Những câu chuyện dân gian trong tập sách này, được sưu tầm tại Philippines trong khoảng thời gian từ năm 1908 đến năm 1914, trước đây chưa từng được xuất bản. Chúng được ra mắt bạn đọc với hy vọng sẽ là một sự bổ sung không tầm thường hay tẻ nhạt vào kho tàng truyện cổ phương Đông (Märchen) vốn đã phong phú. Quần đảo Philippines, do chính đặc thù về vị trí địa lý và lịch sử chính trị của mình, ắt hẳn là một địa hạt vô cùng quan trọng đối với các nhà nghiên cứu truyện dân gian. Nằm ngay sát ngưỡng cửa của Trung Quốc và Nhật Bản, có mối liên hệ cội nguồn với nền văn minh Mã Lai và Ấn Độ, lại chịu ảnh hưởng của văn hóa phương Tây suốt hơn ba thế kỷ, nơi đây đứng ngay tại điểm giao thoa giữa Đông và Tây. Chính vì thế, từ góc nhìn này, những câu chuyện trên đã được biên soạn thành một hình thức thuận tiện cho việc tra cứu. Giá trị của chúng nằm ở mối liên hệ với kho tàng truyện kể toàn cầu.
Ngôn ngữ được sử dụng để trình bày những câu chuyện này chính là ngôn ngữ mà chúng đã được sưu tầm và ghi chép lại — tiếng Anh. Có lẽ không cần phải xin lỗi vì đã không in bản thổ ngữ kèm theo đây; dẫu vậy, một lời giải thích là điều cần thiết. Trước hết, mục đích khi ghi chép những câu chuyện này mang tính văn học chứ không phải ngôn ngữ học. Thứ hai, số lượng các ngôn ngữ hoàn toàn khác nhau được phản ánh qua các bản gốc có thể gây bối rối ngay cả cho độc giả quan tâm đến ngôn ngữ học, nhất là khi phương pháp tiếp cận của chúng tôi dựa trên các chuỗi câu chuyện thay vì dựa trên từng bộ lạc riêng lẻ kể ra chúng. Thứ ba, hình thức của truyện kể dân gian ở người Philippines không phải là một khuôn mẫu cứng nhắc; và sự khác biệt giữa hai phiên bản kể lại cùng một câu chuyện của người Visayan, hoặc giữa người Tagalog và người Visayan, có lẽ cũng không ít hơn sự khác biệt giữa nguyên bản bản địa và bản dịch tiếng Anh. Rõ ràng tiếng Tây Ban Nha cũng không phải là một phương tiện truyền đạt tốt hơn tiếng Anh: bởi vì ngày nay người ta nói tiếng Anh ở các đảo nhiều hơn tiếng Tây Ban Nha; hơn nữa, tiếng Tây Ban Nha chưa bao giờ thâm nhập sâu vào đời sống của những người nông dân như cách tiếng Anh đang lan tỏa ngày nay thông qua những ngôi trường học. Tôi đã cố gắng bù đắp những bất lợi của một trung gian ngoại ngữ bằng những chỉ dẫn sáng suốt và tỉ mỉ dành cho những cộng sự đã giúp tôi ghi chép lại các câu chuyện. Chỉ trong một số ít trường hợp, người kể đã chỉnh sửa phiên bản gốc nhằm chiều theo các tiêu chuẩn của phương Tây. Bất kỳ sự thay thế nào mà tôi phát hiện được, tôi đều đã loại bỏ. Hầu như trong mọi trường hợp, không chỉ để chứng minh đây là những câu chuyện bản địa đích thực, mà còn để chỉ rõ sự phân bố địa lý của chúng, tôi đã ghi lại tên của người kể chuyện, thị trấn quê hương và tỉnh của họ. Trong nhiều trường hợp, tôi còn cung cấp thêm nguồn gốc thông tin của họ. Tôi hoàn toàn tin rằng tất cả những câu chuyện được ghi lại ở đây đều đại diện cho truyền thống đích thực của người Philippines xét theo phía người kể chuyện, và không có gì là "thêu dệt" một cách có ý thức cả.
Nhưng thế nào là "bản địa", và thế nào là "ngoại lai"? Văn hóa dân gian của các bộ lạc miền núi — như người Negritos, Bagobos, Igorots — theo cách riêng của họ cũng không hề "thuần khiết" hơn so với người Tagalog, Pampangans, Zambals, Pangasinans, Ilocanos, Bicols và Visayans. Truyền thống của các bộ lạc đã tháp tùng Thiên Chúa giáo này cũng chứa đựng những tàn tích, sự thích ứng và biến đổi, mang đến không ít vấn đề hóc búa và thú vị chẳng kém gì kho tàng dân gian của các dân tộc theo Hán giáo hay ngoại giáo. Cần phải nhớ rằng, dù một bộ lạc có hoang dã, man rợ hay cô lập đến đâu đi nữa, thì việc chứng minh rằng bộ lạc đó chưa từng tiếp xúc với thế giới văn minh bên ngoài là điều bất khả thi. Sự chinh phục không phải là điều kiện tiên quyết để một câu chuyện hay một niềm tin du nhập vào. Kỷ hà của một chiếc tàu buôn Bồ Đào Nha với một người kể chuyện vui tính trên tàu rất có thể lại là một phương tiện truyền tải thành công hơn nhiều so với cả ngàn chiếc thuyền độc mộc đầy ắp những chiến binh da nâu đến để định cư. Rõ ràng, bài toán phân tích và truy nguyên dòng văn học truyện kể của các bộ lạc theo Thiên Chúa giáo chỉ khác biệt về mức độ so với các bộ lạc ngoại giáo. Trong tập sách này, tôi đã xử lý vấn đề hoàn toàn từ góc độ thứ nhất, bởi vì trước nay người ta thường có xu hướng xem nhẹ và đánh giá thấp những câu chuyện của các dân tộc theo đạo Thiên Chúa. Tuy nhiên, đối với các tài liệu minh họa, tôi đã khai thác dồi dào từ các công trình nghiên cứu về các bộ lạc không theo đạo Thiên Chúa, đặc biệt là đối với những câu chuyện có vẻ mang tính bản địa; và tôi sẽ dùng thuật ngữ "bản địa" để chỉ đơn thuần là "tồn tại ở các hải đảo trước khi người Tây Ban Nha đặt chân đến đây."
Trong phần chú thích, tôi đã cố gắng giải đáp cho một số câu chuyện về việc đâu là yếu tố bản địa và đâu là yếu tố ngoại nhập. Tôi đã không thể đi đến kết luận cho tất cả các trường hợp vì thiếu những bằng chứng xác đáng. Mặc dù các nguồn gốc du nhập hiển nhiên nhất từ phương Tây là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, nhưng không thể bỏ qua khả năng các câu chuyện Pháp, Ý, và thậm chí cả Bỉ được truyền bá qua các vị linh mục mang quốc tịch đó. Hơn nữa, có một số lượng không nhỏ các thủy thủ xứ Basque xuất hiện trên những con tàu hơi nước nhỏ chạy tuyến giữa các đảo, kết nối đầu này với đầu kia của quần đảo. Chỉ cần lướt qua một thoáng các câu chuyện trong bộ sưu tập này cũng đủ thấy rằng rất nhiều trong số đó là những biến thể và tương tự ít nhiều gần gũi với những câu chuyện được lưu truyền rộng rãi trên khắp thế giới. Thật khó để nói tài liệu này đã đến Philippines bằng cách nào hoặc vào thời điểm nào. Đơn cử như việc du nhập các câu chuyện Ả Rập, nó có thể đã diễn ra qua rất nhiều con đường. Những câu chuyện về loài vật của người Hindu cũng có thể đã đi vòng quanh thế giới trong hành trình di chuyển từ đông sang tây, và do đó được người Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha giới thiệu cho người Philippines. Mặt khác, mầm mống của một số lượng lớn các truyện cổ (Märchen) phổ biến có thể đã tồn tại trong quần đảo từ rất lâu trước khi người châu Âu đặt chân đến, và khi nền văn minh và văn hóa phương Tây được du nhập, chúng đã trải qua một quá trình phát triển hoàn toàn tương thích với sự phát triển diễn ra ở châu Âu, để rồi mang lại cho chúng ta những phiên bản tương đồng đến kinh ngạc với các câu chuyện phương Tây. Tôi nghi ngờ đây chính là trường hợp của một số câu chuyện của chúng ta, nơi mà song song với các phiên bản dân gian mang tính địa phương, lại tồn tại những cuốn tiểu thuyết in (bằng thổ ngữ) mang hương vị và bối cảnh trung cổ của tinh thần hiệp sĩ. Đưa ra một trường hợp cụ thể: người Visayan, Bicol và Tagalog ở các vùng ven biển từng khiếp sợ những cuộc raid (đột kích) của người Hồi giáo Mindanao từ lâu trước khi những bước chân da trắng đặt lên bờ biển của các hải đảo, và nhiều truyền thống về các cuộc xung đột với những tên cướp biển này đã được ghi dấu trong các huyền thoại của họ. Người Tây Ban Nha đến vào thế kỷ thứ mười sáu, mang theo những câu chuyện về các cuộc chiến giữa người theo đạo Thiên Chúa và người Xô-ra-xê ở châu Âu. Một hệ quả từ sự tương đồng sát thực về hoàn cảnh lịch sử này, theo tôi, chính là xu hướng đồng hóa chung: nghĩa là, những truyền thống bản địa về các cuộc đấu tranh đó đã mang màu sắc của tiểu thuyết Tây Ban Nha; mặt khác, tiểu thuyết Tây Ban Nha — vốn được phổ biến rộng rãi tại các hòn đảo — lại rất dễ bị "địa phương hóa". Do đó, sự thận trọng tối đa và sự giáo điều tối thiểu là những yếu tố bắt buộc, nếu người ta muốn đối xử một cách khoa học với mối liên hệ giữa các câu chuyện của một dân tộc hỗn hợp như người Philippines với những câu chuyện của phần còn lại thế giới.
Một đôi lời có thể được bổ sung về bản chất của những câu chuyện này. Tôi chỉ đưa vào đây những "câu chuyện anh hùng, nghiêm túc và hài hước," những câu chuyện về loài vật và ngụ ngôn, cùng các câu chuyện giải thích nguồn gốc (pourquoi hoặc "vừa đúng như thế"). Các thần thoại, truyền thuyết và truyện cổ tích (bao gồm đủ loại chuyện về linh hồn và yêu ma) đã bị tôi chủ đích loại bỏ, nhằm giữ cho kích thước của tập sách nằm trong giới hạn hợp lý. Tuy nhiên, thỉnh thoảng tôi vẫn rút từ bộ sưu tập bản thảo của mình những loại truyện này để minh họa cho một dị đoan hay phong tục bản địa.
Đại học Columbia,
Tháng 5 năm 1918.
