trai đang chạy trong các phố hẻm đông đúc, chỉ trỏ cho nhau cái trực thăng.

Trong những cái đầu ngửa lên có đầu Bát Thập. Gã đứng bên kia sông, đối diện với Đảo Gù. Hòn đảo nằm ở cực Đông thành phố, nơi sông Nê Giang mở rộng và rẽ về hướng Nam, là một mảnh đất dài và hẹp có hình lưng cá voi. Mùa hè, nơi đây đầy những ngỗng trời, vịt trời trên đường di trú về phương Bắc. Trong những tháng ấy, bọn trẻ con thích bơi ra đảo ăn trộm trứng, nếu không nấu với các gia vị mạnh sẽ có mùi nồng nặc, khó ngửi. Việc lùng trứng vui hơn vì những lý do thực tế. Ngoài lũ chim trời và trẻ con, thỉnh thoảng có vài vị khách khác kể cả cảnh sát đến quét sạch hòn đảo vì đây là pháp trường của thành phố Nê Giang và vài hạt lân cận. Lần cuối cùng có người bị xử bắn trên đảo là hai mùa hè trước, tên đàn ông ở hạt bên cạnh bị phát hiện đã hãm hiếp một cô gái và bóp cổ cô ta suýt chết. Trước lúc đó, cảnh sát đã dọn sạch hòn đảo nhưng một vài thanh niên liều lĩnh bơi đến đấy và nấp dưới nước ven bờ. Sau này, họ khẳng định đã nhìn thấy đầu phạm nhân nổ bốp như quả dưa hấu vì một phát súng duy nhất. Bát Thập không ở trong số đó, nhưng ít lâu sau gã tin mình đã ở đó. Gã thuật lại với mọi người tên đó đã chỉ tay lên trời ra sao, bên trong quần lót của hắn, ngay cả sau khi gục chết, trông như một cái bị nặng. “Một người như hắn ta, các vị biết không, thì rắc rối là ở chỗ dưới này này”, Bát Thập nói với cả đàn ông lẫn đàn bà và cười ranh mãnh.

Bát Thập ngắm những lá cờ đỏ và sợi dây màu vàng chăng quanh hòn đảo. Với dòng sông lặng lờ, chẳng có chỗ nào mà nấp dưới nước, còn Bát Thập bị nỗi thèm khát quấy rầy, láu hơn các nhà cầm quyền nên có thể đến được hòn đảo. Giá như gã có thể trở nên vô hình! Gã sẽ dễ dàng trườn lên đảo, đi quanh đám cảnh sát, thổi những luồng hơi mát mẻ, cù vào má họ. Gã có thể nói chuyện với họ bằng giọng nữ dễ thương, nghe rõ cả tiếng thở, gọi họ bằng những cái tên cưng nựng âu yếm, cảm ơn họ đã chấm dứt cuộc đời đau đớn của mình, mời họ tham gia một trò vui thực sự ở thế giới bên kia. Bát Thập hình dung các cảnh sát, nhất là người đã đe dọa gã trên phố, sợ quá vãi tè ướt cả quần đồng phục trắng muốt. Gã cười hô hố cho đến khi phải gục vào một cái cây để lấy lại hơi thở. Không người nào dám đặt chân lên hòn đảo ma ám lần nữa. Gã có thể dựng một cái lều trên đảo và sống với người đàn bà, người đó chắc chắn sẽ hiến thân cho gã vì được gã cứu sống. Bát Thập nhớ trong thông báo ghi người phụ nữ ấy hai tám tuổi. Hai mươi tám không phải quá già. Bát Thập sống với bà nội già hơn rất nhiều mà chẳng sao, gã tin chắc cô ta sẽ yêu gã như bà nội vậy. Nếu cô ta cảm thấy quá cô đơn trên đảo những lúc gã về nhà thăm bà nội - chắc cô ta sẽ hiểu sự dàn xếp này -, gã sẽ nhờ Nhược Nhược đến bầu bạn, kể cả hầu hạ cô ta, một người tin cậy vì không ai thích thú thứ Nhược Nhược biết. Lúc này gã chợt nhận ra có khi Nhược Nhược đang đợi bên cây liễu già, bộ mặt nhỏ bé vặn vẹo nom chân thành. Trời ạ, gã sẽ tìm nó sau và bịa ra vài câu chuyện về vụ hành quyết để nó tiêu khiển. Thật khó làm cho con bé cười, bộ mặt tả tơi của nó cau có, nhưng Bát Thập không cần cố làm gì.

Có người vỗ vai Bát Thập và nói:

- Mày làm gì ở đây mà cười như một thằng ngố thế?

Bát Thập ngước nhìn và thấy lão Keng đang xét nét mặt gã. Lão Keng chưa bao giờ lấy vợ, và Bát Thập muốn hỏi lão làm người độc thân già không có ai làm ấm giường chiếu hoặc rửa chân cho giống như thế nào; Bát Thập tự hỏi lão Keng có hay mơ đến đàn bà như gã không, nhưng những câu hỏi như thế thật chướng tai. Trên đời này có rất ít người Bát Thập không ngại ăn nói huyên thuyên, và lão Keng là một người trong số đó. Người ta đồn lão Keng không phải là người dễ chịu. Mọi con chó trong thành phố trước mặt lão đều ngoan như mèo con. Có tin đồn rằng sói rừng còn sợ lão, rắn cũng sợ, thậm chí cả gấu đen cũng hãi. Bát Thập chưa bao giờ nghi ngờ những lời khẳng định này. Có lần gã nhìn thấy lão Keng đánh con chó của lão, điếu thuốc lá lòng thòng trên khóe mép, mặt lão gần như dịu dàng, nụ cười kiên nhẫn, nhưng con chó, con vật hung hãn với tất cả mọi sinh vật trên đời, lại ngoan như một con cừu, đầu nó gục xuống đất như xin dung thứ.

- Mày có nghe tao nói không? - Lão Keng nói lần nữa. Nhìn gần, lão Keng trông như bất cứ ông già khác, bộ mặt nhiều nếp nhăn, mắt lác, mất hai răng cửa và những cái còn lại nhuốm màu đen vàng vì khói thuốc. Bát Thập mỉm cười và giơ hai tay lên như đầu hàng.

- Lạ thật. Thế ông làm gì ở đây?

- Tao ở đây vì cái thứ mày ở đây.

- Tôi ở đây để làm gì? - Bát Thập khoái chí hỏi.

- Vì vụ xử tử, chứ còn gì nữa?

- Sai. Tôi ở đây vì một cuộc gặp, - Bát Thập nói. - Với một người phụ nữ đẹp.

Lão Keng lắc đầu:

- Nếu mày nói mày ở đây vì hẹn với thần chết, tao còn dễ tin hơn.

Bát Thập nhổ nước bọt ba lần vào lòng bàn tay:

- Gở. Đừng nói thế.

- Mày lấy đâu ra cái thói quen như đàn bà thế hử?

Bát Thập làm như không nghe thấy.

- Thế ông làm gì ở đây? - Bát Thập hỏi.

- Tao hẹn gặp người chết.

- Thôi đi, - Bát Thập nói. Gã lục cả hai túi áo và cuối cùng tìm thấy trong túi quần một bao thuốc mua từ hai tuần trước; gã đã thử hút bốn, năm lần nhưng gã thấy không sao ưa nổi cái vị này. Bát Thập gõ vào đáy bao cho đến lúc một điếu thuốc rơi vào lòng bàn tay gã. - Đây, - gã nói và vê điếu thuốc tròn xoe rồi mới đưa cho lão Keng.

Lão Keng nhìn điếu thuốc ngờ vực. Bát Thập thở dài và đưa nốt bao thuốc. Lão Keng châm thuốc rồi cất bao đi. Một xe cảnh sát lái đến bờ sông, theo sau là một xe tải bịt kín. Một tốp cảnh sát nhảy từ xe tải ra, và lát sau, tên phản cách mạng bị xách tay ra khỏi xe cảnh sát. Lão Keng và Bát Thập quan sát cả tốp im lặng băng qua con sông đóng băng. Từ chỗ đứng, họ có thể nhìn thấy mặt người phụ nữ.

- Ông ở đây vì cô ta? - Bát Thập hỏi.

Ừ, lão Keng đáp; lão tới để nhặt xác cô ta.

- Sao lại là ông nhặt xác mà không phải là tôi? - Bát Thập nói.

- Vì tao được thuê.

- Ai thuê?

- Bố mẹ cô ta.

- Thế tiền đâu? - Bát Thập nói.

Lão Keng vỗ vào túi áo ngực:

- Đây.

- Tôi xem được không? - Bát Thập hỏi. Gã không tin lời lão Keng. Đàn bà là đàn bà, Bát Thập biết lão Keng ở đây để nhìn cô ta một cái, dù họ thấy cô ta trong tình trạng ra sao.

Lão Keng rút một gói nhỏ trong túi ra. Trông nó dày dặn, nhưng ai có thể bảo đảm lão không nhét thêm giấy vệ sinh vào đó? Bát Thập muốn xem xét cái gói kỹ hơn, nhưng lão Keng nhét vội vào túi và nói:

- Tránh xa tiền của tao ra.

- Họ trả ông bao nhiêu? - Bát Thập hỏi.

- Sao tao phải nói với mày?

- Vì tôi có thể trả ông bằng thế để không nhặt xác cô ta.

- Vậy thì ai nhặt? Mày không thể để xác cô ta thối rữa trên đảo.

- Tôi sẽ nhặt, - Bát Thập nói.

Lão Keng cười toét:

- Mày ngộ hơn tao tưởng, - lão nói.

- Vì sao?

- Vì tao chưa bao giờ thấy một thằng ngốc lại hay hớm như mày.

Bát Thập tưởng bị xúc phạm, nhưng ngẫm nghĩ một chút, gã cười to với lão Keng. Có lẽ họ có thể kết bạn nếu gã giải khuây được cho lão. Mọi người sẽ đánh giá gã khác hẳn nếu họ thấy mình gã kết bạn được với lão Keng. Cáo mượn oai hùm, câu chuyện cổ chợt đến trong đầu Bát Thập, nhưng là con cáo khôn ngoan thì có gì sai?

- Tôi giúp ông nhặt xác được không? Một người e nặng quá, - Bát Thập nói.

- Tao không có tiền trả mày đâu, - lão Keng bảo.

- Tôi sẽ trả tiền nếu ông để tôi giúp, - Bát Thập nói. - Ít ra cũng cho tôi nhìn cô ta một cái.

Lão Keng nhìn Bát Thập một lúc lâu và cười to. Vài con chim sẻ đỗ trên khoảng trống giữa các cây bay vụt đi. Bát Thập mỉm cười căng thẳng. Lúc đó họ nghe thấy một tiếng súng duy nhất đanh gọn, với một tiếng vang của kim loại. Lão Keng thôi cười, cả hai ngắm đàn chim bay khỏi đảo. Vài phút sau chẳng có gì xảy ra, rồi tốp cảnh sát đi qua sông, những đôi ủng nặng của họ giẫm lên lớp tuyết cũ. “Rắc”, Bát Thập thì thầm một mình và tưởng tượng một cái hố to trong lớp băng vỡ nuốt chửng tất cả những người kia, những kẻ gã khinh miệt.

- Giờ đến việc của tao đây, - lão Keng nói khi chiếc xe cảnh sát và xe tải chạy khuất.

- Còn tôi? - Bát Thập nói.

- Mày trả bao nhiêu?

Bát Thập giơ hai ngón tay, lão Keng lắc đầu. Bát Thập giơ thêm ngón nữa, rồi ngón nữa. Lão Keng nhìn gã, lông mày nhếch lên.

- Thôi được, một trăm, được không? - Bát Thập nói, gần như van vỉ. - Một trăm chắc chắn là hơn số tiền gia đình ấy trả cho ông, đúng không?

Lão Keng mỉm cười:

- Đấy là việc của tao, - lão nói và ra hiệu cho Bát Thập đi theo lão trên lớp băng.