Thần Thoại Và Truyền Thuyết Hy Lạp Và La Mã Cổ Đại

Lượt đọc: 423 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Perseus

❊ ❊ ❊

Perseus, một trong những người anh hùng huyền thoại nổi tiếng nhất thời cổ đại, là con trai của Zeus và Danaë, nàng công chúa vốn là con gái của Acrisius, vua xứ Argos.

Vì một lời sấm truyền đã báo trước với Acrisius rằng đứa con trai của Danaë sẽ là nguyên nhân dẫn đến cái chết của ông, nhà vua đã giam giữ nàng trong một tòa tháp bằng đồng nhằm cách ly nàng khỏi thế giới bên ngoài. Thế nhưng, Zeus đã giáng xuống qua mái tháp dưới hình hài một trận mưa vàng, và nàng Danaë xinh đẹp đã trở thành hiền thê của thần.

Suốt bốn năm trời, Acrisius vẫn không hề hay biết gì về cuộc hôn nhân này; nhưng vào một buổi tối nọ, khi tình cờ đi ngang qua căn phòng bằng đồng, ông nghe vẳng ra từ bên trong tiếng khóc của một đứa trẻ thơ. Điều đó đã phơi bày cuộc hôn nhân giữa con gái ông với thần Zeus. Phẫn nộ vì mọi biện pháp phòng ngừa của mình đều trở thành công cốc, Acrisius truyền lệnh đặt cả hai mẹ con vào một chiếc rương rồi ném xuống biển sâu.

Nhưng đó không phải là ý muốn của Zeus để họ phải bỏ mạng. Ngài đã sai Poseidon làm phẳng lặng những con sóng dữ, đồng thời khiến chiếc rương trôi dạt an toàn đến hòn đảo Seriphus. Dictys, người em trai của Polydectes – vị vua cai trị hòn đảo – lúc bấy giờ đang đánh cá bên bờ biển thì nhìn thấy chiếc rương mắc cạn trên bãi cát. Động lòng trắc ẩn trước hoàn cảnh bất lực của những con người bất hạnh bên trong, ông đã đưa họ về cung điện của nhà vua, nơi họ được đối đãi bằng sự tử tế khôn cùng.

Cuối cùng, Polydectes đã kết hôn với Danaë và ban cho Perseus một nền giáo dục xứng tầm một anh hùng. Khi thấy người con ghé của mình trưởng thành thành một thiếu niên tuấn tú, trượng phu, nhà vua bèn tìm cách vun đắp trong tâm trí chàng khát vọng tạo dựng tên tuổi qua những chiến công hiển hách và vĩ đại. Sau khi cân nhắc chín chắn, người ta quyết định rằng việc tiêu diệt nữ quái Medusa nhà Gorgon sẽ mang lại cho chàng vinh quang lớn lao nhất.

Để hoàn thành sứ mệnh một cách tốt đẹp, chàng cần phải được trang bị một đôi xăng-đan có cánh, một chiếc túi thần, và chiếc mũ tàng hình của Aïdes – món đồ khiến cho người đội trở nên vô hình. Tất cả những bảo vật ấy đều do các nàng Nymph giữ gìn, và chốn ở của họ chỉ có các chị em Grææ mới biết rõ. Perseus lên đường thực hiện chuyến thám hiểm, và với sự dẫn đường của Hermes cùng Pallas-Athene, sau một hành trình dài, chàng đã đến vùng đất xa xôi nơi biên cõi Oceanus, nơi các nàng Grææ – con gái của Phorcys và Ceto – sinh sống. Chàng lập tức đến hỏi xin họ những chỉ dẫn cần thiết; và khi họ từ chối, chàng liền tước đi con mắt duy nhất cùng chiếc răng chung của cả ba, chỉ chịu trả lại khi họ cung cấp cho chàng tường tận lộ trình đường đi. Sau đó, chàng tiến đến nơi ở của các nàng Nymph để nhận lấy những vật phẩm không thể thiếu cho mục đích của mình.

Được trang bị chiếc mũ và chiếc túi thần, tay cầm một thanh gươm hình liỡi liềm – món quà từ thần Hermes – chàng xỏ chân vào đôi xăng-đan có cánh rồi bay thẳng đến xứ sở của các chị em nhà Gorgon, và tìm thấy họ đang chìm trong giấc ngủ say. Bởi vì Perseus đã được các vị thần dẫn đường cảnh báo rằng bất cứ ai nhìn vào những người chị em kỳ dị này đều sẽ hóa thành đá, chàng liền đứng quay mặt đi trước những kẻ đang ngủ say, và quan sát hình bóng bộ ba qua chiếc khiên bằng kim loại sáng bóng của mình. Kế đó, dưới sự dẫn dắt của Pallas-Athene, chàng đã chặt đứt đầu Medusa rồi bỏ vào chiếc túi mang theo. Vừa làm xong điều đó, từ cái thân không đầu của ả liền bật dậy chú chiến mã có cánh Pegasus cùng Chrysaor – thân phụ của người khổng lồ có cánh Geryon. Chàng liền vội vã tẩu thoát khỏi sự truy đuổi của hai người chị em còn sống sót, những kẻ vừa bị đánh thức khỏi giấc nồng và đang hung hăng lao tới để trả thù cho người em.

Chiếc mũ tàng hình và đôi xăng-đan có cánh lúc này đã giúp chàng rất nhiều; bởi chiếc mũ che khuất tầm nhìn của loài Gorgon, trong khi đôi xăng-đan đưa chàng lướt đi nhanh chóng qua cả đất liền lẫn biển khơi, vượt xa tầm với của sự truy đuổi. Khi bay qua những vùng đồng bằng cháy bỏng của Libya, những giọt máu rỉ ra từ chiếc đầu của Medusa đã thấm qua túi xách, rơi xuống lớp cát nóng bỏng bên dưới và sinh ra một bầy rắn đủ màu sắc, lan rộng khắp toàn vùng đất.

Perseus tiếp tục hành trình bay lượn cho đến khi đến vương quốc của Atlas, và khẩn cầu vị vua này cho mình nghỉ ngơi cùng trú ẩn. Nhưng ngặt một nỗi, vị vua này sở hữu một khu vườn cây ăn trái vô cùng quý giá, nơi mọi cái cây đều đơm những quả vàng; thế nên ông ta sợ rằng kẻ đã hạ sát Medusa có thể tiêu diệt con rồng canh gác rồi cướp đi kho báu của mình. Do đó, ông từ chối ban ơn lòng hiếu khách mà người anh hùng đòi hỏi. Cáu tiết trước sự từ chối thô lỗ ấy, Perseus liền lấy cái đầu của Medusa từ trong túi ra, giơ về phía nhà vua và biến ông thành một ngọn núi đá. Bộ râu và mái tóc hóa thành những khu rừng rậm; đôi vai, bàn tay và các chi trở thành những khối đá khổng lồ, còn phần đầu vươn cao thành một đỉnh núi hiểm trở chạm đến mây xanh.

Perseus bấy giờ lại tiếp tục cuộc hành trình. Đôi xăng-đan có cánh đưa chàng bay qua những hoang mạc và núi non, cho đến khi đặt chân tới Ethiopia, vương quốc của vua Cepheus. Tại đây, chàng chứng kiến cảnh tượng đất nước đang ngập chìm trong những trận lụt thảm khốc, những thị trấn và làng mạc bị phá hủy, đâu đâu cũng thấy dấu hiệu của sự tiêu điều và hoang tàn. Trên một mỏm đá nhô ra sát mép nước, chàng nhìn thấy một thiếu nữ kiều diễm bị xiềng xích vào vách đá. Đó chính là Andromeda, cô con gái của nhà vua. Người mẹ của nàng là Cassiopea từng khoác lác rằng nhan sắc của con gái mình vượt trội hơn cả các Nereides; vì thế, những nàng tiên cá đầy phẫn nộ đã cầu cứu Poseidon đòi lại công bằng, khiến vị thần biển cả tàn phá xứ sở bằng một trận hồng thủy khủng khiếp kèm theo một con quái vật khổng lồ nuốt chửng mọi thứ trên đường đi của nó.

Trong cơn khốn cùng, những người Ethiopia bất hạnh đã cầu khẩn nhà tiên tri của Jupiter-Ammon chốn hoang mạc Libya, và nhận được lời sấm rằng: chỉ có đem con gái của nhà vua ra tế thần quái vật thì đất nước và nhân dân mới được cứu rỗi.

Cepheus, người vốn hết mực yêu thương đứa con gái ruột thịt của mình, ban đầu đã từ chối lắng nghe lời đề nghị khủng khiếp ấy; nhưng rồi cuối cùng, trước những lời khẩn cầu và nài nỉ của thần dân bất hạnh, người cha đau đớn khôn cùng đành phải hy sinh giọt máu của mình vì sự bình yên của xứ sở. Thế là Andromeda bị xiềng vào tảng đá ven bờ biển để làm mồi cho quái vật, trong khi cha mẹ nàng đứng trên bãi cát bên dưới mà khóc thương cho số phận nghiệt ngã của con.

Khi được nghe kể lại ý nghĩa của cảnh tượng bi thảm này, Perseus liền ngỏ lời với Cepheus rằng chàng sẽ tiêu diệt con quái vật, với điều kiện là nàng thiếu nữ xinh đẹp kia phải trở thành hiền thê của mình. Vui mừng khôn xiết trước viễn cảnh Andromeda được giải thoát, nhà vua vui vẻ chấp thuận giao ước, và Perseus vội vã tiến đến tảng đá để thốt lên những lời hy vọng cùng an ủi với nàng thiếu nữ đang run rẩy. Đoạn, chàng đội lại chiếc mũ của Aïdes, bay vút lên không trung và kiên nhẫn chờ đợi sự xuất hiện của con quái vật.

Chẳng mấy chốc, mặt biển rẽ đôi, và cái đầu cá mập của cỗ quái thú đại dương khổng lồ nhô lên khỏi những ngọn sóng. Quạt đuôi cuồng nộ từ bên này sang bên khác, nó lao phăm phăm tới để chộp lấy con mồi; nhưng người anh hùng dũng cảm, sau khi canh chuẩn thời cơ, bất ngờ lao xuống và rút chiếc đầu của Medusa từ trong túi ra, giơ thẳng trước mắt con quái vật. Thân hình gớm ghiếc của nó cứ thế chuyển hóa dần thành một khối đá đen khổng lồ, mãi mãi đứng đó như một nhân chứng thầm lặng cho phép màu giải thoát của Andromeda. Perseus sau đó dẫn nàng thiếu nữ về với cha mẹ nay đã được đoàn tụ trong niềm vui sướng; những người vì muốn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với vị ân nhân đã ra lệnh chuẩn bị ngay lập tức cho bữa tiệc cưới. Thế nhưng, chàng anh hùng trẻ tuổi không thể dễ dàng rước nàng dâu xinh đẹp đi mà không gặp phải sự tranh chấp; bởi ngay giữa bữa tiệc, Phineus – người bác của công chúa, kẻ từng được đính ước với Andromeda trước đó – đã quay lại đòi quyền lợi cho mình. Dẫn đầu một toán chiến binh vũ trang đầy mình, hắn phá cửa xông vào sảnh đường, và một cuộc đụng độ dữ dội diễn ra giữa những đối thủ tình trường. Trận chiến ấy suýt chút nữa đã kết thúc bi thảm cho Perseus, nếu như chàng không chợt nhớ ra chiếc đầu của Medusa. Cất tiếng kêu lớn giục những người bạn quay mặt đi, chàng rút chiếc đầu ra khỏi túi và giơ lên trước mặt Phineus cùng đội cận vệ dũng mãnh của hắn, khiến tất cả bọn chúng lập tức hóa đá.

Perseus bấy giờ mới từ biệt nhà vua Ethiopia, cùng người vợ tuyệt sắc lên đường trở về Seriphus, nơi diễn ra cuộc đoàn tụ đầy xúc động và vui mừng giữa Danaë và đứa con trai. Sau đó, chàng cử người mang tin về cho ông ngoại, báo rằng mình sắp sửa trở về Argos; nhưng Acrisius, vì vẫn nơm nớp sợ hãi viễn cảnh của lời sấm truyền, đã bỏ trốn sang vương quốc của người bạn thân là Teutemias, vua xứ Larissa, để tìm kiếm sự che chở. Mong mỏi thuyết phục vị vua già trở về Argos, Perseus đã lên đường truy tìm ông. Thế nhưng tại đây, một định mệnh trớ trêu đã xảy ra. Khi đang tham gia vào các trò chơi tang lễ được tổ chức để tưởng nhớ thân phụ của nhà vua xứ Larissa, Perseus trong một cú ném đĩa bất cẩn đã vô tình trúng vào ông ngoại mình, qua đó trở thành nguyên nhân vô ý gây nên cái chết cho ông.

Sau khi hoàn tất nghi lễ tang ma cho Acrisius một cách trang trọng, Perseus quay trở lại Argos; nhưng vì cảm thấy áy náy khôn nguôi khi phải ngự trị trên ngai vàng của người mà chính tay mình đã gây ra cái chết, chàng đã đổi vương quốc cho Megapenthes – vua xứ Tiryns, và theo thời gian đã sáng lập ra hai thành phố Mycenæ cùng Midea.

Còn chiếc đầu của Medusa, chàng đem hiến tặng cho vị nữ thần bảo hộ thần thánh của mình là Pallas-Athene, và nữ thần đã đặt nó vào chính giữa chiếc khiên của người.

Nhiều bậc anh hùng vĩ đại sau này đều là hậu duệ của Perseus và Andromeda, trong số đó nổi bật nhất chính là Heracles – người có thân mẫu là Alcmene, chính là cháu gái của họ.

Những vinh danh anh hùng đã được người đời dâng lên Perseus, không chỉ khắp xứ Argos mà còn tại Athens và trên hòn đảo Seriphus.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 25 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.