Đúng bảy giờ là thời điểm hẹn gặp, và Willy đăm đăm nhìn chiếc đồng hồ quả lắc cao nghệu ở sảnh trước với một nỗi trống trải kinh hoàng trong lồng ngực. Mẹ cậu không có mặt ở bàn ăn tối, và cậu thấy thật nhẹ nhõm vì điều đó. Kể từ buổi điểm danh dân quân, bà cứ ở miết trong phòng vì bị đau nhức răng dữ dội. Do mặt bị quấn băng và chẳng thể nói năng gì, Willy không tài nào đoán được tâm trạng lúc ấy của mẹ ra sao.
"Làm sao mình biết được mẹ có khóc hay không chứ? Dù sao thì mắt bà cũng sưng húp lên rồi. Có lẽ bà chẳng thèm bận tâm mấy. Ngày trước mẹ từng rất thương mình, nhưng giờ bà nghĩ mình cư xử quá tệ nên có làm gì đi nữa cũng vô ích. Mình chẳng thể nào giải thích cho bà hiểu nổi."
Thật đáng tiếc khi ngay lúc đó cậu lại nghĩ đến mẹ, bởi vì việc nuốt trôi miếng bánh quy lúc này đã đủ khó khăn lắm rồi.
"Hôm nọ, ở ngoài vườn cây ăn trái, mẹ có bảo với mình rằng—bà nói, 'Willy à, nếu một đứa trẻ muốn làm chuyện xấu, nó sẽ tìm ra cách để làm cho bằng được;' và chắc là lúc nói câu đó, mẹ đang nghĩ đến mình. Chắc là mẹ nghĩ mình sắp trở thành một đứa hư hỏng—mẹ luôn nghĩ vậy. À mà, nếu thế thì mình nên xéo đi cho khuất mắt; mẹ có cần gì mình ở đây đâu; một đứa trẻ hư hỏng thì mẹ cần làm gì chứ? Bà sẽ mừng húm khi tống khứ được mình; Love cũng thế thôi."
Bạn thấy đấy, tâm trí Willy đang vướng vào một mớ hỗn độn tuyệt vọng đến nhường nào. Cậu chẳng thể tưởng tượng nổi chiếc bánh quy của mình bị làm sao nữa, nhưng ăn vào chỉ thấy khô khốc như tro tàn.
"Này nhóc," Stephen cất tiếng, "sao con cứ nhìn chằm chằm vào cái đĩa thế? Đó là mật ong mà. Đã bao giờ thấy bao giờ chưa?"
"Đây là cơ hội cuối cùng để Steve làm phiền mình," đứa trẻ nghĩ thầm; và cậu suýt cảm thấy thương hại anh ta.
"Chắc là hắn sẽ thấy hối hận vì đã đối xử quá cay nghiệt với một đứa nhỏ như mình."
Còn về phần Seth đã lớn tướng, chắc chắn là lương tâm hắn sẽ cắn rứt, và suy cho cùng thì Willy lại thấy hơi vui vì điều đó, bởi Seth chẳng có quyền gì mà cứ nhăm nhăm sửa phạt cậu mãi. "Mới có mười tám tuổi đầu chứ bố con gì!"
Willy chẳng nghĩ nhiều về bản thân mình, hay về cảm giác của cậu sau khi rời khỏi mái nhà thân thương cổ kính này—cái ngôi nhà mà từng cái mắt gỗ trên sàn nhà đều vô cùng trân quý. Sẽ chẳng ích gì khi cứ ngậm ngùi hoài niệm điều đó; với lại, trong tim cậu lúc này đã có sẵn một mối hờn ghen âm ỉ đủ sức lấn át mọi cảm xúc khác.
Trên cánh cửa nhà kho có những vòng tròn do chính tay cậu dùng chiếc dĩa hai ngạnh khắc lên; và sau bữa tối, trong lúc chờ cơ hội để đút túi một đĩa bánh rán, cậu lại tiện tay khắc thêm vài vòng nữa. Dĩ nhiên là việc lấy bánh rán chẳng có gì là sai trái, khi mà đây sẽ là mớ thức ăn cuối cùng trong đời cậu được ăn từ tủ chứa thức ăn của mẹ. Cậu có trọn vẹn mười tám xu trong chiếc ví da của mình; nhưng số tiền ấy có thể sẽ cạn sạch trước mùa đông, và vì lý do tiết kiệm, tốt nhất là nên mang theo chút ít đồ ăn.
Đến mười lăm phút nữa là đúng bảy giờ, cậu đội mũ lên và chuẩn bị bước ra khỏi nhà thì bố cậu cất giọng nghiêm khắc,—
"Mày định đi đâu đấy, hả thanh niên?"
Ông Parlin vốn không có ý định tỏ ra gay gắt, nhưng ngài thường gọi Willy là "thanh niên" mỗi khi không hài lòng về cậu.
"Con ra bưu điện ạ, thưa bố, giống như mọi bưu bữa con vẫn hay đi."
Willy đáp lại lễ phép—cậu chưa từng cư xử khác đi với bố bao giờ—và ông Parlin hoàn toàn không mảy may ngờ ngợ về cơn bão đang cuộn trào trong lồng ngực đứa trẻ.
"Được rồi; đi đi! Nhưng đừng có đi lâu đấy."
"'Lâu' ư? Chẳng biết thế nào là lâu đối với bố nữa," cậu bé thầm nghĩ. "Có lẽ con sẽ đi hai năm; có lẽ con đi tận mười năm. Gọi mình là 'thanh niên' sau khi đã nện cho một trận nhừ tử. Chắc là lúc con quay về thì con thành thanh niên thật rồi! Lúc đó chắc sẽ chẳng còn những trận roi mây nào nữa đâu!"
Và với cái đầu quay cuồng vì giận dữ, cậu rảo bước thật nhanh ra bưu điện mà chẳng thèm quay đầu lại.
Fred đã có mặt ở đó, số sắng chờ đợi cậu. Hai đứa trẻ chào nhau bằng một cái liếc mắt đầy ngầm ý, rồi nhanh chóng lê bước chầm chậm về phía tấm biển chỉ đường ở khúc cua ngã rẽ.
Đối với những người tình cờ nhìn về phía đó, có vẻ hoàn toàn bình thường khi Willy và Fred đi cùng nhau. Nếu có ai đó bận tâm suy nghĩ đến lần thứ hai, thì đó chính là bác sĩ Hilton; và ta dám cá là ông ấy đinh ninh bọn chúng đang đổi dao bấm cho nhau.
Ngay khi vừa khuất hẳn tầm mắt của dân làng, Fred liền bĩu môi nói một cách mỉa mai,—
"Ừm, tao chờ gần nửa tiếng đồng hồ rồi đấy—chắc mày biết thừa nhỉ. Cứ tưởng là mày chuồn mất rồi chứ, Bill."
Từ 'chuồn' chứa đựng một sự sỉ nhục mà không một đứa trẻ có lòng tự trọng nào chịu nổi, và Willy lúc này hoàn toàn không có tâm trạng để bị lăng mạ.
"Fred Chase," cậu sừng cồ lên nói, "tao cho mày đúng một phút để rút lại câu nói đó đấy."
Ơ, tao có ý gì đâu, Billy; chỉ là mày chậm như rùa bò thôi mà."
"Chậm á, Fred Chase! Mày không cần phải gọi tao là chậm chạp đâu nhé! Cá là tao xoay được ba vòng trong lúc mày còn đang nhấc nổi một cái chân lên đấy."
Nhìn qua giọng điệu của cuộc trò chuyện này, có thể thấy rõ ràng là hai đứa trẻ không hề khởi hành với bầu không khí thân thiện vốn phải có giữa hai người bạn đồng hành trong một chuyến đi xa. Fred nhận ra rằng để Willy nổi khùng lên ngay từ phút đầu là không ổn. Cậu ta đã tốn bao công sức mới thuyết phục được thằng bé đồng ý đi cùng, và giờ đây, vì sợ cậu đổi ý quay về, Fred bỗng chuyển sang niềm nở hẳn.
"Này Billy; mày chạy nhanh hơn tao; tao thừa nhận điều đó; nhưng mà chúng ta phải đi cùng nhau chứ, hiểu không. Đừng có mà bỏ tao lại đằng sau đấy—chịu chưa?"
"Tao sẽ cố," Willy đáp lại, có phần dịu giọng đi; nhưng mày cứ thở hồng hộc ra dễ như gà con ấy."
"Sắp đến lúc phải chạy chưa nhỉ?" Fred lên tiếng hỏi, sau khi cả hai đã lê bước một lúc với nhịp độ vừa phải.
"Chưa; có một ông đang đi tới hướng này kìa," Willy với đôi mắt tinh anh hơn đáp.
"À, phải rồi; tao thấy ông ấy rồi. Đoán xem là ai nào?"
"Thì bác sĩ Potter chứ ai. Mày không nhận ra cái mũ shappo brar của ông ấy à?"
Chiếc mũ chapeau bras là một loại mũ tam giác, thứ mà cả tôi và bạn chưa từng thấy bao giờ, ngoại trừ trong những bức tranh rất cổ.
Khi bác sĩ Potter đi ngang qua hai đứa trẻ, ông khua khua cây gậy có núm ngà voi và vui đùa cất tiếng chào, "Buổi tối tốt lành nhé, các chàng trai nhỏ của ta."
"Chào bác ạ."
Nhưng bên trong lồng ngực bọn chúng quả thực là một buổi tối tồi tệ, đầy hờn dỗi và tăm tối.
Lỡ bác sĩ Potter kể chuyện bắt gặp chúng ta thì sao nhỉ?" Fred kêu lên. "May mà không phải bác sĩ Hilton.—Đấy, ông ấy đi khuất rồi; giờ thì chạy thôi nào."
Chúng đang trên đường đến Cross Lots, một thị trấn cách Perseverance khoảng năm dặm. Chúng vẫn chưa vạch ra lộ trình một cách rõ ràng, nhưng nghĩ rằng sau khi đến Cross Lots thì vẫn còn thừa thời gian để quyết định bước tiếp theo nên làm gì.
Chúng cắm cổ chạy hết sức có thể, nhưng tốc độ chẳng được như ý muốn, bởi vì hễ nghe thấy tiếng xe ngựa đi tới là chúng lại nhảy tót vào sau hàng rào, ngoài ra còn phải dừng lại liên tục để Freddy lấy lại hơi sức. Đến khi tới được Cross Lots—một thị trấn nhỏ sầm uất có cả xưởng cưa—thì trời đã khá muộn; và nếu không có ánh trăng sao sáng rực chiếu rọi, có lẽ chúng đã đâm ra nản lòng đôi chút.
Cả hai ngồi xuống một gốc cây gần xưởng cưa và chuẩn bị bàn tính tình hình. Một cảm giác cô đơn bỗng dưng ùa về, khiến chúng đăm đăm nhìn với vẻ tha thiết về phía "những cánh đồng mùa thu hạnh phúc" và bầu trời xa xăm.
"Sao trời trông cứ lấp lánh kiểu gì ấy nhỉ—phải không mày?" Fred cất tiếng thở dài.
Willy gượng tạo ra một giọng điệu vui vẻ.
"Đố mày biết cái gì khiến chúng cứ nháy mắt liên tục thế đấy? Giống như mấy hàng đinh ghim ấy, mày biết đấy,—đinh ghim bằng vàng; phải đến cả triệu cái, và có ai đó đang cắm chúng vào một chiếc gối nhung màu xanh khổng lồ ở tít trên kia, cứ cắm vào rồi chúng lại tuột ra."
Mớ ý tưởng ngớ ngẩn nhất đời mà tao từng nghe," Fred bĩu môi. "Đinh ghim!—Hừ!"
"Này, mày không nhận ra lúc nào người ta đang nói đùa à, Fred Chase? Cứ tưởng tao nói đinh ghim thật đấy phỏng? Các ngôi sao là những thế giới, và tao đoán là tao thừa biết điều đó giống như mày thôi."
"Thế giới á? Chuyện hoang đường quá đấy, Bill Parlin! Mẹ tao nói thế bao nhiêu lần rồi, nhưng đừng có hòng nhồi nhét mấy chuyện nhảm nhí đó vào họng tao."
"Đến cả mẹ mày mà mày cũng không tin á!" Willy kinh ngạc thốt lên. "Sao cơ chứ, tao lúc nào cũng tin mẹ tao hết. Bà chưa từng mắc sai lầm nào trong đời."
Fred bật cười.
"Bà ấy cũng chẳng biết nhiều hơn bất cứ ai đâu, đồ ngốc nghếch! Chẳng qua mày nghĩ thế vì bà ấy cứ cưng chiều mày như em bé thôi."
Willy đỏ bừng mặt vì bất ngờ cảm thấy hổ thẹn, nhưng lập tức đanh giọng đáp trả,—
"Câm mồm đi! Mày không được phép thốt ra một lời nào xúc phạm mẹ tao hết."
"Nhưng mày vẫn cho tao nói về bố mày đấy thôi. Khác nhau chỗ nào chứ?"
"Khác nhiều chứ. Mày muốn nói gì về bố tao cũng được," Willy cau mày nói; "vì ông ấy chẳng có quyền gì mà đánh tao trận nhừ tử thế. Ông ấy tưởng trẻ con toàn là bọn đần độn không bằng."
"Bố tao cũng nghĩ thế đấy," Fred đáp lại.
Thế là hai đứa trẻ lại làm lành với nhau, khi đã tìm được tiếng nói chung duy nhất.
"Nếu tao có con, tao sẽ không đời nào đối xử với nó như thế—tao nói cho mày biết đấy," Willy vừa nói vừa siết chặt đôi bàn tay nhỏ bé thành nắm đấm. "Tao sẽ để nó có những khoảng thời gian vui vẻ khi còn nhỏ."
"Tao cũng thế!"
"Vì đến lúc già rồi thì nó chẳng thèm ham vui nữa đâu."
"Chuẩn luôn."
"Và tao sẽ không tiếc tiền với nó; tao sẽ cho nó thoải mái tiêu xài bao nhiêu tùy thích."
"Tao cũng vậy," thằng Fred vô ơn hưởng ứng, có lẽ số đô-la mà nó từng được cho để phung phí còn nhiều hơn bất kỳ đứa trẻ nào khác trong cả hạt.
"Tao sẽ đối xử với con cái cực kỳ tử tế. Tao sẽ không bắt nó làm việc quắt cả người lại," Willy tiếp lời, bị ngập tràn bởi những hồi ức kinh hoàng.
"Tao cũng thế, chẳng thèm đâu! Có mà điên!"
"Phì! Mày thì biết cái quái gì chứ, Fred? Bố mày giàu sụ ra đấy, và nhà mày có thèm nuôi con heo nào đâu!"
"Thì sao nào? Nuôi heo thì gây hại gì chứ?"
"Thì mày phải mang cám thừa ra cho chúng chứ sao. Rồi nào là hòm củi, nào là bóc vỏ ngô, rồi dắt bò về chuồng nữa! Làm mấy việc đó mỏi rừ cả người."
"Cũng chẳng khác gì sai vặt là mấy đâu, Bill! Đố mày từng bị phồng rộp chân giống như tao hồi mùa hè năm ngoái lúc nhà tao đông khách khứa đấy. Mẹ tao là chúa nghĩ ra mấy việc vặt vãnh để sai."
"Thôi nào Fred, dẫu sao chúng ta cũng đã trốn nhà đi rồi."
"Chắc là thế rồi còn gì."
"Tao đi vì không thể chịu nổi những trận roi đòn nữa; còn mày thì có bao giờ bị đánh đâu, Fred. Mày đi vì cái gì chứ?"
"Thì để tìm kiếm vận mệnh chứ sao," Fred đáp, rồi nhổ bọt một cách nam tính vào một lùm cỏ dại.
"Tao vẫn luôn định thế mà, mày biết đấy, ngay khi tao tự lo cho bản thân được; và giờ thì tao đã biết làm toán tính trừ rồi, một thằng con trai còn mong gì hơn nữa chứ?"
"Đố mày đánh vần được chữ 'phthisic' đấy."
Vì câu nói này chẳng mảy may liên quan gì đến hoàn cảnh hiện tại, Fred phớt lờ luôn. Lỡ như nó không đánh vần giỏi bằng Willy thì sao chứ? Nó lớn hơn một tuổi rưỡi cơ mà, và nó mới là kẻ cầm đầu chuyến thám hiểm này.
Mày định hướng đi đâu thế, Billy?"
"Thì tao tưởng chúng mình đi ra biển chứ. Mày bảo thế cơ mà; và tao đã nhét đầy túi một đống bánh rán để ăn trước khi ra đến tàu."
"Thật á? Ờ, thế thì cho tao xin vài cái đi, đói mờ cả mắt rồi đây."
"Tao cũng thế."
Và nhìn cách cả hai ngấu nghiến ăn thì chẳng ai còn phải hoài nghi điều đó nữa. Những chiếc bánh rán vừa ngọt vừa thơm vị gia vị, khiến tinh thần phấn chấn hẳn lên; hai vị lữ khách nhỏ tuổi chẳng mảy mai bận tâm suy nghĩ rằng có khi lát nữa chúng sẽ còn cần đến chúng nhiều hơn. Trẻ con nói chung thường không mấy lo lắng về tương lai. Loài chim bay trên trời có thể còn mường tượng được bữa tối ngày mai kiếm ở đâu; nhưng mấy đứa nhóc này thì chẳng biết gì mà cũng chẳng thèm quan tâm.
"Ngon tuyệt," Fred nhận xét khi chiếc bánh rán cuối cùng đã biến mất. "Nhưng tao không chắc về chuyện đi biển đâu. Người ta bảo leo dây vất vả lắm, suýt chết ấy chứ, và tao từng nghe kể có một thằng bé bị đánh dã man quá nên đã nhảy xuống biển tự vẫn đấy."
"Thế thì chúng mình đừng đi nữa," Willy kêu lên.
"Đừng có hòng dụ được tao!" Fred đáp. "Tao đang tính đến chuyện làm nghề khai thác gỗ. Nghe nói lên vùng The Forks làm giàu nhanh như chớp ấy."
"Thế thì mình đi đốn gỗ đi."
"Chắc là thế rồi, Billy mày ạ. Mày thấy đấy, cây cối chẳng mất xu nào mua cả—mọc hoang dã khắp nơi—và việc duy nhất mày phải làm là đốn chúng xuống thôi."
"Ừ," Willy nói, "và chúng mình cần áo sơ mi đỏ cho công việc đó. Hhình như tao chưa từng đốn cái cây nào bao giờ. Nhưng mà chắc làm được nếu có một chiếc rìu bén. Ý tao là chắc tao làm được,—ý tao là nếu cái cây đó không quá lớn!"
"Ôi trời, tụi mình có phải tự đốn đâu," Fred kiêu hãnh khạc nhổ một bãi rồi nói. "Bố tao chẳng lẽ ngày xưa không từng là một phu kéo gỗ và phất lên nhờ nghề đó sao? Nhưng mà ông ấy có bao giờ phải tự tay chặt cây nào đâu? Cần gì phải thế? Thuê người làm chứ, hiểu chưa."
"Ơ!" Willy thốt lên. Nhưng ngay khoảnh khắc tiếp theo, một tia lý trí chợt lóe lên trong đầu, cậu nói thêm, "nhưng còn tiền nong thì sao; chúng mình lấy tiền đâu ra?"
"Ái chà, rồi khắc có tiền thôi," Fred đáp một cách chung chung. "Bố tao ngày xưa cũng là một thằng bé nhà nghèo rớt mồng tơi đấy. Thật đấy! Tao nghe ông ấy kể suốt. Toàn mặc quần vải thô với áo khoác vải gai ở tận Groton thôi. Rồi ông ấy tự tay làm thùng đựng bơ với thùng đựng tro củi đấy, bạn ạ. Và ông ấy nhận tiền công bằng da hải ly. Rồi ông ấy đi bộ tận tới Boston, lăn cả một thùng vôi vòng quanh thác nước nữa cơ. Tao nghe ông ấy kể năm triệu lần rồi ấy chứ. Cả dì Tempy của tao nữa, dì ấy cưỡi ngựa tận ba trăm dặm tới Concord.—Ôi, phì! Có tỉ cách để kiếm tiền, miễn là mày chịu khó. Và có lần bố tao nhận tiền công bằng tro củi—bố tao ấy; rồi ông ấy còn bán cả thuốc lá nữa. Ôi, thiếu gì cách kiếm tiền nếu mày biết mở to mắt ra mà nhìn; bố tao toàn dạy thế."
Đôi mắt của Willy lúc này cũng đã mở to hết cỡ rồi, nếu chỉ cần có thế. Dù sao thì cậu cũng đang cố hết sức để giữ cho mắt mình không bị sụp xuống. Một nửa tâm trí cậu thì đang ngái ngủ, còn nửa kia thì thực sự tỉnh như sáo. Có cái gì đó vô cùng truyền cảm hứng trong giọng điệu đầy tự tin của Fred. Kế hoạch của chúng có lẽ vẫn hãy còn mơ hồ; thế nhưng chẳng phải từ hồi còn bé xíu, Willy đã luôn được nghe người ta nói rằng con người ta chắc chắn sẽ thành công nếu cứ chịu khó "vận động và hành động" đó sao?
"Nào, đi thôi," cậu hăng hái đứng dậy khi tiếng chuông điểm chín giờ vang lên. "Nếu chúng ta muốn đến The Forks thì trước tiên phải đến Harlow cái đã; chừng đó thì tao thừa biết."
Và rẽ sang góc cua bên trái, hai vị hành hương nhỏ tuổi thông thái bắt đầu dấn thân vào cuộc hành trình,—
"Đến những xứ sở lạ lùng để ngắm nhìn."