Trên các nền tảng truyền thông mạng, mọi người đã quá quen với những thú cưng mềm mại đáng yêu hoặc hài hước nghịch ngợm, nhất là nhóm người "nuôi thú cưng trên mây", họ tiềm thức cho rằng thú cưng nào cũng đáng yêu như vậy, mỗi con đều là một cây hài. Nhưng thực tế, những gì các chủ kênh trưng ra chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Thú cưng trong đời thực không chỉ có mặt đáng yêu, mà còn có cả mặt gây rắc rối, thậm chí cá biệt có con còn có mặt đáng ghét, đáng giận.
Trương Tử An nhìn lướt qua màn hình bình luận, những ý kiến cực đoan thực ra chỉ chiếm một phần rất nhỏ.
Cái gọi là ý kiến cực đoan, hoặc là bảo cứ vứt con mèo đi, hoặc đánh cho vài trận, đánh đến khi phục, đánh đến khi sợ mới thôi; hoặc là chỉ trích người đó không đủ kiên nhẫn, không có trách nhiệm.
Phần lớn mọi người thực ra vẫn khá đồng cảm với bạn ấy, nhưng về cách xử lý con mèo thì mỗi người một ý.
Chờ cho màn hình bình luận tạm lắng xuống, Trương Tử An nói: "Tình huống này thực ra không hiếm gặp. Tôi vốn không khuyến khích những người lần đầu nuôi mèo đi nhặt mèo hoang ở công viên, bởi vì rất dễ làm tiêu tan hoàn toàn sự nhiệt tình nuôi thú cưng."
"Trước hết, sự chỉ trích của mọi người dành cho người bạn này là không công bằng. Trên mạng chưa bao giờ thiếu những kẻ 'hào phóng bằng tiền người khác'. Con mèo này gây ra bao nhiêu phiền toái cho bạn ấy, mọi người đều đã nghe rồi, theo tôi thấy thì bạn ấy đã tận tâm tận lực lắm rồi. Mặc dù phương pháp không quá đúng, nhưng ít nhất cũng có cái tâm này. Nếu ai tự tin mình làm tốt hơn bạn ấy, tôi xin chịu phí bưu điện, mời người bạn đó bảo bạn ấy gửi con mèo qua cho mình được không? Nhờ các cư dân mạng khác giám sát, chỉ cần bạn nuôi được nửa năm là đạt yêu cầu."
Dư luận trên mạng vẫn cần được định hướng, những tiếng la ó chỉ trích quả nhiên đã giảm bớt rất nhiều.
"Những người có thể tụ họp trong phòng phát sóng trực tiếp này của tôi, đa phần chắc chắn đều là người yêu thú cưng, chỉ là mức độ yêu thích khác nhau mà thôi. Có người cho rằng thú cưng chỉ là thú cưng, có người lại cho rằng thú cưng nên được hưởng quyền lợi gần giống con người... Những điều này đều có thể hiểu được, nhưng tôi phải nhấn mạnh một chút, ngay cả ở Tây Âu - nơi bảo vệ động vật nghiêm ngặt nhất, thì một khi thú cưng có hành vi tấn công người, gây thương tích cho người, chủ nhân hoàn toàn có quyền đưa thú cưng đi an tử, người khác không có quyền bàn tán."
"Tuy mọi người thường bao dung với mèo hơn, nhưng về mặt pháp luật, dù là mèo hay chó thì cũng không có sự khác biệt. Vì thú cưng hôm nay tấn công bạn, ngày mai có thể sẽ tấn công hàng xóm của bạn, ngày kia có thể sẽ tấn công trẻ nhỏ... Giống như người bạn vừa rồi, nhà bạn ấy chẳng bao giờ có trẻ nhỏ nhà người thân ghé thăm sao? Nếu con mèo đó cào bị thương, cắn bị thương trẻ nhỏ thì ai chịu trách nhiệm? Tôi? Bạn ấy? Hay là chư vị cư dân mạng đang xem livestream?"
"Tại sao lại có luật như vậy? Quyền lợi bảo vệ động vật đã đi đâu? Con mèo của người bạn đó đã không còn là mèo con nữa rồi. Nếu là mèo con cắn người, cào người, có thể coi là mèo con đùa nghịch không phân nặng nhẹ, nhưng móng vuốt, răng nanh của mèo trưởng thành có sức sát thương quá lớn. Trước sự an toàn thân thể của con người, quyền lợi của động vật chỉ có thể lùi về hàng thứ yếu. Tuy nhiều cư dân mạng hay đùa cợt tự xưng là 'sen', đùa một chút thì còn được, chứ tưởng thật là không xong đâu. Tổ tiên loài người đã tiến hóa hàng triệu năm trong môi trường tự nhiên khắc nghiệt mới đứng được trên đỉnh cao của hành tinh này, không phải để cho bạn quỳ gối trước bất kỳ sinh vật nào."
Phina liếm liếm móng vuốt, ý bảo là bây giờ tạm thời không so đo với ngươi, đợi tối đến chúng ta tính sổ sau.
Đa số cư dân mạng đều là người hiểu lý lẽ, cư dân mạng cực đoan chỉ chiếm một phần rất nhỏ, chỉ là tiếng nói của bộ phận cực đoan này thường lớn hơn, nên mới lấn át tiếng nói của những người khác.
Những lời này của Trương Tử An hợp tình hợp lý, nhận được sự tán đồng của đại đa số cư dân mạng.
"Nói xong lý thuyết, chúng ta hãy liên hệ với thực tế. Con mèo của người bạn kia là mèo hoang trưởng thành được nhặt về. Tại sao tôi cứ nhắc đi nhắc lại là tính cách mèo giống thuần chủng tốt hơn? Ngoài nguyên nhân về gen và chọn lọc giống tốt, một nguyên nhân quan trọng khác chính là mèo giống chưa từng trải qua đau khổ kể từ khi sinh ra."
"Trong bộ phim đoạt giải Oscar gần đây 'Ký sinh trùng', phu nhân Park không phải vì lương thiện mà giàu có, mà là vì giàu có nên mới lương thiện. Mèo giống được nuông chiều từ nhỏ, chúng có tấm lòng lương thiện, sẵn sàng đặt niềm tin vào thế giới, sẵn sàng đặt niềm tin vào người lạ. Nếu có một bát hạt, chúng sẵn sàng chia sẻ cho con mèo khác, vì chúng biết, chỉ cần làm nũng với chủ nhân, bát sẽ lại đầy ắp hạt... Còn mèo hoang bữa đói bữa no thì sao? Một bát hạt có thể là thức ăn cả mấy ngày của chúng, ai dám động vào bát thức ăn của nó, nó dám liều mạng với người đó. Nó lục thùng rác, ngậm xương gà vào gầm ghế sofa, chính là vì cảm giác bất an này đang tác động, nó đang tích trữ thức ăn để tránh ngày mai bị đói."
"Đây không phải là lỗi của nó, nhưng càng không phải là lỗi của người bạn kia. Hành vi này có sửa được không? Có lẽ. Nhưng mèo hoang thời gian càng lâu, hành vi này càng ăn sâu bén rễ, cho dù có sửa được cũng không thể ngoan ngoãn đáng yêu như những con mèo giống được nuôi từ nhỏ. Nếu nói người bạn đó có lỗi, thì lỗi ở chỗ trước khi phát lòng từ bi bạn ấy không biết điều này. Nếu biết, có lẽ bạn ấy sẽ không bao giờ nhặt con mèo đó, và hôm nay cũng sẽ không bị các bạn chửi bới ở đây."
"Bạn ấy có thể bỏ rơi nó không? Tôi thấy nếu thực sự không còn cách nào thì việc bỏ rơi cũng có thể hiểu được - vợ chồng bạo hành gia đình còn có thể ly hôn, bên có lỗi ra đi tay trắng, tại sao lại cưỡng cầu mèo phải 'trọn đời trọn kiếp'? Cưỡng ép giữ lại trong nhà chỉ là sự tra tấn đối với cả hai. Còn về vấn đề 'tổn thương lần hai', nếu con mèo coi bạn ấy là chủ, coi nhà bạn ấy là nhà nó, thì bỏ rơi nó đúng là tổn thương lần hai. Nhưng nó coi bạn ấy là kẻ thù, coi nhà bạn ấy là bãi săn, chia tay có lẽ lại là sự giải thoát cho cả nó và bạn ấy..."
Nói đến đây, ngay khi mọi người đều tưởng Trương Tử An định khuyên bạn ấy vứt con mèo đi ngay lập tức, thì anh lại đổi giọng, dùng lối nói khích lệ mà rằng: "Nhưng, nếu bạn không muốn bỏ cuộc như vậy, tôi có thể dạy bạn vài cách, bạn thử xem có hiệu quả không."
"Tôi muốn thử thêm lần nữa, nuôi lâu như vậy rồi, tôi muốn đầu cuối trọn vẹn, nếu không trong lòng sẽ luôn thấy vướng mắc." Người đó cuối cùng cũng lên tiếng lần nữa.
"Được." Trương Tử An gật đầu, "Đầu tiên, phương pháp cho ăn của bạn không đúng - không chỉ mình bạn, các cư dân mạng đang xem livestream, tôi dám khẳng định ít nhất một nửa người nuôi mèo đều sai cách."
Câu nói này đã thành công thu hút sự chú ý của mọi người, cũng có rất nhiều người không phục, chuẩn bị nghe xem anh nói thế nào rồi sẽ phản bác.
Mọi người thấy không thể tin nổi, cho ăn thì còn có phương pháp gì chứ? Nhiều nhất cũng chỉ là chia nhỏ bữa ăn ra thôi chứ gì.
"Bạn để thức ăn trong phòng, bản thân thì rời đi, để con mèo hoang đó có thể lén lút ra ăn hạt, tránh cho nó bị đói, thế rồi thái độ của nó với bạn vẫn rất tệ, bạn nói nó vong ân phụ nghĩa. Nhưng xin lỗi, trong mắt con mèo, bạn căn bản chẳng có ơn huệ gì cả, hạt nó ăn được là do nó tự dùng bản lĩnh tìm được, thì liên quan gì đến bạn?"
Các cư dân mạng ngẩn người, mèo vậy mà lại nghĩ như thế sao?
"Ở nhà mà nó không dám ra ngoài phải không? Được, vậy thì đừng ra, cứ để nó trốn dưới gầm sofa mà nhịn đói, xem nó chịu được bao lâu. Đợi đến lúc nó đói không chịu nổi nữa, nó sẽ ra thôi - giống như trẻ nhỏ làm nũng không chịu ăn cơm, đó là chưa đói, bỏ đói nó hai bữa xem nó có ăn không! Dù là người hay mèo, muốn tự bỏ đói đến chết đều cần ý chí sắt đá, nếu không thì tại sao 'Thánh Gandhi' chỉ có một?"
"Nó đói đến cực điểm, chắc chắn sẽ ra. Bạn hãy thay thùng rác bằng loại nắp bật mà nó không mở được, trong nhà không để lại bất cứ thức ăn nào có thể dễ dàng lấy được, chỉ để một bát hạt ngay bên cạnh tay bạn. Nó không muốn chết đói thì chỉ có thể thèm muốn bát hạt này. Lúc này, bạn cũng không được mềm lòng, nó muốn ăn, bạn phải lấy bát hạt đi, không cho nó ăn, đợi nó chủ động tiếp cận bạn lần nữa. Như thế vài lần, nó sẽ biết thức ăn không phải tự nhiên mà có, là bạn vất vả ra ngoài 'săn mồi' mỗi ngày, nó mới có cơm ăn, là bạn ban phát cho nó. Như vậy nó mới biết ơn, mới biết ai là chủ trong nhà."
"Người khác khi nuôi mèo, lúc bắt đầu cũng có thể dùng phương pháp này, bởi vì nhu cầu quan trọng nhất của thú cưng chính là thức ăn, dùng thức ăn để huấn luyện thú cưng là thuận tiện và hiệu quả nhất. Mèo trong nhà quá kiêu ngạo, không gần gũi người, một nguyên nhân quan trọng chính là vì thức ăn có được quá dễ dàng, nó không cảm thấy bạn có ơn nuôi dưỡng, cớ sao phải biết ơn bạn?"
Các cư dân mạng nuôi thú cưng trong phòng livestream đều cảm thấy như bừng tỉnh ngộ.
Tiếng kêu và thần thái của mèo chó khi vòi vĩnh thức ăn thường khiến người ta không nhịn được mà muốn thỏa mãn nhu cầu ăn uống của chúng, nhất là với mèo con chó con đáng yêu, chúng vừa kêu, chủ nhân liền vội vàng bưng thức ăn tới trước mặt chúng.
Nếu là chủ nhân bận rộn thường ngày, dù đi làm hay đi học, thường xuyên đi sớm về muộn, sợ thú cưng của mình bị đói, thế là mỗi sáng đều đổ lượng lớn hạt vào bát của thú cưng, để thú cưng tự phục vụ theo kiểu buffet.
Đặc biệt là với mèo con chó con, rất nhiều người tin theo lời khuyên trên mạng, bảo là mèo con chó con không cần hạn chế lượng ăn, cứ đổ đầy bát, chúng muốn ăn lúc nào thì ăn, muốn ăn bao nhiêu thì ăn - cách làm này hoàn toàn sai lầm.
Chưa nói đến vấn đề mèo con chó con có thể bị bội thực, cách làm này tương đương với việc bỏ lỡ vũ khí tốt nhất để huấn luyện chúng, khiến chúng nảy sinh quan niệm sai lầm - thức ăn là do bố đây tự dùng bản lĩnh tìm được, cái gã hai chân to xác trong nhà kia là đồ vô dụng, chiếm không gian của bố, lại còn thường xuyên dùng đôi tay bẩn thỉu sờ mó bố... Lần sau dám sờ bố nữa, xem bố có cắn chết ngươi không!
Cứ như vậy kéo dài, cùng với việc mèo con chó con lớn dần, thái độ của chúng đối với chủ nhân cũng ngày càng khinh nhờn, đợi đến khi chúng lớn rồi, muốn sửa cũng không sửa được nữa.
Rõ ràng nhà không giàu có mà cứ muốn "nuôi con kiểu giàu", con đòi tiền thì cho, đòi ăn thì mua, con cái sẽ lớn lên thành dạng gì? Dùng mông nghĩ cũng biết thôi nhỉ?
Con cái còn như thế, mèo chó vốn không hiểu chuyện hơn thì tự giác biết ơn chủ nhân sao? Đừng nằm mơ nữa!
Những bài viết mô tả phụ huynh phương Tây dạy dỗ con cái thế nào, loại bỏ các yếu tố "gà bông" (truyền cảm hứng sáo rỗng), thì ít nhất về quan điểm tiền bạc khi giáo dục con cái, ví dụ như việc cho trẻ đổi việc nhà, cắt cỏ để lấy tiền tiêu vặt là đúng đắn, vì trẻ sẽ biết tiền bạc kiếm được không dễ dàng, là do mình vâng lời, hiểu chuyện và làm việc mới đổi được từ cha mẹ. Đối chiếu với thú cưng, thú cưng cũng phải hiểu là thức ăn chỉ có khi mình nghe lời hiểu chuyện, là do chủ nhân sau khi đi săn về chia cho mình, bắt buộc phải tôn trọng chủ nhân, nếu không thì tự mình phải chịu đói.
Con cái không biết ơn cha mẹ thì lớn lên không thể hiếu thảo, thú cưng không biết ơn chủ nhân thì làm sao gần gũi chủ nhân được? Đạo lý hoàn toàn giống nhau.
Nguyên tắc dạy dỗ con cái mọi người đều hiểu, sao đến chỗ thú cưng thì ai nấy đều ngốc nghếch thế nhỉ? Có lẽ là do người ta tiềm thức cho rằng, thú cưng vốn dĩ không hiểu chuyện, có thể dung túng, vả lại đứa trẻ xấu xí thì đầy ra đó, chứ thú cưng xấu xí thì hiếm thấy.
"Cảm ơn cửa hàng trưởng đã phổ cập kiến thức, tôi đi trả máy cho ăn tự động mua từ chỗ cửa hàng trưởng đây." Có người nói.
Trương Tử An: "???" Ta thật là...
"Đạo lý tôi đều hiểu, tôi cũng muốn đích thân cho ăn mỗi bữa, nhưng thực sự không có thời gian mà! Cửa hàng trưởng là người tự do không hiểu nỗi đau 997 đâu! Chính vì nuôi mèo nhàn hạ mới nuôi mà..." Lại có người nói.
"Không có thời gian?" Trương Tử An hừ lạnh, "Không có thời gian chỉ là cái cớ. Đến thời gian buổi sáng ngủ dậy bốc một nắm hạt vừa đủ cho vào bát cũng không có sao? Mèo không yếu ớt như các bạn tưởng tượng đâu, sáng ăn một bữa, cố gắng chờ đến tối bạn về ăn bữa thứ hai sẽ không có bất cứ vấn đề gì, bất kể bạn về lúc 9 giờ hay 10 giờ đêm."
"Còn chuyện đánh mèo vài trận, trước hết tôi không phản đối việc trừng phạt thú cưng, ngay cả mèo mẹ đánh mèo con cũng ra tay rất tàn nhẫn, nếu không mèo con sẽ không học được cách chung sống đúng đắn với con người hoặc những con mèo khác. Chẳng lẽ bạn trông chờ giảng đạo lý với mèo? Nhưng rõ ràng có phương pháp cho ăn hiệu quả hơn, đòn roi chỉ có thể đóng vai trò hỗ trợ. Gậy và củ cà rốt, ân uy cùng dùng mới là đạo lý đúng đắn để giáo dục thú cưng."
"Những vấn đề khác mà người bạn đó nhắc đến, như mèo đi vệ sinh bừa bãi dưới ghế sofa, kháng cự tắm rửa các thứ, thực ra đây chỉ là chuyện vặt vãnh. Chỉ cần bạn thực hiện chính sách 'vườn không nhà trống', cất kỹ mọi thứ có thể ăn được trong nhà, khiến nó đói đến mức chủ động chui từ dưới gầm sofa ra, từ bỏ tôn nghiêm và sự hoang dã để vòi vĩnh thức ăn với bạn, thì mọi vấn đề khác đều có thể giải quyết dễ dàng - yên tâm đi, tôi không tin con mèo nào có nghị lực tự bỏ đói mình đến chết cả, quan trọng là bạn tuyệt đối đừng mềm lòng, bạn mà mềm lòng là bỏ dở giữa chừng, nó sẽ càng ngang ngược càn rỡ hơn."
ID đó cảm kích nói: "Cảm ơn cửa hàng trưởng, quả nhiên danh bất hư truyền, tôi biết rồi, tôi sẽ hạ quyết tâm..."
"Đừng vội." Trương Tử An nói, "Phải nói trước những lời khó nghe. Nếu bạn làm theo lời tôi, đại đa số mèo đều có thể thay đổi thái độ với bạn, còn có thể thay đổi đến mức độ nào thì lại là chuyện khác... Nhưng! Nhưng! Nhưng, cũng giống như số ít người có nhân cách phản xã hội, một số rất nhỏ mèo hoang vì từng chịu kích thích nghiêm trọng nên cũng sở hữu 'nhân cách mèo phản xã hội'. Loại mèo này đã vô phương cứu chữa, giống như một cục sắt không bao giờ làm nóng được, dù bạn đối tốt với nó thế nào, nó cũng sẽ lấy oán báo ân. Loại mèo này là mèo dữ thực thụ, nếu bạn đã thử phương pháp của tôi, cuối cùng phát hiện con mèo của mình chính là loại mèo dữ này, thì dù bạn bỏ rơi nó hay đưa nó đi an tử, tôi đều ủng hộ bạn, loại mèo này không thích hợp để chung sống dưới một mái nhà với con người."
Để tổng kết, anh không chọn cách "hòa giải ba phải", mà là biểu thị thái độ rõ ràng, bởi vì cái tâm "Thánh mẫu" ba phải nhìn thì có vẻ tốt cho mèo, nhưng thực chất lại hại người cư dân mạng lương thiện vô tội này. Anh tuy là một cửa hàng trưởng thú cưng, nhưng trong câu hỏi trắc nghiệm lớn như chọn giữa người vô tội và mèo dữ, anh không chút do dự mà chọn đứng về phía con người.
"Được rồi, tôi hiểu rồi, cảm ơn cửa hàng trưởng, chỉ cần cửa hàng trưởng còn livestream, tôi sẽ ngày nào cũng tới điểm danh, báo cáo tiến độ của mình." Người bạn đó nói, "Tôi offline đây, đi cất thức ăn ngay."
"Cố lên, chúc bạn may mắn." Trương Tử An nói.
Sau khi bạn ấy rời khỏi phòng livestream, Trương Tử An nói với các cư dân mạng khác: "Nghe tôi khuyên một câu, không có năng lực thì đừng làm việc khó, hãy thành thật một chút, đừng có tùy tiện nhặt mèo hoang. Mèo con còn tạm được, nhất là đừng nhặt mèo hoang trưởng thành, trừ khi bạn có sự kiên nhẫn siêu cấp, nếu không thì rắc rối mà chúng mang lại sẽ vượt xa sự tưởng tượng của các bạn."
